II SAB/Wa 661/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejsędziowieSąd Najwyższywykształceniedokumenty urzędoweustawa lustracyjnaoświadczenia majątkowebadania lekarskiebezczynność organu

WSA w Warszawie zobowiązał Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego dokumentów potwierdzających ukończenie studiów prawniczych przez sędziów, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność w tym zakresie nie miała rażącego naruszenia prawa.

Skarga dotyczyła bezczynności Prezesa Sądu Najwyższego w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Sąd administracyjny uznał, że oświadczenia majątkowe sędziów, dokumenty lustracyjne oraz badania lekarskie i psychologiczne nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub zostały już udostępnione. Jednakże, dokumenty potwierdzające ukończenie studiów prawniczych przez sędziów zostały uznane za informację publiczną, w związku z czym sąd zobowiązał organ do ich rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. J. na bezczynność Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia oświadczeń majątkowych sędziów, dokumentów z organów bezpieczeństwa państwa dotyczących sędziów, dokumentów potwierdzających ukończenie studiów prawniczych oraz badań lekarskich i psychologicznych sędziów. Sąd uznał, że oświadczenia majątkowe są dostępne na stronie BIP, a dokumenty lustracyjne podlegają odrębnej ustawie lustracyjnej i nie są udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podobnie, badania lekarskie i psychologiczne sędziów nie stanowią informacji publicznej, gdyż dotyczą sfery osobistej. Natomiast dokumenty potwierdzające ukończenie studiów prawniczych zostały uznane za informację publiczną. W związku z tym, sąd zobowiązał Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga w pozostałym zakresie została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, dokumenty potwierdzające ukończenie studiów prawniczych przez sędziów stanowią informację publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja o wykształceniu osób pełniących funkcje publiczne, w tym sędziów, jest informacją publiczną. Dokumenty te mają walor dokumentu urzędowego i podlegają udostępnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi w pozostałym zakresie.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Definicja informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. d

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacja o wykształceniu jako informacja publiczna.

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Udostępnianie informacji na wniosek, jeśli nie została udostępniona w BIP.

p.u.s.p. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Obowiązek składania oświadczeń majątkowych przez sędziów.

p.u.s.p. art. 87 § ust. 6

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Jawność informacji zawartych w oświadczeniach majątkowych.

Pomocnicze

ustawa lustracyjna art. 1

Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

Reguluje dostęp do dokumentów organów bezpieczeństwa państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dokumenty potwierdzające ukończenie studiów prawniczych przez sędziów stanowią informację publiczną.

Odrzucone argumenty

Oświadczenia majątkowe sędziów nie podlegają udostępnieniu na wniosek, gdyż są dostępne w BIP. Dokumenty z organów bezpieczeństwa państwa dotyczące sędziów nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Badania lekarskie i psychologiczne sędziów nie stanowią informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. Prawidłowo zatem organ pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. poinformował skarżącego, że żądane przez niego w pkt 4 wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. dane nie stanowią informacji publicznej. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku pkt 3 skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skład orzekający

Arkadiusz Koziarski

sprawozdawca

Ewa Radziszewska-Krupa

przewodniczący

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście dokumentów dotyczących wykształcenia sędziów, a także rozróżnienie między informacją publiczną a dokumentami podlegającymi innym ustawom (lustracyjna) lub chronionymi jako dane osobiste (badania lekarskie)."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku i konkretnego organu, jednak zasady interpretacji przepisów o dostępie do informacji publicznej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy rozgraniczają zakres dostępu do informacji publicznej, szczególnie w kontekście danych dotyczących osób pełniących funkcje publiczne. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji.

Czy wykształcenie sędziów to informacja publiczna? WSA rozstrzyga wniosek o dostęp do dokumentów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 661/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149  par. 1 pkt 1 i  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność [...] Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia punktu 3 wniosku skarżącego J. J. z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność [...] Prezesa Sądu Najwyższego w zakresie rozpatrzenia punktu 3 wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2023 r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W tytule skargi wskazał: "SKARGA NA CZYNNOŚĆ SADU NAJWYŻSZEGO W [...]". W skardze tej wskazał, że wnosi skargę na wydane zarządzenie./postanowienie Sądu najwyższego o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł o odrzucenie skargi w razie nieuzupełnienia w terminie przez skarżącego braku fiskalnego, ewentualnie o oddalenie skargi, jako całkowicie bezzasadnej.
W uzasadnieniu skargi organ wyjaśnił, że skarżący w przesłanym za pośrednictwem wiadomości elektronicznej wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o udostępnienie informacji w następującym zakresie:
1. "oświadczenie majątkowe za lata 2012-2022 lub link sprecyzowany do każdej osoby Sędziego Sądu Najwyższego Wydział Karny
2. zgodnie z art. 57 zgłoszenie kandydata na wolne stanowisko sędziowskie - Prawo ustrojów sądów powszechnych § 8 i 10 (wnoszę o ujawnienie dokumentu z: Organu Bezpieczeństwa Państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne wszystkich SN - Wydział Karny
3. dokumenty potwierdzające ukończenie szkoły wyższej w dziedzinie prawa
4. KRS - określił szczegółowy zakres i sposób przeprowadzenia badań lekarskich i psychologicznych kandydatów do objęcia urzędu sędziego oraz kwalifikacje wymagane od lekarzy i psychologów uprawnionych do przeprowadzania tych badań i wydawania zaświadczeń o zdolności do pełnienia obowiązku sędziego".
Do wniosku załączono wyciąg z art. 57 Prawa o ustroju sądów powszechnych.
Dalej organ wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. poinformował skarżącego, że oświadczenia majątkowe wszystkich sędziów Sądu Najwyższego są dostępne na stronie internetowej organu (w zakładce: "Informacje", "Oświadczenia majątkowe sędziów Sądu Najwyższego i inne") - pełniącej rolę Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Najwyższego - pod udostępnionym skarżącemu adresem strony internetowej (http://www.sn.pl/informacjepraktyczne/SitePages/Oswiadczenia_majatkowe.aspx).
Ponadto organ poinformował skarżącego, że dane z oświadczeń dotyczących pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami
w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. (tzw. "oświadczenia lustracyjne") osób pełniących funkcje publiczne są jawne i dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej IPN, a pracodawca nie ma obowiązku udostępniania ich zainteresowanym podmiotom. Wskazano również skarżącemu, że dokumenty potwierdzające ukończenie szkoły wyższej oraz badania psychologiczne sędziów Sądu Najwyższego nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022 r. poz. 902), dalej "u.d.i.p.".
Dalej w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżący
w przesłanym za pośrednictwem wiadomości elektronicznej piśmie z dnia [...] sierpnia
2023 r. podniósł, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. skarżący podniósł, że organ nie wskazał jaki dokładnie przepis reguluje tą kwestię. Skarżący wniósł o podanie przepisu prawa. Skarżący podał również, że oczekuje na odpowiedz z dowodami dotyczącymi sprawy uprawnionego psychologa, albowiem tego w biuletynie informacji publicznej czy monitorze nie ma dlatego podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.
Organ wskazał, że w kolejnym piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. skarżący podniósł, że nie sposób się zgodzić z odpowiedzią organu w zakresie pkt 3 jego wniosku, albowiem zgodnie z Konstytucja RP, wszystko co zostało wytworzone przez władze (każdy dokument) podlega upublicznieniu. Skarżący wskazał, że co do badań psychologicznych pracowników organu podlegają udostępnieniu albowiem określa to ustawa o amunicji
i broni, która reguluje listę psychologów uprawnionych do wydania zgody na stanowisko sędziego.
Następnie organ podał, że pismem z dnia [...]sierpnia 2023 r., w odpowiedzi na przesłane za pośrednictwem wiadomości elektronicznej dwa pisma z dnia [...] sierpnia 2023 r., poinformował skarżącego, że z uwagi na zawarte w tych pismach treści obraźliwe, zostały one pozostawione bez rozpatrzenia na podstawie art. 41 a § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.), który znajduje odpowiednie zastosowanie do Sądu Najwyższego z mocy art. 10 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1093).
W przesłanym za pośrednictwem wiadomości elektronicznej piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. skarżący wskazał, że jeśli ktoś się czuje głęboko urażony to przeprasza najmocniej, ale jako obywatel tego kraju czuje się również głęboko urażony w związku
z działaniami wymiaru sprawiedliwości, który w sposób niezgodny z prawem nagina prawo i wprowadza świadomie w błąd obywateli co do uprawnień sędziów, prokuratorów czy kuratorów.
W kolejnym piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. skarżący podniósł, że zgodnie z art. 31 ust. Konstytucja RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności
i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne
w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Skarżący wniósł
o wskazanie ustawy, która reguluje słowa obraźliwe i wulgarne.
Pismem z dnia [...] września 2023 r. organ poinformował skarżącego, że aktualność zachowuje stanowisko zaprezentowane w pismach, które zostały do niego skierowane
w dniach [...] i [...] sierpnia 2023 r. Organ ponownie wyjaśnił, że żądane przez skarżącego badania psychologiczne wybranych Sędziów Sądu Najwyższego nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Z kolei odnośnie do prośby "o podanie ustawy, która reguluje słowa obraźliwe i wolgarne" (pisownia oryginalna) wyjaśniono skarżącemu, że w trybie dostępu do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ wykładni prawa lub udzielania porad prawnych.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie
w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W sprawie nie było sporne, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Dokonując oceny, czy wnioskowane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną należy przede wszystkim zaznaczyć, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący we wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. domagał się udostępnienia następujących informacji:
1. oświadczeń majątkowych sędziów Sądu Najwyższego za lata 2012-2022 lub "link sprecyzowany do każdej osoby sędziego Sądu Najwyższego Wydział Karny",
2. dokumentów z Organu Bezpieczeństwa Państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne wszystkich sędziów SN - Wydział Karny,
3. dokumentów potwierdzających ukończenie szkoły wyższej w dziedzinie prawa,
4. badań lekarskich i psychologicznych sędziów Sądu Najwyższego.
Odnośnie pkt 1 wniosku skarżącego stwierdzić należy, że oświadczenia majątkowe sędziów Sądu Najwyższego niewątpliwie stanowią informację publiczną.
W myśl art. 87 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) sędziowie i dyrektorzy sądów oraz ich zastępcy są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Oświadczenie o stanie majątkowym dotyczy majątku osobistego oraz objętego małżeńską wspólnością majątkową. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 87 ust. 6 informacje zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w § 1, są jawne, także co do imienia i nazwiska, z wyjątkiem danych adresowych, informacji o miejscu położenia nieruchomości, a także informacji umożliwiających identyfikację ruchomości. Ponadto istotną regulacje zawiera art. 87 ust. 7 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którym oświadczenie, o którym mowa w § 1, przechowuje się przez sześć lat.
Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jedną z form udostępnienia informacji publicznej jest ogłaszanie informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.
Art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza zatem tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w takim przypadku winno jednak odbyć się poprzez odesłanie do Biuletynu Informacji Publicznej (por. wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013 r.,
I OSK 2244/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak też organ uczynił w niniejszej sprawie kierując do skarżącego pismo z dnia [...] sierpnia 2023 r. Wobec tego należało uznać, że organ nie pozostaje w tym zakresie w bezczynności.
W zakresie pkt 2 wniosku skarżącego podnieść należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. "Inną ustawą"
w rozumieniu ww. przepisu, mającą pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej, jest ustawa z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji
o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 273), dalej "ustawa lustracyjna", która w sposób odmienny, kompleksowy reguluje dostęp do informacji, w tym również mających walor informacji publicznej. Jak stanowi jej art. 1, ustawa określa zasady i tryb ujawniania informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa oraz treści tych dokumentów, znajdujących się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tryb składania oraz oceny zgodności
z prawdą oświadczeń dotyczących pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca
1990 r. Możliwość uzyskania informacji o danych z oświadczenia lustracyjnego osób pełniących funkcje publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy lustracyjnej wynika z art. 18 ust. 5 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci Narodowej o udostępnienie do wglądu kopii akt sprawy lustracyjnej zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Przepis art. 22 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Przepisy rozdziału 4 ustawy lustracyjnej regulują natomiast dostęp do informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa dotyczących niektórych osób pełniących funkcje publiczne określając przesłanki, sposób i termin udostępnienia informacji (art. 25 i art. 26 ustawy), a także przypadki odmowy ich udostępnienia oraz tryb odwoławczy od decyzji o odmowie udostępnienia informacji (art. 27). Powyższe przepisy mają charakter lex specialis wobec przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy lustracyjnej oświadczenie lustracyjne dotyczy pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami
w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. Obowiązek złożenia oświadczenia lustracyjnego, mają osoby pełniące funkcje publiczne, o których mowa
w art. 4 ustawy lustracyjnej, urodzone przed dniem 1 sierpnia 1972 r.
Jak stanowi przepis art. 13 ustawy lustracyjnej treść oświadczenia lustracyjnego kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, posła lub senatora, posła do Parlamentu Europejskiego oraz kandydata na pochodzący z wyborów powszechnych organ i członka organu jednostki samorządu terytorialnego oraz członka organu jednostki pomocniczej jednostki samorządu terytorialnego, której obowiązek utworzenia wynika z ustawy, stwierdzającego fakt ich pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi, w części A określonej wzorem stanowiącym załącznik nr 1a do ustawy, podaje się do publicznej wiadomości również w obwieszczeniu wyborczym.
Z powyższego wyraźnie wynika, że ustawa lustracyjna nie przewiduje możliwości upublicznienia treści wszystkich oświadczeń lustracyjnych, a enumeratywnie wymienia podmioty, których oświadczenia lustracyjne podlegają publikacji. Wśród tych podmiotów nie wskazano osoby pełniącej funkcję sędziego.
W kontekście powyższego prawidłowym było ustalenie organu, iż wnioskowana informacja nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. W takim przypadku organ nie ma obowiązku wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a jedynie pisemnego poinformowania strony o powyższych okolicznościach.
W niniejszej sprawie wobec pkt 2 wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r., organ w ustawowym terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ([...] sierpnia 2023 r.) udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek. Wprawdzie udzielona informacja jest częściowo błędna, albowiem nie wszystkie oświadczenia lustracyjne są jawne, jednakże istotą tej odpowiedzi jest przekazanie skarżącemu informacji o tym, że oświadczenia lustracyjne sędziów Sądu Najwyższego nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, organ prawidłowo zatem ustalił, że wnioskowana przez skarżącego informacja nie może zostać udostępniona, z uwagi na odrębną regulację dotyczącą oświadczeń lustracyjnych zawartą właśnie w ustawie lustracyjnej.
Odnośnie pkt 4 wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r. wyjaśnić należy, że niewątpliwie sędzia, sprawując wymiar sprawiedliwości, wykonuje określone ustawami zadania publiczne w ramach władzy publicznej tj. władzy sądowniczej, dlatego dane odnoszące się do sprawowania przez niego tej funkcji publicznej mają walor informacji publicznej. Muszą to być jednak te dane, które ściśle wiążą się z powierzonymi sędziemu ustawowymi zadaniami.
Słusznie więc organ nie udostępnił skarżącemu badań lekarskich i psychologicznych sędziów, albowiem nie stanowią one informacji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że charakteru tego nie zyskują w związku z tym, że znajdują się
w posiadaniu organu władzy publicznej w związku z wejściem sędziego do zawodu. Są to bowiem dokumenty dotyczące sfery osobistej człowieka jako zawierające mniej lub bardziej szczegółowe dane odnoszące się do stanu zdrowia danej osoby, w tym wypadku objętego wnioskiem sędziego. Z samego tylko powodu, że odnoszą się one do funkcjonariusza publicznego jakim jest sędzia nie wynika konieczność uznania ich za informację publiczną. Nie wiążą się bowiem bezpośrednio z realizowanymi przez sędziego zadaniami z zakresu wymiaru sprawiedliwości, poza ogólną informacją, że mając je na uwadze sędzia jest zdolny do wykonywania swojej funkcji publicznej. Wynikające z podanych dokumentów intymne informacje nie stanowią informacji
o sprawach publicznych, a zatem nie przysługuje im status informacji publicznej (por. wyrok NSA z 22 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 697/23, orzeczenia.nsa.gov.pl)
W tym miejscu należy podkreślić, że jak podnosi się w orzecznictwie sądowym, należy odróżnić samą informację publiczną od jej nośnika (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 3070/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie takim nośnikiem jest dokument badań lekarskich czy psychologicznych. Dokumenty te zawierają, co oczywiste, dane stanowiące informację publiczną, które mogą służyć weryfikacji uprawnień do zajmowania stanowiska sędziego. Zawarte są w nich jednak także informacje, które nie wiążą się w żaden sposób z wykonywaniem zawodu sędziego. Podkreślenia wymaga, że skarżący zażądał przekazania tych dokumentów, a nie zawartych w nich danych. Nawet zaś jeśli przyjąć, że jego wniosek odnosił się do takich konkretnych danych, to nie zostały one przez skarżącego wyszczególnione, a zatem rolą organu w uproszczonym postępowaniu, jakie ma miejsce na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie było wzywanie skarżącego do ich określenia.
Prawidło zatem organ pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. poinformował skarżącego, że żądane przez niego w pkt 4 wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. dane nie stanowią informacji publicznej.
Reasumując tę część wywodów stwierdzić należy, że w zakresie pkt 1, 2 i 4 wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r. organ nie pozostaje w bezczynności. Skarga w tym zakresie jest zatem niezasadna i podlegała oddaleniu.
Odmiennie należy ocenić zarzut bezczynności organu w zakresie pkt 3 wniosku
z dnia [...] sierpnia 2023 r. W punkcie tym skarżący domagał się udostępnienia dokumentów potwierdzających ukończenie "szkoły wyższej w dziedzinie prawa" przez sędziów.
W orzecznictwie podkreśla się, że informacja o wykształceniu osób pełniących funkcje w organach stanowi informację publiczną wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2501/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko zaliczające dane co do wykształcenia do informacji publicznej prezentowane jest też w piśmiennictwie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 143).
Ponadto należy podnieść, że w świetle art. 6 ust. 1 lit. a i art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumenty urzędowe podlegają udostępnieniu nie tylko co do treści, ale i postaci, czyli także kopii, zaś w odniesieniu do dokumentów prywatnych znajdujących się w dyspozycji organu dostęp do informacji publicznej ogranicza się wyłącznie do ich treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2015 r. sygn. akt. I OSK 752/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokumenty potwierdzające wykształcenie posiadają walor dokumentu urzędowego. Niewątpliwie bowiem zawierają one utrwaloną treść oświadczenia, podpisaną przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 697/23, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ pozostaje w bezczynności
w zakresie rozpatrzenia wniosku pkt 3 skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r.
o udostępnienie informacji publicznej. Jeśli bowiem żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie ustawy, podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym tą ustawą nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy posiadając żądaną informację, udziela jej w sposób nieadekwatny do treści wniosku, udziela informacji niepełnej lub wymijającej albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepis art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18).
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia pkt 3 wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Organ zobowiązany zatem będzie załatwić wniosek skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając żądanych informacji albo ich odmawiając w formie decyzji administracyjnej. Organ rozpoznając wniosek powinien jednocześnie rozważyć, czy żądane informacje stanowią informację prostą, czy przetworzoną, a zatem, czy zachodzi potrzeba wykazania przez wnioskodawcę, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Sąd uznał, że stwierdzona w powyższym zakresie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek w przypisanym do tego terminie, jednak rozpoznał sprawę niewłaściwie, z naruszeniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nieudostępnienie wnioskowanych informacji wynikało jednak przede wszystkim
z odmiennej interpretacji przepisów u.d.i.p. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w pkt 2 wyroku stanowił natomiast art. 149 § 1a p.p.s.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. w pkt 3 wyroku Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI