II SAB/Wa 619/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuMSZwniosekwyboryterminyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Warszawie stwierdził bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, ale uznał, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej utworzenia obwodów wyborczych i wynagrodzeń konsula. Po otrzymaniu niepełnej odpowiedzi, złożył skargę na bezczynność organu. Minister Spraw Zagranicznych, w trybie autokontroli, uzupełnił odpowiedź, jednak skarżący domagał się merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd w kwestii rażącego naruszenia prawa. Sąd stwierdził bezczynność, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego.

Skarżący M.S. złożył wniosek do Ministra Spraw Zagranicznych (MSZ) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej rekomendacji w sprawie utworzenia obwodów wyborczych, szczegółów dotyczących personelu konsularnego, lokalizacji obwodów, osób nadzorujących wybory oraz podstaw wynagrodzenia konsula i radcy ambasady. Po otrzymaniu odpowiedzi, która została uznana za chaotyczną i niepełną, skarżący złożył skargę na bezczynność organu. MSZ w trybie autokontroli uzupełnił i przeredagował udzieloną informację, co skłoniło go do wniosku o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżący jednak podtrzymał swoje stanowisko, argumentując, że bezczynność organu uniemożliwiła mu podjęcie działań związanych z utworzeniem obwodu wyborczego i pozbawiła prawa do udziału w wyborach znaczną liczbę osób, co uzasadnia merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd w kwestii rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w rozpoznaniu wniosku, uznając, że informacja została udzielona z naruszeniem terminu 14 dni. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę, że organ ostatecznie udzielił pełnej i czytelnej odpowiedzi po wniesieniu skargi, a w jego działaniu nie dopatrzono się obstrukcji czy braku racjonalnego uzasadnienia. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo naruszenia terminu, brak było rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ ostatecznie udzielił pełnej i czytelnej odpowiedzi po wniesieniu skargi, a w jego działaniu nie dopatrzono się obstrukcji czy braku racjonalnego uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (15)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

określa obowiązki sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

nakazuje sądowi stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 15 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy trybu autokontroli organu po wniesieniu skargi

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

podstawa do umorzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o informację publiczną. Organ nie rozpoznał kwestii rażącego naruszenia prawa w trybie autokontroli.

Odrzucone argumenty

Organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na uwzględnienie skargi w trybie autokontroli.

Godne uwagi sformułowania

stwierdza, że Minister Spraw Zagranicznych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz skarżącego M.S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania bezczynność organu i uchybienia w zakresie odpowiedzi [...] skutecznie uniemożliwia Skarżącemu podjęcie dalszych działań [...] i w konsekwencji pozbawiła prawa do udziału w wyborach 203 osób nie można uznać, iż Organ prawidłowo zastosował tryb 'autokontroli' przewidziany w art. 54 § 3 P.p.s.a. nie można było go rozpatrywać w kategoriach wyżej rozumianego, kwalifikowanego naruszenia prawa

Skład orzekający

Tomasz Szmydt

przewodniczący

Waldemar Śledzik

sprawozdawca

Dorota Kozub-Marciniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej oraz stosowania trybu autokontroli przez organ po wniesieniu skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ częściowo uwzględnił skargę, ale nie rozstrzygnął kwestii rażącego naruszenia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej i bezczynności organu, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja sądu dotycząca trybu autokontroli i oceny rażącego naruszenia prawa jest istotna dla prawników procesowych.

Bezczynność MSZ w sprawie informacji o wyborach – sąd wyjaśnia, kiedy naruszenie prawa jest rażące.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 619/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Spraw Zagranicznych
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2024 r. sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Spraw Zagranicznych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz skarżącego M.S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2023R. M. S. wniósł na adres poczty elektronicznej Ambasady RP w [...] z siedzibą w [...] wniosek o udostępnienie przez Ministra Spraw Zagranicznych (dalej: "MSZ"; "Organ") informacji publicznej w zakresie:
1) udzielenia informacji o rekomendacjach jakie Konsul RP przedstawił ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych w zakresie utworzenia obwodu wyborczego na terytorium [...];
2) przekazania pełnej treści dokumentu zawierającego rekomendację określone w pkt. 1 skierowanej przez Konsula RP do ministra właściwego do spraw zagranicznych;
3) udzielenie informacji o ilości personelu jakim dysponuje wydział konsularny Ambasady RP oraz Konsulat Generalny RP w [...];
4) udzielenie informacji w jakich miejscach (precyzyjny adres wraz z kodem pocztowym) Konsul zamierza utworzyć obwody wyborcze w ramach okręgu konsularnego Wydziału Konsularnego i Polonii Ambasady RP w [...], a w przypadku braku takiej informacji o rekomendacjach w tym zakresie, jakie przedstawił ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych;
5) wskazania osób wskazania (imię i nazwisko oraz funkcja/stopień służbowy), które będą sprawowały nadzór nad wyborami do Parlamentu RP w październiku 2023 r. oraz ich przyporządkowaniu do konkretnej komisji wyborczej lub obwodu;
6) udzielenia informacji o podstawie wynagrodzenia brutto Konsula RP oraz I Radcy Ambasady RP w [...].
W dniu [...] września 2023r. Biuro Rzecznika Prasowego MSZ udzieliło na podany przez M. S. (zwanego dalej także jako: "Wnioskodawca"; "Skarżący") adres skrzynki mailowej odpowiedź na przedmiotowy wniosek.
W dniu 27 września 2023r. Wnioskodawca złożył do Ministerstwa Spraw Zagranicznych skargę na bezczynność Organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając Organowi, iż przekazana informacja jest chaotyczna i niepełna oraz wniósł o zobowiązanie Organu do ponownego rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenia że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że udzielona informacja narusza art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1, a także art. 13 ust. 1 i 2 Ustawy z o dostępie do informacji publicznej, w taki sposób, że:
1) nie została mu udzielona informacja o rekomendacjach jakie Konsul RP przedstawił ministrowi właściwemu ds. zagranicznych w zakresie utworzenia obwodu wyborczego na terytorium [...], tj. brak udzielenia odpowiedzi na pkt 1 Wniosku;
2) nie został mu przekazany dokument zawierający rekomendacje określone w pkt 1 Wniosku, tj. brak udzielenia odpowiedzi na pkt 2 Wniosku;
3) brakuje wskazania i udzielenia informacji w jakich miejscach (wraz z podaniem precyzyjnego adresu oraz kodu pocztowego) Konsul zamierza utworzyć obwody wyborcze w ramach okręgu konsularnego Wydziału Konsularnego i Polonii Ambasady RP w [...], jak również brak wskazania rekomendacji w tym zakresie, jakie przedstawił ministrowi właściwemu ds. zagranicznych, tj. brak udzielenia odpowiedzi na pkt 4 Wniosku;
4) brakuje wskazania osób (wraz z podaniem imion i nazwisk oraz funkcji lub stopnia służbowego), które będą sprawowały nadzór nad wyborami do Parlamentu ,RP w październiku 2023 r., jak również brakuje udzielenia odpowiedzi o ich przyporządkowaniu do konkretnej komisji wyborczej lub obwodu, tj. brak udzielenia odpowiedzi na pkt 5 Wniosku;
5) brakuje udzielenia informacji o podstawie wynagrodzenia brutto Konsula RP oraz I Radcy Ambasady RP w [...], tj. brak udzielenia odpowiedzi na pkt 6 Wniosku;
Jednocześnie dodatkowo, w celu potwierdzenia zarzutów zawartych w niniejszej skardze, Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu:
1) z utworzenia obwodu głosowania na terytorium [...] w wyborach do Parlamentu RP zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. - na okoliczność uzasadnienia interesu prawnego;
2) z wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2023 r., - na okoliczność zakresu wniosku o dostęp do informacji publicznej;
3) ze zrzutu ekranu z wiadomości mailowej przesłanej przez K. J. - Dyrektora Biura Rzecznika Prasowego z dnia [...] września 2023 r., numer pisma [...]- na okoliczność bezczynności Organu.
