II SAB/WA 662/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejakta sprawyopinie biegłychpisma procesowesądy administracyjnebezczynność organuprawo prasoweKodeks postępowania karnego

WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia opinii biegłego i pisma obwinionego, uznając je za niebędące informacją publiczną w rozumieniu ustawy.

Skarżący M. J. wniósł o udostępnienie opinii biegłych i pisma obwinionego z akt sprawy karnej, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Organ odmówił udostępnienia, uznając dokumenty za niebędące informacją publiczną. Skarżący zarzucił bezczynność organu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że opinia biegłego i pisma procesowe nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a dostęp do nich regulują przepisy szczególne.

Skarżący M. J., właściciel portalu informacyjnego, zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie opinii biegłych oraz pisma obwinionego z akt sprawy karnej, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej oraz Prawo prasowe. Organ odmówił udostępnienia, wskazując, że dokumenty te nie stanowią informacji publicznej, a dostęp do nich regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych, skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i oddalił skargę. Sąd uznał, że opinia biegłego sporządzona na potrzeby postępowania sądowego oraz pisma procesowe nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślono, że dostęp do takich dokumentów regulują przepisy szczególne, takie jak Kodeks postępowania karnego, a skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy w trybie przewidzianym tymi przepisami. Sąd stwierdził, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wniosek w tej części nie podlegał rozpatrzeniu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia biegłego sporządzona na potrzeby postępowania sądowego oraz pisma procesowe, co do zasady, nie są dokumentem publicznym i nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Opinia biegłego jest dokumentem wytworzonym na potrzeby danej sprawy sądowej, mającym walor prawnie istotny w ramach tej procedury, a poza nią nie ma racji bytu. Nie odnosi się do spraw publicznych. Pismo obwinionego jest dokumentem prywatnym. Dostęp do takich dokumentów regulują przepisy szczególne (np. Kodeks postępowania karnego), a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.k. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia biegłego i pisma procesowe nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do dokumentów z akt sprawy sądowej regulują przepisy szczególne (np. k.p.k.), a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż wniosek w tej części nie podlegał rozpatrzeniu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Żądane dokumenty (opinie biegłych, pismo obwinionego) stanowią informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Opinia biegłego jest dokumentem wytworzonym na potrzeby danej sprawy sądowej, który ma walor prawnie istotny w ramach określonej procedury sądowej i tylko na użytek tej procedury jest sporządzany, co oznacza, iż poza konkretnym postępowaniem nie ma racji bytu. Nie jest to zatem, co do zasady, dokument dotyczący informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Taką informacją jest jedynie sam fakt sporządzenia opinii biegłego w danym postępowaniu. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. [...] są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Skład orzekający

Sławomir Antoniuk

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

sędzia

Ewa Radziszewska-Krupa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że opinie biegłych i pisma procesowe w sprawach sądowych nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dostęp do nich regulują przepisy proceduralne."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw sądowych, gdzie żądane są dokumenty z akt sprawy, a nie informacji wytworzonych przez organy administracji publicznej w toku ich działania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście dokumentów sądowych, co jest istotne dla dziennikarzy i prawników zajmujących się tym tematem.

Czy opinia biegłego z akt sprawy sądowej to informacja publiczna? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 662/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Kube
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1765/24 - Wyrok NSA z 2025-07-23
III OSK 662/23 - Postanowienie NSA z 2024-12-13
II SAB/Po 162/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-11-24
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1375
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z [...] stycznia 2022 r. M. J. skierował, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Samodzielnej Sekcji Prasowej w Sądzie Okręgowym w [...] wniosek o udostępnienie zanonimizowanych odpisów orzeczenia wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt [...], wskazując jako podstawę prawną ustawę z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe.
W dniu [...] stycznia 2022 r. powyższy wniosek został przekazany, według właściwości, do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...].
Przy piśmie z [...] stycznia 2022 r. przesłano wnioskodawcy zanonimizowany wyrok informując, że jego uzasadnienie nie zostało sporządzone oraz, że sprawa jest prawomocnie zakończona.
W dniu [...] stycznia 2022 r. M. J. zwrócił się o informację, czy wpłynął wniosek o uzasadnienie przedmiotowego orzeczenia oraz, czy będzie ono sporządzone.
Pismem z [...] stycznia 2022 r. poinformowano wnioskodawcę, że w przedmiotowej sprawie nie wpłynął wniosek o uzasadnienie wyroku, wobec czego nie zostało ono sporządzone. Dodatkowo ponownie wskazano, że postępowanie w sprawie jest prawomocnie zakończone.
W dniu [...] stycznia 2022 r. M. J. zwrócił się o udostępnienie do wglądu akt sprawy o sygn. [...].
W związku z powyższym zarządzeniem z [...] stycznia 2022 r., wydanym na podstawie § 129 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 roku – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1141, z późn. zm.) oraz art. 156 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, z poźn. zm.), została wyrażona zgoda na udostępnienie stronie do wglądu akt sprawy o sygn. [...].
W dniu [...] lutego 2022 r. wnioskodawca zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy.
Pismem z [...] lutego 2022 r. M. J., powołując się na ustawę – Prawo prasowe, wniósł o udostępnienie dokumentów z akt przedmiotowej sprawy, tj. obydwu opinii biegłych oraz pisma obwinionego z [...] grudnia 2020 r.
W odpowiedzi z [...] lutego 2022 r. Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w [...] poinformował wnioskodawcę, że [...] lutego 2022 r. udostępniono mu do wglądu akta sprawy o sygn. [...], jednak nie ma podstaw do wydania mu – jako osobie postronnej – dokumentów z ww. akt. Nie ma także możliwości wydania mu żądanych dokumentów na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, z późn. zm.), gdyż nie stanowią one informacji publicznej. Natomiast w związku z tym, że strona żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi wskazał, że nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie ich udostępnienia, a jedynie zawiadamia wnoszącego o braku podstaw do udostępnienia żądanych dokumentów.
W dniu [...] lutego 2022 r. M. J. ponowił ww. wniosek wskazując jako podstawę prawną art. 4 ustawy – Prawo prasowe.
Pismem z [...] marca 2022 r. Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z [...] lutego 2022 r. Ponadto wyjaśnił wnioskodawcy, że art. 4 ustawy – Prawo prasowe reguluje dostęp prasy do informacji będących w posiadaniu przedsiębiorców i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, natomiast w zakresie uzyskiwania przez prasę informacji od szeroko pojętej administracji publicznej zastosowanie znajduje art. 3a ww. ustawy.
W dniu [...] marca 2022 r. wpłynęła, przekazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, skarga M. J. na pismo Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] lutego 2022 r. znak: [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 530/22 odrzucił skargę.
Od powyższego rozstrzygnięcia M. J., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 września 2023 r, sygn. akt III OSK 1691/23 oddalił.
Pismem z [...] września 2023 r. M. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] lutego 2022 r.
W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku poprzez udzielenie informacji lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, wymierzenie grzywny w wysokości co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, przyznanie sumy pieniężnej w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wskazał, że jest właścicielem portalu [...] i pismem z [...] lutego 2022 r., przesłanym pocztą elektroniczną, wniósł o ujawnienie informacji publicznych niezbędnych do sporządzenia krytyki prasowej. Wyjaśnił, że w toku gromadzenia materiałów prasowych uzyskał informacje, iż w aktach sprawy o sygn. [...] znajduje się opinia biegłego oraz pismo obwinionego zawierające dane o fałszowaniu dokumentacji związanej z homologacją policyjnych mierników prędkości tzw. lidarów. Po uzyskaniu zgody organu zapoznał się z aktami i stwierdził, że dokumenty zawierają dowody na okoliczność popełnienia przestępstwa w postaci kreatywnego sporządzenia dokumentów homologacji lidarów oraz oświadczenie biegłego.
Zaznaczył, że prasa jest zobowiązana do rzetelnego gromadzenia materiałów prasowych. Uzyskanie odpisu dowodu z dokumentu jest więc niezbędne dla spełnienia przesłanek rzetelności w gromadzeniu materiału niezbędnego do krytyki prasowej. Tymczasem podmiot zobowiązany [...] lutego 2022 r. przesłał jedynie pismo informacyjne o swoim stanowisku w sprawie, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu z 5 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1691/23 nie stanowiło decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a jedynie było czynnością techniczną.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne informacja zawarta w aktach postępowania karnego jest informacją publiczną i przestaje być niejawna po zakończeniu postępowania. W uzasadnieniu uchwały z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do dokumentów i akt stanowią, iż są one informacją publiczną jeśli znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego. W tym kontekście brak jest podstaw do przyjęcia, że art. 156 § 5 K.p.k. wyklucza dostęp do informacji publicznej zawartej w aktach postępowania, przy czym ww. uchwała takiego stanowiska także nie potwierdza.
Zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał żądanej informacji, która jest materiałem prasowym o bardzo dużym znaczeniu, bowiem dotyczy nielegalnego posługiwania się przez Policję urządzeniami do pomiaru prędkości, nie została także wydana decyzja odmowna, a zatem organ pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na bezzasadność. Wyjaśnił, że biegły sądowy jest powoływany w postępowaniu sądowym w celu przedstawiania fachowych opinii o okolicznościach mających znaczenie dla wyniku sprawy sądowej, a których wyjaśnienie wymaga specjalistycznej wiedzy. Biegły może występować w roli konsultanta (udzielanie porad i wskazówek, np. podczas oględzin) lub opiniodawcy (przeprowadzenie konkretnej ekspertyzy i wydanie opinii). Wydawana przez biegłego sądowego opinia jest uwzględniana przez sąd podczas wydawania rozstrzygnięcia, ale nie ma ona bezpośredniego wpływu na ukształtowanie sytuacji prawnej innych osób, albowiem podlega ocenie sądu, jak każdy dowód w sprawie. Biegły sądowy pełni funkcję "służebną" względem organów wymiaru sprawiedliwości poprzez wydawanie opinii i dlatego też nie może być traktowany jako osoba pełniąca funkcje publiczne.
W związku z tym żądane przez skarżącego informacje wykraczają poza zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że opinia biegłego jest dokumentem wytworzonym na potrzeby danej sprawy sądowej. Ma walor prawnie istotny w ramach określonej procedury sądowej i tylko na użytek tej procedury jest sporządzony. Oznacza to, że poza danym postępowaniem sądowym nie ma racji bytu. Nie jest to zatem dokument dotyczący informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy. Taką informacją jest jedynie sam fakt sporządzenia opinii biegłego w danym postępowaniu.
Opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie (tak samo jak np. zeznania świadków czy dokumenty). Jako dowód jest zawsze oceniana przez sąd i nie jest dla niego wiążąca. Celem opinii biegłego nie jest ustalenie faktów istotnych w sprawie, a jedynie udzielenie sądowi wyjaśnień w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych. Żądanie udostępnienia opinii biegłego dotyczy udostępnienia jednego spośród dowodów w sprawie. Natomiast dokumentem, który podlega udostępnieniu w zakresie treści i postaci jest wyłącznie dokument urzędowy. Zarówno opinia biegłego, jak i pismo obwinionego nie mieści się w żadnej z kategorii zakreślonej w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zawarta w art. 6 ust. 2 tej ustawy definicja legalna dokumentu urzędowego powinna być odczytywana przez pryzmat art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, z których wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, a więc jedynie informacja o sprawach publicznych, mająca walor danych publicznych w tym takich, które przyjęły kształt dokumentów urzędowych.
Żądane przez skarżącego dokumenty stanowią część akt sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale o sygn. akt I OPS 7/13 podkreślił, że akta spraw jako całość są zbiorem różnorodnych materiałów - usystematyzowanych przez organ, który się nimi posługuje - i podlegają przepisom szczególnym, dotyczącym ich tworzenia, rejestrowania, przechowywania jak i udostępniania.
Organ podał, że gdyby uznać, iż treść opinii biegłego jest w części informacją publiczną, to na podstawie art. 1 ust. 2 powołanej ustawy jej udostępnienie regulują przepisy procesowe. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą stanowić alternatywy dla innych regulacji określających odmiennie tryb i zasady dostępu do dokumentów z akt sprawy karnej.
Jak wynika z akt sprawy [...] stycznia 2022 r. została wyrażona zgoda na udostępnienie M. J. akt sprawy [...] obejmująca prawo wglądu i sporządzania notatek, bez możliwości utrwalania. Na podstawie zarządzenia, skarżący [...] lutego 2022 r. zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy, co dało mu możliwość sporządzenia krytyki prasowej. Brak jest natomiast podstawy prawnej do wydania mu dokumentów z akt. Niedopuszczalne jest bowiem, aby osoby postronne mogły posiadać w zakresie dostępu do dokumentów procesu sądowego prawa szersze lub tożsame co formalni uczestnicy postępowań sądowych.
Dodatkowo wyjaśnił, że przedmiotem sprawy o sygn. akt [...] był czyn z art. 92a Kodeksu wykroczeń, zaś rozprawy w przedmiotowej sprawie odbyły się jawnie. Zasadą postępowania sądowego jest jawność oraz publiczność rozprawy i może być ona ograniczona jedynie w ściśle określonych przepisami wyjątkach. Zasadą jest również to, że każdy ma prawo obserwować przebieg danego procesu. Tak więc prawo jawności procedowania przez sąd, a zatem informacji o działaniu sądu w konkretnej sprawie, może materializować się poprzez udział w posiedzeniu jawnym, nie obejmując prawa do późniejszego żądania dokumentów z akt sprawy. Sąd Rejonowy [...] w [...] jest zobowiązany chronić informacje zawarte w aktach spraw.
W sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji lecz jedynie zawiadamia o tym wnoszącego.
Jeśli M. J. uważa, że doszło do popełnienia przestępstwa powinien o tym fakcie zawiadomić organy ścigania, na żądanie których Sąd Rejonowy [...] w [...] udostępni stosowne dokumenty (art. 304 § 1 Kodeks postępowania karnego).
Zarządzeniem z [...] października 2023 r. Sąd wezwał M. J. do sprecyzowania skargi, w terminie 7 dni, poprzez wskazanie czy skarga na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wniósł jako redaktor naczelny czasopisma [...] w [...], czy w imieniu własnym.
W odpowiedzi z [...] listopada 2023 r. na powyższe wezwanie skarżący wskazał, że na kanwie prawa cywilnego i administracyjnego istnieje spór doktrynalny, czy wnosząc w imieniu redakcji zapytanie lub skargę w trybie art. 3a i 4 ustawy – Prawo prasowe redaktor naczelny czasopisma wnosi je jako osoba fizyczna we własnym imieniu, czy też jako piastun organu jakim jest redaktor naczelny danego czasopisma. Rozwiazywanie tego rodzaju sporów dogmatycznych nie jest obowiązkiem skarżącego, a zatem pozostawia to uznaniu Sądu. Zwrócił uwagę na niejednolitość orzecznictwa w tym zakresie. Ponadto podtrzymał argumentację zawartą w skardze dodając, że doręczenie odpisu dokumentów znajdujących się w aktach postępowania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji nie jest informacja przetworzoną. Co istotne, koszt sporządzenia żądanej opinii biegłego został poniesiony ze środków publicznych, bowiem obwinionego uniewinniono, a koszty postępowania pokrył Skarb Państwa. Dokument urzędowy sporządzany ze środków publicznych przy wykonaniu władzy publicznej jest informacja publiczną nawet jeśli nie pochodzi wprost od organu, ale został sporządzony na jego polecenie ze środków publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 – 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie
i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym
w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności),
a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] jest podmiotem zobowiązanym, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Oceniając zaś stronę przedmiotową sprawy należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.
W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,
a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.
Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż wnioskowane przez skarżącego pismo procesowe obwinionego wniesione do sprawy sądowej stanowi dokument prywatny. Służy przedstawieniu stanowiska osoby, której postawiono zarzuty popełnienia wykroczenia, w sprawie rozstrzygającej o winie osoby fizycznej. Nie zostało wytworzone przez podmiot publiczny i nie odnosi się do aktywności tego podmiotu. Nie odnosi się więc do danych publicznych, czy też sprawy publicznej. Nie podlega zatem udostępnieniu w oparciu o przepisy u.d.i.p.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przeciwieństwie do postępowań administracyjnych (opnie, ekspertyzy sporządzane na rzecz podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, o ile służą one wykonywaniu przez niego zadań publicznych, są niejednokrotnie traktowane jako informacja publiczna), opinia biegłego sporządzona na potrzeby danego postępowania sądowego, co do zasady, nie jest dokumentem publicznym. Opinia biegłego jest szczególnym dokumentem mogącym wywoływać określone skutki w sferze faktów pomiędzy stronami podstępowania sądowego. Jest to dokument wytworzony na potrzeby danej sprawy sądowej, czyli dokument, który ma walor prawnie istotny w ramach określonej procedury sądowej i tylko na użytek tej procedury jest sporządzany, co oznacza, iż poza konkretnym postępowaniem nie ma racji bytu. Nie jest to zatem, co do zasady, dokument dotyczący informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Taką informacją jest jedynie sam fakt sporządzenia opinii biegłego w danym postępowaniu. Opinia biegłego nie mieści się w żadnej z kategorii wymienionej w art. 6 u.i.d.p. (patrz wyroki NSA: z 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 967/19, z 1 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1166/21 i z 1 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3104/21 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w sprawie niniejszej powyższy pogląd w pełni podziela.
Nie jest zatem bezpodstawne stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] zawarte w piśmie z [...] lutego 2022 r. informujące skarżącego, że brak jest możliwości wydania wnioskodawcy żądanych dokumentów na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zaznaczyć należy, że gdyby nawet założyć, iż opinia biegłego w sprawie sądowej zawierałaby treści stanowiące informację publiczną, to wówczas ich udostępnienie, również nie następuje na gruncie przepisów u.d.i.p. W uzasadnieniu uchwały z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP".
Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, iż skarżący na podstawie art. 156 § 1 K.p.k. uzyskał zgodę na przejrzenie akt sprawy o sygn. [...] i zapoznał się z aktami tej sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku M. J. o udostępnienie informacji publicznej. W zakresie obejmującym udostępnienie opinii biegłych i pisma obwinionego z [...] grudnia 2020 r. wniosek ten nie podlega bowiem rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI