II SAB/WA 609/20
Podsumowanie
WSA w Warszawie zobowiązał PKP S.A. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżący L.M. złożył skargę na bezczynność PKP S.A. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej przebudowy dworca kolejowego. PKP S.A. odmówiło udostępnienia dokumentów, uznając, że wniosek dotyczy prywatnej sprawy skarżącego, a nie interesu publicznego. Sąd uznał PKP S.A. za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ze względu na jego status jako spółki Skarbu Państwa i zarządzanie majątkiem publicznym. Stwierdzono bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażącą, zobowiązując PKP S.A. do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni.
Skarżący L.M. złożył skargę na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji pn. "Przebudowa dworca kolejowego [...]". PKP S.A. odmówiło udostępnienia żądanych dokumentów (umowy, protokołu odbioru, informacji o karach umownych), argumentując, że wniosek dotyczy prywatnego interesu skarżącego, a nie interesu publicznego, powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał PKP S.A. za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Sąd podkreślił, że PKP S.A., jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, zarządza majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne, co czyni ją podmiotem objętym działaniem u.d.i.p. Sąd stwierdził, że żądane informacje, dotyczące realizacji inwestycji publicznej i dysponowania środkami publicznymi, mają charakter informacji publicznej. Mimo że PKP S.A. odpowiedziało na wniosek, zrobiło to w sposób nieprawidłowy, odmawiając udostępnienia informacji bez wydania stosownej decyzji administracyjnej. W związku z tym sąd stwierdził bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa. Sąd zobowiązał PKP S.A. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i zasądził od Spółki na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, PKP S.A. jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że PKP S.A. jest państwową osobą prawną i podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą, co kwalifikuje ją do objęcia działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo, spółka wykonuje zadania publiczne i zarządza majątkiem publicznym, co również stanowi podstawę do udostępniania informacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (26)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie może być podstawą otrzymania informacji we własnej sprawie, ale żądanie musi podlegać ocenie pod kątem tego, czy mamy do czynienia z informacją o sprawach publicznych ważnych i interesujących dla ogółu.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w tym państwowe osoby prawne i spółki, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Konkretyzuje zakres przedmiotowy ustawy, w tym informację o majątku, jakim dysponuje podmiot zobowiązany.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 1 § 1
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 16 § 1
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa możliwość ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Ustawa z dnia 13 lipca 1996 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
u.o.k.k. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
Definicja pozycji dominującej.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie określenia wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa
p.z.p.
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Stosuje się z uwzględnieniem przepisów tej ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
PKP S.A. jako spółka Skarbu Państwa i podmiot zarządzający majątkiem publicznym jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Żądane dokumenty dotyczące inwestycji publicznej i dysponowania środkami publicznymi stanowią informację publiczną. Odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie pisma.
Odrzucone argumenty
Argument PKP S.A., że wniosek dotyczy prywatnej sprawy skarżącego, a nie interesu publicznego.
Godne uwagi sformułowania
nie każde bowiem działanie organu władzy publicznej będzie przedmiotem informacji publicznej, ale tylko takie, które zawiera dodatkowy element w postaci właśnie sprawy publicznej. Dostępu do informacji publicznej może domagać się każda osoba fizyczna, bez względu na przynależność państwową, jeżeli tylko ma pełnię praw cywilnych... organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w ustawowym (14-dniowym) terminie, liczonym od dnia otrzymania wniosku, odpowiedział, choć nieprawidłowo, na wniosek skarżącej, z uwagi na nieprawidłową ocenę okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
przewodniczący
Danuta Kania
członek
Tomasz Szmydt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu PKP S.A. jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, zakresu informacji publicznej dotyczącej inwestycji i majątku publicznego, a także konsekwencji bezczynności organu w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji PKP S.A., ale zasady interpretacji ustawy o dostępie do informacji publicznej mają szersze zastosowanie do innych spółek Skarbu Państwa i podmiotów wykonujących zadania publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanej spółki (PKP S.A.) i ważnego prawa obywatelskiego (dostęp do informacji publicznej), a także kwestii transparentności wydatkowania środków publicznych na inwestycje.
“Czy PKP S.A. ukrywa informacje o milionowych inwestycjach? Sąd rozwiewa wątpliwości!”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Wa 609/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-03-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-10-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kołodziej /przewodniczący/ Danuta Kania Tomasz Szmydt /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 5447/21 - Wyrok NSA z 2022-10-14 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art. 16 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi L. M. na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S. A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polskie Koleje Państwowe S. A. z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego L. M. z dnia [...] września 2020 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Polskich Kolei Państwowych S. A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego L. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie L. M. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "organ", "PKP", "Spółka") w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z [...] września 2020 r. W sprawie ustalony został następujący stan faktyczny. W piśmie z dnia [...] września 2020 r., L. M. stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej "u.d.i.p."), wniósł o udostępnienie materiałów, w których posiadaniu było PKP, jako Inwestor inwestycji pn.: "Przebudowa dworca kolejowego [...]": 1. Kompletną umowę na wykonanie Dokumentacji Projektowej oraz sprawowanie nadzoru autorskiego (wraz ze wszystkimi aneksami). 2. Protokół odbioru przedmiotu umowy (Dokumentacji Projektowej) od Projektanta przez Zamawiającego. 3. Informację o nałożonych karach umownych na Projektanta (podstawa nałożenia kar i jej wysokość) oraz kopię pism to potwierdzających. 4. Kopię pism Projektanta, w których odnosi się on do naliczonych kar umownych przez Zamawiającego. Skarżący wskazał, że na preferowany sposób udostępnienia informacji - przekazanie dokumentów na płycie CD/DVD lub wysłanie wersji elektronicznej dokumentów na adres mailowy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego stał się przedmiotem analizy poszczególnych jednostek organizacyjnych Spółki. W piśmie z dnia [...] września 2020 r. Spółka wskazała skarżącemu, że rozpoznając jego wniosek, rozważyła, czy informacja stanowi informację publiczną, do udostępnienia której jest obowiązana i oceniła, że próba ich pozyskania przez skarżącego ma na celu zaspokojenie własnego prywatnego interesu, a nie interesu publicznego. Powołała się przy tym na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. zgodnie z którym ustawa ta nie może być podstawą otrzymania informacji we własnej sprawie. Organ powołał się przy tym na stanowisko wyrażone w doktrynie i orzecznictwie. Wyjaśnił, że skorzystanie przez skarżącego z uprawnień jakie daje ustawa o dostępie do informacji publicznej w celu uzyskania informacji w prywatnej sprawie, może być uznane za nadużycie prawa. Organ uznał zatem, że wnioskowane dokumenty nie podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. bowiem ustawa ta nie znajduje zastosowania w zakresie zgłoszonego wniosku. L. M., w skardze z dnia [...] września 2020 r. na bezczynność Polskich Kolei Państwowych Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] września 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek. W uzasadnieniu skargi wskazał, że informacje, o których udostępnienie się zwrócił stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Podniósł, że organ jest dysponentem ogromnych środków publicznych, które wydatkuje m.in. na inwestycje budowlane. Żądane przeze niego dokumenty dotyczą natomiast inwestycji realizowanej w ścisłym centrum [...]. Skarżący podkreślał, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wprowadza art. 33 Ustawy o finansach publicznych - jest to zatem jawność wynikająca wprost z mocy prawa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność Rady Powiatu [...] w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Oceniając przedmiotową skargę według powyższych kryteriów, uznać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wskazanych. Sąd rozpocznie rozważania od wyjaśnienia istoty informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznej, przez podmioty uprawnione do jej żądania, jak i podmioty obowiązane do jej udzielenia. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Konstruując definicję pojęcia informacja publiczna, trzeba posłużyć się łącznie kryteriami określanymi w literaturze jako kryterium podmiotowe i przedmiotowe. Kryterium podmiotowe wskazuje podmioty, o których informacja może być uznana za informację publiczną. Krąg tych podmiotów określony został w przepisie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Należą do nich organy władzy publicznej, a także osoby pełniące funkcje publiczne. Dotyczy to również organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób i jednostek organizacyjnych, ale tylko w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Definicja przedmiotowa związana jest z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zawartym w nim pojęciu sprawy publicznej. Nie każde bowiem działanie organu władzy publicznej będzie przedmiotem informacji publicznej, ale tylko takie, które zawiera dodatkowy element w postaci właśnie sprawy publicznej. Odnosi się zatem do funkcjonowania państwa i jego organów, dotyczącego interesów szerszej grupy obywateli lub gospodarowania mieniem publicznym. Posługiwanie się przy wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyłącznie lub przede wszystkim kryterium podmiotowym jest nieuprawnione, zwłaszcza jeśli zważyć, że ustawa traktuje prawo do informacji publicznej jeszcze szerzej niż normy konstytucyjne. Daje ona prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Dostępu do informacji publicznej może domagać się każda osoba fizyczna, bez względu na przynależność państwową, jeżeli tylko ma pełnię praw cywilnych, tzn. jest pełnoletnia i nie została ubezwłasnowolniona. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, niemniej konkretne żądanie udzielenia informacji musi podlegać wstępnej ocenie pod kątem tego, czy mamy do czynienia z informacją o sprawach publicznych ważnych i interesujących dla ogółu. Wymaga to od podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji obiektywizacji treści złożonego wniosku, natomiast podmiot wnioskujący o udzielenie informacji powinien mieć obiektywny, a nie subiektywny interes w jej uzyskaniu. Należy wskazać, że ustawodawca nie utożsamił pojęcia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej z pojęciem organ administracji publicznej z art. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), ale rozszerzył krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji tak, aby każdy podmiot publiczny, który taką informację posiada, ją udostępnił. Do ustalenia, czy określony podmiot może być zobowiązany do udzielenia informacji na podstawie u.d.i.p., konieczne jest zbadanie istnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, czy jest to podmiot wykonujący zadania publiczne, po drugie, czy w ramach wykonywania powierzonych mu zadań publicznych może wytwarzać lub pozyskiwać informację publiczną. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie należało w tym zakresie odpowiedzieć na dwa pytania: 1. Czy Spółka PKP S.A. jest podmiotowo i przedmiotowo zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p.? 2. Czy żądane informacje przez skarżącego są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p.? Spółka PKP S.A. jest jednoosobową spółką akcyjną Skarbu Państwa, powstałą poprzez akt komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" z dnia 1 grudnia 2000 roku na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948). Należy wskazać, że jednoosobowa spółka Skarbu Państwa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1996 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 z późn. zm.) jest państwową osobą prawną. (Tak: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1992 r., III CZP 49/92, publ. OSN i CAPiUS - 1992 r. z. 11, poz. 200). Stosownie zatem do art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – Spółka PKP S.A. jest zobowiązana do rozpatrzenia wniosku skarżącego z uwzględnieniem zapisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Co więcej, właścicielem wszystkich akcji jest Skarb Państwa, co pozwala na uznanie, że Spółka PKP S.A. jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184). Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 10 tej ustawy domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli udział w rynku właściwym przekracza 40%. Skarb Państwa posiadający 100% udziałów w PKP S.A. spełnia kryteria określone w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5 in fine u.d.i.p., pozwalające na zakwalifikowanie Spółki do grona podmiotów objętych działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Co więcej, Spółka PKP S.A. jest objęta działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie poprzez charakter wykonywanych zadań, lecz z uwagi na występującą w tej spółce strukturę właścicielską (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 roku, sygn. akt II SAB/Wa 828/15, LEX nr 1941031). W dalszej kolejności rozważenia wymaga, czy Polskie Koleje Państwowe S.A. w niniejszej sprawie były (są) obowiązane przedmiotowo do udzielenia żądanej informacji. W regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej elementem decydującym o tym, że określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Pojęcie zadanie publiczne użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia zadanie władzy publicznej, użytego w 61 ust. 1 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane zadanie publiczne cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Niemniej, wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10). Charakter działalności Spółki PKP S.A. był wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych; na temat działalności tej spółki wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 czerwca 2015 roku, w sprawie o sygn. I OSK 1486/14 (LEX nr 1984346), który wskazał, że zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego PKP S.A., wynika, że PKP S.A. w ogóle nie prowadzi działalności przewozowej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP, w skład której wchodzi 11 spółek świadczących usługi m.in. na rynku kolejowym, energetycznym i teleinformatycznym. Usługi przewozowe realizują niektóre spółki z Grupy PKP. To te spółki zadania publiczne w postaci przewozów osób i towarów, a Spółka PKP S.A. jedynie nadzoruje i koordynuje działania tych spółek z Grupy PKP. Z odpisu KRS Spółki PKP S.A. wynika także, iż przedmiotem pozostałej działalności Polskich Kolei Państwowych S.A., poza nadzorowaniem działania spółek – córek, jest działalność usługowa wspomagająca transport lądowy, roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz szereg innych działalności. Co więcej, zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz.U. z 2020, poz. 735), choć spółka PKP S.A. nie jest spółką realizującą misję publiczną w rozumieniu art. 2 pkt 8 tejże ustawy, niemniej jest ona wskazana w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie określenia wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz.U. 2017, poz. 95). Należy kolejno wskazać, czym jest majątek publiczny i odpowiedzieć na pytanie, czy majątek, jakim dysponuje Spółka jest majątkiem publicznym. Majątek publiczny oznacza mienie państwowe, komunalne, mienie należące do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50 % udziałów w kapitale zakładowym (por. biuletyn Komisji Nadzwyczajnej dla rozpatrzenia projektów ustaw, nr 8 z 27 marca 2001 r., druk sejmowy nr 79132). Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietna 2019 r., sygn. akt I OSK 881/18, okoliczność, iż P.K.P. S.A. posiada także swój majątek, pozostaje bez znaczenia, gdy żądanie udzielenia informacji publicznej odnosi się do majątku publicznego. W sytuacji gdy Skarb Państwa zaangażował w Spółkę środki publiczne w wysokości 100% kapitału Spółki, to majątek ten nie jest wyłączony spod kontroli publicznej. Nie stoi temu na przeszkodzie okoliczność, że majątek którym dysponuje Spółka nie jest własnością akcjonariuszy, lecz własnością Spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2017 roku, w sprawie o sygn. akt. I OSK 307/16, LEX nr 2307526) Majątek Spółki ze względu na sposób jego powstania i wielkość udziałów zachowuje charakter "majątku publicznego" w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega takim samym zasadom transparentności i społecznego nadzoru jak majątek będący własnością podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (tak: wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2020 roku, I OSK 3361/18, a także wyroki NSA z: 3 października 2017 r., I OSK 3288/15; 29 listopada 2018 r., I OSK 249/17; 7 marca 2019 r., I OSK 413/17; 12 września 2019 r., I OSK 2850/17). Pojęcie informacji publicznej nie może być wykładane tylko na podstawie literalnego brzmienia art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w oderwaniu od innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności od art. 6 u.d.i.p. Przepis ten stanowi nie tylko niezbędną konkretyzację postanowień art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i doprecyzowuje zakres przedmiotowy u.d.i.p., ale także ułatwia wykładnię przepisów u.d.i.p. w kontekście regulacji art. 61 Konstytucji RP, której jest równocześnie rozwinięciem (por. tezę drugą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2017 roku, sygn. akt. I OSK 307/16). I tak, zgodnie z art. 6 pkt 1 ppkt 2f u.d.i.p., w ramach informacji i dokumentów o charakterze publicznym mieści się informacja o majątku, jakim dysponuje podmiot określony w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym także Spółka PKP S.A. Zatem, w ocenie Sądu, Spółka PKP S.A. obowiązana jest do udzielenia informacji publicznej zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo. Jednocześnie Sąd stwierdza, że okoliczność istotna w sprawie, tj. czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej – jest bezsporna. W udzielonej odpowiedzi na skargę Spółka bowiem wskazała, że: "przeanalizowała treść wniosku i ustaliła, że (jego) przedmiotem (...) jest informacja publiczna. Wniosek dotyczy udostępnienia materiałów odnoszących się do prowadzonej przez PKP S.A., jako Zamawiającego inwestycji publicznej pn. "Przebudowa dworca kolejowego [...]", a więc związany jest z wykonywaniem przez PKP S.A. zadań publicznych." Ponadto za informację publiczną należy uznać treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, wytworzonych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie realizacji zadań władzy publicznej. Takimi dokumentami jest dokumentacja dotycząca realizacji inwestycji celu publicznego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę, że do spraw o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zamówień publicznych stosuje przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwzględnieniem unormowań zawartych w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych. Zatem żądane we wniosku z [...] września 2020 r. dane, są w ocenie Sądu rodzajem informacji o sposobie załatwiania przez organ władzy publicznej - zadania publicznego, w tym o dysponowaniu środkami publicznymi. Powyższa kwestia nie jest sporna, a zatem skoro również Spółka PKP S.A. jest w myśl przepisów ustawy podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, to ziściły się obie przesłanki konieczne do powstania po stronie obowiązku rozpoznania wniosku skarżącego w określonej przepisami ustawy formie. O bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mówimy, gdy dochodzi do sytuacji, w której podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, w ustawowo określonym terminie nie podejmie żadnej z przewidzianych prawem czynności, to jest nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo też nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Tymczasem w niniejszej sprawie, Spółka poinformowała skarżącego o podjętej odmowie udostępnienia informacji publicznej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy. Powołanie się przez nią na wskazane w piśmie z dnia [...] września 2020 r. okoliczności, stanowią o tym, że intencją, zresztą wyrażoną wprost w treści, była odmowa udostępnienia informacji publicznej skarżącemu. W istocie ewentualna odmowa udostępnienia informacji publicznej na zgłoszony wniosek powinna znaleźć odzwierciedlenie w stosownej decyzji administracyjnej, wydanej w trybie art. 16, choćby w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który określa możliwość ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Wobec braku podjęcia przez Spółkę wskazanych prawem czynności w zakresie wniosku skarżącego, w określonym ustawowo terminie, Sąd musiał stwierdzić bezczynność Spółki w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. Spółka PKP S.A. jest bowiem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a przedmiot wniosku mieści się w zakresie pojęcia informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Sąd nie uznaje jednak bezczynności Spółki w tym zakresie za rażącą. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w ustawowym (14-dniowym) terminie, liczonym od dnia otrzymania wniosku, odpowiedział, choć nieprawidłowo, na wniosek skarżącej, z uwagi na nieprawidłową ocenę okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, Sąd postanowił w pkt 3 sentencji wyroku, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę