II SAB/WA 661/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-04-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo administracyjnedostęp do dokumentówustawa o dostępie do informacji publicznejPolski Związek Alpinizmuwniosek o udostępnienie informacji

WSA w Warszawie stwierdził bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu w udostępnieniu informacji publicznej, ale uznał, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.

Fundacja złożyła skargę na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu (PZA) w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sprawozdania ze spotkania. PZA początkowo twierdził, że wniosek powinien być skierowany do Zarządu, a nie do konkretnego członka. Sąd uznał, że PZA dopuścił się bezczynności, ponieważ wniosek nie został rozpatrzony w ustawowym terminie, jednak stwierdził, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa.

Fundacja W. R. W. "W." złożyła skargę na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu (PZA) w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył kopii sprawozdania ze spotkania z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Krakowie. PZA początkowo odpowiedział, że wnioski należy kierować do podmiotów właściwych do udostępniania informacji publicznej. Fundacja argumentowała, że PZA, jako podmiot finansowany ze środków publicznych i wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępniania informacji. Sąd administracyjny uznał, że PZA dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, ponieważ nie udzielono odpowiedzi w ustawowym terminie. Jednakże, biorąc pod uwagę skomplikowany stan faktyczny związany z doręczeniem wniosku i późniejszym udzieleniem odpowiedzi, sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została uwzględniona w zakresie stwierdzenia bezczynności, ale oddalono ją w pozostałym zakresie, w tym wniosek o ukaranie grzywną, gdyż nie wydano wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot wykonujący zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jeśli jest w jej posiadaniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że Polski Związek Alpinizmu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu. Podkreślono, że finansowanie ze środków publicznych i wykonywanie zadań publicznych uzasadnia dostęp do informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (9)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. d)

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § par. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § par. 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 154 § par. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § par. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polski Związek Alpinizmu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Skierowanie wniosku do członka zarządu, który reprezentuje organizację, jest dopuszczalne w pewnych okolicznościach. Organ dopuścił się bezczynności, nie udzielając odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Skarga była przedwczesna, ponieważ wniosek nie został prawidłowo skierowany do organu. Bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o zobowiązanie do udostępnienia informacji był bezprzedmiotowy, gdyż odpowiedź została udzielona. Wniosek o ukaranie grzywną był bezzasadny, gdyż nie wydano wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdza, że Polski Związek A. z siedzibą w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. Stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przepisy o charakterze gwarancyjnym nie mogą być interpretowane - niejako 'na szkodę' obywatela. Skarga na bezczynność jest dopuszczalna bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Skład orzekający

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Danuta Kania

członek

Janusz Walawski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w sprawach dostępu do informacji publicznej, dopuszczalności skargi na bezczynność oraz zasad doręczania korespondencji w podmiotach wykonujących zadania publiczne."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego podmiotu (związek sportowy) i jego sposobu reprezentacji, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych typów organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej, co jest tematem istotnym dla obywateli i organizacji. Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń i bezczynności organu jest wartościowa dla prawników.

Czy wniosek wysłany do członka zarządu to błąd? Sąd wyjaśnia, kiedy organ jest w bezczynności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 661/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Danuta Kania
Janusz Walawski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1665/21 - Wyrok NSA z 2022-11-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330
art. art. 4 ust. 1 pkt 5, 6 ust. 1 pkt 5 lit. d), 16 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. art. 149 par. 1, par. 1a, 154 par. 1, par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi F.W. R.W."W." z siedzibą w N. S. na bezczynność P. Związku A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. 1.stwierdza, że Polski Z. A. z siedzibą w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r.; 2.stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3.zasądza od Polskiego Z. A. z siedzibą w W. na rzecz F.W. R.W. "W." z siedzibą w N. S. kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postepowania; 4.oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Fundacja W. R. W. "[...]" z N. S. (zwana dalej Fundacją) wystąpiła ze skargą na bezczynność Zarządu Polskiego Związku A. w W. (zwanego dalej organem) w przedmiocie nieudostępnienia w określonym terminie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem.
Wskazała, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. skierowanym do Członka Zarządu Polskiego Z. A. (zwanego dalej PZA) pana dr M.J. wniosła o udostępnienie, informacji publicznej w zakresie: kopii sporządzonego w marcu 2009 roku sprawozdania ("Spotkanie z konserwatorem - sprawozdanie") ze spotkania w siedzibie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (zwanego dalej RDOŚ) w K. z pracownikami tej instytucji, które to sprawozdanie zostało przekazane do wiadomości innych pracowników i działaczy Inicjatywy Środowisk W. "[...]" (zwanego dalej IŚW).
W dniu [...] stycznia 2018 r. Członek Zarządu [...] w odpowiedzi na skierowanego do niego ponaglenie przesłał e-mail pismo prosząc w nim o kierowanie tego typu wniosków do podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Równocześnie wskazał adresy mailowe biura i zarządu [...].
Fundacja wskazała, że odpowiedź pana dr M. J. nie zawierała wnioskowanej o udostępnienie informacji publicznej a także nie stanowiła rozpatrzenia skierowanego do niego ponaglenia. W ocenie Fundacji wnioskowana o udostępnienie kopia sprawozdania z działalności zarządu [...], reprezentowanego przez jego członka stanowi informację publiczną. Wskazała, że działalność [...] w ramach IŚW jest finansowana w przeważającej części ze środków publicznych pochodzących z odpisu 1% od podatku dochodowego a przedmiot tej działalności bezpośrednio dotyczy spraw publicznych.
Podniosła, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP: "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".
Jej zdaniem dokumenty w postaci pełnomocnictw wydanych przez organ obowiązany (PZA) swojemu pracownikowi, którego działania są skierowane do ogółu społeczeństwa oraz dotyczą pożytku publicznego które jasno wskazują na publiczny zakres działalności takich organizacji i z tego powodu [...] jest podmiotem obowiązanym w myśl art. 4, ust. 1, pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co potwierdza rozległe orzecznictwo sądów, z którego wynika, że strona przeciwna jest podmiotem obowiązanym w zakresie całej swojej działalności.
[...] w zakresie: organizacji współzawodnictwa na terenie Polski reprezentowanie Polski w ramach współzawodnictwa międzynarodowego; propagowania i popularyzowania alpinizmu; popierania i ułatwiania działalności alpinistycznej w kraju i za granicą w szczególności działalności sportowej, treningowej, szkoleniowej, eksploracyjno-dokumentacyjnej, organizowania i wspierania działań w zakresie ochrony przyrody i innych inicjatyw prośrodowiskowych, związanych z obszarami działania członków Związku - mieści się w pojęciu zadań publicznych, o których mowa w art 4 ust. 1 u.d.i.p. Zadania te obejmują propagowanie w kraju i za granicą wymienionej dyscypliny sportowej, tj. sportów wspinaczkowych, oraz wspieranie działań w zakresie ochrony przyrody.
[....] korzysta również ze środków publicznych przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki. W 2015 r. środki te zostały przyznane w ramach "Programu wspierania sportów nieolimpijskich poprzez dofinansowanie przygotowania zawodników do udziału we współzawodnictwie międzynarodowym w 2016 r" w tym do "The World Games 2017".
Wskazała, że z informacji zawartych w aktualnym Statucie [...] (i obowiązującym w momencie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej) a także z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, [...] jest reprezentowany na zewnątrz przez jego Zarząd (pkt 21, ust. 2 statutu) przy czym brak jest jakiegokolwiek zastrzeżenia co do sposobu zwykłej reprezentacji w odniesieniu do poszczególnych członków Zarządu. Biorąc to pod uwagę stwierdziła, że pan dr M. J. posiada wszelkie prerogatywy do reprezentowania [...], pełniąc funkcję Członka Zarządu i tym samym reprezentuje organ podmiotu obowiązanego w myśl UDIP.
Wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie został prawidłowo wykonany wniosek o udostępnienie informacji publicznej jak również nie zostało prawidłowo rozpatrzone ponaglenie związane z nierozpatrzeniem przedmiotowego wniosku.
Jej zdaniem wobec przedstawionych okoliczności skarga jest konieczna i uzasadniona wobec czego wnosi o:
1. zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r,
2. stwierdzenie na podstawie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
3. wymierzeniu organowi grzywny w wysokości maksymalnej określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
4. zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zwrotu opłaty sądowej w wysokości 100 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o:
1. odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA, jako przedwczesnej a przez to niedopuszczalnej, bowiem wniesionej bez uprzedniego skierowania do adresata, tj. Zarządu Polskiego Z.A. reprezentującego ten Zawiązek, samego wniosku o udostępnienie informacji
względnie
2. umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, jako bezprzedmiotowego, bowiem skarżącej udzielono w dniu [...] października 2018 r. odpowiedzi na wniosek
albo
3. oddalenie skargi na podstawie art. 151 PPSA ze względów, o których mowa w pkt 1 i 2 powyżej.
Organ podniósł, że skarżący wniósł o zobowiązanie [...] do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r. (choć taka data wniosku została wskazana zapewne omyłkowo, bowiem do skargi dołączono wydruk wniosku zawartego w wiadomości e-mail z dnia [...] grudnia 2017 r, skierowanej do pana M.J.) oraz o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł również o wymierzenie stronie przeciwnej grzywny w wysokości maksymalnej określone w art. 154 § 6 PPSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania oraz zwrot opłaty sądowej w wysokości 100 zł. Z dołączonej do skargi korespondencji e-mailowej wynika, że w dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący wysłał do pana M. J. "ponaglenie" na "nie załatwienie sprawy w ustawowym terminie", zaś w dniu [...] stycznia 2018 r. pan M.J. wysłał w odpowiedzi na to ponaglenie e-mail, w którym poprosił o kierowanie tego typu wniosków do podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej pod adresy e-mail[...] oraz [...]
Na wskazane adresy nie wpłynął wniosek skarżącego w przedmiocie wyżej opisanym, choć na przestrzeni kilku ostatnich lat, skarżący przesyłał kilkadziesiąt tego typu zapytań na adres [...] i z tego też adresu udzielane mu były odpowiedzi.
W tym stanie rzeczy organ uznaje, że wniesiona przez skarżącego skarga jest przedwczesna, bowiem nie została poprzedzona prawidłowo wniesionym wnioskiem o udostępnienie żądanych informacji. Zdaniem organu nawet jeśli pan M. J.jest członkiem Zarządu [...] to jednak nie pełni on samodzielnie funkcji tego organu. Organem [...] jest Zarząd działający in gremio, do obsługi którego powołane jest Biuro Zarządu. Pan M. J. poinformował skarżącego, że wniosek taki jak w niniejszej sprawie, powinien on skierować do Zarządu [...] i wskazał adresy e-mailowe, na które pan J. może wysłać swoje zapytanie.
Zgodnie ze statutem [...] to Zarząd (składający się z 8 do 12 członków) reprezentuje [...] na zewnątrz, nie zaś poszczególni członkowie tego Zarządu. Zdaniem organu Pan M. J. nie reprezentuje samodzielnie [...]. Organ wskazał, że do obsługi Zarządu w kwestiach formalno-prawnych powołane jest Biuro Zarządu a na stornie internetowej [...] wskazano taki adres e-mailowy [...] jako adres, na który należy kierować korespondencję do [...]. Nie istnieją przy tym żadne normy, które nakazywałyby członkom Zarządu przekierowywać na prawidłowe adresy Biura Zarządu e-maile kierowane do [...], a wysłane na adresy e-mailowe poszczególnych członków Zarządu.
Organ podniósł, że pan M. J. wskazał skarżącemu odpowiednie adresy e-mailowe, pod które może on wysłać swój wniosek. Skarżący tego jednak nie uczynił, skierował natomiast - już na prawidłowy adres siedziby [...] - skargę na bezczynność [...]. Dopiero więc z momentem doręczenia [...] skargi skarżącego wraz z załącznikami, wśród których był m.in, wydruk wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r., doręczono także sam wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r. Po otrzymaniu tego wniosku, przeszukano zasoby dokumentacji przechowywanej w Biurze Zarządu [...] i nie stwierdzono posiadania przez [...] dokumentu pn. "Spotkanie z konserwatorem - sprawozdanie" z marca 2009 r., o którym była mowa we wniosku Skarżącego.
W tym stanie rzeczy organ uznaje, że wniosek skarżącej został rozpatrzony a wniosek skarżącej wskazany w pkt 1 petitum jego skargi o zobowiązanie [...] do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem jest bezprzedmiotowy bowiem odpowiedź na wniosek została już skarżącemu udzielona w dniu [...] października 2018 r.
Zdaniem organu wniosek skarżącego dotarł do[...] jednocześnie ze skargą na bezczynność, to nie można mówić nie tylko o bezczynności w zakresie udzielenia odpowiedzi na ten wniosek, ale nie można mówić o bezczynności, która miałaby miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W takiej sytuacji zdaniem organu, bezzasadny jest wniosek skarżącej wskazany w pkt 2 petitum skargi. Wniosek wskazany w pkt 3 petitum skargi jest bezzasadny z tego względu, że w przedmiotowej sprawie nie był wydany żaden wyrok sądu administracyjnego, w którym sąd taki uwzględniłby skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Tymczasem grzywna w wysokości, o której mowa w art. 154 § 6 PPSA może być nałożona na organ wyłącznie w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co wynika jasno z art. 154 § 1 PPSA. Bezzasadność wskazanego w pkt 4 petitum skargi wniosku o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego jest jedynie pochodną bezzasadności samej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości.
Zgodnie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ze stanem bezczynności organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot obowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2011 r., II SAB/Wa 277/1, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że skuteczność wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest uzależniona od wcześniejszego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 zwanej dalej ustawą dostępie do informacji), przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Z przepisu tego wynika zatem, że jego pozostałe przepisy nie mają zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie powołanej powyżej ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pomimo, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w przywołanym przepisie, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jest wcześniejsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności". Skoro ustawa nie przewiduje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia takiej informacji) to należy uznać, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, dostępne jw.).
Ogólną zasadą, wynikającą z art. 61 Konstytucji RP jest dostęp do informacji publicznej. Wszelkie wyjątki od tej zasady winny być formułowane w sposób wyraźny, a wątpliwości winny przemawiać na rzecz dostępu do informacji publicznej.
Podkreślić należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest publicznym prawem każdego, realizowanym na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Należy przy tym wskazać, że zakres stosowania ustawy wytycza tylko dostęp do informacji publicznej nie zaś publiczny dostęp do wszelkich informacji.
W myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, realizacja prawa do informacji publicznej jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek:
– przedmiotem żądania udostępnienia informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy winien być podmiot obowiązany do jej udostępnienia, tj. zgodnie z art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", a ponadto organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne (ust. 2);
– obowiązane do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 3 powołanej ustawy są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 będące w posiadaniu tejże informacji.
W świetle powyższych przepisów zadaniem Sądu było ustalenie, czy w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wniosek o udostępnienie informacji publicznej był skierowany do podmiotu, który jest podmiotem obowiązanym do jego załatwienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy.
Do ustalenia, czy określony podmiot jest obowiązany do udzielenia informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, konieczne jest zbadanie istnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, czy jest to podmiot wykonujący zadania publiczne, po drugie, czy w ramach wykonywania tych zadań wytwarza lub pozyskuje informacje publiczne.
W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ulega wątpliwości, że [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu, a przepisy prawa na to zezwalają.
W związku z żądaniem Fundacji udostępnienia informacji w zakresie i formie określonym w jej wniosku należało rozstrzygnąć, czy żądane dokumenty stanowią informację publiczną.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a) – c), oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.
W sprawie nie budzi wątpliwości to, że wnioskowane przez Fundację informacje stanowią informację publiczną. Jednym ze źródeł finansowania działalność [...] są m. in. dotacje z budżetu państwa (środki publiczne), co oznacza, że ich wydatkowanie podlega kontroli społecznej. Badając więc skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy dostępie do informacji publicznej udzielenie informacji publicznej następuje na wniosek i jest udzielane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Aby uwolnić się od zarzutu bezczynności podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej musi podjąć jedną z następujących form działania:
1. udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy),
2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy),
3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem – po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),
4. decyzją odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 16 ust. 1 ustawy),
5. powiadomić pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
W rozpoznawanej sprawie żądanie udostępnienia informacji odnosi się do skierowanego do Członka Zarządu Polskiego Z.A. pana dr M. J. kopii sporządzonego w marcu 2009 roku (data publikacji w formie elektronicznej: [...] marzec 2009 r. g. 19:54:21) sprawozdania (tytuł dokumentu: "Spotkanie z konserwatorem - sprawozdanie") przedstawiciela [...] [...] i [...] spotkania w siedzibie RDOŚ w K. z pracownikami tej instytucji (tj. B. K. - z-cą [...] Dyrektora Ochrony Środowiska i R. S. - Oddział Ochrony [...]). Sprawozdanie to zostało następnie przekazane do wiadomości innych pracowników I działaczy [...] "[...]".
Z treści Rozdziału 1 Statutu [...], Polski Z. A. jest zarejestrowanym związkiem stowarzyszeń kultury fizycznej i posiada osobowość prawną (§ 3).
W ocenie Sądu zasadne jest twierdzenie, że z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, [...] jest reprezentowany na zewnątrz przez jego Zarząd (pkt 21, ust. 2 statutu) przy czym brak jest jakiegokolwiek zastrzeżenia co do sposobu zwykłej reprezentacji w odniesieniu do poszczególnych członków Zarządu. Tym samym pan dr M. J. posiada prawo reprezentowania [...], pełniąc funkcję Członka Zarządu i tym samym reprezentuje organ podmiotu obowiązanego w myśl [...] i otrzymując pismo winien był to pismo przekazać wg właściwości. Należy zauważyć, że w zakresie doręczeń przepisy K.p.a. zawierają pewne anachronizmy, będące pochodną poprzedniego ustroju, w którym istotne było przypisanie podmiotom określonego i jedynego sposobu doręczeń, co już nie zachowuje swojej aktualności na tle systemu prawnego tworzonego na przestrzeni ostatnich dekad przez demokratyczne państwo prawne. Dlatego obecnie w zakresie przepisów o doręczeniach nie należy interpretować literalnie, co daje podstawę do uznania istnienia uprawnienia członkom Zarządu do otrzymywania korespondencji i ewentualnego przekazywania jej do właściwej komórki organizacyjnej. Ponadto należy uznać to przejaw dbałości zarówno o własne interesy w postępowaniu administracyjnym ale też uprawnienia innych stron do pozyskiwania informacji niejawnej.
Sąd podkreśla, że przepisy o doręczeniach stanowią w istocie gwarancje przestrzegania zasady demokratycznego państwa prawnego. Przepisy o charakterze gwarancyjnym nie mogą być interpretowane - niejako "na szkodę" obywatela (którego regulacja ma chronić przed nadużyciami ze strony organów).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż przepisy o doręczeniach winny być interpretowane z uwzględnieniem przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 600/08, CBOSA). Strona w tej sprawie nie wskazywała w Statucie innego sposobu postępowania w sprawach przyjmowania korespondencji.
Należy zauważyć, że do dnia wniesienia skargi nie został prawidłowo wykonany wniosek o udostępnienie informacji publicznej jak również nie zostało prawidłowo rozpatrzone ponaglenie związane z nierozpatrzeniem przedmiotowego wniosku. Materiał zgromadzony w aktach administracyjnych i aktach sądowych wskazuje zaś na to, że Związek, udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego dnia [...] października 2018 r.
Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenie, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przepisy art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawierają bowiem normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w § 1a art. 149 wyrazu "jednocześnie", nie oznacza że przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie.
Biorąc pod uwagę fakt, że skargę na nieudzielenie informacji w terminie złożono [...] października 2018r. i informacja została udzielona dnia [...] października 2018 r. należy uznać, że od dnia [...] grudnia 2017 r. (data wniosku) do dnia udzielenia informacji [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku.
Biorąc pod uwagę fakt skompilowanego stanu faktycznego związanego z kwestią doręczenia wniosku Sąd stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W pozostałym zakresie oddalono skargę, bowiem wniosek skarżącej wskazany w pkt 1 petitum jego skargi został już rozpatrzony a odpowiedź na wniosek została skarżącej udzielona w dniu [...] października 2018 r. Wniosek wskazany w pkt 3 petitum skargi jest bezzasadny z tego względu, że w przedmiotowej sprawie nie był wydany żaden wyrok sądu administracyjnego, w którym sąd taki uwzględniłby skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a grzywna w wysokości, o której tam mowa może być nałożona na organ wyłącznie w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co wynika z art. 154 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z wnioskiem, skarżącej na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI