II SAB/WA 6/25

II SAB/Wa 6/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6481
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Centrum [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 3 grudnia 2024 r. do Centrum [...] (dalej: "Centrum", "organ") wpłynął, złożony za pośrednictwem platformy komunikacji elektronicznej ePUAP, wniosek S. D. (dalej: "skarżący") o udostępnienie informacji sektora publicznego na temat dostępnych świadczeń i możliwych terminów ich udzielenia udostępnianych w systemie centralnej e-rejestracji. Powołując się na ustawę z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1524; dalej: "u.o.d."), skarżący wskazał we wniosku, że żądane dane planuje wykorzystać w celu komercyjnym - publikacji w ogólnodostępnym informatorze internetowym. Jednocześnie wniósł o udostępnienie danych w formacie nadającym się do odczytu maszynowego (np.[...]), a z uwagi na dynamiczny charakter danych, domagał się umożliwienia bezterminowego dostępu do danych w czasie rzeczywistym za pośrednictwem APl, w tym umożliwienia w APl wskazania rodzaju świadczenia, a następnie odczytu informacji na temat wszystkich placówek (w szczególności nazwy, adresu, danych kontaktowych, identyfikatorów), które go udzielają, wraz z danymi o dostępnych terminach.
W odpowiedzi na ww. wniosek, pismem z 11 grudnia 2024 r. (wniesionym również drogą ePUAP), Centrum w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 2 u.o.d. powiadomiło skarżącego, iż nie posiada informacji, o których mowa we wniosku. Organ wyjaśnił, że żądane informacje zostaną wytworzone przez podmioty wykonujące działalność leczniczą (podmioty publiczne i prywatne) w ramach pilotażu centralnej e-Rejestracji. Zatem to te podmioty będą zamieszczać wskazane dane w systemie do e-Rejestracji, zaś Centrum jedynie stworzy im platformę informatyczną do zamieszczania danych i obsługi technicznej procesu rezerwacji wizyt; natomiast nie posiada samych danych dotyczących terminów udzielania świadczeń.
W dniu 18 grudnia 2024 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Centrum, zarzucając naruszenie art. 40 ust. 1 u.o.d. w zakresie, w jakim obowiązuje organ do rozpatrzenia wniosku niezwłocznie, w terminie do 14 dni od dnia złożenia wniosku. W oparciu o ten zarzut skarżący wniósł o zobowiązanie Centrum do załatwienia wnioskowanej informacji i zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W ocenie skarżącego, Centrum - uzasadniając odmowę udostępnienia informacji - nieprawdziwie twierdzi, iż nie posiada danych, o które on wnioskuje. Jednocześnie organ sugeruje, że system e-Rejestracji jest w budowie, podczas gdy w rzeczywistości już funkcjonuje, zgodnie z informacją opublikowaną 4 października 2024 r. przez Centrum w portalu pacjent.gov.pl. W myśl tej publikacji, w jednym miejscu będą zebrane informacje na temat dostępnych świadczeń i ich terminów z całej Polski (na razie będą to terminy w placówkach uczestniczących w pilotażu). Dane przetwarzane w ww. systemie są dostępne na platformie IKP (Internetowe Konto Pacjenta), której administratorem - według warunków korzystania z Internetowego Konta Pacjenta - jest organ. Zatem już teraz Centrum gromadzi i udostępnia w prowadzonym przez siebie portalu dane, o które skarżący wnioskuje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na wniosek, iż nie posiada żądanych informacji. Jak wyjaśniło Centrum, projekt centralnej e-Rejestracji jest realizowany w formie pilotażu na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 sierpnia 2024 r. w sprawie programu pilotażowego dotyczącego centralnej elektronicznej rejestracji na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz programów zdrowotnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1212; dalej: "rozp."). Według § 3 rozp., celem programu pilotażowego jest ocena organizacji i efektywności działania centralnej elektronicznej rejestracji, stanowiącej funkcjonalność Systemu PI. System PI to skrót od Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępnienia Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych, o której mowa w art. 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2025 r., poz. 302 ze zm.). Stosownie do treści art. 7 ust. 2 ww. ustawy, administratorem systemu, czyli podmiotem odpowiedzialnym za techniczno-organizacyjną obsługę systemu teleinformatycznego Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępnienia Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych jest jednostka podległa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, właściwa w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia. Tą jednostką jest Centrum, natomiast administratorem danych przetwarzanych w tym systemie jest Minister Zdrowia.
Okres realizacji programu pilotażowego składa się z: 1) etapu przygotowania i realizacji programu pilotażowego, który trwa od dnia wejścia w życie rozp. do 30 czerwca 2025 r.; 2) etapu ewaluacji programu pilotażowego, który trwa od 1 kwietnia 2025 r. do 31 października 2025 r.
Główne zadania w pilotażu wykonują realizatorzy programu pilotażowego, którymi mogą być świadczeniodawcy, czyli podmioty lecznicze tak publiczne, jak i niepubliczne, o ile spełniają warunki określone w rozp. Ich udział w pilotażu jest dobrowolny.
Dalej organ zaakcentował, że przepisy rozp. klarownie określają zadania poszczególnych podmiotów uczestniczących w przygotowaniu i realizacji programu pilotażowego, na co Centrum wskazywało skarżącemu w odpowiedzi na wniosek. W świetle § 14 rozp. Narodowy Fundusz Zdrowia jest podmiotem obowiązanym do wdrożenia, finansowania, monitorowania i ewaluacji programu pilotażowego. Administratorem danych całego Systemu PI wykorzystywanego do pilotażu (którego częścią jest centralna e-Rejestracja) jest Minister Zdrowia, który odpowiada za określenie celów i środków przetwarzania wszystkich danych w Systemie PI. Rola Centrum, co zostało zawarte w odpowiedzi na wniosek, sprowadza się tylko do dostarczenia oprogramowania do pilotażu centralnej e-Rejestracji, obsługi tego oprogramowania i utrzymania technicznego całego Systemu PI, ewentualnie jego rozbudowy, jeżeli taka rozbudowa systemu zostanie zlecona organowi przez Ministra Zdrowia. Tak więc Centrum nie dysponuje danymi umieszczanymi przez realizatorów programu pilotażowego w zakresie innym niż to, co zostało uregulowane w rozp., w szczególności nie może ich udostępniać podmiotom, które nie zostały wskazane w rozp. Nie posiada danych, o które wnosił skarżący w takim rozumieniu, iż nie może nimi dysponować, a skoro tak, to tym bardziej nie może ich udostępnić skarżącemu, o czym został poinformowany w udzielonej mu odpowiedzi na wniosek, w której powołano art. 41 ust. 1 pkt 2 u.o.d. Ponadto żądane informacje są zamieszczane przez realizatorów programu pilotażowego w Systemie PI, a jak wskazuje art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, dane zawarte m.in. w Systemie PI nie podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Jeżeli dane w Systemie PI są wyłączone z udostępniania na zasadach określonych w u.d.i.p., to tym samym, zważywszy na pokrewieństwo tego trybu udostępniania danych do trybu zawartego w u.o.d., są wyłączone z trybu udostępnienia na podstawie tej drugiej ustawy. Centrum odpowiedziało na wniosek skarżącego, że nie posiada żądanych informacji, zaś z bezczynnością mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ - zobowiązany do wykonania czynności - nie podejmuje działań, do których jest zobowiązany, co nie zaistniało w przedmiotowej sprawie.
W piśmie z 12 lutego 2025 r. skarżący podtrzymał skargę, uznając, iż Centrum w odpowiedzi na skargę wadliwie powołało się na przepis u.d.i.p. wyłączający określone dane, tj. zawarte w Systemie PI, z obowiązku udostępniania. Nadto organ błędnie interpretuje pojęcie "posiadania", bo niezgodnie z wykładnią wypracowaną na tle art. 4 ust. 3 u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści § 1 ust. 1 Statutu Centrum [...], stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2024 r. w sprawie Centrum [...] (Dz. Urz. Ministerstwa Zdrowia z 2024 r., poz. 47), Centrum jest państwową jednostką budżetową podległą ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, właściwą w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia. Zatem Centrum jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania lub przekazywania informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystywania, o którym mowa w art. 3 pkt 1 u.o.d.
Ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 12 u.o.d. jako wykorzystywanie przez użytkowników informacji sektora publicznego w jakimkolwiek celu, z wyjątkiem wymiany informacji sektora publicznego między podmiotami zobowiązanymi wyłącznie w celu realizacji zadań publicznych.
Przepis art. 39 ust. 1 u.o.d. wskazuje, iż wniosek o ponowne wykorzystywanie, zwany dalej "wnioskiem", wnosi się do podmiotu zobowiązanego w przypadkach, gdy informacje sektora publicznego:
1) nie są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej lub w portalu danych;
2) są udostępniane w innym systemie teleinformatycznym niż określony w pkt 1 i nie zostały określone warunki ponownego wykorzystywania lub opłaty za ponowne wykorzystywanie albo nie poinformowano o braku takich warunków lub opłat;
3) będą wykorzystywane na warunkach innych niż zostały dla tych informacji określone;
4) są udostępniane lub zostały przekazane na podstawie innych ustaw określających zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami sektora publicznego.
Wedle art. 39 ust. 2 u.o.d., wniosek może dotyczyć umożliwienia ponownego wykorzystywania, w sposób stały i bezpośredni w czasie rzeczywistym, informacji sektora publicznego gromadzonych i przechowywanych w systemie teleinformatycznym podmiotu zobowiązanego. Z kolei art. 39 ust. 4 u.o.d. przewiduje, że wniosek wnosi się w postaci papierowej albo elektronicznej.
Termin rozpatrzenia wniosku normują przepisy art. 40 u.o.d. I tak rozpatrzenie wniosku następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Jeżeli wniosek nie może zostać rozpatrzony w terminie 14 dni, podmiot zobowiązany zawiadamia w tym terminie wnioskodawcę o przyczynach opóźnienia oraz o terminie, w jakim rozpatrzy wniosek, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia tego wniosku (ust. 2).
Natomiast sposób rozpatrzenia wniosku reguluje art. 41 ust. 1 u.o.d., według którego podmiot zobowiązany po rozpatrzeniu wniosku, z wyjątkiem wniosku, o którym mowa w art. 39 ust. 2:
1) przekazuje informacje sektora publicznego w celu ponownego wykorzystywania bez określania warunków ponownego wykorzystywania;
2) informuje o braku informacji sektora publicznego wskazanych we wniosku;
3) informuje o braku warunków ponownego wykorzystywania w przypadku posiadania informacji sektora publicznego przez wnioskodawcę;
4) składa ofertę zawierającą warunki ponownego wykorzystywania lub informację o wysokości opłat za ponowne wykorzystywanie, lub w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 4, informację o przyczynach braku możliwości przekazania informacji sektora publicznego i wskazanie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacje sektora publicznego mogą zostać przekazane;
5) odmawia, w drodze decyzji, wyrażenia zgody na ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporna między stronami postępowania prawna kwalifikacja żądanych danych jako informacji sektora publicznego. Spór sprowadza się do podważania przez skarżącego udzielonej mu odpowiedzi na wniosek.
Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego został nadesłany drogą elektroniczną (ePUAP) do Centrum w dniu [...] grudnia 2024 r., a organ udzielił odpowiedzi na wniosek w piśmie z 11 grudnia 2024 r., w tej samej formie, tj. elektronicznej. Zatem Centrum dochowało 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 40 ust. 1 u.o.d.
Tutejszy Sąd stwierdza, iż nie ma podstaw do kwestionowania udzielonej przez Centrum odpowiedzi na wniosek skarżącego. Organ w trybie art. 41 ust. 1 pkt 2 u.o.d. poinformował skarżącego o braku informacji sektora publicznego wskazanych we wniosku, wyjaśniając, że nie posiada żądanych danych dotyczących terminów udzielania świadczeń, ponieważ ma stworzyć wyłącznie platformę informatyczną do zamieszczania danych i obsługi technicznej procesu rezerwacji wizyt. W tym miejscu dostrzec wypada, iż w myśl art. 2 pkt 8 u.o.d. informacja sektora publicznego oznacza każdą treść lub jej część, niezależnie od sposobu utrwalenia, w szczególności w postaci papierowej, elektronicznej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, będącą w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Tymczasem wnioskowane informacje zostaną wytworzone przez publiczne i prywatne podmioty wykonujące działalność leczniczą w ramach pilotażu centralnej e-Rejestracji. Zgodnie z § 16 rozp., podmiotem obowiązanym do wdrożenia, finansowania, monitorowania i ewaluacji programu pilotażowego jest Narodowy Fundusz Zdrowia. Natomiast administratorem danych Systemu PI wykorzystywanego do pilotażu, którego częścią jest centralna e-Rejestracja, jest Minister Zdrowia.
Fakt, że organ - jako administrator systemu (ale nie administrator danych) i twórca platformy informatycznej (oprogramowania) - będzie miał styczność z danymi umieszczanymi przez realizatorów programu pilotażowego, nie czyni z niego dysponenta tych danych. "Posiadanie" objętych wnioskiem danych nie oznacza pozyskanie ich w jakikolwiek sposób, jak zdaje się przyjmować skarżący.
W świetle powyższego, Centrum nie jest właściwym adresatem wniosku skarżącego z [...] grudnia 2024 r. Dlatego jako prawidłowe należy ocenić działanie organu polegające na poinformowaniu skarżącego o nieposiadaniu wnioskowanych informacji.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można skarżącemu skutecznie zarzucić bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku. Dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.