II SAB/Wa 679/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-01-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejustawa o dostępie do informacji publicznejspółka Skarbu Państwazadania publiczneinformacja publicznarelacje biznesowetajemnica przedsiębiorstwabezczynność organuWSA Warszawa

WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność spółki Polskie [...] S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że żądane dane dotyczące umów z nadawcami radiowymi i telewizyjnymi nie stanowią informacji publicznej.

Skarżący J. M. złożył skargę na bezczynność Polskiego [...] S.A. w związku z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów z nadawcami radiowymi i telewizyjnymi. Spółka odmówiła udostępnienia, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej ani że żądane dane nie mają charakteru informacji publicznej. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że choć spółka wykonuje zadania publiczne, to żądane informacje dotyczące relacji biznesowych nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. M. na bezczynność Polskiego [...] S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się wskazania nadawców radiowych i telewizyjnych, z którymi spółka podpisała umowy od 2014 roku, oraz przekazania kopii tych umów. Spółka odmówiła, argumentując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ponieważ Skarb Państwa posiada jedynie 27,52% udziałów, a żądane dane nie dotyczą spraw publicznych, lecz działalności gospodarczej i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Skarżący zarzucił naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując na dominującą pozycję Skarbu Państwa i wykonywanie zadań publicznych przez spółkę. Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że choć Polskie [...] S.A. wykonuje zadania publiczne (np. w zakresie bezpieczeństwa energetycznego), co czyni ją podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy, to żądane informacje dotyczące umów z nadawcami radiowymi i telewizyjnymi nie mają charakteru informacji publicznej. Sąd podkreślił, że relacje biznesowe spółki prawa handlowego, nawet jeśli wykonuje ona zadania publiczne, nie stanowią sprawy publicznej w rozumieniu ustawy i Konstytucji, chyba że są ściśle związane z realizacją tych zadań. W tym przypadku żądanie dotyczyło działalności gospodarczej, a nie zadań publicznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka może być zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania publiczne, nawet jeśli Skarb Państwa nie ma pozycji dominującej. Jednakże, żądane informacje muszą dotyczyć spraw publicznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka wykonująca zadania publiczne (np. w sektorze energetycznym) jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, niezależnie od procentowego udziału Skarbu Państwa. Kluczowe jest jednak, czy żądane informacje dotyczą spraw publicznych, a nie jedynie działalności gospodarczej spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.e. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

p.e. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

p.e. art. 16 § ust. 8

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane informacje dotyczące umów z nadawcami radiowymi i telewizyjnymi nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą działalności gospodarczej spółki, a nie zadań publicznych.

Odrzucone argumenty

Polskie [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ Skarb Państwa ma w niej pozycję dominującą (lub wykonuje zadania publiczne). Spółka pozostaje w bezczynności, ponieważ nie udzieliła żądanej informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Relacje biznesowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowią sprawy publicznej i nie wchodzą w zakres konstytucyjnego prawa do informacji. Istota art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. sprowadza się do objęcia obowiązkiem wynikającym z ustawy również podmiotów prywatnych realizujących m.in. zadania publiczne.

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

sędzia

Joanna Kruszewska-Grońska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółka wykonująca zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ale żądane informacje muszą dotyczyć spraw publicznych, a nie działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z sektora energetycznego, ale zasady dotyczące zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście spółek z udziałem Skarbu Państwa i wykonywania przez nie zadań publicznych. Pokazuje, gdzie przebiega granica między informacją publiczną a tajemnicą przedsiębiorstwa.

Czy spółka energetyczna musi ujawnić swoje umowy z mediami? Sąd rozstrzyga granicę między informacją publiczną a biznesem.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 679/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1215/22 - Wyrok NSA z 2024-05-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art.151, art.120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Polskiego [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r. J. M. zwrócił się do P[...] S.A. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej o: 1) wskazanie nadawców radiowych oraz telewizyjnych, z podaniem pełnej nazwy oraz nr krs, z którymi P[...] podpisał umowy w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek; 2) przekazanie kopii umów z podmiotami, o których mowa w pkt 1, z wyłączeniem danych objętych tajemnicą prawnie chronioną. Zwrócił się o przesłanie informacji na podany adres email.
P[...] S.A. w odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] września 2021 r. poinformowała wnioskodawcę, że na Spółce nie ciąży obowiązek udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176), zwanej dalej u.d.i.p. Spółka podała, że stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą. Tymczasem o braku spełnienia tego warunku przesądza struktura kapitałowa P[...] S.A., w ramach której Skarb Państwa posiada jedynie 27,52 % udziałów w kapitale zakładowym spółki oraz taki sam udział w ogólnej liczbie głosów. Pozostałe akcje P[...] S.A. pozostają w dyspozycji podmiotów prywatnych. Wskazano nadto, że dane, o które zwrócił się wnioskodawca nie stanowią informacji o sprawach publicznych w rozumieniu u.d.i.p. w tym nie dotyczą wykonywania władzy publicznej lub realizacji zadań publicznych. Wskazano także, że P[...] S.A. jest spółką giełdową, dlatego też jest zobowiązana do przestrzegania ogólnie obowiązujących zasad i standardów odnośnie przekazywania informacji do podmiotów zewnętrznych oraz osób trzecich. Informacje te powinny być dostępne na takich samych zasadach dla wszystkich zainteresowanych. W związku z powyższym P[...] S.A. cyklicznie raportuje najistotniejsze informacje finansowe i biznesowe. Informacje, o które wnioskodawca prosi, nie wchodzą w zakres informacji publikowanej i w związku z tym nie są udostępniane do wiadomości publicznej w żadnej formie. Spółka zaznaczyła, że niezależnie od powyższych kwestii, dokumenty i informacje stanowiące przedmiot pisma wnioskodawcy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa P[...] S.A., co uniemożliwia ich ujawnianie.
Pismem z dnia 15 września 2021 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskiego [...] S.A. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. Skarżący zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wniósł o: ustalenie, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczył informacji publicznej; zobowiązanie P[...] do udzielenia żądanej informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r. - w terminie 7 dni od daty wydania prawomocnego wyroku; przyznanie skarżącemu kwoty pieniężnej w wysokości 1000 zł ewentualnie nałożenie grzywny również w tej samej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych. Skarżący wniósł o przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie P[...] do przekazania sądowi informacji publicznej, o której mowa we wniosku o dostęp do informacji publicznej, w celu ustalenia przez Sąd czy wniosek dotyczył informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że w jego ocenie P[...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, albowiem: 1) założycielem spółki jest Skarb Państwa; 2) powstała w wyniku przekształcenia spółki państwowej; 3) wykonuje zadania publiczne; 4) Skarb Państwa ma pozycję dominującą. Skarżący wskazał, że P[...] pozostaje w bezczynności, albowiem nie udzielił informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r. Skarżący zaznaczył też, że skarga oraz wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej w wysokości 1000 zł są usprawiedliwione i zasadne, albowiem gdyby podmiot zobowiązany prawidłowo wypełniał swoje ustawowe obowiązki, wówczas przedmiotowa sprawa nie trafiłaby do rozpatrzenia przed tutejszy Sąd.
P[...] S.A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez adwokata,
w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r., P[...] poinformował [...] września 2021 r. skarżącego, że spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Ponadto spółka wskazała, że wnioskowane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej. Pełnomocnik podniósł, że P[...] podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, że żądane przez skarżącego informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Pełnomocnik odnosząc się do twierdzeń skargi wskazał m.in., że okoliczności założenia spółki i jej przekształcenia są prawnie irrelewantne dla objęcia zakresem podmiotowym u.d.i.p. O tym, kto objęty jest zakresem podmiotowym zastosowania u.d.i.p. decyduje wyłącznie katalog podmiotów zobowiązanych ustanowiony przez prawodawcę w art. 4 ust.1-2 u.d.i.p. To, kto założył formalnie spółkę (tj. czy był to Skarb Państwa, czy jakikolwiek inny podmiot) nie ma żadnego znaczenia dla zakwalifikowania spółki jako podmiotu zobowiązanego na podstawie art. 4 ust. 1-2 u.d.i.p. Pełnomocnik odnosząc się do twierdzenia skarżącego o objęciu P[...] zakresem podmiotowym u.d.i.p. ze względu na wykonywanie przez spółkę zadań publicznych wskazał, że pojęcie wykonywania zadania publicznego jest pojęciem niedookreślonym i niejednoznacznym, i należy je interpretować ostrożnie i precyzyjnie, w szczególności w przypadku podmiotów takich jak P[...], w których Skarb Państwa, nie posiada pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2019 r., II SAB/Wa 591/18; szerzej pkt 4.16 i n.). W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że "zadanie publiczne" stanowiące kryterium objęcia określonego podmiotu mocą u.d.i.p. cechuje powszechność i użyteczność dla dobra ogółu (np. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r. I OSK 1858/13). Dotyczy to także podmiotów nie wykonujących władzy publicznej oraz nie dysponujących majątkiem publicznym. Za błędne pełnomocnik uznał twierdzenie skarżącego, jakoby Skarb Państwa miał pozycję dominującą w P[...] w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i z tego względu był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Pełnomocnik Spółki powołał się w tym zakresie m.in. na wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. II SAB/Wa 203/19 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2019 r. o sygn. II SAB 591/19. Pełnomocnik zaznaczył, że nawet jeżeli Sąd uzna, że P[...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (tj. że spełniona jest przesłanka podmiotowa zastosowania u.d.i.p.), to, w niniejszej sprawie, nie została spełniona druga przesłanka pozwalająca na zastosowanie u.d.i.p., tj. przesłanka przedmiotowa. Szeroko prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym od podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Byłoby to nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny (wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r., I OSK1974/14; wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2016 r, I OSK 415/16, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r. I OSK 2245/15, wyrok NSA z dnia 22 marca 2019 r, I OSK 1098/17). Pełnomocnik zaznaczył m.in., że informacje, o których udostępnienie wnosi skarżący nie są w żaden sposób związane z działalnością P[...] w zakresie wykonywania zadań publicznych, o których mowa w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W związku z tym czynności związane z przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej mieszczą się w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej spółki, ale nie odnoszą się do realizacji zadań publicznych przez P[...]. Pełnomocnik zaznaczył przy tym, że skarżący nie precyzuje, jakie konkretnie zadania publiczne P[...] miałaby realizować dysponując swoim majątkiem podczas zawierania umów z nadawcami radiowych i telewizyjnych w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek. Informacje na temat nazw i numerów KRS nadawców radiowych i telewizyjnych, z którymi P[...] zawarła umowy w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek oraz sama treść tych umów w żaden sposób nie wiążą się z: "zapewnianiem bezpieczeństwa energetycznego kraju", "wytwarzaniem, przesyłaniem, dystrybucją i handlem energią elektryczną", "działalnością przedsiębiorstwa energetycznego" i innymi zadaniami określonymi w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, tj. zadaniami publicznymi, które zdaniem sądów administracyjnych realizuje P[...]. Żądane przez skarżącego informacje dotyczą zatem wyłącznie potencjalnych działań podejmowanych w ramach działalności gospodarczej przez prywatną spółkę prawa handlowego, która, po pierwsze, nie jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, a po drugie, w której kapitale zakładowym Skarb Państwa posiada wyłącznie 27,52% udziałów akcjonariuszy. Z przedmiotu wniosku, w żaden sposób, nie wynika, w jaki sposób ewentualne zawieranie przez Spółkę umów z nadawcami telewizyjnymi i radiowymi związane jest z wykonywaniem przez nią zadań publicznych. Podsumowując pełnomocnik stwierdził, że żądane przez skarżącego informacje - jako niezwiązane z wykonywaniem zadań publicznych - nie stanowią informacji o sprawach publicznych i nie podlegają reżimowi u.d.i.p. Za bezzasadne pełnomocnik uznał żądanie zasądzenia kwoty 1.000 zł lub nałożenia grzywny, wskazując, że P[...] nie można zarzucić, że w ogóle nie podejmowała czynności mających na celu rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy skarżącego, ponieważ odpowiedziała na jego wniosek o udzielenie dostępu do informacji publicznej w terminie przewidzianym w przepisach prawa.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2021 r. podtrzymał twierdzenie, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. Wskazał m.in., że procentowy udział Skarbu Państwa oraz spółek reprezentujących Skarb Państwa w ogólnej liczbie głosów wskazuje, że Skarb Państwa reprezentowany jest poprzez 57,25 % ogólnej liczby głosów na ZWZ. Nie można zatem przyjąć, że P[...] nie jest spółką Skarbu Państwa, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Skarżący przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 681/18. Odnosząc się powołanego przez Spółkę wyroku WSA z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 203/19 oraz wyroku z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 591/18, pełnomocnik skarżącego wskazał, że w tamtych sprawach Sąd nie badał kwestii posiadania akcji oraz sposobu ich wykonywania przez Skarb Państwa poprzez spółki zależne. Stwierdził, że P[...] S.A. jest podmiotowo zobowiązane do udzielenia informacji publicznej. Podniósł, że bez znaczenia pozostaje również kwestia czy wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczył informacji publicznej albowiem samo rozstrzygnięcie zagadnienia posiadania przez Skarb Państwa pozycji dominującej stwarza obowiązek udzielenia przez Spółkę wnioskowanej informacji publicznej.
Pełnomocnik spółki w piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2022 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, rozszerzając argumentację w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia
24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia
3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym.
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu
ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może
z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą
w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty,
o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
P[...] S.A. jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., albowiem wykonuje zadania publiczne. Sama okoliczność, że Skarb Państwa nie ma w P[...] S.A. pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, albowiem posiada jedynie 27,52 % udziałów w kapitale zakładowym Spółki, nie stanowi o braku podstaw do zakwalifikowania tego podmiotu do podmiotów zobowiązanych na gruncie u.d.i.p. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie muszą być spełnione łącznie (v. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 249/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. sprowadza się do objęcia obowiązkiem wynikającym z ustawy również podmiotów prywatnych realizujących m.in. zadania publiczne. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Na gruncie tej sprawy nie zachodziła konieczność oceny struktury akcjonariatu Spółki. Wskazania wymaga, że do zadań Spółki należy m.in. wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel paliwami gazowymi w systemie sieciowym. Nie budzi wątpliwości, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak
i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd,
że obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty (v. wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zadaniami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p. są zadania mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli oraz istotne z punktu widzenia celów państwa (v. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 902/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela też pogląd, zgodnie z którym działalność przedsiębiorstwa energetycznego określona
w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.716) dotyczy spraw publicznych (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 591/18, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 203/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju kraju, poziomu życia obywateli, a także konieczność uwzględniania wymogów ochrony środowiska, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, są zadaniami publicznymi. Prawo energetyczne nakłada zresztą na przedsiębiorstwa energetyczne określone obowiązki. Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii sporządza, dla obszaru swojego działania, plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię, na okres nie krótszy niż 3 lata, uwzględniając m.in. politykę energetyczną państwa (pkt 3). Także art. 16 ust. 8 Prawa energetycznego, w którym jest mowa o tym, że plan powinien także określać działania i przedsięwzięcia zapewniające bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej, potwierdza że Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Celem ustawy Prawo energetyczne jest m.in. tworzenie warunków zrównoważonego rozwoju kraju, jak również zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i równoważenie interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii (art. 1 ust. 2 ustawy).
Błędnie tym samym Spółka w piśmie do wnioskodawcy z dnia [...] września 2021 r. stwierdziła, że nie jest podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p.
Niezależnie od tego wskazania wymaga jednak, że w sprawie niniejszej
nie została spełniona druga przesłanka pozwalająca na zastosowanie u.d.i.p., tj. przesłanka przedmiotowa.
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów
i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji
(v. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl).
W przypadku spółki prawa handlowego, która wykonuje zadania publiczne informację publiczną stanowią te dane, które związane są ściśle z wykonywanymi zadaniami publicznymi. Przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania publiczne w sprawach związanych z dystrybucją energii i w tym zakresie jest ono zobowiązane do udzielenia informacji publicznej (wyroki NSA z: 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 816/13, 4 kwietnia 2013 r. I OSK 102/13, 26 września 2013 r., sygn. akt I OSK 831/13).
W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Dla dokonania przez Sąd oceny w tym zakresie nie było konieczne zobowiązywanie Spółki do przedłożenia żądanej przez wnioskodawcę informacji, tj. wskazanie przez Spółkę nadawców radiowych oraz telewizyjnych, z podaniem pełnej nazwy oraz nr krs, z którymi P[...] podpisał umowy
w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. oraz przekazanie kopii umów z podmiotami,
o których mowa, jak żądał tego w skardze skarżący.
Sam sposób sformułowania żądania wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. pozwala stwierdzić, że żądanie to nie stanowi żądania udostępnienia informacji
o sprawie publicznej, albowiem dotyczy relacji biznesowych spółki prawa handlowego. Relacje biznesowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowią sprawy publicznej i nie wchodzą w zakres konstytucyjnego prawa do informacji, o jakim mowa w art. 61 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt
I OSK 404/20 wskazał, że "(...) skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to sprawa publiczna - oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych
i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów."
To mając na uwadze Sąd stwierdził, że P[...] S.A. nie pozostawał
w bezczynności na gruncie u.d.i.p. w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI