II SAB/WA 684/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie zobowiązał partię polityczną do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie umowy cywilnoprawnej zawartej przez partię polityczną. Partia odmówiła, uznając umowę za niedotyczącą informacji publicznej. Sąd administracyjny uznał jednak, że umowa dotycząca wydatkowania środków publicznych stanowi informację publiczną i zobowiązał partię do jej rozpatrzenia w terminie 14 dni, stwierdzając bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżący F.S. złożył skargę na bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość (PiS) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się kserokopii umowy zawartej w lipcu 2023 r. PiS odmówiło udostępnienia, twierdząc, że umowa ma charakter cywilnoprawny i nie stanowi informacji publicznej, ponieważ osoby podpisujące ją nie są funkcjonariuszami publicznymi. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP i międzynarodowych praw człowieka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność partii. Sąd podkreślił, że umowy dotyczące wydatkowania środków publicznych, nawet jeśli mają charakter cywilnoprawny, stanowią informację publiczną. Zobowiązał PiS do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od PiS na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa dotycząca wydatkowania środków publicznych, nawet jeśli ma charakter cywilnoprawny, stanowi informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje o wydatkowaniu środków publicznych, którymi dysponuje partia polityczna, mieszczą się w zakresie informacji publicznej. Choć umowa nie została wytworzona przez organ, stanowiła podstawę rozliczenia środków publicznych, co zobowiązuje do jej udostępnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności władzy publicznej, w tym dostępu do dokumentów.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu.
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, bez obowiązku wykazywania interesu prawnego lub faktycznego.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1 i 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt.5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną są dane dotyczące sposobu wydatkowania środków publicznych.
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP, jest udostępniana na wniosek.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1-4a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 2, § 1a, § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do działania i stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Może orzec grzywnę lub przyznać sumę pieniężną.
p.p.s.a. art. 200 § i art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
MPPOIP art. 19 § ust. 2
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
Prawo do swobodnego wyrażania opinii, w tym poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa cywilnoprawna dotycząca wydatkowania środków publicznych stanowi informację publiczną. Partia polityczna, dysponująca środkami publicznymi, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Umowa cywilnoprawna zawarta przez partię polityczną nie stanowi informacji publicznej, ponieważ osoby podpisujące ją nie są funkcjonariuszami publicznymi.
Godne uwagi sformułowania
każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną nie każda informacja wytworzona przez partie polityczne, stanowi informację publiczną bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
sprawozdawca
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że umowy cywilnoprawne dotyczące wydatkowania środków publicznych przez partie polityczne są informacją publiczną, a także interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego typu wniosku i podmiotu (partia polityczna), co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – w kontekście działalności partii politycznych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Czy partia polityczna musi ujawnić swoje umowy? Sąd administracyjny rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 684/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-04-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/ Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 1972/24 - Wyrok NSA z 2025-06-26 Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 par. 2, art. 149 par. 1 pkt 1 i 2, art. 200 i art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczony w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi F.S. na bezczynność Partii Politycznej Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Partię Polityczną Prawo i Sprawiedliwość do rozpatrzenia wniosku skarżącego F. S. z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Partii Politycznej Prawo i Sprawiedliwość na rzecz skarżącego F. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pan F.S. (dalej Skarżący) wniósł skargę na bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość (dalej PiS/Organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dnia 6 września 2023 r. Skarżący, w wiadomości e-mail złożył wniosek o następującej treści: (...) Wnoszę o udostępnienie umowy nr [...] zawartej w dniu [...] lipca 2023 r w formie kserokopii lub wydruku za pośrednictwem poczty tradycyjnej na poniższy adres(...). Wskazał, że informacja o przedmiocie i dacie zawarcia umowy znajduje się w rejestrze umów dostępnym w BIP. W dniu 14 września 2023 r. Organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi w formie wiadomości e-mail informującej o tym, że jego wniosek, jako nie dotyczący informacji publicznej nie podlega rozpoznaniu. W ocenie Organ umowy zawierane przez partię nie są dokumentami urzędowymi, ponieważ osoby składające podpis nie są funkcjonariuszami publicznymi, w związku z tym nie stanowią informacji o sprawach publicznych i nie podlegają udostępnieniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepisy te stanowią podstawę prawa do uzyskiwania informacji oraz dostępu do dokumentów, poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. W uzasadnieniu skargi powołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego potwierdzające jego żądanie i wskazujące, że partie polityczne są podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji o wydatkowaniu środków finansowych. Wobec powyższego wnosił o: 1) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, do której doszło z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie całości. Wskazał, że ww. umowa miała charakter cywilnoprawny, dotyczyła świadczenia usług telekomunikacyjnych, a w Biuletynie Informacji Publicznej ([...]) ujawniono jej wymagane prawem parametry. Wywiódł, że ujawnieniu w trybie informacji publicznej podlegają dane o wykonywaniu zadań publicznych. Stwierdził, że partie polityczne, choćby delegowały osoby do pełnienia funkcji publicznych, same nie wykonują i nie mają prawa wykonywać władzy publicznej. Stwierdził, że Skarżący błędnie koncentruje swą uwagę na tym, że zawarcie żądanej umowy stanowiło wydatkowanie środków finansowych przeznaczonych na cele partii politycznej, co samo w sobie - jego zdaniem - kwalifikuje taką umowę, jako nośnik informacji publicznej. Wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Jego zdaniem ustawodawca celowo użył sformułowania "informacja o sprawach publicznych", choć nie opatrzył ustawy w definicję "spraw publicznych". Zauważył, że doktryna i orzecznictwo wypracowały zakres przedmiotowy "spraw publicznych", który należy rozumieć jako informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują zadania władzy publicznej lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa). Podniósł, że osoba składająca oświadczenia woli w imieniu PiS na umowie cywilnoprawnej, nie działa jako funkcjonariusz publiczny podpisujący dokument w ramach jego kompetencji - nie reprezentuje bowiem władzy publicznej, ani też nie realizuje zadań władzy publicznej. Przywołał przepis art. 6 ust. 2 u.d.i.p. wskazujący, że "dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Stwierdził, że osoba składająca oświadczenia woli w imieniu PiS na umowie cywilnoprawnej, nie działa jako funkcjonariusz publiczny podpisujący dokument w ramach jego kompetencji - nie reprezentuje bowiem władzy publicznej, ani też nie realizuje zadań władzy publicznej. Uznał, że wykładnia językowa przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, iż umowy cywilnoprawne, porozumienia, deklaracje, itp. zawierane przez partię polityczną nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu przepisów ustawy, a zatem nie podlegają obowiązkowi udostępnienia ich do wglądu. Resumując, wskazał, że nie każda informacja wytworzona przez partie polityczne, stanowi informację publiczną. Podniósł, że żądana informacja zawierająca istotne parametry dotyczące wydatkowania partyjnych środków na podstawie przedmiotowej umowy została już ujawniona w BIP. Wobec czego uznał, że skarga jest niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a." sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt p.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2433/18). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11; z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Mając to wszystko na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania. Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej w rozpatrzeniu wniosku zawartego w wiadomości e-mail z dnia 6 września 2023 r. o następującej treści: (...) Wnoszę o udostępnienie umowy nr [...] zawartej w dniu [...] lipca 2023 r w formie kserokopii lub wydruku za pośrednictwem poczty tradycyjnej na poniższy adres(...). Organ poinformował Skarżącego o negatywnym rozpoznaniu wniosku z uwagi na fakt, że jego wniosek, jako niedotyczący informacji publicznej nie podlega rozpoznaniu. W ocenie Organu umowy zawierane przez partię nie są dokumentami urzędowymi, ponieważ osoby składające podpis nie są funkcjonariuszami publicznymi, w związku z tym nie stanowią informacji o sprawach publicznych i nie podlegają udostępnieniu. Pojęcie informacji publicznej znajduje unormowanie w przepisach Konstytucji RP oraz w uregulowaniach u.d.i.p. W myśl art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności władzy publicznej. Prawo to obejmuje również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenie kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Unormowania konstytucyjne znajdują rozwinięcie w u.d.i.p., która może zawierać niezbędne ograniczenie w dostępie do informacji publicznej. Stosownie do postanowień art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2). Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Natomiast informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 7 ust. 1 różne sposoby udostępnienia. Udostępnienie informacji publicznej, może więc nastąpić m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p.. Na podstawie art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek (ust. 1). Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (ust. 2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że takie dokumenty jak faktury, rachunki i inne dokumenty, które stanowiły podstawę do wydatkowania ze środków publicznych, w tym z majątku jednostek samorządu terytorialnego, stanowią informację o sprawie publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2157/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zauważa, że co prawda PIS nie jest organem jednostki samorządu terytorialnego lecz partią polityczną, niemniej jednak dysponuje w realizacji swoich zadań środkami publicznymi (subwencje z budżetu państwa). Choć żądana we wniosku umowa nie została wytworzona przez Organ, to stanowił podstawę rozliczenia środków publicznych w związku z czym zobowiązany on jest do udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w sprawie, nie informuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie, ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 567/21). Przechodząc do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy przypomnieć, że badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie u.d.i.p., poprzedzone musi być oceną czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie powyższego, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli, to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1475/12; z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 392/12; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt OSK 1377/12). W tym zakresie sąd administracyjny ocenia, czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy wykonany został obowiązek działań wymaganych w u.d.i.p.. W analizowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że adresat wniosku, czyli Organ należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji, o których mowa w art. 4 ust.1 u.d.i.p. W ocenie Sądu nie budzi też wątpliwości, że co do zasady informacje, których udostępnienia domagał się Skarżący we wniosku mają charakter informacji publicznej, bowiem dotyczą wydatkowania środków publicznych, którymi podmiot ten dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt.5 u.d.i.p.). Należy mieć zatem na uwadze, że dane na temat sposobu wydatkowania środków publicznych będą mieściły się w ramach informacji o sprawach publicznych. Warto podkreślić, że z tych środków finansowane są m.in. usługi świadczone na podstawie umów cywilnoprawnych wykonywane przez podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. W konsekwencji adresat wniosku w tym zakresie zobowiązany był do załatwienia wniosku Skarżącego w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Sąd podkreśla, że zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy u.d.i.p. I tak przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Rzeczą organu zobowiązanego, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Tym samym dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. Sąd zwraca uwagę, że w przypadku gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności, ma miejsce bezczynność. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy, na przykład organ zamiast przekazać dokument faktury, potraktował go jako nośnik informacji i przekazał jedynie dane z dokumentu. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, tj. w przedmiotowej sprawie do dnia 20 września 2023 r. Skarżący bowiem żądał udostępnienia o umowy nr [...] zawartej w dniu [...] lipca 2023 r w formie kserokopii lub wydruku za pośrednictwem poczty tradycyjnej na wskazany adres. W myśl art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Sąd zatem w pełni uznaje, że organ zobowiązany, pozostawał w bezczynności. W niniejszej sprawie bowiem organ, będąc zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, w zakresie wyżej wskazanym, nie udzielił jej w formie żądanej przez Stronę Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle powyższych okoliczności, Sąd stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez Organ wystąpiła bezczynność, która nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Organ zobowiązany w dniu 14 września 2023 r. wskazał błędnie, że żądana informacja nie stanowi informacji o sprawach publicznych i nie podlega udostępnieniu. Zarzut bezczynności PiS w powyższym zakresie należy uznać tym samym za zasadny. Skoro bowiem partia dysponuje żądaną informacją, a informacja ta posiada walor informacji publicznej, to powinna załatwić wniosek strony skarżącej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, tj. udzielając tej informacji albo odmawiając jej udzielenia w procesowej formie decyzji administracyjnej. Wobec powyższego należy uznać, że Organ pozostaje w bezczynności od dnia 21 września 2023 r., więc czyni to z naruszeniem przepisów ustawy, lecz okoliczności sprawy nie pozwalają na uznanie, że nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność Prawa i Sprawiedliwości zakreślił termin 14-dniowy do rozpoznania wniosku liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku raz z aktami sprawy. Jednocześnie, biorąc pod uwagę fakt, iż bezczynność wynikała z błędnej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie zaś z celowego działania, czy opieszałości podmiotu obowiązanego, Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie znalazł podstaw do wydania orzeczenia z urzędu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., tj. o wymierzeniu Organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czy też na tej samej podstawie do orzeczenia o sumie pieniężnej na rzecz Skarżącego. W tym ostatnim zakresie również Skarżący nie zgłaszał wniosków. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt.1-3 sentencji wyroku (art.149 § 1 pkt.1 i 2 p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł, jak w pkt 4 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI