II SAB/Wa 646/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-03-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejPGNiGzamówienia publicznekary umownespory sądoweustawa o dostępie do informacji publicznejgospodarowanie majątkiem publicznymbezczynność organu

WSA w Warszawie zobowiązał PGNiG S.A. do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kar umownych i sporów sądowych, stwierdzając jednak, że bezczynność nie miała rażącego charakteru.

Skarżący A. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kar umownych i sporów sądowych związanych z realizacją zamówienia publicznego przez PGNiG S.A. Spółka odmówiła udostępnienia tych informacji, uznając je za niepubliczne. WSA w Warszawie uznał, że informacje te podlegają udostępnieniu jako związane z gospodarowaniem majątkiem publicznym i zobowiązał spółkę do ich rozpatrzenia, jednocześnie oddalając wniosek o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.

Skarżący A. K. zwrócił się do PGNiG S.A. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów, kar umownych naliczonych wykonawcy oraz ewentualnych sporów sądowych związanych z realizacją zamówienia publicznego. Spółka udostępniła umowę, ale odmówiła udzielenia pozostałych informacji, uznając je za niepubliczne. Skarżący złożył skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za zasadną w części dotyczącej punktów 2 i 3 wniosku. Sąd podkreślił, że informacje związane z gospodarowaniem majątkiem publicznym, w tym potencjalnymi karami umownymi i sporami sądowymi, stanowią informację publiczną. W związku z tym zobowiązał PGNiG S.A. do rozpatrzenia wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni. Jednocześnie, sąd stwierdził, że bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało oddalenie wniosku skarżącego o stwierdzenie takiego naruszenia i zasądzenie kwoty 2000 zł. Sąd zasądził od spółki na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje te stanowią informację publiczną, ponieważ wiążą się z gospodarowaniem majątkiem publicznym i pożytkami z niego oraz jego obciążeniami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacje o karach umownych i sporach sądowych związanych z realizacją zamówienia publicznego podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż dotyczą one gospodarowania majątkiem publicznym. Podkreślono, że katalog informacji publicznych jest otwarty i należy interpretować przepisy na korzyść wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Katalog informacji publicznej jest przykładowy i obejmuje m.in. informacje dotyczące gospodarowania majątkiem publicznym.

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna powinna być udostępniona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni.

u.d.i.p. art. 149 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności i stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności i stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.z.p. art. 139 § 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Umowy o zamówienie publiczne są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje dotyczące kar umownych i sporów sądowych w związku z realizacją zamówienia publicznego stanowią informację publiczną, gdyż wiążą się z gospodarowaniem majątkiem publicznym. Spółka była zobowiązana do udostępnienia żądanych informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Informacje dotyczące kar umownych i sporów sądowych nie stanowią informacji publicznej, a jedynie dotyczą relacji zamawiający-wykonawca. Jawność umowy o zamówienie publiczne nie rozciąga się na inne dokumenty niezwiązane z postępowaniem.

Godne uwagi sformułowania

nie należy w sposób automatyczny przyjmować jawności wszystkich dokumentów dotyczących umowy zawartej w zamówieniu publicznym funkcjonowanie podmiotów wykonujących władzę publiczną oraz gospodarujących mieniem publicznym, a do takich należy Spółka, generuje także inną kategorię informacji, które są informacjami publicznymi, gdyż wiążą się z dysponowaniem majątkiem publicznym zasada powszechnego dostępu do informacji publicznej – interpretować przepisy na korzyść wykonującego prawo do takiej informacji rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Karolina Kisielewicz

przewodniczący

Michał Sułkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu informacji publicznej w kontekście zamówień publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym przez spółki z udziałem Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Spółka nie jest organem administracyjnym, co wpływa na ocenę rażącego naruszenia prawa. Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście zamówień publicznych i potencjalnych nadużyć finansowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy spółki z udziałem Skarbu Państwa mogą ukrywać informacje o karach umownych i sporach sądowych? WSA w Warszawie odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 646/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz /przewodniczący/
Michał Sułkowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1596/22 - Wyrok NSA z 2023-10-12
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1, art. 151, art. 200, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność PGNiG [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje PGNiG [...] S.A. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego A. K. z dnia [...] sierpnia 2021 r. w zakresie punktu 2 i 3 w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od PGNiG [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. A. K. (zwany dalej "Skarżącym") [...] sierpnia 2021r. wystąpił, za pośrednictwem poczty elektronicznej, z wnioskiem do Zarządu PGNiG [...] S.A. (zwana dalej "Spółką") o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020r. poz. 2176, zwana dalej "u.d.i.p.") w zakresie:
1) umowy zawartej z [...] Sp. z o.o. (zwany dalej "Wykonawcą") w sprawie zamówienia zrealizowanego przez Wykonawcę dotyczącego "[...]";
2) informacji, czy w toku realizacji ww. zamówienia naliczono na rzecz Spółki kary umowne, płatne przez Wykonawcę i/lub czy Spółka dochodziła od Wykonawcy naprawy szkody powstałej w związku z realizacją ww. zamówienia, jeżeli tak, Skarżący wniósł o niezwłoczne udostępnienie wystawionych przez Spółkę not księgowych w tym zakresie;
3) informacji, czy w związku z realizacją ww. zamówienia prowadzone są lub były z Wykonawcą jakiekolwiek spory sądowe, jeżeli tak, wniósł o udostępnienie informacji, czy zapadły wyroki sądowe i o udostępnienie ich treści.
Skarżący wystąpił o przesłanie skanów informacji i dokumentów drogą elektroniczną na podany adres e-mail.
2. Spółka [...] sierpnia 2021r. przesłała skan umowy z [...] marca 2014r. nr [...], a w pozostałym zakresie, poinformowała, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i jako takie nie podlegają udostępnieniu.
3. Skarżący nie zgodził się, z argumentacją Spółki i 10 września 2021r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej w pkt 2 i 3 ww. wniosku, zarzucając:
- naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 2 u.d.i.p. - przez bezpodstawny brak udostępnienia informacji i dokumentów wskazanych w pkt 2 i 3 wniosku, choć mają one charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.;
- stan bezczynności Spółki, która nie udostępniła informacji publicznej wskazanej w pkt 2 i 3 wniosku, ani nie odmówiła jej udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 16 u.d.i.p.; co przesądza o rażącym charakterze bezczynności.
Skarżący wniósł o: - uwzględnienie skargi przez Spółkę, na mocy art. 54 § 3 P.p.s.a., wobec oczywistej zasadności skargi i uwzględnienie wniosku w zakresie informacji żądanych w pkt 2 i 3 wniosku przez ich udostępnienie w formie wskazanej we wniosku; - w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, przekazanie skargi do WSA w Warszawie. Skarżący zwrócił się do Sądu o: zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia pkt 2 i 3 wniosku w terminie 7 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, na mocy art. 149 § 1 pkt 3) P.p.s.a., że Spółka dopuściła się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący w uzasadnieniu przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując, że wszelkie dokumenty i informacje w nich zawarte związane z wykonywaniem czy wykonaniem umów w sprawach zamówień publicznych, w tym w szczególności faktury, reklamacje, noty odsetkowe i obciążeniowe oraz dokumenty związane ze sporami pomiędzy zamawiającym a wykonawcami, posiadają walor dokumentacji urzędowej, stanowiącej informację publiczną. Dotyczą bowiem sfery faktów i wytworzono je w ramach sfery działalności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej oraz zawierają informację o sposobie prowadzenia sprawy, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) i pkt 4 lit. a, b, c. u.d.i.p., a więc tworzą informację o sprawach publicznych, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym podlegając udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (wyrok WSA w Warszawie z 15 stycznia 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 588/19, LEX nr 3014945). Katalog informacji, mających charakter publiczny, wymieniony w art. 6 ust. 1 pkt. 1-5 u.d.i.p. w sposób przykładowy wskazuje informacje publiczne podlegające udostępnieniu (co wynika z użytego w przepisie określenia "w szczególności"). Skoro sformułowania ustawowe nie są precyzyjne, w orzecznictwie wskazuje się, że przy ich wykładni należy kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie i przyjmuje się, że przedmiot informacji publicznej stanowi cała działalność wszystkich jej organów. Jeżeli stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (wyrok NSA z 7 grudnia 2010r. sygn. akt I OSK 1774/10, LEX nr 745166).
4. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wniosek Skarżącego. Spółka wyjaśniła, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., w przypadku podmiotów innych niż organy władzy publicznej mowa jest o zadaniach publicznych, a nie zadaniach władzy publicznej. Nie każde działanie podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej będzie przedmiotem informacji publicznej, lecz tylko takie, które zawiera pewien dodatkowy element w postaci "sprawy publicznej". Obciążenia wykonawcy karami umownymi, czy też prowadzenia sporów sądowych z Wykonawcą nie spełnia ww. wymogu, nie dotyczy bowiem sfery publicznej, a należy do relacji zamawiający-wykonawca i jako taki nie może zostać uznane za informację publiczną. Zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2019r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych, do umów w sprawie zamówienia publicznego, o których mowa w ustawie uchylanej w art. 89 tejże ustawy, zawartych przed 1 stycznia 2021r., stosuje się przepisy dotychczasowe - przepisy ustawy z 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (dalej: "p.z.p."). Zgodnie zaś z art. 139 ust. 3 p.z.p. umowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego wyłącznie umowy na realizację zamówienia publicznego są jawne i podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym w u.d.i.p. A contrario - informacje związane z realizacją umowy, nie są jawne i nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. (wyrok WSA w Warszawie z 4 czerwca 2019r. II SAB/Wa 202/19).
Zdaniem Spółki nie należy w sposób automatyczny przyjmować jawności wszystkich dokumentów dotyczących umowy zawartej w zamówieniu publicznym, jako konsekwencji jawności samej umowy. Przepisów o jawności postępowania oraz samej umowy nie należy bowiem interpretować rozszerzająco. Zasada jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zasada jawności umowy o udzielenie zamówienia publicznego, nie rozciąga się na inne dokumenty niezwiązane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. Zagadnienia poruszane przez Skarżącego w pkt 2 i 3 wniosku z [...] sierpnia 2021r. nie stanowią informacji publicznej, więc nie było możliwości wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p., lecz możliwe było udzielenie pisemnej informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 czerwca 2020r. II SAB/Wa 171/20).
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga zasługuje na uwzględnienie.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a."). Przedmiotem skargi była bowiem bezczynność Spółki w związku z punktem 2 i 3 ww. wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2021r. o udzielenie, na podstawie u.d.i.p.:
- informacji, czy w toku realizacji zamówienia publicznego naliczono na rzecz Spółki kary umowne, płatne przez Wykonawcę i/lub czy Spółka dochodziła od Wykonawcy naprawy szkody, powstałej w związku z realizacją ww. zamówienia, jeżeli tak, o niezwłoczne udostępnienie wystawionych przez Spółkę not księgowych w tym zakresie (pkt 2 wniosku);
- informacji, czy w związku z realizacją ww. zamówienia prowadzone są lub były z Wykonawcą jakiekolwiek spory sądowe, jeżeli tak, to udostępnienie informacji, czy zapadły wyroki sądowe i o udostępnienie ich treści (pkt 3).
Sąd wskazuje ponadto, że Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz.137 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z 24 lipca 2015r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz.U. z 2015r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się między innymi: podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:
1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
4. Sąd, mając powyższe okoliczności na uwadze, podkreśla, że w toku oceny zasadności skargi na bezczynność w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, zobowiązany jest przede wszystkim ustalić, czy podmiot, do którego Skarżący wystąpił z wnioskiem był zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej, jak również, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w ramach u.d.i.p. Dopiero przesądzenie ww. kwestii umożliwia dalsze procedowanie w sprawie.
Sąd w związku z tym wskazuje, że Spółka była zobowiązana do udzielenia żądanej przez Skarżącego informacji publicznej, z uwagi na treść powołanego wyżej art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Sąd zauważa również, że Spółka nie powoływała się, że nie posiada żądanych przez Skarżącego dokumentów, więc możliwe było przyjęcie, że zaszła przesłanka z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.
Warto też podkreślić, że jakkolwiek obie strony: Skarżący i Spółka powołują się na orzecznictwo Sądów administracyjnych w zakresie zamówień publicznych i związanych z tym obowiązków w zakresie u.d.i.p., tym niemniej wyciągają z poglądów prezentowanych w judykaturze odmienne wnioski.
Sąd w związku z tym wskazuje, że jakkolwiek zgadza się ze Spółką, że nie należy w sposób automatyczny przyjmować jawności wszystkich dokumentów dotyczących umowy zawartej w zamówieniu publicznym, jako konsekwencji jawności samej umowy, gdyż przepisów o jawności postępowania zamówień publicznych nie należy interpretować rozszerzająco. Tym niemniej Sąd uznaje, że funkcjonowanie podmiotów wykonujących władzę publiczną oraz gospodarujących mieniem publicznym, a do takich należy Spółka, generuje także inną kategorię informacji, które są informacjami publicznymi, gdyż wiążą się z dysponowaniem majątkiem publicznym. Skarżący, formułując punkt 2 i 3 ww. wniosku o udzielenie informacji publicznej wskazał natomiast, że chodzi mu o uzyskanie informacji w zakresie: - dochodzenia przez Spółkę od Wykonawcy zamówienia publicznego kary umownej wiążącej się z naprawą szkody i wnosił o udostępnienie not księgowych w tym zakresie, jeśli były wystawiane (pkt 2 wniosku), jak również o udostępnienie informacji czy z Wykonawcą zamówienia publicznego były prowadzone jakiekolwiek spory sądowe wiążące się z realizacją ww. zamówienia publicznego, a jeśli tak czy zapadły wyroki sądowe i o udostępnienie ich treści (pkt 3).
Sąd, mając powyższe na względzie, uznaje, że informacje, o udostępnienie, których wnosił Skarżący, wiązały się z gospodarowaniem majątkiem, którym dysponuje podmiot, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jak również z pożytkami z tego majątku i jego obciążeniami (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) i pkt 5 lit. d) u.d.i.p.). Nie można też tracić z pola widzenia struktury właścicielskiej w Grupie kapitałowej PGNiG, jak również w samej Spółce oraz udziału Skarbu Państwa w akcjach ww. Spółek, do czego nawiązuje art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e) u.d.i.p. Ponadto należy też wziąć pod uwagę przedmiot u.d.i.p. i to, że przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. jedynie w sposób przykładowy ustala zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej, posługując się pojęciem "w szczególności", które przesądza o niepełnym charakterze zawartego w tym przepisie wyszczególnienia. W razie zatem wątpliwości czy żądana informacja mieści się w przedmiocie uregulowanym u.d.i.p., należy – respektując zasadę powszechnego dostępu do informacji publicznej – interpretować przepisy na korzyść wykonującego prawo do takiej informacji.
Analogiczne stanowisko było prezentowane wielokrotnie w judykaturze, jak również w piśmiennictwie (por. wyroki NSA z: 5 grudnia 2002r. sygn. akt II SA/Wr 1600/02, 2 lipca 2003r. sygn. akt II SA 837/03, MoP 2003/17/770; R. Stefanicki, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego, PiP 2004/z.2/s.98). Niedopuszczalne jest więc stanowisko, że informacja, która nie została wymieniona w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie jest informacją publiczną (I. Kamińska M. Rozbicka-Ostrowska Ustawa o dostępie do informacji publicznej Komentarz, WoltersKluwer, Warszawa 2016r., wyd. 3, s. 130).
5. Sąd w związku z tym podnosi, że skoro w sprawie miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej – u.d.i.p., należało uznać skargę za dopuszczalną, co umożliwiało Sądowi przejście do drugiego etapu kontroli – do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność. W tym zakresie Sąd administracyjny ocenia, czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni i w terminie, a więc, czy wykonany został obowiązek działań przewidzianych w przepisach u.d.i.p.
Zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy u.d.i.p. I tak przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną – "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – czyli, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Sąd, reasumując, przyjął zatem, że skoro wnioskowane przez Skarżącego w pkt 2 i 3 wniosku informacje wiążą się z gospodarowaniem przez Spółkę majątkiem, o którym mowa w art. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) i pkt 5 lit. d) u.d.i.p., nieprawidłowe i niewystarczające było udzielenie Skarżącemu informacji jedynie w piśmie z [...] sierpnia 2021r. oraz przyjęcie, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i jako takie nie podlegają udostępnieniu. Warto też podkreślić, że Spółka powinna szerzej odnieść się do kwestii orzeczeń Sądu powszechnego, których żądał Skarżący, mając na względzie unormowanie wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.
Sąd, mając powyższe na względzie, stwierdził, że Spółka pozostawała w bezczynności na dzień wniesienia przez Skarżącego skargi do WSA w Warszawie i bezczynność ta nie ustała, więc zasadne było wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Sąd otrzymał ponadto informację o cofnięciu przez Skarżącego skargi już po wydaniu wyroku, więc niemożliwe było wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zdaniem Sądu brak było też podstaw do stwierdzenia, że bezczynność Spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.), co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim sentencji wyroku. Z rażącym charakterem bezczynności mamy do czynienia, np. gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12, dostępny na www.nsa.gov.pl). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest więc zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie, gdyż Spółka z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzieliła informacji, choć uczyniła to w niewłaściwej formie i nie podała właściwych przepisów, które należało wziąć pod rozwagę w sprawie. Warto jednak wskazać, że zagadnienia związane z udzieleniem informacji publicznej, z uwagi na otwarty katalog przedmiotu u.d.i.p., jak również jedynie przykładowy zakres pojęcia informacji publicznej budzą szereg wątpliwości także w samym orzecznictwie i piśmiennictwie, a Spółka nie jest organem administracyjnym.
Sąd w związku z tym nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze wniosku Skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł, oddalając, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę w tym zakresie (punkt trzeci sentencji).
Sąd o kosztach postępowania sądowego (punkt czwarty sentencji) postanowił na mocy art. 200 i art. 209 P.p.s.a., wskazując, że jedynym poniesionym przez Skarżącego kosztem w sprawie był wpis sądowy w wysokości 100 zł.
6. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie ww. przepisów, orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI