II SAB/Wa 677/24

II SAB/Wa 677/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art 1 ust 1, art. 4 ust 1, art 13 ust 1 i 2, art.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Fundacji [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Fundacja [...] dopuściła się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Fundacji [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Fundacji [...] na rzecz K. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Fundacji imienia J. S.-B., zwanej dalej "Fundacją", bezczynność przy rozpatrywaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej - sformułowanego w piśmie z [...] września 2024 r.
W skardze zarzucono organowi naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38 poz. 167), w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującym swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru - poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek podlegającej udostępnieniu informacji; doprowadziło to do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu na wniosek informacji, gdy jest to wymagane,
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji", w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że nieudostępnioną w Biuletynie Informacji Publicznej informację udostępnia się na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od jego złożenia - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Wniesiono o zobowiązanie Fundacji do załatwienia wniosku bądź stwierdzenie, że postawała ona w bezczynności.
W uzasadnieniu skargi wskazano:
- [...] września 2024 r. - w ramach prawa dostępu do informacji publicznej, - Wnioskodawca wystąpił - za pośrednictwem poczty elektronicznej (na adres widniejący w KRS oraz na stronie [...]) - o udostępnienie informacji o zarządzie oraz radzie Fundacji; pytania brzmiały następująco:
1. Jaki jest obecnie skład zarządu i kiedy zaszły zmiany ?
2. Jaki jest skład rady i kiedy zaszły zmiany ?
3. Czy i kiedy zmiany zgłoszono do Krajowego Rejestru Sądowego ?
- odpowiedzi na te pytania Wnioskodawca nie uzyskał do dnia sporządzenia skargi (datowana [...] października 2024 r.).
W odpowiedzi na skargę Fundacja wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano:
- z akt sprawy wynika, że [...] września 2024 r. Wnioskodawca - w toku prowadzonej korespondencji - skierował do Fundacji zapytanie (drogą e-mail), dotyczące zmian osobowych w organach Fundacji; stanowiło ono odpowiedź na wcześniejszą wiadomość od prezesa zarządu Fundacji; w wiadomości z [...] września 2024 r. Wnioskodawca wskazał, że jego zapytanie jest uzasadnione treścią art. 4 ustawy o informacji oraz tym że p. A. B. (w życiu prywatnym bratanek Wnioskodawcy z którym pozostaje w konflikcie osobistym), pełniący przedtem funkcję przewodniczącego rady Fundacji, posłużył się tytułem "Prezesa Zarządu",
- w skierowanej do Wnioskodawcy wiadomości e-mail - w odpowiedzi na którą skierował on zapytanie - prezes zarządu zapytał, czy wniósł kolejne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - w związku z toczącym się postępowaniem pod sygn. akt II SAB/Wa 427/24,
- pytanie to było reakcją na wcześniejszą korespondencję od Wnioskodawcy, w której poinformował, że próbował złożyć kolejną skargę, której jednak Fundacja nie odebrała; wobec tego prezes zarządu uznał za konieczne zweryfikowanie tej informacji oraz rozważenie podjęcia stosownych działań,
- podkreślono, że Wnioskodawca kierował wielokrotnie do Fundacji - pomimo toczących się postępowań o tożsamym przedmiocie - kolejne wnioski powołując przepisy ustawy o informacji; Fundacja każdorazowo informowała go, że - zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w toczącym się już postępowaniu pod sygn. akt II SAB/Wa 427/24 - nie jest objęta, jako podmiot prywatny, obowiązkiem udzielenia tych informacji we wskazanym przez Wnioskodawcę trybie; odmawiano ich przekazania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy; podkreślono że – w razie rozstrzygnięcia na niekorzyść Fundacji w postępowaniu w przedmiocie pierwszego wniosku - udzieli informacji także w przedmiocie pozostałych; dla załagodzenia sytuacji, Fundacja proponowała w międzyczasie wielokrotnie Wnioskodawcy udzielenie informacji na zasadach dobrowolności - z pominięciem wynikającej z ustawy o informacji procedury; konsekwentnie odrzucał on te propozycje,
- z uwagi na ilość wiadomości e-mail od Wnioskodawcy oraz powtarzających się żądań o udzielenie informacji publicznej - składanych mimo licznych odmów, popartych uzasadnieniem - Fundacja w wiadomości z [...] września 2024 r. poinformowała Wnioskodawcę, że wszelkie dalsze wnioski pozostaną bez rozpoznania - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia już toczących się postępowań przez sądem administracyjnym,
- sprawa o sygn. akt II SAB/Wa 427/24 dotyczy odmowy udzielenia informacji publicznej przez Fundację na wniosek z [...] kwietnia 2024 r., na który odpowiedzi udzielono [...] maja 2024 r.; Fundacja jednoznacznie wskazała, że nie jest zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej podmiotem - zarówno w rozumieniu podmiotowym, jak i przedmiotowym - zgodnie z ustawą o informacji,
- celem ustawy o informacji jest umożliwienie obywatelom udziału w kontrolowaniu działalności organów państwowych oraz innych, wykonujących zadania publiczne podmiotów lub zarządzających majątkiem publicznym; nie jest jej zadaniem rozszerzania praw dostępu do informacji na temat działalności każdego podmiotu prawa prywatnego - nawet jeżeli jego działania mają charakter społecznie użyteczny,
- nie sposób uznać - biorąc pod uwagę zakres art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o informacji, jak i art, 61 ust. 1 Konstytucji RP - aby Fundacja była adresatem obowiązków, związanych z udostępnianiem informacji publicznej; wnioskowane informacje nie mają związku z wykonywaniem zadań publicznych - takich zadań bowiem nie wykonuje,
- Fundacja, jako podmiot prywatny, który nie realizuje zadań zleconych przez władzę publiczną, nie jest w żadnym stopniu organizacyjnie powiązana z władzą publiczną i nie zarządza majątkiem publicznym, nie jest objęta obowiązkiem udostępniania informacji publicznej - w rozumieniu ustawy o informacji, chyba że konkretnymi regulacjami prawnymi nałożono taki obowiązek - w wyjątkowych okolicznościach,
- dotychczasowej działalności Fundacji nie wspierano jakimikolwiek zewnętrznymi środkami - w postaci grantów lub dotacji; nie prowadziła też zbiórek publicznych; środki finansowe, które do tej pory wykorzystywano do realizacji celów Fundacji, pochodziły przede wszystkim od jej fundatora,
- w związku z tym - w kontekście skargi na bezczynność – Fundacja nie narusza zasad ustawy o informacji, nie wykonując jakichkolwiek nałożonych normą prawną zadań publicznych; realizuje jedynie swoje cele statutowe - z użyciem prywatnych środków finansowych; nie podlega to obowiązkowi informacyjnemu na gruncie wspomnianej ustawy,
- Wnioskodawca uzyskał też informacje o zmianach w organach Fundacji we własnym zakresie - najprawdopodobniej za pośrednictwem Krajowego Rejestru Sądowego (dalej "KRS"), gdzie są one powszechnie dostępne.
W dodatkowym piśmie procesowym (k. 31 i 35) Wnioskodawca kwestionował prawidłowość obsadzenia organów Fundacji przez osoby, uwidocznione w KRS.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm).
Sąd zważył, co następuje:
Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym obowiązany do udzielenia informacji powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź obowiązany podmiot nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r.,
o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji.
Sąd w tym składzie podziela w pełni pogląd, wyrażony w wyroku zapadłym w analogicznej sprawie - o sygn. akt II SAB/Wa 427/24. Sformułowano tam stanowisko, że Fundacja należy do podmiotów, obowiązanych do udzielania informacji publicznej - w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o informacji. Ponieważ uzasadnienie tego orzeczenia jest dostępne dla obu stron niniejszego postępowania (sporządzono je i doręczono im z urzędu), ponowne przywoływanie zawartej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.
Odnosząc powyższą konstatację do realiów rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości, że - na dzień wniesienia skargi - Fundacji pozostawała w bezczynności. Wobec bowiem wpływu w dniu [...] września 2024 r. wniosku, gdzie żądano określonej wiadomości, przywołując przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej - nie udzielono - żadnej odpowiedzi z zachowaniem terminu, wskazanego w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji - do dnia wniesienia skargi. Nie wydano też decyzji o odmowie udostępnienia informacji.
Odrębną kwestią jest natomiast to, czy Fundacja była w istocie obowiązana udzielić żądanej informacji. Nawet jednak, gdy tak nie jest, jej powinnością było poinformowanie o tym Wnioskodawcy, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o informacji. W tym kontekście należy jednak wskazać, że Fundacja nie była zobligowana udzielić żądanej informacji z dwóch względów:
1) zakres wniosku dotyczył w istocie kwestii, gdzie dostęp do informacji regulowany jest przepisami szczególnymi - w zakresie prowadzenia KRS oraz trybu dostępu do zawartych tam danych; w takim przypadku informacja nie jest udostępniana w trybie ustawy o informacji - wobec treści art. 1 ust. 2 danego aktu,
2) powinność udostępnienia informacji publicznej, ciążącą na Fundacji, jako podmiocie realizującym także zadanie publiczne, odnosić można wyłącznie do kwestii realizacji tych zadań - jak wydatkowanie środków i realizacji celów statutowych; nie obejmuje więc wszelkich kwestii organizacyjnych, czy funkcjonowania danego podmiotu; zakresu powinności o charakterze publicznoprawnym - gdy generują po stronie podmiotu prywatnego określone obciążenia finansowo i organizacyjne - nie można wykładać rozszerzająco.
Sąd nie zobowiązał organu do realizacji wniosku (wedle żądania skargi), bowiem byłoby to bezzasadne. Z treści uzasadnienia niniejszego orzeczenia Wnioskodawca powziął bowiem niezbędne wyjaśnienie, które winna była przedstawić mu Fundacja - w terminie zakreślonym art. 13 ust. 1 ustawy o informacji.
Uchybiając tej powinności Fundacja nie naruszyła natomiast obowiązku udostępnienie informacji publicznej zakreślonego, powołanymi w skardze przepisami prawa materialnego - w tym o randze konstytucyjnej bądź umowy międzynarodowej.
Bezczynność Fundacji nie miała przy tym charakteru intencjonalnego. Poinformowała uprzednio Wnioskodawcę - przed wpływem kolejnego żądania – że nie będzie realizowała kolejnych. Błędnie bowiem przyjmowała, że nie należy generalnie do podmiotów, obowiązanych udostępniać wiadomości, stanowiące informacje publiczną. Okoliczność ta, jakkolwiek nie uwalnia z zarzutu bezczynności, ma jednak znaczenie w kontekście oceny jej zakresu. Uzasadnia przyjęcie, że nie ma ona charakteru rażącego naruszenia prawa.
Nie może natomiast mieć znaczenie w przedmiotowej sprawie podnoszona przez Wnioskodawcę kwestia wadliwej - w jego ocenie - obsady organów Fundacji. Pozostaje to poza kognicją sądu administracyjnego, który obowiązany jest oceniać kwestie reprezentacji strony w świetle danych, zamieszczonych w KRS.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji - w myśl art. 200 powyższej ustawy. Poniesione koszty stanowił wpis od skargi.