Pismem z dnia [...] października 2023r. Organ w ramach tzw. autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnił skargę w całości, udostępniając jednocześnie Skarżącemu wnioskowaną informację publiczną zredagowaną zgodnie z oczekiwaniami Wnioskodawcy, tj. ażeby była bardziej precyzyjna i czytelna dla odbiorcy. W piśmie tym odniesiono się również do kwestii, czy bezczynność Organu miała miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając powyższe Organ podniósł, że rozpatrując skargę z dnia 27 września br. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Organ stwierdził, iż w istocie wniosek Skarżącego nie został rozpatrzony zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym znaczeniu, że udzielone odpowiedzi nie były dość dokładne i nie zostały przedstawione w sposób zwięzły i uporządkowany. Dlatego też w piśmie z dnia [...] października 2023r. w całości uwzględnił skargę, udostępniając jednocześnie Skarżącemu wnioskowaną informację publiczną przeredagowaną w ten sposób, ażeby była bardziej precyzyjna i czytelna dla odbiorcy. W piśmie tym odniesiono się również do kwestii, czy bezczynność Organu miała miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym, Organ w odpowiedzi na skargę wniósł podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.sa. o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wynikającą z uwzględnienia skargi w publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem, podkreślając, że tym samym postępowanie przed sądem administracyjnym stało się bezprzedmiotowe.
Pismem z dnia 23 listopada 2023r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący p.t. "Stanowisko Strony w Postępowaniu" potwierdził, że w dniu [...] października 2023r. otrzymał wnioskowane informacje, jednak nie sposób przychylić się do wniosku Organu, iż "(...) bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa bowiem wniosek skierowany przez Skarżącego do Organu zmierzał do uzyskania niezbędnych do utworzenia obwodu głosowania na terytorium [...], w wyborach Parlamentu RP zarządzony na dzień 15 października 2023r." Bezczynność organu i uchybienia w zakresie odpowiedzi z dnia [...] września 2023r., uzupełnione przez Organ [...] października 2023r. dopiero po wniesieniu skargi, skutecznie uniemożliwia Skarżącemu podjęcie dalszych działań zmierzających do utworzenia obwodu i w konsekwencji pozbawiła prawa do udziału w wyborach 203 osób.
Dlatego też, zdaniem Skarżącego, "(...) postępowanie pozostaje przedmiotowe i brak jest podstaw do umorzenia postępowania, bowiem niezbędne jest merytoryczne rozpoznanie przez Sąd czy bezczynność Organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - zwaną dalej "P.p.s.a.").
Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.
Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.), zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przy tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd w punkcie wyjścia rozważań wskazuje, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności.
W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności
zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie żart. 4 ust 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Organ, do którego z wnioskiem o udzielenie informacji zwrócił się Skarżący, jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. organem władzy publicznej.
Bezspornym jest także, że Organ udzielił Skarżącemu wnioskowanych informacji, które stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez przesłanie odpowiedzi na zawarte we wniosku pytania: pismem z dnia [...] września 2023 roku, następnie "uzupełnionym" (wskutek skargi Skarżącego) pismem z dnia [...] października 2023r. - w ramach tzw. autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a.
W tym miejscu jedynie "porządkowo" należy wskazać, że przez informację publiczną należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych" oraz, że przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jedynie przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Dlatego w doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29) oraz, że taki właśnie przymiot posiada wnioskowana przez Skarżącą Fundację informacja.
Bezspornym jest także, co potwierdził zarówno Organ w odpowiedzi na skargę, jak i Skarżący w piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2023r., że Skarżący "pełną" odpowiedź na wnioskowaną informację otrzymał "dopiero" w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. w dniu [...] października 2023r.
Przy tak zakreślonych granicach sprawy, rozstrzygnięcia wymaga, w szczególności, zasadność wniosku zaskarżonego Organu o umorzenie postępowania w tej sprawie, a więc czy po wniesieniu skargi do Sądu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. Rację ma bowiem - co do zasady - Organ, że załatwienie wniosku po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie budzi przy tym wątpliwości pogląd, że sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć na skutek uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a) oraz, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. odnosi się również do skargi na bezczynność organu w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., ponieważ przepis ten wyraźnie stanowi, że organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania.
Powyższe ma potwierdzenie w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, w ramach której NSA w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że ww. regulacja ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
Zauważać jednak trzeba, że w świetle przepisu art. 54 § 3 P.p.s.a. aby można było skutecznie stwierdzić, że w danej sprawie organ administracji rzeczywiście zastosował przewidziany tamże tryb tzw. autokontroli, muszą zostać spełnione wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie, składające się na wymóg terminowego uwzględnienia wniesionej skargi w całości.
W ocenie Sądu w rozstrzyganej sprawie warunki te nie zostały spełnione. Rację ma w tej kwestii Skarżący, że Organ nie rozstrzygnął czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów nie można uznać, iż Organ prawidłowo zastosował tryb "autokontroli" przewidziany w art. 54 § 3 P.p.s.a.
Przechodząc do oceny zasadności skargi na bezczynność, Sąd przypomina, że -jak już stwierdzono to wcześniej - po wpłynięciu skargi z dnia 22 września 2023r. do Organu (w dniu 27 września 2023r.), Minister pismem z dnia [...] października 2023r. (doręczonym Skarżącemu tego samego dnia na adres skrzynki mailowej) - a więc mieszcząc się terminie 30 dniu od dnia otrzymania skargi - uwzględnił skargę na bezczynność w całości, udzielając Skarżącemu żądanej informacji publicznej.
Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że w sprawie doszło do bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2023r. o udostępnienie informacji publicznej - czemu dano wyraz w pkt. 1 sentencji wyroku - albowiem Skarżącemu udzielono informacji publicznej z naruszeniem przepisu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p tj. terminu 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.
Raz jeszcze podkreślić bowiem trzeba, że skuteczne złożenie wniosku (co nie budzi w nin. sprawie wątpliwości) o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2 u.i.d.p.) - powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.
Zarówno z akt sprawy wynika, jak i stanowiska stron wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie został merytorycznie załatwiony przez Organ w podanym terminie 14 dni, co oznacza, że Organ pozostawał w bezczynności w zakresie załatwienia wniosku Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r.
Jednocześnie Sąd w pkt. 2 sentencji wyroku uznał, że choć w sprawie doszło, z przyczyn omówionych wyżej, do bezczynności Organu, to jednak bezczynność ta nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, zgodnie z którym udzielenie wnioskodawcy żądanej informacji, w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. W ocenie Sądu, analogicznie z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. zwrotu "jednocześnie", nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13).
Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12).
Powyższe oznacza, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSAz dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: m.in. WSA w Łodzi/w:/wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14).
W okolicznościach niniejszej sprawy, choć doszło do naruszenia przepisu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to jednak, w ocenie Sądu, nie można było go rozpatrywać w kategoriach wyżej rozumianego, kwalifikowanego naruszenia prawa. W sprawie bezspornym jest bowiem, że Organ udzielił Skarżącemu żądanej informacji niezwłocznie po wpłynięciu skargi na bezczynność w trybie autokontroli i uznaniu, że - w istocie - treść udzielonej wcześniej odpowiedzi tj. pismem z dnia [...] września 2023r. mogła być dla adresata nie do końca czytelna i zrozumiała. Dlatego też uzupełnił ją, stosownie do sugestii Skarżącego, w piśmie "uzupełniającym" z dnia [...] października 2023r. W ocenie Sądu, w działaniu Organu nie można dopatrzeć się ani obstrukcji w udzieleniu odpowiedzi, ani tym bardziej znaczącego i pozbawionego racjonalnego uzasadnienia w podejmowanych przez organ czynnościach w udzieleniu "ostatecznej", pełnej odpowiedzi.
Dlatego też Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, iż bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a., na które złożyła się kwota uiszczonego od skargi wpisu w wysokości 100 zł. Sąd wyjaśnia przy tym, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Skoro w niniejszej
sprawie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, jest więc zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI