II SAB/BK 123/25

II SAB/Bk 123/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ art. 149 § 1a ustawy  PoPPSA
umorzono postępowanie w części
Nie stwierdzono bezczynności z rażącym naruszeniem prawa
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6, art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. w W. na bezczynność Koła Łowieckiego "G." w D. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Koła Łowieckiego "G." w D. do załatwienia wniosku P. w W. z dnia 12 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że Koło Łowieckie "G." w D. dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Koła Łowieckiego "G." w D. na rzecz P. w W. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P. w W. (dalej powoływane jako: "skarżący") w dniu 5 sierpnia 2025r. złożyło skargę na bezczynność Koła Łowieckiego "G." w D. w załatwieniu złożonego za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosku skarżącego z 12 lipca 2025r. o udzielenie w trybie art. 2 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji publicznej w zakresie: (-) treści aktualnej umowy (umów dzierżawy) obwodu (odwodów) łowieckich, w których koło prowadzi gospodarkę łowiecką oraz (-) wysokości odszkodowań za szkody łowieckie wypłaconych przez koło w 2024 roku.
W skardze skarżący podał, że do dnia złożenia skargi żądana informacja nie została udzielona, ani nie przedłużono terminu udostępnienia informacji. Następnie przedstawił argumentację za uznaniem koła łowieckiego za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej oraz za uznaniem żądanej treści informacji za informację publiczną w rozumieniu ustawy. Na tej podstawie skarżący wniósł o: (1) zobowiązanie K. do rozpoznania wniosku skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie; (2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Koło Łowieckie "G." w D. w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania w sprawie podnosząc, że organ po raz pierwszy rozpoznał wniosek skarżącego w dniu 23 lipca 2025r., a więc w ustawowym terminie przewidzianym w art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 902, dalej w skrócie: "u.d.i.p."). Wówczas organ odmówił udzielenia żądanej informacji publicznej, ale po wpłynięciu skargi na bezczynność organ ponownie przeanalizował żądanie wniosku i w dniu 17 września 2025r. udzielił wnioskodawcy żądanej informacji. Skoro stan bezczynności organu nie zachodzi, brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi i podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
W pierwszej kolejności wskazać należy, że została ona rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jak stanowi zaś przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 tego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej doszło, gdyż załatwienie wniosku nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej i już po złożeniu skargi, co czyniło bezprzedmiotowym wyłącznie zobowiązanie do załatwienia wniosku ale obligowało sąd do merytorycznej oceny stanu bezczynności.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że informacje objęte wnioskiem skarżącego złożonym na adres e-mail Zarządu Koła Łowieckiego "G." w D. w dniu 12 lipca 2025r. mieściły się w zakresie przedmiotowo- podmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako "u.d.i.p.").
Zakres podmiotowy stosowania u.d.i.p. określa art. 4 ustawy, zgodnie z którym do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności, między innymi, organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny.
Kwestia zaliczenia kół łowieckich do podmiotów objętych relacją u.d.i.p. była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 28 listopada 2013r. (sygn. I OZ 1153/13) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu u.d.i.p. Koła łowieckie wykonują bowiem zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy z 13 października 1995r. Prawo łowieckie (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 2033). Są podstawowymi podmiotami wydzierżawiającymi obwody łowieckie, na których prowadzą gospodarkę łowiecką, będącą – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie – elementem ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, sporządzając roczne plany łowieckie podlegające zatwierdzeniu przez nadleśniczego PGL Lasy Państwowe. Zwierzęta łowne w stanie wolnym, stanowią dobro ogólnonarodowe i są własnością Skarbu Państwa (vide: art. 2 ustawy Prawo łowieckie). Zadania realizowane przez Polski Związek Łowiecki oraz organy statutowe związku, ze względu na cel, mają charakter zadań publicznych.
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003r. sygn. II SA 4059/02, LEX nr 78063; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r. sygn. IV SAB/Gl 28/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. II SAB/Bk 70/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega więc informacja o majątku publicznym, w tym majątku Skarbu Państwa, którego część stanowią zgodnie z art. 2 ustawy Prawo łowieckie zwierzęta łowne w stanie wolnym. Nadto zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania. Nadto w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Przy wykładni przepisu należy się kierować treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, jest przyznane każdemu a od osoby wykonującej to prawo, nie jest wymagane wykazywanie interesu prawnego lub faktycznego (vide: art. 2 ust. 1 u.d.i.p.).
Nie ulega wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem strony z dnia 12 lipca 2025r. odnosiły się bezpośrednio do zadań publicznych wykonywanych przez Koło Łowieckie "G." w D., co ostatecznie przyznał też adresat wniosku, udostępniając je w całości. Pytania dotyczyły treści aktualnej umowy (umów dzierżawy) obwodu (odwodów) łowieckich, w których koło prowadzi gospodarkę łowiecką oraz wysokości odszkodowań za szkody łowieckie wypłaconych przez koło w 2024 roku.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 . Podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej ma odpowiedzieć na wniosek na tyle szybko, na ile pozwalają mu siły i środki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Ustawowy maksymalny termin do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku skarżącego z 12 lipca 2025r. upływał 26 lipca 2025r. Bezspornym jest, że w pierwszym piśmie z dnia 23 lipca 2025r. będącym odpowiedzią na złożony wniosek Koło Łowieckie poinformowało, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., dlatego przyjąć należało, że informacja publiczna stanowiąca odpowiedź na pytania objęte wnioskiem została udostępniona stronie po złożeniu skargi tj. w dniu 17 września 2025r. Powyższe uzasadnia zatem stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło. W sytuacji bowiem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a tej ustawy.
Sąd nie dopatrzył się rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze opóźnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jako rażąco naruszająca prawo jest traktowana bezczynność organu w stanie, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty przy zlekceważeniu obowiązku przy świadomości jego istnienia. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (vide wyroki NSA: z 21 lipca 2017r. sygn. I OSK 2808/15 i z 8 lipca 2015r. sygn. I OSK 237/15, CBOSA). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności a zarazem nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające bezczynność. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (vide: wyrok NSA z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14). O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (vide wyroki NSA: z 6 września 2016r. sygn. I OSK 296/15 i z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14, CBOSA). Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Takiej jednoznacznie negatywnej postawy nie można zarzucić organowi, który po powtórnym przeanalizowaniu wniosku, takiej informacji udzielił. Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny, a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji oraz na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji wyroku. Konsekwencją uwzględnienia skargi było, stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego, na które złożył się wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), o czym orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku.