II SAB/WA 605/23

II SAB/Wa 605/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Karolina Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Miejskiego Zakładu Oczyszczania w P. sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Miejski Zakład Oczyszczania w P. sp. z o.o. z siedzibą w P. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. L. z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w punkcie 1. wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Miejskiego Zakładu Oczyszczania w P. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz skarżącego M. L. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. L. w dniu [...] czerwca 2023 r. zwrócił się do Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (drogą elektroniczną) o udostępnienie następujących informacji publicznych:
1. jaka ilość odpadów odebranych od mieszkańców Gminy [...] w 2022 r. została poddana recyklingowi, co było podstawą do uzyskania dokumentów potwierdzających recykling;
2. jaką łączną kwotę uzyskał MZO w 2022 r. z tytułu sprzedaży dokumentów potwierdzających recykling w zakresie odpadów odebranych od mieszkańców Gminy [...] w 2022 r.;
3. jaką kwotę za 1 Mg poszczególnych odpadów uzyskała MZO w związku z odebraniem od mieszkańców Gminy [...] w 2022 r. odpadów poddanych recyklingowi.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. M. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. o w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r.
Skarżący zarzucił Spółce naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w ustawowym (czternastodniowym) terminie i wniósł o zobowiązanie Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. do rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi M. L. podał m. in., że Miejski Zakład Oczyszczania w [...] sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), a informacje objęte jego wnioskiem dotyczą realizacji przez Spółkę zadań publicznych oraz dysponowania środkami publicznymi i gospodarowania mienia komunalnego, a w konsekwencji mają charakter informacji publicznych. W tej sytuacji obowiązkiem Spółki było udzielenie wnioskodawcy żądanych przez niego informacji publicznych, jeżeli są one w posiadaniu Spółki, bądź powiadomienie, że takich informacji nie posiada, lub wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Spółka takich działań zaniechała, w związku z tym w dniu wniesienia skargi pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie.
Miejski Zakład Oczyszczania w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] w piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. stanowiącym odpowiedź na skargę wniósł o jej oddalenie.
Spółka wyjaśniła, że w dniu [...] sierpnia 2023 r. udzieliła skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] czerwca 2023 r. Poinformowała go, że nie prowadzi analitycznej ewidencji odpadów przekazanych do recyklingu pochodzących od poszczególnych dostawców, gdyż po ich transporcie odpady w podziale na frakcje zostają zmieszane i nie ma możliwości określenia ilości odzysku pochodzących od poszczególnych dostawców. Statystycznie można to określić na poziomie około 45% jednak udział ten jest zmienny w poszczególnych miesiącach. W odniesieniu do pkt 2 wniosku wyjaśniła skarżącemu, że nie praktykuje sprzedaży dokumentów potwierdzających recykling, co oznacza, że nie osiągnęła z tego tytułu żadnych przychodów w 2022 r., nie tylko w zakresie odpadów odebranych od mieszkańców Gminy [...] ale również w zakresie odpadów odebranych od mieszkańców innych gmin. Odpowiadając na pytanie zawarte w pkt 3 wniosku Spółka podała, że ceny odpadów różnych frakcji przekazanych do przetworzenia są zmienne w czasie i różne dla odbiorców, a w związku z tym, że nie jest możliwe określenie masy odpadów przekazanych do recyklingu pochodzących od poszczególnych obsługiwanych gmin ani okresu w jakim zostały przekazane i jakiemu odbiorcy nie jest możliwa do określenia również kwota uzyskana za 1 Mg odpadów.
Spółka podniosła, że zwłoka w udostępnieniu wnioskowanych informacji publicznych była spowodowana trwającym okresem urlopowym oraz odbiorem istotnej dla jej działalności inwestycji. Jednocześnie dodała, że "wysoce prawdopodobnym jest, że skarżący otrzymałby odpowiedź na złożony wniosek wcześniej niż w dniu [...] sierpnia 2023 r., gdyby przesłał dodatkowo krótką wiadomość e-mail do Spółki z przypomnieniem o złożonym wniosku (...)".
W piśmie procesowym z [...] października 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na otrzymanie wnioskowanych informacji, stwierdzenie że Miejski Zakład Oczyszczania w [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (odpowiedzi na wniosek udzielił 40 dni po upływie ustawowego terminu) oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej występuje wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej i będący w posiadaniu żądanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), nie udostępnił tej informacji w ustawowym14-dniowym terminie (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., czy wnioskowana informacja stanowi informację o sprawach publicznych i wreszcie, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na te pytania, czy podmiot ten wywiązał się z obowiązków wynikających z u.d.i.p., tj., czy podjął określone w tej ustawie czynności, czy też tego zaniechał.
W niniejszej sprawie między stronami postępowania nie było sporne i nie budzi wątpliwości Sądu, że Zakład Oczyszczania Miasta w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w rozpatrywanym przypadku podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Dla porządku należy stwierdzić, że Miejski Zakład Oczyszczania w [...] to spółka prawa handlowego (gminna spółka komunalna), utworzona przez Gminę [...] w celu prowadzenia gospodarki komunalnej, czyli bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych (por. art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40) oraz art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 679), a zatem wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym.
Odnosząc się do charakteru informacji, której udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r., należy przede wszystkim wyjaśnić, że stosownie do 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w tych przepisach, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. np. wyrok NSA z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1932/18, LEX nr 2616330). Informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z działalnością tych podmiotów, w ramach przypisanych im zdań i kompetencji. Z przepisu art. 6 u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach ich funkcjonowania, danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.) i majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2023 r., w którym domagał się udostępnienia informacji na działalności Spółki w zakresie gospodarowania odpadami, należy zakwalifikować jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Z okoliczności faktycznych sprawy, niekwestionowanych przez strony postępowania, wynika, że Spółka na dzień wniesienia skargi pozostawała w bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. L. o udostępnienie informacji publicznej. Nie udostępniła bowiem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, nie wydała w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, nie poinformowała o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, ani o nowym (przedłużonym) terminie jego rozpoznania.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W obecnym stanie prawnym udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania. Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania określonego podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również to, czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. np. wyroki NSA z 12 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 3041/14 i z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 500/16 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga M. L. była zasadna na dzień jej wniesienia. Z uwagi jednak na to, że w dniu orzekania Spółka nie pozostawała w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] czerwca 2023 r., nie było podstaw do jej zobowiązania do rozpoznania wniosku.
Zdaniem Sądu bezczynność Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] w tej sprawie nie była rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA z 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt Il OSK 151/21, z 27 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 644/21, z 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2439/20 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wniosek skarżącego, choć z uchybieniem ustawowego terminu, został jednak załatwiony, zaś z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez Spółkę obowiązków informacyjnych. W odpowiedzi na skargę Spółka wyjaśniła, że opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej wynikało z trwającego sezonu urlopowego części pracowników oraz odbioru ważnej dla niej inwestycji. Okoliczności te nie usprawiedliwiają opieszałości Spółki w niniejszej sprawie. Spółka jest zobowiązana do takiego zorganizowania pracy, by była w stanie załatwiać w terminie wpływające do niej sprawy. Niemniej nie zlekceważyła wnioskodawcy i po wniesieniu przez niego skargi na bezczynność, udostępniła informacje publiczne, o które wnioskował skarżący we wniosku z [...] czerwca 2023 r. Te okoliczności, w ocenie Sądu, nie pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji. O kosztach postępowania sądowego (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł., wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego (480 zł) i opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy procesowej.