II SAB/WA 583/24

II SAB/Wa 583/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
659
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 pkt 1 i par. 1a, art. 151, art. 200 zw .z art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do rozpatrzenia wniosku M. J. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz M. J. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 11 września 2024 r. M.J. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] sierpnia 2024 r. w zakresie udostępnienia informacji w jakim okresie pracowała/pracuje w Kancelarii Prezydenta RP – J. J. (były pracownik MSZ i osoba publiczna).
W związku z nieudzieleniem informacji publicznej w ustawowym terminie wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości oraz zasądzenie od organu 20.000 zł kosztów postępowania.
Skarżący podał, że w odpowiedzi z 2 września 2024 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, bez podania podstawy prawnej, organ poinformował o wydłużeniu terminu jego rozpoznania. Zaznaczył, że nie zna i nie utrzymuje żądnych kontaktów prywatnych z osobą, której dotyczy zapytanie. W jego ocenie argumentacja organu jest bezzasadna i posługuje się przesłankami dyskryminacyjnymi, co jest zakazane Konstytucją RP i szeregiem aktów UE oraz RE. Do dnia wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi, a zatem organ dopuścił się przewlekłości postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z 2 września 2024 r. poinformował skarżącego, podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p., o powodach opóźnienia (potrzeba przedłużenia terminu załatwienia sprawy wynikała z konieczności zgromadzenia materiałów, ich analizy oraz dokonania oceny zasad i trybu rozpoznania wniosku) oraz terminie (najpóźniej do 18 października 2024 r.) w jakim udostępni informację. Skarżący po otrzymaniu powyższego wyjaśnienia w korespondencji elektronicznej z 2 września 2024 r. wskazał: "Podstawa przedłużenia jest nieważna. Czekam do 4 bm. Proszę o dokumenty umocowania r.pr. P.". W reakcji na to wystąpienie pismem z 16 września 2024 r. przesłano skarżącemu skan upoważnienia radcy prawnego do załatwiania w imieniu Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej. Jednocześnie skarżący został poinformowany, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym analiza art. 1 i 6 u.d.i.p. wskazuje, że charakteru informacji publicznej nie ma polemika z organem i dokonanymi ustaleniami.
Organ wyjaśnił, że dane, jakich żądał wnioskodawca, dotyczyły konkretnej osoby wymienionej z imienia i nazwiska. Z tego względu wniosek wymagał przeprowadzenia analizy prawnej pod kątem ewentualnego ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej (a tym samym wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej). W przypadku rozpatrywanego wniosku niezbędne było ustalenie, czy osoba, której danych domagał się wnioskodawca pełni bądź pełniła funkcje publiczne podczas okresu zatrudnienia w organie oraz czy dane o zatrudnieniu osoby niepełniącej funkcji publicznych podlegają udostępnieniu. Z uwagi na powyższe okoliczności organ w dniu 2 września 2024 r., poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku.
Niezależnie od zarzutów powyższej skargi organ zwrócił uwagę, że skarżący 16 września 2024 r. skierował do organu kolejną korespondencję, w której rozszerzył żądanie prosząc "o wysokość zarobków J. J. z d. C. od września 2021 miesiąc do miesiąca".
Następnie M. J. w dniu 25 września 2024 r. przesłał kolejne wystąpienie, tym razem adresowane bezpośrednio do Krajowej Rady Sądownictwa, wysłane również do wiadomości m.in. organu, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Rzecznika Praw Dziecka.
Analiza wyżej cytowanego wystąpienia wskazuje, że skarżący pozostaje w sporze prawnym z osobą, której danych dotyczył wniosek o dostęp do informacji publicznej.
Odnosząc się do wniosku z [...] sierpnia 2024 r., poszerzonego o żądanie z [...] września 2024 r., jak również uwzględniając informacje zawarte w otrzymanej wiadomości z [...] września 2024 r. organ wyjaśnił, że pismem z 30 września 2024 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi informując, że jego wniosek nie może zostać zrealizowany w trybie i na zasadach u.d.i.p. Wskazano, że z obszernej korespondencji mailowej wynika, że okoliczności sprawy dotyczą wydarzeń rodzinnych i uwarunkowań z nią związanych, w tym różnych działań i toczących się postępowań z udziałem wnioskodawcy oraz osoby, której wniosek dotyczy. Tak więc nie można uznać, że informacja o okresie zatrudnienia oraz wysokości wynagrodzenia osoby objętej wnioskiem, dotyczy sprawy publicznej i troski o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, itp.".
Reasumując organ stwierdził, że w ustawowym terminie, tj. 2 września 2024 r. skarżący otrzymał pismo informujące o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2024 r., a zatem w dacie złożenia skargi nie pozostawał w bezczynności. Następnie, po rozpoznaniu kolejnej korespondencji przesłanej w trakcie przedłużonego terminu, udzielił odpowiedzi pismem z [...] września 2024 r. na pierwotny i rozszerzony wniosek informując o tym, że żądania pozostają poza zakresem u.d.i.p.
Pismem z 4 listopada 2024 r. skarżący podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej określanej, jako "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
W wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.
Termin udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynosi 14 dni. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z kolei w myśl ust. 2 tego przepisu jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).
W rozpoznawanej sprawie kwestia podmiotowa nie budziła wątpliwości, bowiem Szef Kancelarii Prezydenta RP jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wątpliwości zaś dotyczą spełnienia kryterium przedmiotowego, a zatem tego, czy żądana we wniosku z [...] sierpnia 2024 r. informacja stanowi informację publiczną.
W ocenie Sądu treść zapytania będącego przedmiotem rozpoznawanej sprawy co do zasady jest informacją publiczną. Z brzmienia art. 5 ust. 3 u.d.i.p. wynika, iż informację publiczną stanowi informacja o osobie pełniącej funkcję publiczną i mająca związek z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją, a dostęp do niej nie może zostać ograniczony z uwagi na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zatem żądanie podania okresu zatrudnia osoby wymienionej z imienia i nazwiska (o ile pełni funkcję publiczną) w Kancelarii Prezydenta RP, jako informacja o warunkach pełnienia funkcji publicznej, niewątpliwie należy zakwalifikować jako informację publiczną.
Organ w istocie nie neguje, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jednak ze względu na cel jej pozyskania i indywidualny (prywatny) charakter sprawy przyjął, że traci ona ów przymiot, a co za tym idzie nie powinna korzystać z ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej oraz być udostępniana na zasadach w niej określonych. Ponadto z odpowiedzi organu wynika, że okoliczności analizowanej sprawy świadczą, iż wniosek skarżącego realizuje jego interes prywatny, nie zaś dobro ogółu, dobro publiczne.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do tego czy żądanie udzielenia ww. informacji, które obiektywnie dotyczą spraw publicznych, zostało złożone w indywidualnej, prywatnej sprawie, a realizacja celu stricte prywatnego prowadzi do nadużywania prawa podmiotowego.
Wskazać należy, że co do zasady nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy dany podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w celu innym niż chęć zachowania jawności życia publicznego czy uzyskania informacji mającej znaczenie dla większej liczby osób, co ma miejsce, gdy dany podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w celu zaspokajania indywidualnych (prywatnych) potrzeb odbiegających od tych, którym służy u.d.i.p.
Przedmiotową kwestię szczegółowo wyjaśnił NSA w wyroku z 22 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 320/22 wskazując, iż "można przyjąć, mając na uwadze wypowiedzi doktryny i orzecznictwa, że nadużycie publicznego prawa podmiotowego oznacza korzystanie z tego prawa i używanie instrumentów służących jego realizacji nie w celu zrealizowania wartości, którym to prawo ma służyć, chociaż z powoływaniem się na nie. W polskim porządku prawnym, w którym konstytucyjne prawo podmiotowe dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego o treści pozytywnej, prawodawca w żadnym miejscu nie wskazał wyraźnie, jakie wartości leżą u podstaw skonstruowania przez niego tego rodzaju prawa. Nie uczynił tego zwłaszcza w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Określił jednak, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym umieszczając art. 61 Konstytucji, kreujący to prawo, wśród unormowań dotyczących wolności i praw politycznych. Jest to pewna wskazówka w odkodowaniu tych wartości. Przyjmując, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, to nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Na takie wartości leżące u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej wskazuje również Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że "Celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. (...) Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu udręczenie podmiotu rozpatrującego" (zob. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12; wyrok z dnia 7 września 2019 r., I OSK 2687/17; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2022 r., III OSK 2851/21; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2023 r., III OSK 7265/21)".
Dalej NSA stwierdził, iż "z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co nie miało miejsca w realiach niniejszej sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że istotną przeszkodą w diagnozowaniu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może być nieznajomość motywów, jakimi kieruje się podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej. Jest rzeczą oczywistą, że brak jest jakichkolwiek podstaw domagania się od takiego podmiotu wyjaśniania powodów, dla których chce on skorzystać z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego. W przypadku prawa dostępu do informacji publicznej ustawodawca wyraźnie tę oczywistość potwierdza stanowiąc w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skoro jednak dla stwierdzenia nadużycia tego prawa niezbędne jest ustalenie pozorowania realizacji wartości leżących u jego podstaw, to konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pomocne może być stanowisko żądającego prezentowane w innych pismach kierowanych do podmiotu zobowiązanego. Znaczenie może mieć okoliczność ponawiania wniosków o udzielenie informacji publicznych już udostępnionych wnioskodawcy albo ogólnodostępnych (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12)".
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w oparciu o stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] września 2024 r., jak i odpowiedzi na skargę brak jest podstaw aby przyjąć, iż okoliczności o wskazanych powyżej cechach występowały w kontrolowanej sprawie. Motywy wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie mogą rzutować na kwalifikację, czy mamy do czynienia z informacją publiczną, czy też nie. Z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Nie wynika to w szczególności z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, iż zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Jeżeli zatem konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu (por. wyroki NSA: z 18 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1482/13, z 15 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1585/13, z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1987/13).
Mając powyższe na uwadze, Sądu nie przekonuje argumentacja organu, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej w niniejszej sprawie służy celowi prywatnemu, co wyklucza jego rozpatrzenie w oparciu o przepisy u.d.i.p.
W konsekwencji powyższego konieczne stało się stwierdzenie, że Szef Kancelarii Prezydenta RP na dzień wyrokowania przez Sąd nie rozpatrzył wniosku w wymagaj prawem formie. Choć organ podjął działania w sprawie, tj. pismem z 2 września 2024 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do 18 października 2024 r. i ostatecznie pismem z 30 września 2024 r. odniósł się merytorycznie do wniosku skarżącego, to jednak czynności te nie doprowadziły do zakończenia postępowania w sprawie. Pozwala to uznać, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły.
Brak jest jednak uzasadnionych podstaw do tego, aby uznać, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. W piśmiennictwie podkreśla się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (v. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (patrz wyroki NSA: z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 3237/14, z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią przewlekłego postępowania, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy rozpatrywanej indywidualnie.
W realiach analizowanego przypadku wniosek skarżącego nie pozostał bez żadnej odpowiedzi, a brak udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym żądaniem oparty został o rzeczywiste okoliczności faktyczne i wynikał jedynie z błędnego stanowiska organu, iż skarżący działał z pobudek osobistych, sprzecznych z ustawowymi celami u.d.i.p. Błędne zastosowanie przepisów prawa, które w praktyce powodują liczne problemy i rozbieżności, w świetle przywołanych w odpowiedzi na skargę wyroków także w orzecznictwie, nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa.
Okoliczności leżące u podstaw stwierdzenia braku rażącego naruszenia prawa stanowią również przyczyny oddalenia skargi w zakresie żądania przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a., Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku), stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku). W pozostałym zakresie Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił (pkt 3 wyroku). W przedmiocie kosztów Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Koszty te stanowi wpis od skargi – 100 zł.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).