IV SAB/Wr 520/24

IV SAB/Wr 520/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 8 ust. 3, art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8-9, art. 149 par. 1-1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół nr 3 w Sobótce w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 1 lutego 2024 r. I. stwierdza, że Dyrektor Powiatowego Zespołu Szkół nr 3 w Sobótce dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół nr 3 w Sobótce do dokonania czynności lub wydania aktu w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; IV. zasądza od Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół nr 3 w Sobótce na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skargą z 20 II 2024 r. A. S. (dalej "skarżący") zakwestionował bezczynność Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół nr [...] w S. (dalej jako "dyrektor") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 1 II 2024 r. W skardze zażądano: stwierdzenia bezczynności; zobowiązania dyrektora do udostępnienia żądanej informacji w terminie do 14 dni oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący wnioskiem z 1 II 2024 r., złożonym poprzez platformę ePUAP, zwrócił się do dyrektora o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "Adresu URL prowadzącego do zakładki w BIP prowadzonym przez Powiatowy Zespół Szkół nr [...] w S., zawierającej informacje, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugim UDIP, do których udostępnienia w swoim BIP szkoła jest zobowiązana na podstawie art. 8 ust. 3 UDIP". Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano wysłanie dokumentów w wersji elektronicznej na adres e-mail: zsp3_sobotka.cobqd@m-urzedy.szo.lc". Skarżący zaznaczył, że skierował dodatkowo do dyrektora wezwanie przedsądowe, jednak pomimo upływu ustawowego terminu na udostępnienie informacji, nie uzyskał on żadnej odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 23 V 2024 r. (sygn. akt IV SO/Wr 13/24) Sąd wymierzył dyrektorowi grzywnę za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Pismem z 10 VI 2024 r. dyrektor przekazał skargę, oświadczając, że w toku przeprowadzonego wyjaśnienia ustalono, że brak reakcji na wniosek skarżącego nastąpił z winy pracownika, który zaniedbał korespondencję przesyłaną do szkoły przez ePUAP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zakresem sądowej kontroli objęte jest zatem także postępowanie organu w zakresie realizacji prawa dostępu do informacji, w tym informacji publicznej.
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność dyrektora w zakresie udostępnienia informacji określonej w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a tiret drugie ustawy z dnia 6 IX 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022r., poz. 902), dalej: "UoDIP". Chodzi tu zatem o dokumentację dotyczącą przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających.
Tego rodzaju informacja stanowi niewątpliwie informację publiczną. Co więcej, w myśl art. 8 ust. 3 UoDIP, powinna być ona opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej.
Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. wyrok NSA z 11 III 2015 r., I OSK 934/14 - CBOSA).
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony przez skarżącego w dniu 1 II 2024 r. za pośrednictwem platformy ePUAP, co skarżący potwierdził urzędowym poświadczeniem przedłożenia. Co istotne, skarżący we wniosku jednoznacznie zaznaczył sposób i formę, w jakich odpowiedź ma być udzielona.
Dyrektor miał 14 dni na udostępnienie informacji, względnie na zawiadomienie o powodach opóźnienia i określenie – nie dłuższego jak 2 miesiące - terminu udostępnienia informacji. Takie terminy rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyznaczają przepisy z art. 13 UoDIP.
Tymczasem dyrektor nie udzielił skarżącemu żądanej informacji. Ze stanowiska dyrektora nie wynika również, by informacja znajdowała się w Biuletynie Informacji Publicznej. Stwierdzić więc należy, że dyrektor dopuścił się bezczynności w podanym wyżej rozumieniu.
Jak wynika z art. 149 § 1 ppsa, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Przepis art. 149 § 1 pkt 1 ppsa nie określa, jakimi kryteriami powinien kierować się sąd, określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. W związku z tym należy przyjąć, że sąd dysponuje w tym zakresie pełną swobodą, przy czym powinien kierować się przede wszystkim interesem strony, a jako wytyczne traktować terminy ustawowe do załatwiania spraw w postępowaniu, w którym nastąpiła bezczynność organu administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, że terminy te powinny być traktowane jako bezwzględnie wiążące sąd. Należy zawsze brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.
Sąd w niniejszej sprawie zobowiązał dyrektora do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni, gdyż taki termin wynika zasadniczo z przepisów UoDIP, tak więc należy go uznać za wystarczający.
Stosownie do art. 149 § 1a ppsa, stwierdzając bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
"Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynny będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (zob. wyrok NSA z 17 XI 2015 r., II OSK 652/15; wyrok NSA z 8 III 2017 r., I OSK 1925/16 – CBOSA).
W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy zwrócić uwagę, że postępowanie organu nie wykazywało znamion złej woli czy celowego ograniczania prawa jednostki do informacji o sprawach publicznych. Stanowi raczej konsekwencję zaniedbań organizacyjnych w zakresie bieżącej weryfikacji korespondencji elektronicznej i w rezultacie przeoczenia pism kierowanych przez skarżącego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa, uwzględniając kierunek rozstrzygnięcia i poniesione przez skarżącego celowe koszty w łącznej kwocie 100 zł (wpis od skargi).