II SAB/Wa 637/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organusprawa publicznainteres indywidualnyinteres publicznyinwestycja budowlanaprawo administracyjnesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Starosty w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że wniosek dotyczył indywidualnych interesów skarżącego, a nie sprawy publicznej.

Skarżący H. Z. złożył skargę na bezczynność Starosty S. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji budowlanej. Starosta odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za niepubliczną, ponieważ dotyczyła indywidualnych potrzeb skarżącego, a nie interesu ogólnego. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, oddalając skargę i stwierdzając, że wniosek nie dotyczył informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Skarżący H. Z. zwrócił się do Starosty S. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej na temat postępowania administracyjnego i dokumentów związanych z inwestycją budowlaną na działce sąsiadującej z jego nieruchomością. Starosta pismem z 8 września 2023 r. odmówił udostępnienia informacji, argumentując, że nie stanowi ona informacji publicznej, gdyż dotyczy indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, a nie interesu publicznego. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które podkreśla, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy dobru powszechnemu i nie może być wykorzystywana do zaspokajania indywidualnych potrzeb. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że wniosek skarżącego dotyczył jego indywidualnej sprawy i nie miał znaczenia dla większej grupy osób ani dla funkcjonowania organów państwa, co wyklucza jego kwalifikację jako informacji publicznej. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest zapewnienie transparentności działań władzy publicznej i umożliwienie kontroli społecznej, a nie zaspokajanie prywatnych potrzeb jednostki. W związku z tym, że wniosek nie dotyczył informacji publicznej, organ prawidłowo poinformował o tym wnioskodawcę, co zwalnia go z zarzutu bezczynności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie stanowi informacji publicznej, jeśli dotyczy indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, a nie interesu publicznego lub kwestii mających znaczenie dla większej grupy osób.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma na celu zapewnienie transparentności działań władzy publicznej i umożliwienie kontroli społecznej, a nie zaspokajanie indywidualnych potrzeb. Informacja publiczna musi dotyczyć 'sprawy publicznej', czyli problemu lub kwestii mającej znaczenie dla większej liczby osób lub dla funkcjonowania organów państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

MPPOIP art. 19 § ust. 2

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek skarżącego dotyczy indywidualnych potrzeb, a nie interesu publicznego. Informacja wnioskowana nie stanowi 'sprawy publicznej' w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ prawidłowo poinformował o braku obowiązku udostępnienia informacji, co zwalnia z zarzutu bezczynności.

Odrzucone argumenty

Wnioskowana informacja stanowi informację publiczną i organ był zobowiązany do jej udzielenia lub wydania decyzji odmawiającej. Informacje stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny.

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

przewodniczący

Andrzej Wieczorek

członek

Waldemar Śledzik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'informacja publiczna' i 'sprawa publiczna' w kontekście wniosków dotyczących indywidualnych interesów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie wnioskowana informacja dotyczyła inwestycji budowlanej sąsiadującej z nieruchomością skarżącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między informacją publiczną a prywatnymi potrzebami jednostki, co jest kluczowe dla zrozumienia zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Czy Twoje prywatne zapytanie o budowę sąsiada to już informacja publiczna? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 637/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi H. Z. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
H. Z. (dalej: skarżący) wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2023 r. wystąpił do Starosty S. (dalej: organ, Starosta) o przekazanie informacji na temat przebiegu oraz bieżącego stanu postępowania administracyjnego wraz z kopiami pism urzędowych sporządzonych w przedmiotowej sprawie od dnia rozpoczęcia do dnia bieżącego (złożenia wniosku), w tym projektów obiektów, ich przeznaczenia, gabarytów i umiejscowienia w związku z inwestycją obejmującą rozpoczęcie obiektów przemysłowych na działce przylegającej do działki stanowiącej własność skarżącego nr [...] w O.
Pismem z dnia 8 września 2023 r. organ powołując się na orzecznictwo sądowo- administracyjne poinformował skarżącego, iż wnioskowana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej albowiem nie dotyczy sfery publicznej, a tylko taka informacja podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo organ wskazał, że z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny, zaś z treści pisma wnioskodawcy wynika, że przedmiotowa informacja miała służyć do załatwienie indywidualnej sprawy wnioskodawcy.
Pismem z dnia 2 października 2023 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku, zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zarzucił naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną i organ był zobowiązany do jej udzielenia, względnie wydania decyzji odmawiającej jej udzielenia.
Ponadto skarżący podkreślił, że informacje, o których udostępnienie się zwrócił stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności organów władzy publicznej/osób pełniących funkcje publiczne/działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego/innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodaruję mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a ewentualnie w przypadku stwierdzenia, iż organ pozostaje w bezczynności o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Podniósł m. in., że organ co do zasady zgadza się, iż każda ostateczna decyzja administracyjna, oraz załączniki do tej decyzji stanowią informację publiczną, która po dokonaniu odpowiedniej anonimizacji winna zostać wnioskodawcy udzielona. Co do zasady zatem zarówno decyzja ostateczna zatwierdzająca projekt budowlany oraz udzielająca pozwolenie na budowę, jak również zatwierdzony projekt budowlany stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Jednakże w doktrynie i orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyraźnie zaznacza się, iż organ będący w posiadaniu informacji winien każdorazowo ustalić stan faktyczny sprawy, albowiem jego ustalenie ma generalny wpływ na formę rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Organ ustalił, iż przedmiotowy wniosek dotyczy konkretnej budowy budynku usługowego, budynku usługowo-handlowego, zbiornika retencyjnego, 2 wiat, pylonu reklamowego, parkingu, na działkach nr [...] w miejscowości O., gm. S. - zgodnie z decyzją pozwolenia na budowę nr [...] oraz nr [...]. Co istotne obszar oddziaływania ww. obiektów budowlanych w całości mieści się na zaprojektowanych działkach, co do których inwestor - osoba fizyczna złożyła oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji miało zasadnicze znaczenie w kontekście udzielenia odpowiedzi na zawnioskowane informacje.
Starosta przytoczył i popiera wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie o sygn. I OSK 2777/16, zgodnie z którym " ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 7 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu, widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalił się wobec tego pogląd, iż wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 2 marca 2015 r., I OSK 918/14; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., 1 OSK 430/14; wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., 1 OSK 1696/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 617/14; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2014 r., 1 OSK 2496/14; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 769/12) i literaturze (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt 1 OSK 1638/14, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151). "
Zdaniem organu wnioskowana informacja nie stanowi problemu ani kwestii, która ma znaczenie dla większej ilości osób, grupy obywateli. Decyzja oraz projekt budowlany dotyczą budowy budynku usługowego, budynku usługowo-handlowego, zbiornika retencyjnego, 2 wiat, pylonu reklamowego, parkingu, których zakres oddziaływania nie wykracza poza granice działek, którymi dysponuje inwestor. Jedynymi stronami postępowania byli właściciele nieruchomości objętych wnioskiem.
Ponadto w ocenie Starosty wnioskowana informacja dotyczy indywidualnych potrzeb wnioskodawcy i w związku z tym nie stanowi informacji publicznej. Starosta przytoczył wyrok z dnia 20 września 2018 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: I OSK 1359/18 zgodnie z którym jasnym jest, że indywidualne i konkretne sprawy jednostki nie będą określone mianem publicznych - nie naruszają one problemów mających znaczenie dla większej grupy osób. Dostęp do informacji na temat indywidualnych spraw podmiotu, który jest osobiście zainteresowany rozstrzygnięciem jest tylko próbą ochrony lub realizacji własnych interesów wnioskodawcy. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny.
Dalej Starosta zaznaczył, że wnioskowane informacje oprócz tego, że nie stanowią problemu globalnego i nie mają żadnego znaczenia z punktu widzenia poprawności funkcjonowania państwa, to również zmierzają do ustalenia sytuacji procesowej konkretnego podmiotu prywatnego, znanego z imienia i nazwiska. Taka informacja nie może stanowić informacji publicznej i organ słusznie pismem odmówił udzielania na nią odpowiedzi. Skoro bowiem informacja nie stanowi informacji publicznej, nie kogą mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Z tego względu organ słusznie nie zastosował przepisu z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i nie wydał decyzji odmawiającej. Zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy zawnioskowana informacja stanowi informację publiczną.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 u.d.i.p. odpowiednich czynności, tj. ani nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani też nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Dodatkowo Starosta podkreślił, że nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje (nawet jako suma informacji prostych - w przypadku informacji przetworzonej), czy też nie jest w posiadaniu organu. W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany ani do udostępnienia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, informacji istniejącej i będącej w posiadania organu. Zatem w sytuacji braku informacji oraz w wypadku gdy żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien jedynie o tym poinformować wnioskodawcę, w drodze pisma informującego, mającego postać czynności materialno-technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni oraz uwalnia organ od zarzutu bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Na wstępie Sąd wskazuje, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").
Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.
Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W rozstrzyganej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Rozpoznając skargę na bezczynność organu, sąd orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy ustalonego w dniu wydania orzeczenia (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 – publ. na stronach: www.cbois.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe przywołane w nin. uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych).
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że w postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21).
Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, 2005). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Dalej, Sąd zauważa, że przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Dodać można, że bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.).
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1721/11).
Obowiązkiem sądu administracyjnego w skargach na bezczynność organu jest więc w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność, która ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku. Inaczej określając, w świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostepnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Odnosząc powyższe rozważania wstępne do realiów sprawy, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że Starosta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W związku z tym, że powyższa kwestia ta jest także bezsporna między stronami, Sąd odstępuje od dalszych rozważań w tej kwestii, potwierdzając iż organ podmiotowo był obowiązany do udostępniania informacji publicznej
W sprawie też nie jest kwestionowane przez Skarżącego, że Starosta odpowiedział na wniesiony przez niego wniosek (odpowiedź została udzielona w piśmie organu z dnia 8 września 2023 r.).
Choć Skarżący w uzasadnieniu skargi bardzo ogólnikowo kwestionuje stanowisko organu co do odmowy udzielenia mu wnioskowanej informacji publicznej, ograniczając się do stwierdzenia, że "(...) Informacje, o których udostępnienie się zwróciłem stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności organów władzy publicznej/osób pełniących funkcje publiczne/działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego/innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwo", uprawnionym jest przyjęcie – zdaniem Sądu – że w kontekście treści wnioskowanej informacji, istota sporu między stronami dotyczy oceny charakteru żądanych przez Skarżącego informacji w świetle u.d.i.p. oraz na tym tle odmowy udzielenia informacji przez organ, z czego Skarżący wywodzi, że Starosta dopuścił się bezczynności.
Odnosząc się do tak zakreślonych granic sporu, wstępnie zauważyć należy, że Skarżący w swoim wniosku zażądał udostępnienia mu informacji na temat przebiegu oraz bieżącego stanu postępowania administracyjnego - wraz z kopiami pism urzędowych sporządzonych w przedmiotowej sprawie od dnia rozpoczęcia do dnia bieżącego (złożenia wniosku), w tym projektów obiektów, ich przeznaczenia, gabarytów i umiejscowienia w związku z inwestycją obejmującą rozpoczęcie obiektów przemysłowych na działce przylegającej do działki stanowiącej własność wnioskodawcy nr [...] w O.
Przy tak sformułowanym wniosku, Sąd podziela pogląd organu, że przedmiotowa informacja w gruncie rzeczy miała służyć do załatwienie indywidualnej sprawy wnioskodawcy, a nie interesu publicznego. Sąd dostrzega, że jakkolwiek co do zasady zarówno decyzja ostateczna zatwierdzająca projekt budowlany oraz udzielająca pozwolenie na budowę, jak również zatwierdzony projekt budowlany stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu, to jednak - tak w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, iż organ będący w posiadaniu informacji winien każdorazowo ustalić stan faktyczny sprawy, albowiem jego ustalenie ma istotny wpływ na formę rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma bowiem zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego też żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć, zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej".
Jak podkreśla się zwłaszcza w orzecznictwie, przedmiotem takiej informacji winien być zatem problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. W konsekwencji, wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej" (por. dla przykładu: wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., II OSK 918/14; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., II OSK 430/14; wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., II OSK 1696/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., II OSK 617/14; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2014 r., II OSK 2496/14; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., II OSK 769/12, a także P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt 1 OSK 1638/14 "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151).
Tymczasem zawnioskowana informacja, zgodnie z treścią wniosku, nie stanowi problemu ani kwestii, która ma znaczenie dla większej ilości osób, grupy obywateli, a dotyczy jedynie indywidualnych potrzeb wnioskodawcy tj. działki przylegającej do działki będącej własnością Skarżącego i w związku z tym nie stanowi informacji publicznej. Inaczej określając, zarówno informacja na temat przebiegu oraz bieżącego stanu postępowania administracyjnego, jak i decyzja oraz projekt budowlany, dotyczą budowy budynku usługowego, budynku usługowo-handlowego, zbiornika retencyjnego, 2 wiat, pylonu reklamowego, parkingu, których zakres oddziaływania nie wykracza poza granice działek, którymi dysponuje inwestor i dlatego jedynymi stronami postępowania byli właściciele nieruchomości objętych wnioskiem.
Dlatego też organ właściwie uznał, że indywidualne i konkretne sprawy jednostki nie mogą być określone mianem publicznych, zaś dostęp do informacji na temat indywidualnych spraw podmiotu, który jest osobiście zainteresowany rozstrzygnięciem jest tylko próbą ochrony lub realizacji własnych interesów wnioskodawcy.
W takiej sytuacji ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 tej ustawy, jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.
Podzielić też należy stanowisko organu, że zawnioskowane informacje oprócz tego, że nie mają charakteru "sprawy publicznej" oraz nie stanowią problemu globalnego i nie mają żadnego znaczenia z punktu widzenia poprawności funkcjonowania państwa, to również zmierzają do ustalenia sytuacji procesowej konkretnego podmiotu prywatnego, znanego
z imienia i nazwiska – tj. Skarżącego.
Reasumując, ponieważ wniosek Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023r. nie dotyczy informacji publicznej, organ prawidłowo poinformował wnioskodawcę o tym fakcie, w drodze pisma informującego z dnia 8 września 2023 r., mającego postać czynności materialno-technicznej, co uwalnia organ od zarzutu bezczynności.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zarzuty skargi są bezzasadne, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. obowiązany był skargę oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI