II SAB/WA 600/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuekwiwalent za urlopprawo pracysłużby mundurowepolicjaTrybunał Konstytucyjnyk.p.a.p.p.s.a.rażące naruszenie prawa

Podsumowanie

WSA w Warszawie stwierdził bezczynność Komendanta Głównego Policji w sprawie wypłaty ekwiwalentu za urlop, uznając ją za rażące naruszenie prawa, mimo prób organu usprawiedliwienia się zmianami legislacyjnymi.

Skarga dotyczyła bezczynności Komendanta Głównego Policji w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, po wyroku TK z 2018 r. kwestionującym dotychczasowy sposób naliczania. Organ argumentował, że oczekiwał na zmiany ustawowe i korzystał z art. 35 § 5 k.p.a. Sąd uznał jednak, że mimo ustania przeszkód prawnych, organ nadal pozostawał w bezczynności, a wniosek skarżącej złożony ponad dwa lata wcześniej nie został rozpatrzony, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Skarga została wniesiona przez B. Ś. przeciwko Komendantowi Głównemu Policji w związku z bezczynnością w sprawie wypłaty różnicy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Skarżąca, zwolniona ze służby w 2004 r., domagała się wyrównania ekwiwalentu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 115a ustawy o Policji w części dotyczącej współczynnika 1/30 przy obliczaniu ekwiwalentu. Organ początkowo poinformował o braku możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku, a następnie argumentował, że w związku z luką prawną i oczekiwaniem na zmiany legislacyjne, korzystał z art. 35 § 5 k.p.a. Wskazywał, że nowe regulacje weszły w życie 1 października 2020 r., co zakończyło okres opóźnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał jednak skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności lub nie kończy postępowania. Nawet jeśli opóźnienie jest niezawinione, organ jest zobowiązany do działania. Sąd stwierdził, że od daty ustania przyczyny bezczynności (1 października 2020 r.) do dnia orzekania (17 marca 2021 r.) minęło ponad 5 miesięcy, a wniosek skarżącej złożono ponad dwa lata wcześniej. Wobec tego, sąd stwierdził, że Komendant Główny Policji dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie podejmuje czynności w prawnie ustalonym terminie lub nie kończy postępowania, a czas opóźnienia, nawet usprawiedliwiany zmianami prawnymi, przekracza rozsądne granice i nie wynika z przyczyn leżących po stronie strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezczynność organu była oczywista, ponieważ wniosek skarżącej złożony ponad dwa lata wcześniej nie został rozpatrzony, a okres od ustania wskazanej przez organ przyczyny opóźnienia do dnia orzekania przekroczył 5 miesięcy. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, czy opóźnienie było zawinione, a długotrwałe oczekiwanie na rozpatrzenie wniosku, nawet w obliczu zmian prawnych, stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja bezczynności organu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 149 § 1 i 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu w przypadku stwierdzenia bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek niezwłocznego załatwiania spraw, które mogą być rozpatrzone na podstawie przedstawionych dowodów lub faktów powszechnie znanych.

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw wymagających postępowania wyjaśniającego (miesiąc) i spraw szczególnie skomplikowanych (dwa miesiące).

k.p.a. art. 35 § 5

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis pozwalający na niewliczanie do terminów okresów opóźnień spowodowanych przyczynami niezależnymi od organu lub z winy strony.

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do zmiany rozstrzygnięcia wydanego na podstawie tego aktu.

u. Policji art. 115a

Ustawa o Policji

Przepis dotyczący współczynnika obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, uznany za niezgodny z Konstytucją.

u. Policji art. 121

Ustawa o Policji

Wspomniany przez organ jako potencjalna podstawa prawna.

u. Policji art. 33 § 3

Ustawa o Policji

Wspomniany przez organ jako potencjalna podstawa prawna.

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Nowe regulacje prawne zmieniające treść art. 115a ustawy o Policji i określające sposób rozwiązania kwestii intertemporalnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwałe niezałatwienie wniosku skarżącej pomimo upływu ponad dwóch lat od jego złożenia. Nieskuteczność argumentacji organu o oczekiwaniu na zmiany legislacyjne jako usprawiedliwienia bezczynności, zwłaszcza po upływie znaczącego czasu od ustania wskazanej przez organ przyczyny opóźnienia. Brak wydania rozstrzygnięcia, które mogłoby być przedmiotem kontroli sądowej, co pozbawia stronę prawa do obrony.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że korzystał z art. 35 § 5 k.p.a. i oczekiwał na zmiany ustawowe, co miało usprawiedliwiać brak rozpatrzenia wniosku. Przedwczesność skargi z uwagi na fakt, że organ korzystał z dobrodziejstwa art. 35 § 5 k.p.a. na dzień wniesienia skargi. Poinformowanie skarżącej o obiektywnych przeszkodach w załatwieniu sprawy pismem z dnia [...] marca 2019 r. było wystarczające.

Godne uwagi sformułowania

Bezczynność organu administracji publicznej [...] ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy zostało to spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Z porównania wskazanych wyżej dat wynika, że bezczynność organu miała i ma charakter oczywisty, dlatego Sąd w wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, oraz że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skład orzekający

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Szmydt

członek

Karolina Kisielewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza, że długotrwała bezczynność organu, nawet usprawiedliwiana zmianami prawnymi, może być uznana za rażące naruszenie prawa, a pisma informacyjne nie zastępują rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i ekwiwalentu za urlop, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności organów są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność urzędu może prowadzić do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, nawet w obliczu zmian legislacyjnych. Jest to przykład walki obywatela o swoje prawa z aparatem państwowym.

Ponad dwa lata czekania na ekwiwalent za urlop. Policja w bezczynności, sąd nie miał litości.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Wa 600/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
658
Sygn. powiązane
III OSK 5432/21 - Wyrok NSA z 2023-10-18
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. Ś. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. stwierdza, że Komendant Główny Policji dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Głównego Policji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Skargą z dnia [...] września 2020 r. B. S. (dalej jako skarżąca) zarzuciła Komendantowi Policji bezczynność w sprawie wypłaty różnicy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 roku skarżąca zwróciła się do Komendanta Głównego Policji o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Zaznaczyła, że została zwolniona ze służby z dniem [...] kwietnia 2004 roku, w związku z czym wypłacono jej ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 123 dni według przelicznika 1/30. Jej zdaniem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku sygn. akt K 7/15 (opublikowany w Dz.U. z 2018 roku poz. 2102 z dnia 6 listopada 2018 roku) wskazuje, że wypłacony ekwiwalent pieniężny został wyliczony według niezgodnego z prawem przelicznika. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane rozstrzygnięcie, stanowi podstawę do zmiany tego rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia [...] marca 2019 roku (sygn. akt [...]) Zastępca Dyrektora Biura Finansów Komendy Głównej Policji poinformował skarżącą, że aktualnie brak jest możliwości pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku.
Skarżąca podkreśliła w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że po tej dacie nie otrzymała w sprawie żadnej decyzji, która by mogła zostać poddana ocenie sądu administracyjnego. Korespondencja informująca o stanie prawnym, dotyczącym jej sprawy, nie stanowi rozstrzygnięcia i nie może zostać poddana ocenie WSA. Brak rozstrzygnięcia w sprawie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy pozbawia ją prawa do obrony swoich interesów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że Skarżąca opiera skargę na treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. K 7/15, uznającego za niezgodny z konstytucją przepis art. 115a ustawy o Policji w części określającej współczynnik obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy na 1/30.
Organ stanął na stanowisku, że w sprawie nie można było zastosować wprost rozwiązań, zawartych w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jak też wywieść norm pośrednich z innych przepisów np. art. 121 ust. ustawy o Policji czy art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. W ustawie o Policji powstała bierna luka, spowodowana brakiem reakcji ustawodawcy. Organ uznał, że w sprawie doszło do sytuacji opisanej w art. 35 § 5 k.p.a., który przewiduje, że do terminów określonych w paragrafach poprzedzających nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych przyczynami nieleżącymi po stronie organu.
W dniu 1 października 2020 r. weszły w życie regulacje prawne, które zmieniły treść art. 115a ustawy o Policji oraz określiły sposób rozwiązania kwestii intertemporalnych. Powyższe oznacza, że organ słusznie oczekiwał na rozwiązania ustawowe, bowiem te, które były prezentowane w licznych wyrokach sądowych, odbiegają od rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Organ uzyskał więc pewność, co do brzmienia przepisów prawa związanych z koniecznością wydatkowania środków publicznych. Uznać zatem należy, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności, bowiem przyczyna, dla której nie wydawał rozstrzygnięcia ustała w dniu 1 października 2020 r. Na dzień wniesienia skargi tj. 18 września 2020 r. organ korzystał z dobrodziejstwa art. 35 § 5 k.p.a., a sama skarga jest przedwczesna. Poinformowanie skarżącej o obiektywnych przeszkodach w załatwieniu jej sprawy pismem nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. było –zdaniem organu- wystarczające.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy zostało to spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Przepis art. 35 k.p.a. określa terminy załatwiania spraw. Zgodnie z jego § 1, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Na podstawie § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W myśl § 3, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
W sprawie niniejszej organ usprawiedliwiał swoją bezczynność zaistnieniem przesłanki z art. 35 § 5 k.p.a. Stanowi on, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Jednakże Sąd orzekający w sprawie niniejszej stwierdza, że od daty ustania przyczyny bezczynności, która organ samodzielnie określił na 1 października 2020 r., do chwili orzekania przez Sąd (17 marca 2021r.) upłynęło 5, 5 miesiąca. Wniosek skarżącej natomiast został złożony dnia [...] grudnia 2018 roku, czyli ponad 2 lata temu.
Z porównania wskazanych wyżej dat wynika, że bezczynność organu miała i ma charakter oczywisty, dlatego Sąd w wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, oraz że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą orzeczenia był art.149 § 1 i 1a p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę