II SAB/WA 591/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność spółki Polskie [...] S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej przejęcia wydawnictwa P., uznając, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, gdyż nie są związane z zadaniami publicznymi spółki.
Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na bezczynność Polskiego [...] S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umowy przejęcia wydawnictwa P. oraz analiz ekonomicznych z tym związanych. Spółka odmówiła udostępnienia, twierdząc, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie dotyczą zadań publicznych. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że choć spółka wykonuje zadania publiczne, wnioskowane informacje nie są z nimi związane i tym samym nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Polskiego [...] S.A. o udostępnienie umowy przejęcia wydawnictwa P. oraz analiz ekonomicznych z tym związanych. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa i fakt, że wnioskowane informacje nie dotyczą zadań publicznych. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie Konstytucji RP, ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia wniosku do TK dotyczącego definicji 'podmiotu wykonującego zadanie publiczne'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że Polskie [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ponieważ wykonuje zadania publiczne związane z sektorem energetycznym. Jednakże, sąd stwierdził, że wnioskowane informacje dotyczące umowy przejęcia wydawnictwa P. i analiz ekonomicznych nie są związane z żadnym zidentyfikowanym zadaniem publicznym realizowanym przez spółkę. W związku z tym, informacje te nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a spółka nie pozostawała w bezczynności. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania, uznając, że kwestia podmiotowa jest wystarczająco ugruntowana w orzecznictwie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli informacje te nie są związane z wykonywaniem zadań publicznych przez tę spółkę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka wykonująca zadania publiczne jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej tylko w zakresie tych zadań. Informacje dotyczące transakcji biznesowej, nawet jeśli dotyczą spółki realizującej zadania publiczne, nie stanowią informacji publicznej, jeśli nie są z nimi funkcjonalnie powiązane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmioty wykonujące zadania publiczne, takie jak koncern paliwowo-energetyczny, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Tajemnica przedsiębiorcy może być stosowana na gruncie u.d.i.p. wówczas, gdy mamy do czynienia z informacją publiczną.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przedmiotem informacji publicznej jest w szczególności informacja o dochodach i stratach podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Ustawa Prawo energetyczne art. 1 § 2
Celem ustawy jest m.in. tworzenie warunków zrównoważonego rozwoju kraju, zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i równoważenie interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii.
Ustawa Prawo energetyczne art. 3 § 12
Definicja przedsiębiorstwa energetycznego.
Ustawa Prawo energetyczne art. 16 § 1
Obowiązek sporządzania planu rozwoju przez przedsiębiorstwo energetyczne.
Ustawa Prawo energetyczne art. 16 § 8
Plan rozwoju przedsiębiorstwa energetycznego powinien określać działania zapewniające bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
EKPC art. 10
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Prawo do wolności wyrażania opinii oraz otrzymywania informacji.
MAR art. 17 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014
Obowiązek publikacji raportu bieżącego przez emitenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie są związane z zadaniami publicznymi realizowanymi przez spółkę. Spółka prawa handlowego, nawet wykonująca zadania publiczne, nie jest zobowiązana do udostępniania informacji dotyczących jej działalności gospodarczej, które nie są związane z tymi zadaniami.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Stowarzyszenia, że spółka naruszyła art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p. Argumentacja Stowarzyszenia, że spółka naruszyła art. 10 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
nie każda informacja, będąca w dyspozycji [...] bądź odnosząca się do jego funkcjonowania, a tym bardziej jego majątku, jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych. nie ma związku funkcjonalnego pomiędzy żądanymi przez Stowarzyszenie informacjami, a zadaniami realizowanymi przez Spółkę. zakup przez [...] prywatnego koncernu medialnego P. nie jest związany z żadnym zidentyfikowanym powyżej zadaniem publicznym realizowanym przez [...], lecz decyzją biznesową
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Maciejuk
sędzia
Joanna Kruszewska-Grońska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu informacji publicznej w przypadku spółek prawa handlowego wykonujących zadania publiczne, rozróżnienie między zadaniami publicznymi a działalnością gospodarczą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z sektora energetycznego i jej relacji z przejęciem podmiotu medialnego. Interpretacja może być różna dla innych typów spółek i zadań publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście przejęcia spółki medialnej przez duży koncern energetyczny, co budzi wątpliwości co do transparentności i niezależności mediów. Rozstrzygnięcie sądu jest istotne dla zrozumienia granic dostępu do informacji w takich sytuacjach.
“Czy państwowy gigant energetyczny musi ujawnić kulisy przejęcia mediów? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 591/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-12-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Maciejuk Joanna Kruszewska-Grońska Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 1108/22 - Wyrok NSA z 2024-05-09 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art. 4 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Polskiego [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (dalej: "Stowarzyszenie") w dniu [...] grudnia 2020 r. zwróciło się do Polskiego [...]. S.A. z siedzibą w P. (dalej: "[...]"), na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 1990 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) (dalej: "u.d.i.p.") o udostępnienie: - umowy, na mocy której [...]. przejął wydawnictwo P. wraz z aneksami i załącznikami do tej umowy, - treści wszelkich analiz ekonomicznych i analiz ryzyka, w posiadaniu których jest [...]., dotyczących przejęcia wydawnictwa P. W odpowiedzi na powyższy wniosek [...]. w dniu [...] grudnia 2020 r. poinformował, że nie udzieli odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku Stowarzyszenia, ponieważ sprawy nim objęte dotyczą majątku spółki kapitałowej - samodzielnego podmiotu prawnego. Co więcej, wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa [...]. (także ze względu na zobowiązania kontraktowe) i również z tego powodu nie mogłyby zostać ujawnione. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Stowarzyszenie złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...]. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie zarzuciło [...]. naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, oraz że udostępniana jest na wniosek bez zbędnej zwłoki nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, 2) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p.- w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest osoba prawna wykonująca zadania publiczne, oraz że przedmiotem informacji publicznej jest w szczególności informacja o dochodach i stratach tych podmiotów oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku realizacji wniosku o udostępnienie informacji przez [...]., będącym podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, 3) art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, iż każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii oraz otrzymywania informacji, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku realizacji wniosku o udostępnienie informacji przez [...]. Wskazując na powyższe naruszenia, Stowarzyszenie wniosło o: 1. stwierdzenie, że [...]. pozostaje w bezczynności w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. zobowiązanie [...]. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni otrzymania odpisu wyroku, 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, iż wokół transakcji, do której odnosił się złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, pojawiło się wiele spekulacji i niepokojów społecznych. Związane one są przede wszystkim z niezależnością mediów, które będą kapitałowo kontrolowane od momentu przejęcia udziałów przez podmiot o dominującym udziale Skarbu Państwa. Stowarzyszenie, mając na celu zapewnienie rzetelnej debaty publicznej w tym temacie, zawnioskowało więc o dostęp do omawianej umowy. Jak wielokrotnie wskazywał Europejski Trybunał Praw Człowieka w swoich wyrokach (np. TASZ przeciwko Węgrom, nr 37374/05 lub Steel i Morris p. Zjednoczonemu Królestwu nr 68416/01) ważny wkład społeczeństwa obywatelskiego w dyskusję na temat spraw publicznych zasługuje na ochronę na gruncie art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, taką jaka zapewniona jest prasie. Stowarzyszenie jest organizacją aktywnie zaangażowaną w spór dotyczący jawności życia publicznego. Z tego względu Stowarzyszenie można scharakteryzować podobnie jak prasę, jako społeczną organizację strażniczą, a wnioskowane informacje są niezbędne do rzetelnego informowania społeczeństwa na temat działań władzy dokonywanych pośrednio przez podmiot gospodarczy. Umowa kupna 100% udziałów P. została podpisana przez [...]. z niemiecką V. na początku grudnia 2020 r. Do chwili obecnej [...]. nie opublikował raportu bieżącego na swojej stronie internetowej z tego zakupu, co może stanowić niewykonanie obowiązku, o którym stanowi art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124AVE, 2003/125AVE i 2004/72/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 173, str. 1 z późn. zm.). Publikacja głównych założeń umowy jest istotna zarówno dla obecnych, jak i przyszłych akcjonariuszy [...]., którzy na tej podstawie mogą podjąć decyzję o nabyciu lub sprzedaży akcji. Z uwagi na powyższe wnioskowana informacja nie może stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż jej ujawnienie jest wymogiem nałożonym na emitenta przez prawo europejskie. Zdaniem Stowarzyszenia, argumentacja [...]. jest wewnętrznie sprzeczna. Tajemnica przedsiębiorcy może być stosowana na gruncie u.d.i.p. wówczas, gdy mamy do czynienia z informacją publiczną, o czym stanowi art. 5 ust. 2 tejże ustawy [...]. twierdzi jednocześnie jednak, iż wnioskowane informacje jej nie stanowią. W odpowiedzi na skargę [...]. podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wniosek oraz wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r. o stwierdzenie niekonstytucyjności niektórych przepisów u.d.i.p., w tym art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie pojęcia "podmiotu wykonującego zadanie publiczne", z uwagi na kluczowe znaczenie dla niniejszego postępowania. Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą K 1/21 i jest dostępny na stronie internetowej TK adresem: https://ipo.trybunal.gov.pl/ipo/view/sprawa.xhtml?&pokaz=dokumenty&sygnatura=K%201/21W. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania albo w razie wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w przedmiocie zgodności art. 4 ust. 1 u.d.i.p. z Konstytucją RP, [...]. wniósł o oddalenie skargi Stowarzyszenia na bezczynność z dnia [...] sierpnia 2021 r. [...]. stwierdził, że czynności związane z przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej mieszczą się zakresie przedmiotu działalności gospodarczej Spółki, ale nie odnoszą się do realizacji zadań publicznych przez [...]. Umowa, na mocy której przejęto wydawnictwo P. wraz z aneksami i załącznikami do niej oraz treści wszelkich analiz ekonomicznych i analiz ryzyka, nie są związane z żadnym zidentyfikowanym zadaniem publicznym realizowanym przez [...]. Informacje na temat wskazanej umowy oraz analiz w żaden sposób nie wiążą się z: "zapewnianiem bezpieczeństwa energetycznego kraju", "wytwarzaniem, przesyłaniem, dystrybucją i handlem energią elektryczną", "działalnością przedsiębiorstwa energetycznego" i innymi zadaniami określonymi w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, tj. zadaniami publicznymi, które zdaniem sądów administracyjnych oraz Stowarzyszenia realizuje [...]. Żądane przez Stowarzyszanie informacje dotyczą zatem wyłącznie działań podejmowanych w ramach działalności gospodarczej przez prywatną spółkę prawa handlowego, która, po pierwsze, nie jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, a po drugie, w której kapitale zakładowym Skarb Państwa posiada wyłącznie 27,52% udziałów - pozostałe udziały należą do prywatnych akcjonariuszy. [...]. posiada status spółki akcyjnej, której majątek jest odrębny od majątku akcjonariuszy. W takiej spółce akcjonariusze otrzymują akcje w zamian za wnoszone wkłady pieniężne lub wkłady niepieniężne. Przedmiot wkładu staje się zaś własnością spółki, a nie majątkiem podmiotów, które wniosły go do spółki, choćby były to podmioty publiczne (vide wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1168/17). Informacje wnioskowane przez Stowarzyszanie, to zatem dane, które dotyczą majątku samodzielnej spółki prawa handlowego, a nie informacje o majątku publicznym "w czystej postaci" (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2019 r, sygn. akt II SAB/Wa 203/19, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1168/17). Samo zaś wydatkowanie środków finansowych przez [...]. (zawieranie umów oraz zamawianie analiz) nie stanowi zadania publicznego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, [...]., który nie jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, ani też spółką, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, nie może zatem podlegać takim samym kryteriom oceny w zakresie obowiązków informacyjnych na gruncie u.d.i.p., jak ww. podmioty (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 203/19). [...]. stwierdził, że działania podejmowane w związku z przejęciem P. nie mają żadnego związku z wykonywaniem zadań publicznych. Zawieranie umów cywilnoprawnych z innymi podmiotami gospodarczymi oraz zamawianie analiz ekonomicznych niedotyczących zadań publicznych nie wpływa na wykonywanie zadania publicznego przez [...]. Zatem żądane przez Stowarzyszenie - wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. - informacje, jako niezwiązane z wykonywaniem zadań publicznych przez [...]., nie stanowią informacji o sprawach publicznych i nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej. [...] dodatkowo podniósł, że żądane przez Stowarzyszenie analizy ekonomiczne oraz analizy ryzyka dotyczące przejęcia przez [...] wydawnictwa P., jeżeli takowe zostałyby wytworzone przez pracowników Spółki lub podmioty zewnętrzne na jej zlecenie, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym stosowania u.d.i.p., ponieważ stanowią pozbawione waloru oficjalności dokumenty wewnętrzne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.), dalej "u.d.i.p." W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą podmiotu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Obowiązkiem Sądu w przedmiotowej sprawie było w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciło się skarżące Stowarzyszenie, był obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W ocenie Sądu, [...]. na gruncie u.d.i.p. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., gdyż wykonuje zadania publiczne, jako koncern paliwowo-energetyczny. Przy czym, jak wskazuje się w judykaturze, przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie muszą być spełnione łącznie (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 249/17, publ. CBOSA). Istota art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. sprowadza się bowiem do objęcia obowiązkiem wynikającym z ww. ustawy również podmiotów prywatnych realizujących m.in. zadania publiczne. A z takim podmiotem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W sprawie bezspornym jest, że zgodnie z § 2 ust. 2 Statutu [...] S.A. (jednolity tekst Statutu ustalony w dniu [...] maja 2021 r. uchwałą Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia nr [...] uwzględniający zmiany przyjęte przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie w dniu [...] maja 2021 r.) przedmiotem działalności Spółki jest m.in. wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej; produkcja podstawowych chemikaliów, nawozów i związków azotowych; sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw; górnictwo ropy naftowej i gazu ziemnego; działalność usługowa wspomagająca eksploatację złóż ropy naftowej i gazu ziemnego; wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną; wytwarzanie paliw gazowych; dystrybucja i handel paliwami gazowymi w systemie sieciowym; roboty związane z budową rurociągów, linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych. Nie ulega wątpliwości, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05, publ. OTK-A 2006/7/87). Sąd podziela prezentowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/13, publ. CBOSA). Zadaniami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p. są zadania mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli oraz istotne z punktu widzenia celów państwa (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 902/18, publ. j.w.). W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości także okoliczność, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r., poz. 716 z późn. zm.) dotyczy spraw publicznych. Wytwarzanie, przetwarzanie, magazynowanie, przesyłanie oraz dystrybucja paliw albo energii lub obrotu nimi, ze względu na znaczenie tych dóbr dla rozwoju kraju oraz poziomu życia obywateli, a także konieczność uwzględniania wymogów ochrony środowiska, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego - są zadaniami publicznymi. Ustawa - Prawo energetyczne nakłada zresztą na przedsiębiorstwa energetyczne określone obowiązki. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii sporządza, dla obszaru swojego działania, plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię, na okres nie krótszy niż 3 lata, uwzględniając m.in. politykę energetyczną państwa (pkt 3). Również art. 16 ust. 8 ww. ustawy, w którym jest mowa o tym, że plan powinien określać m.in. działania i przedsięwzięcia zapewniające bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej, potwierdza że [...] jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Celem ustawy - Prawo energetyczne jest bowiem m.in. tworzenie warunków zrównoważonego rozwoju kraju, jak również zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i równoważenie interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii (art. 1 ust. 2 ustawy). W świetle powyższego, [...] jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i tym samym niniejsza sprawa mieści się w zakresie podmiotowym u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie nie została natomiast, zdaniem Sądu, spełniona druga przesłanka, pozwalająca na zastosowanie u.d.i.p., tj. przesłanka przedmiotowa. Żądane we wniosku informacje nie stanowią bowiem informacji publicznej podlegającej udostępnieniu przez [...]. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062 czy też wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r.; sygn. akt II OSK 1774/10, publ. CBOSA). Na tym tle nie może jednak budzić wątpliwości, że w przypadku spółki prawa handlowego (podmiotu prawa prywatnego), która wykonuje zadania publiczne, informację publiczną stanowią wyłącznie te dane, które związane są ściśle z wykonywanymi przez tę spółkę zadaniami publicznymi. Sąd w składzie orzekającym podziela tę linię orzeczniczą, według której od podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych, czy gospodarowania mieniem publicznym. W przeciwnym bowiem przypadku żądanie takie byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny (por. dla przykładu: wyroki NSA z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1974/14; z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 415/16; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2245/15; z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1098/17 - publ. CBOSA). W konsekwencji należy przyjąć, że nie każda informacja, będąca w dyspozycji [...] bądź odnosząca się do jego funkcjonowania, a tym bardziej jego majątku, jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych. Dlatego też ustalanie zakresu zadań publicznych spółki prawa handlowego powinno następować w sposób ostrożny i precyzyjny, tak aby nie narazić na nadmierną ingerencję innych osób (każdego zainteresowanego) w działalność tej spółki, poprzez pozyskiwanie wiedzy na ten temat. W sprawie bezspornym jest, że zadaniami publicznymi realizowanym przez [...] są: (1) wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju kraju, poziomu życia obywateli, a także konieczność uwzględniania wymogów ochrony środowiska, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego; (2) wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej; (3) zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Analiza treści wniosku Stowarzyszenia w zestawieniu z wskazanymi wyżej zadaniami publicznymi realizowanymi przez [...], w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że nie ma związku funkcjonalnego pomiędzy żądanymi przez Stowarzyszenie informacjami, a zadaniami realizowanymi przez Spółkę. Wbrew twierdzeniom skargi, zakup przez [...] prywatnego koncernu medialnego P. nie jest związany z żadnym zidentyfikowanym powyżej zadaniem publicznym realizowanym przez [...], lecz decyzją biznesową i w żaden sposób nie wiąże się z "zapewnianiem bezpieczeństwa energetycznego kraju", "wytwarzaniem, przesyłaniem, dystrybucją i handlem energią elektryczną", "działalnością przedsiębiorstwa energetycznego" i innymi zadaniami określonymi w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, tj. zadaniami publicznymi, które realizuje [...]. Wnioskowane informacje dotyczą w gruncie rzeczy informacji o sposobie przeznaczenia zysku [...], zaś samo wydatkowanie środków finansowych przez spółkę nie stanowi zadania publicznego. Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, rację należy przyznać [...], że żądane przez Stowarzyszenie informacje, jako niezwiązane z wykonywaniem zadań publicznych, nie stanowią informacji o sprawach publicznych i nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej. Konkludując, stwierdzić należy, że [...] nie pozostawał w bezczynności względem wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] grudnia 2021 r. w dacie wniesienia skargi. [...] pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. poinformował Stowarzyszenie, iż wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Tym samym podniesione w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p., są nieuzasadnione. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę. Sąd nie uwzględnił wniosku [...] o zawieszenie przedmiotowego postępowania sądowego w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o stwierdzenie niekonstytucyjności niektórych przepisów u.d.i.p., w tym art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie pojęcia "podmiotu wykonującego zadanie publiczne". W ocenie Sądu, kwestia ta, od strony podmiotowej, jest wystarczająco i jednolicie oceniana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie u.d.i.p., co pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, tyle, że każda sprawa musi być oceniana ad causa w kontekście określonego wnioskiem stanu faktycznego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI