II SAB/WA 607/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-06-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
czas służbynadgodzinyPolicjaCBŚPrekompensataczas pracypodróż służbowabezczynność organupostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na bezczynność Komendanta CBŚP w sprawie rozliczenia nadgodzin, uznając, że organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi w ustawowym terminie.

Funkcjonariusz Policji R. T. złożył skargę na bezczynność Komendanta CBŚP w sprawie rozliczenia nadgodzin, zarzucając nieprawidłowości w ewidencji i wypłacie rekompensat. Komendant CBŚP wyjaśnił, że podróże służbowe nie są traktowane jako czas pracy, a ewidencja nadgodzin odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami i poleceniami przełożonych. Sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na jego raport w ciągu 23 dni od wpływu.

Skarżący, funkcjonariusz Policji R. T., wystąpił do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (CBŚP) z wnioskiem o rozliczenie czasu służby za ostatnie 3 lata, domagając się uwzględnienia nadgodzin, które jego zdaniem nie zostały prawidłowo ewidencjonowane i rozliczone. Zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o Policji, wskazując na niedoszacowanie liczby nadgodzin i problemy z wypłatą rekompensat. Komendant CBŚP w odpowiedzi poinformował, że ewidencja czasu służby prowadzona jest przez przełożonych, a czas podróży służbowych, co do zasady, nie jest wliczany do czasu pracy, chyba że w tym czasie wykonywana jest praca. Organ powołał się na dominujący pogląd doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym sama podróż służbowa nie stanowi wykonywania pracy. Wskazał również na obowiązujące procedury dokumentowania przedłużonego czasu pracy i zatwierdzania raportów przez przełożonych. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, którą Sąd potraktował jako ponaglenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że Komendant CBŚP nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na jego raport w ciągu 23 dni od jego wpływu. Sąd podkreślił, że jeśli skarżący nie zgadza się z wyjaśnieniami, powinien złożyć nowy, precyzyjnie sformułowany wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzieli wyczerpującej odpowiedzi w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Komendant CBŚP nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na jego raport w ciągu 23 dni od jego wpływu, co mieści się w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.P. art. 33 § ust. 3

Ustawa o Policji

W zamian za czas służby przekraczający normę policjantowi przysługuje czas wolny lub rekompensata pieniężna.

k.p.a. art. 35 § par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane w ciągu dwóch miesięcy.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Pomocnicze

u.P. art. 33 § ust. 3d

Ustawa o Policji

u.P. art. 132 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Bezczynność organu występuje, gdy przekracza terminy określone w art. 35.

k.p.a. art. 37 § § 3 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie.

u.P. art. 107 § ust. 1

Ustawa o Policji

Roszczenia policjanta z tytułu uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat.

u.P. art. 108 § ust. 1 pkt 4a

Ustawa o Policji

Katalog świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi zawiera rekompensatę pieniężną w zamian za czas służby przekraczający normę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na raport w ustawowym terminie. Czas podróży służbowej, co do zasady, nie jest czasem służby, jeśli nie wykonuje się w jej trakcie pracy. Procedury dotyczące rozliczania nadgodzin i wypłaty rekompensat zostały zachowane.

Odrzucone argumenty

Zarzut bezczynności organu administracji publicznej. Zarzut nieprawidłowego rozliczenia nadgodzin i podróży służbowych.

Godne uwagi sformułowania

Sama podróż służbowa nie stanowi wykonywania pracy/pełnienia służby, jednakże jej odbywanie w normalnych godzinach służby jest równoznaczne z wykonywaniem/pełnieniem w tym czasie służby, ale nie odwrotnie. O bezczynności organu można mówić wówczas, gdy pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym i zobowiązanym z mocy stosownych przepisów.

Skład orzekający

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Waldemar Śledzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu służby policjantów, rozliczania nadgodzin, podróży służbowych oraz pojęcia bezczynności organu administracji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki służby w Policji i może wymagać adaptacji do innych służb mundurowych lub cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania nadgodzin w służbach mundurowych, co może być interesujące dla funkcjonariuszy i ich prawników.

Czy podróż służbowa to nadgodziny? Sąd rozstrzyga spór policjanta z przełożonymi.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 607/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 73/23 - Wyrok NSA z 2024-10-02
III OSK 73/22 - Wyrok NSA z 2025-05-20
II SA/Łd 320/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-09-16
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 33
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 35 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. T. na bezczynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie rozliczenia nadgodzin oddala skargę
Uzasadnienie
Raportem z [...] sierpnia 2020 r. R. T.(dalej: "skarżący") wystąpił do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej: "Komendant CBŚP", "organ") o rozliczenie czasu jego służby za okres ostatnich 3 lat, ponieważ nie wszystkie wykonywane przez niego czynności służbowe lub bezpośrednio związane ze służbą, były uwzględniane jako ponadnormatywny czas pełnienia służby, czyli nadgodziny.
W raporcie tym skarżący powołał się na korespondencję z czerwca 2020 r. prowadzoną z jego bezpośrednim przełożonym, tj. Naczelnikiem Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej [...] Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej: "Naczelnik"). Podniósł, że wcześniej skutecznie uniemożliwiano mu i odmawiano prawidłowego rozliczania nadgodzin w okresach trzymiesięcznych. Tymczasem, jak wynika z raportu Naczelnika z [...] czerwca 2019 r. dotyczącego nadgodzin skarżącego wypracowanych [...] czerwca 2019 r., istnieje możliwość ewidencjonowania, a tym samym rozliczenia godzin służby co do minuty. W ocenie skarżącego, prawdopodobnie dochodzi do ukrycia rzeczywistego czasu jego służby, a być może w tym celu zablokowano mu wejście na teren Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji (posiada niedziałającą kartę dostępu). O zaniżaniu liczby posiadanych przez niego nadgodzin mogą też świadczyć odliczenia od [...] do [...] godzin za "wcześniejsze wychodzenie", ponieważ każdego dnia na dojazd do miejsca pełnienia służby i powrót do domu poświęca co najmniej 3 godziny, podczas gdy takie zwolnienia odbywały się na wyraźne dyspozycje Naczelnika i innych przełożonych, np. ze względu na wysokie temperatury w pomieszczeniach biurowych czy też przy świętach, a skarżący zawsze pytał, czy będą odliczane mu godziny, zaś w przypadku odpowiedzi twierdzącej, pozostawał w służbie. Dodał, iż nieopłacalne jest dla niego wykorzystywanie pojedynczych godzin; czynił tak sporadycznie.
Podsumowując, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 33 i art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 r. ze zm.; dalej: "u.P."). Według niego, co najmniej 27 godzin nie zostało zaewidencjonowanych (w tym wynikające ze zwrócenia rekompensaty za okres od [...] lipca 2019 r. do [...] grudnia 2019 r.), a ma to bezpośrednie przełożenie na kwestię finansową (ich zwrot w tym samym wymiarze lub rekompensata pieniężna w wysokości co najmniej 1.060 zł brutto).
Opisany wyżej raport wpłynął do organu [...] września 2020 r.
W odpowiedzi na ww. raport skarżącego, Komendant CBŚP w piśmie z [...] września 2020 r. poinformował, że zgodnie z § 5 jego decyzji nr [...] z [...] października 2014 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów pełniących służbę w Centralnym Biurze Śledczym Policji oraz upoważnienia kierowników komórek organizacyjnych do ustalania indywidualnego rozkładu czasu służby, a także wyznaczania do pełnienia dyżuru domowego, ewidencja czasu służby policjantów Centralnego Biura Śledczego Policji prowadzona jest przy pomocy kierowników komórek organizacyjnych w stosunku do podległych policjantów, w przypadku skarżącego – przez Naczelnika. Organ stwierdził, iż zasadnie Naczelnik odmówił skarżącemu wydania wydruków elektronicznej ewidencji wejścia/wyjścia do budynku, w którym pełni służbę, gdyż – podobnie jak ewidencja pobranych kluczy - nie stanowią one dokumentu potwierdzającego przedłużony czas służby. Nadgodziny to czas pracy/służby ponad obowiązujące normy czasu pracy, wykonywany na polecenie przełożonego.
W kwestii rozliczenia podróży służbowych, Komendant CBŚP powołał się na dominujący w doktrynie i orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym podróż służbowa z reguły nie jest czasem pracy, jeżeli w tej sprawie pracownik nie wykonuje pracy; czas
podróży służbowej, przypadającej w godzinach pracy danego pracownika, traktuje się jako czas pracy z prawem do wynagrodzenia, natomiast czas podróży odbywanej poza normalnymi godzinami pracy nie jest traktowany jako czas pracy i nie przysługuje za ten czas wynagrodzenie, o ile pracownik nie wykonuje jednocześnie pracy. Czasu podróży służbowej nie zalicza się do czasu pracy również w przypadku podróży odbywanej w dniu wolnym od pracy, z wyjątkiem przypadków, gdy podczas przejazdu pracownik wykonuje pracę. Takie stanowisko (wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II PK 265/04, publ. OSNP 2006, nr 5-6, poz. 76) znajduje zastosowanie także w odniesieniu do podróży służbowych policjantów, co podkreślają w swoich orzeczeniach sądy administracyjne. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1976/13, niedopuszczalne jest wliczanie do czasu służby całego okresu przybywania w delegacji (podróży służbowej) – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl. Nadto Sąd Najwyższy stwierdził, iż sama podróż służbowa nie stanowi wykonywania pracy/pełnienia służby, jednakże jej odbywanie w normalnych godzinach służby jest równoznaczne z wykonywaniem/pełnieniem w tym czasie służby, ale nie odwrotnie. Oznacza to, że odbywanie podróży służbowej poza czasem służby nie przekształca podróży w służbę. Przy rozliczaniu czasu służby (podobnie jak czasu pracy) obowiązuje zasada, iż dojazd do miejsca wykonywania zadania wynikającego z podróży służbowej oraz powrotu nie jest wliczany do czasu służby.
Przeprowadzona na polecenie Naczelnika analiza w zakresie nadpracowanych nadgodzin (m.in. wynikających z delegacji służbowych) nie potwierdziła innych wypracowanych nadgodzin skarżącego, które nie zostały zawarte w ewidencji czasu służby. Organ przypomniał, iż od [...] kwietnia 2016 r. obowiązuje polecenie służbowe Naczelnika z [...] marca 2016 r. nr [...] dotyczące dokumentowania informacji o przedłużonym czasie pracy w karcie przedłużonego czasu pracy na podstawie przedkładanych raportów policjantów zatwierdzonych przez przełożonych w terminie do dwóch tygodni - od momentu wypracowania. Z powyższym zarządzeniem skarżący zapoznał się [...] kwietnia 2016 r., co potwierdza jego podpis złożony na karcie zapoznania. Ponadto zgodność ewidencji czasu służby skarżącego potwierdzili kolejno w notatkach służbowych: Zastępca Naczelnika ([...] czerwca 2020 r.) oraz Naczelnik Wydziału Wywiadu Kryminalnego Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji ([...]czerwca 2020 r.). Komendant CBŚP zwrócił też uwagę, że skarżący, zapoznając się z zaświadczeniami potwierdzającymi wypracowane nadgodziny, nie wnosił do nich uwag.
Odnosząc się do żądania "zwrócenia rekompensaty za okres 01.07.2019 - 31.12.2019 r." organ wyjaśnił, iż nie ma możliwości zwrócenia wypłaconej rekompensaty. Powołał się na przepisy art. 33 ust. 3 i ust. 3d u.P.
Dalej organ wskazał, że pismem z [...] stycznia 2020 r. Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia Centralnego Biura Śledczego Policji, skierowanym do Naczelników Zarządu/Wydziału Centralnego Biura Śledczego Policji, przypomniał, iż do dnia [...] stycznia 2020 r. policjanci mogą występować z wnioskiem/raportem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. W przypadku braku takiego wniosku/raportu policjantowi zostanie wypłacona rekompensata pieniężna, która jest czynnością materialno-techniczną i realizowaną przypadku skarżącego przez Wydział Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w K. na podstawie przekazanych informacji o rozliczeniach czasu służby funkcjonariuszy Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji.
Komendant CBŚP zaznaczył, że z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego za wypracowane nadgodziny skarżący może wystąpić w kolejnym okresie rozliczeniowym. Jednocześnie organ nadmienił, iż [...] września 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (Dz. U. 2020 r., poz. 1574). W myśl § 8 tego aktu, czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę, o której mowa w art. 33 ust. 2 u.P., w tym za służbę pełnioną w dniu wolnym od służby, udziela się w tym samym wymiarze w dniach, godzinach lub minutach. Wzmiankowana przez skarżącego możliwość "rozliczania godzin służby co do minuty" została uregulowana w ww. przepisie.
Następnie skarżący raportem z [...] grudnia 2020 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji (za pośrednictwem Komendanta CBŚP) o zrealizowanie jego wcześniejszych raportów i rozliczenia czasu jego służby za okres ostatnich 3 lat.
Natomiast pismem z [...] lipca 2021 r. (sprecyzowanym pismem z [...] stycznia 2022 r.), skarżący (reprezentowany przez małżonkę E. T.) wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie obszerną skargę m.in. na bezczynność Komendanta CBŚP w przedmiocie rozpoznania jego wniosku (raportu) z [...] sierpnia 2020 r. w sprawie rozliczenia nadgodzin. W skardze tej skarżący opisał szereg okoliczności związanych z jego służbą na stanowisku eksperta w Wydziale do Zwalczania [...], w tym te odnoszące się do rozliczania nadgodzin.
W odpowiedzi na skargę Komendant CBŚP wniósł o oddalenie skargi, akcentując, że pismem z [...] września 2020 r. udzielił szczegółowego wyjaśnienia na raport skarżącego z [...] sierpnia 2020 r., który wpłynął do niego [...] września 2020 r. Zdaniem organu, nie można mówić o bezczynności czy przewlekłości, skoro odpowiedź na raport skarżącego została udzielona w ciągu 23 dni. Komendant CBŚP w sposób zrozumiały wyjaśnił skarżącemu przyczyny nieuwzględnienia - jako nadgodzin w jego rozliczeniu - czasu, który spędzał w podróżach służbowych, jak również podał okoliczności, na podstawie których jest ewidencjonowany ponadnormatywny czas służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Tut. Sąd potraktował ww. pismo skarżącego z [...] grudnia 2020 r. jako ponaglenie, co umożliwiło merytoryczne rozpoznanie jego skargi. Stosownie bowiem do treści art. 52 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Według art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei art. 52 § 2 p.p.s.a. stanowi, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z powyższych przepisów wynika, iż warunkiem formalnym wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej jest złożenie ponaglenia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Zdaniem Sądu, treść raportu skarżącego z 20 grudnia 2020 r., skierowanego do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta CBŚP, pozwala uznać je za ponaglenie. Przepis art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. wskazuje, iż ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, zaś Komendant CBŚP jest organem Policji podległym Komendantowi Głównemu Policji.
Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podejmuje wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Wobec wprowadzonej przez prawodawcę do k.p.a. regulacji art. 37 § 1 w nowym brzmieniu, stan bezczynności dotyczy sytuacji, gdy organ przekracza terminy, określone w art. 35 bądź inne - wskazane przezeń, w myśl art. 36 k.p.a. (tak art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). O ile natomiast organ mieści się w tych terminach, ewentualna zwłoka w załatwieniu sprawy może być oceniana jedynie w ramach zarzutu przewlekłości postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w określonym w art. 35 k.p.a. terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 k.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza możliwości uznania, że organ pozostaje w zwłoce, lecz w trybie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji jest zwalczanie braku działania lub też zwłoki w załatwianiu sprawy administracyjnej, a także - jeśli organ administracji nadal pozostaje w bezczynności bądź przewlekle prowadzi postępowanie - wymuszenie załatwienia sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym i zobowiązanym z mocy stosownych przepisów.
W ocenie tut. Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie można skutecznie zarzucić Komendantowi CBŚP bezczynności bądź przewlekłości postępowania. Po otrzymaniu w dniu [...] września 2020 r. raportu skarżącego, opatrzonego datą [...] sierpnia 2020 r., organ w ciągu 23 dni udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi w zakresie rozliczenia nadgodzin. Sporządzenie tej odpowiedzi wymagało zapoznania się z obszernym materiałem dowodowym, w tym bardzo licznymi pismami skarżącego, które składał od 2018 r. i w których poruszał wiele różnych kwestii, zarzucając przełożonym przekroczenie uprawnień oraz nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a także popełnianie deliktów takich jak (m.in.) mobbing i dyskryminacja. Sprawy zakwalifikowane przez skarżącego jako przestępstwa zostały przekazane, według właściwości, do Biura Spraw Wewnętrznych Policji w celu oceny karnoprawnej oraz dalszego procedowania. Inne wystąpienia skarżącego przekazano, zgodnie z jego intencją, Pełnomocnikowi Komendanta Głównego Policji ds. Ochrony Praw Człowieka oraz Pełnomocnikowi Komendanta CBŚP ds. Ochrony Praw Człowieka.
Przepisy u.P. nie zawierają definicji czasu służby. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że czas służby można określić jako czas pozostawania do dyspozycji przełożonego w miejscu pełnienia służby lub innym miejscu do tego przeznaczonym (vide A. Leszczyńska, I. Sierocka Czas służby i odpoczynku funkcjonariusza Policji [w:] Czas pracy, red. L. Florek, Warszawa 2011, s. 250). Jak wskazuje art. 33 ust. 1 u.P., czas służby jest określony wymiarem obowiązków policjanta, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Wedle art. 33 ust. 3 u.P., w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. Wymiar tej rekompensaty określa art. 33 ust. 3a u.P. - przyznaje się ją w wysokości 1/172 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na stanowisku zajmowanym w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego za każdą godzinę służby przekraczającą normę określoną w ust. 2. Łączny czas służby przekraczający normę w danym okresie rozliczeniowym zaokrągla się w górę do pełnej godziny. Natomiast termin wypłaty rekompensaty normuje art. 33 ust. 3d u.P. - wypłaca się ją do końca kwartału następującego po okresie rozliczeniowym, o którym mowa w art. 33 ust. 2, lecz nie później niż w dniu zwolnienia ze służby (pkt 1).
Ponadto zagadnienie czasu służby policjantów – na dzień wniesienia przez skarżącego raportu z [...] sierpnia 2020 r. – było szczegółowo uregulowane w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1471 ze zm.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej (art. 33 ust. 6 u.P.), które utraciło moc z dniem 11 września 2020 r.
Przepis § 9 ust. 6 ww. rozporządzenia nakładał na przełożonego właściwego w sprawach osobowych obowiązek prowadzenia ewidencji czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych. Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie.
Od [...] października 2014 r. do czasu służby wlicza się czas na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie, a w szczególności na przyjęcie lub zdanie dokumentacji z przebiegu służby, uzbrojenia i wyposażenia. Czas ten nie powinien być dłuższy niż 30 minut (§ 11 ww. rozporządzenia).
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji związane ze stosunkiem służby mogą być dochodzone na drodze administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Niewątpliwym jest też prawo do zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego działania organu Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby. Przyjęcie stanowiska odmiennego prowadziłoby w istocie do pozbawienia funkcjonariuszy Policji, w tym też zwolnionych ze służby, ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy i brak jest możliwości realizacji tego rodzaju roszczeń przed sądem powszechnym.
Na tle przepisów u.P. ukształtował się również pogląd, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej. Stanowisko to należy odnieść także do należności związanych z rozliczeniem nadpracowanych godzin i przysługującym w zamian za to czasem wolnym (vide wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 260/20 oraz postanowienie NSA z 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 3570/21).
Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby skarżący został zwolniony ze służby w Policji, przy czym – jak wzmiankował organ w odpowiedzi na skargę – w odniesieniu do skarżącego prowadzone są postępowania tak dyscyplinarne, jak i administracyjne, w tym w przedmiocie rozwiązania z nim stosunku służbowego. Dlatego odnotować wypada, iż zgodnie z art. 107 ust. 1 u.P., roszczenia policjanta z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Katalog świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi zawiera art. 108 ust. 1 u.P. Mieści się w nim rekompensata pieniężna w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 u.P. (vide art. 108 ust. 1 pkt 4a u.P.).
Skarżący przyznał w skardze, że w dniu [...] marca 2020 r. wypłacono mu za drugie półrocze 2019 r. rekompensatę za 84 nadgodziny w kwocie 2.740,96 zł netto. Po tej wypłacie pracownik cywilny Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji Magdalena Poniedziałek poinformowała go telefonicznie, iż wyliczając ww. rekompensatę, ujęła do wypłaty za dużo o 9 godzin, które zostały wypracowane jeszcze przed [...] lipca 2019 r. i rekompensata nie była za nie należna. Skarżący nie kwestionował tego, jednak zbulwersował go fakt, iż otrzymał pismo Naczelnika z [...] kwietnia 2020 r. z dyspozycją podpisania i odesłania "Oświadczenia o uznaniu roszczenia z tytułu wyrządzenia szkody wraz ze zobowiązaniem do naprawienia szkody w całości", które odnosiło się do protokołu szkody nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. w postaci nadpłaty za godziny nadliczbowe w wysokości 353,89 zł. Skarżący podniósł, że on nie wyrządził żadnej szkody, dlatego nie podpisał i nie odesłał ww. oświadczenia, zobowiązując się (w skierowanym do Naczelnika piśmie z [...] kwietnia 2020 r.) do zwrotu błędnie wyliczonej rekompensaty, lecz w wysokości 293,67 zł netto. Tymczasem z wynagrodzenia za czerwiec 2020 r. dokonano mu potrącenia kwoty 353,89 zł, a nie kwoty 293,67 zł netto, jaką otrzymał na rachunek bankowy, czyli "dodatkowo zabrano około 60,00 zł". Wprawdzie pismem z [...] lutego 2021 r. Główny Księgowy Komendy Wojewódzkiej Policji w K. poinformował skarżącego o dokonaniu stosownej korekty w kartotece podatkowej za 2020 r., jednak, aby uzyskać zwrot kwoty 60,00 zł, skarżący musi wypełnić zeznanie roczne. Zdaniem skarżącego, w sytuacji zaboru ww. kwoty, osoba odpowiedzialna za to powinna zostać pociągnięta do odpowiedzialności co najmniej dyscyplinarnej.
Dalej skarżący podniósł w skardze, że w ostatnim zaświadczeniu za okres od [...] stycznia 2020 r. do [...] maja 2020 r. wykazano mu 9 nadgodzin, z którym to wyliczeniem się zgodził. Wypłata rekompensaty za te nadgodziny w wysokości 313,98 zł netto nastąpiła [...] września 2020 r.
Z treści skargi wynika, iż skarżący uważa, że do rozliczenia nadal pozostało 9 godzin wypracowanych poza normatywnym czasem służby, a także nadgodziny wynikające z delegacji. Jego stanowisku przeczą ustalenia przełożonych, iż wypracowane i odebrane przez skarżącego nadgodziny zostały prawidłowo wyliczone i zaewidencjonowane.
Na gruncie niniejszej sprawy tut. Sąd nie dopatrzył się bezczynności - skarżący domagał się w raporcie z [...] sierpnia 2020 r. rozliczenia nadgodzin i wyjaśnienia w tej kwestii zostały mu przedstawione w ciągu 23 dni od wpływu ww. raportu do organu. Jeżeli skarżący z tymi wyjaśnieniami się nie zgadza, powinien wystąpić do Komendanta CBŚP z jasno i zwięźle sformułowanym wnioskiem za ile konkretnie nadgodzin żąda rekompensaty oraz kiedy i w jakich okolicznościach zostały one wypracowane. Dopiero taki klarowny wniosek – w przypadku jego nieuwzględnienia – powinien implikować wydanie decyzji administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI