II SAB/Wa 575/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Prezesa UODO w sprawie skargi na przetwarzanie danych osobowych, nakładając grzywnę i przyznając zadośćuczynienie skarżącemu.
Skarżący zarzucił Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych bezczynność w rozpoznaniu skargi dotyczącej przetwarzania danych osobowych przez bank. Sąd administracyjny uznał, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przez prawie rok nie podjął żadnych działań w sprawie, mimo ponaglenia. W konsekwencji sąd stwierdził bezczynność, nałożył na organ grzywnę w wysokości 2400 zł oraz przyznał skarżącemu 600 zł zadośćuczynienia za nadmierny czas oczekiwania.
Sprawa dotyczyła skargi J. F. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) w przedmiocie rozpoznania skargi z czerwca 2022 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych przez bank. Skarżący zarzucił organowi, że mimo upływu długiego czasu, nie wydał on decyzji administracyjnej w jego sprawie, co stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) oraz RODO. Sąd administracyjny, po analizie przebiegu postępowania, stwierdził, że Prezes UODO dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że organ przez prawie rok, od lipca 2022 r. do sierpnia 2023 r., nie podejmował żadnych istotnych działań w sprawie, mimo otrzymania ponaglenia od skarżącego. Dopiero wniesienie skargi do sądu administracyjnego skłoniło organ do wydania decyzji. W związku z tym, sąd stwierdził bezczynność, wymierzył Prezesowi UODO grzywnę w kwocie 2400 zł oraz przyznał skarżącemu 600 zł tytułem zadośćuczynienia za nadmierny czas oczekiwania na rozstrzygnięcie. Sąd uznał żądanie skarżącego o przyznanie 10 000 zł za wygórowane, a także odmówił ustalenia osób winnych naruszenia terminów, wskazując na brak kompetencji sądu w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu administracji publicznej, która trwa przez okres prawie roku, niepodejmowanie żadnych działań w sprawie mimo ponaglenia, a decyzja wydana dopiero po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długotrwały okres niepodejmowania działań przez organ, brak informacji o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy, a także wydanie decyzji dopiero po wniesieniu skargi do sądu, kwalifikują bezczynność jako rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 35 § par. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej winien zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., oraz podać przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin jej załatwienia.
k.p.a. art. 37 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Skargę na bezczynność można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie.
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności.
p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezczynność organu i rażące naruszenie prawa.
p.p.s.a. art. 149 § par. 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wymierza organowi grzywnę.
p.p.s.a. art. 149 § par. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd przyznaje od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § par. 5
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.d.o. art. 62
Ustawa o ochronie danych osobowych
W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ jest obowiązany poinformować strony o stanie sprawy i przeprowadzonych czynnościach.
u.o.d.o. art. 68
Ustawa o ochronie danych osobowych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi dotyczącej przetwarzania danych osobowych. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący poniósł szkodę w postaci nadmiernego czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie.
Odrzucone argumenty
Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ podejmował czynności wyjaśniające i wydał decyzję przed wyrokowaniem sądu. Termin trzech miesięcy na poinformowanie o postępach w rozpatrywaniu skargi (art. 78 ust. 2 RODO) nie jest terminem granicznym do wydania decyzji. Żądana przez skarżącego kwota 10 000 zł zadośćuczynienia jest wygórowana i nieuzasadniona.
Godne uwagi sformułowania
bezwzględny czas niepodejmowania czynności stan niepewności, co do jego sytuacji prawnej nadmierny czas oczekiwania na załatwienie jego sprawy stan bezczynności organu szczególnego rodzaju zadośćuczynienie
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
członek
Łukasz Krzycki
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Borowiecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji publicznej w kontekście ochrony danych osobowych, zasady wymierzania grzywny i przyznawania zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu ochrony danych osobowych, ale jego ogólne zasady dotyczące bezczynności i sankcji mogą być stosowane w innych sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo można czekać na decyzję organu ochrony danych osobowych i jakie są konsekwencje takiej bezczynności. Jest to istotne dla obywateli i przedsiębiorców.
“Rok czekania na decyzję UODO. Sąd ukarał organ grzywną i przyznał zadośćuczynienie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 575/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Borowiecki Symbol z opisem 647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 1769/24 - Wyrok NSA z 2025-01-10 Skarżony organ Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych Treść wyniku Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. art. 35 par. 3, 36, 37 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 78 ust. 2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] czerwca 2022 r. 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych grzywnę w kwocie 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych; 4. przyznaje J. F. od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych sumę pieniężną w wysokości 600 (sześćset) złotych; 5. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz J. F. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Skarżący zwany dalej "Wnioskodawcą" - reprezentowany przez pełnomocnika, radcę prawnego - zarzucił bezczynność przy rozpatrywaniu jego skargi do organu z [...] czerwca 2022 r. w zakresie przetwarzania danych osobowych. W skardze do Sądu zarzucano równocześnie organowi przewlekłość postępowania, jednakże - w kontekście realiów rozpoznawanej sprawy - zarzuty Wnioskodawcy Sąd oceniał w kontekście ewentualnej bezczynności, o czym w dalszej części uzasadnienia. W skardze wniesiono o: - stwierdzenie bezczynności organu, - wyznaczenie organowi terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy, - wymierzenia organowi grzywny za bezczynność, - zasądzenie od organu na rzecz Wnioskodawcy: - kwoty 10.000 zł, - zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych - w tym zastępstwa procesowego. Wnioskowano również o ustalenie osób, winnych naruszenia terminów do załatwienia sprawy, oraz powzięcia niezbędnych kroków - w celu zapobieżenie naruszenia prawa w przyszłości. W uzasadnieniu skargi wskazano: - Wnioskodawca - pismem z [...] czerwca 2022 r., na zasadzie art. 77 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L. nr 119. str. 1, ze zm.),, zwanego dalej "RODO" - skierował do organu skargę na administratora jego danych osobowych - [...] Bank Polska S.A., zwany dalej "Bankiem" - w związku z naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych, - organ wszczął postępowanie i zwrócił się do Banku o złożenie wyjaśnień w sprawie, - następnie - pismem z [...] lipca 2022 r. - poinformowano Wnioskodawcę o zgromadzeniu materiału, wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej; zgodnie z przysługującym prawem - w ciągu 7 dni od otrzymania pisma - Wnioskodawca wypowiedział się odnośnie zgłoszonych żądań - podtrzymał wyrażone w skardze stanowisko oraz przedłożył kolejne, otrzymane od Banku pismo, - mimo dokonania wszelkich niezbędnych czynności postępowania nie zakończono, - [...] marca 2023 r. Wnioskodawca skierował do organu ponaglenie; nie przyniosło ono jednak skutków i - do dnia sporządzenia niniejszej skargi (datowana [...] sierpnia 2023 r.) - decyzji administracyjnej nie wydano, - organ uchybił terminom załatwienia sprawy, wskazanym w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."; przyjmując nawet, że okres załatwienia sprawy pomiędzy wszczęciem postępowania, a poinformowaniem Wnioskodawcy o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej, był dłuższy niż wynikający z art. 35 K.p.a., to mógł on znaleźć uzasadnienie w kontekście art. 35 § 5 Kodeksu; nie sposób jednak znaleźć usprawiedliwienia dla przewłoki postępowania, która wynikła po poinformowaniu Wnioskodawcy o zgromadzeniu materiału dowodowego, wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej a nie wydaniem tejże do dnia sporządzenia skargi; upłynął już bowiem rok; organ w dalszym ciągu nie wydał kończącej postępowanie decyzji; sprawia to, że dane osobowe Wnioskodawcy są w dalszym ciągu zagrożone przetwarzaniem bez podstawy prawnej przez Bank; pozostaje to w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z RODO, - co również istotne organ nie skorzystał z instytucji określonej w art. 36 K.p.a. i nie zawiadomił Wnioskodawcy o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz nie wskazał nowego terminu jej zakończenia, - pozostaje to również w sprzeczności z art. 62 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781); stanowi on, że w przypadku, o którym mowa w art. 36 ustawy K.p.a., organ - zawiadamiając strony o niezałatwieniu sprawy w terminie - jest obowiązany również poinformować o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach; organ nie wskazał też, aby - na gruncie sprawy - zachodziły przesłanki określone w art. 68 ustawy o ochronie danych osobowych, które pozwoliłyby na wydłużenie terminów załatwienia sprawy, - organ - na gruncie postępowania prowadzonego na skutek skargi Wnioskodawcy - nie tylko nie dochował terminów załatwienia sprawy, określonych w art. 35 K.p.a. (nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie), ale także prowadzi przedmiotowe postępowanie w sposób przewlekły, pomimo skierowanego doń ponaglenia, - mając powyższe okoliczności na uwadze, wniesiono o zobowiązanie organu do niezwłocznego zakończenia postępowania i wydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, a także zasądzenie kwot, o których mowa w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Uzasadniono to następująco: - skarga Wnioskodawcy wpłynęła do organu [...] lipca 2022 r., - pismem z [...] lipca 2022 r. organ zwrócił się do Banku o złożenie wyjaśnień, jednocześnie pisemnie poinformował Wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie i podjęciu czynności wyjaśniających, - 28 lipca 2022 r. wpłynęły do organu wyjaśnienia Banku, - pismem z [...] lipca 2022 r. organ poinformował Bank oraz Wnioskodawcę o zgromadzaniu materiału dowodowego, wystarczającego do wydania decyzji, - 21 marca 2023 r. wpłynęło do organu ponaglenie Wnioskodawcy - z [...] marca 2023 r., - 21 sierpnia 2023 r. do organu wpłynęło pismo, stanowiące skargę Wnioskodawcy na bezczynność - skierowane do sądu administracyjnego, - [...] sierpnia 2023 r. organ wydał decyzję administracyjną w sprawie skargi Wnioskodawcy; odmówił uwzględnienia wniosku w zakresie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Bank oraz - w pozostałym zakresie - umorzył postępowanie, - skarga nie zasługuje na uwzględnienie; w realiach niniejszej sprawy nie doszło do bezczynności organu; zgodnie z art. 78 ust. 2 RODO, organ nadzorczy jest zobligowany do poinformowania osoby, której dane dotyczą w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrzenia skargi; w tym zakresie organ podziela stanowisko judykatury, gdzie zauważono, że art. 78 ust. 2 RODO stanowi przepis szczególny względem uregulowań K.p.a., - art. 78 ust. 2 RODO nie określa granicznego terminu rozpoznania skargi przez organ nadzorczy; wynika to ze specyfiki postępowań, toczących się w przedmiocie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych; są one z reguły skomplikowane i czasochłonne; występują w nich bowiem co najmniej dwie strony o spornych interesach, - decyzje organu nie mają jednocześnie charakteru związanego; nie jest zatem możliwe wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o stwierdzenie spełnienia bądź nie, warunku do wydania decyzji w oparciu o elementy kierowanego do organu wniosku; do wskazanych w przepisach okresów rozpoznania sprawy nie można też wliczyć czasu opóźnień, spowodowanych z winy strony albo niezależnych od organu przyczyn; z powyższego okresu należy tym samym wyłączyć czas oczekiwania na udzielenie wyjaśnień przez strony, - organ podziela też pogląd doktryny, zgodnie z którym: "Odnosząc się do zarzutu bezczynności organu jako podstawy do skorzystania ze środka ochrony prawnej na gruncie postępowania sądowego, rozważyć należy, czy wskazany w komentowanym przepisie okres 3 miesięcy należy traktować jako dyrektywę dla określenia maksymalnego terminu do rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Wydaje się, że treść ust. 2 komentowanego artykułu nie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska. Należy bowiem zwrócić uwagę, że obowiązek informacyjny, który ma w tym czasie zrealizować organ, dotyczy nie tylko efektów rozpatrzenia skargi, ale może także obejmować, w zależności od specyfiki konkretnej sprawy, w tym stopnia jej skomplikowania, tylko informacje o postępach w jej prowadzeniu." (Edyta Bielak-Jomaa (red.), Dominik Lubasz (red.), RODO. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Komentarz. Opublikowano: WKP 2018 LEX https://sip.lex.pI/#/commentary/587747219), - w prowadzonym postępowaniu organ jest zobowiązany dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy; wymaga to zebrania materiału dowodowego - przede wszystkim w postaci wyjaśnień od skarżonego podmiotu; wobec tego organ nie może z góry określić daty zakończenia postępowania; jego przebieg jest bowiem uzależniony od pozyskiwanych w jego trakcie informacji; mogą one generować ewentualną konieczność podjęcia dalszych czynności oraz określać ich charakter; organ nie może oprzeć decyzji wyłącznie na twierdzeniach Wnioskodawcy; nie ma ona charakteru związanego; nie jest zatem możliwe jej wydanie wyłącznie w oparciu o stwierdzenie spełnienia bądź nie, warunku do wydania w oparciu o elementy kierowanego wniosku, - w przedmiotowej sprawie organ podejmował wszelkie czynności, wykorzystując dla ustalenia stanu faktycznego sprawy instrumenty prawne, przyznane mu przepisami ustawy ochronie danych osobowych - jak wymagają tego przepisy; pierwsze czynności w sprawie podjęto niemalże natychmiast - po wpłynięciu skargi; na każdym etapie postępowania informowano Wnioskodawcę o podejmowanych w sprawie działaniach; znajduje to odzwierciedlenie w zgromadzonych w aktach sprawy pismach; decyzję kończącą postępowanie w sprawie już wydano; brak zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o wyznaczenie terminu do wydania decyzji, - nie jest zasadny wniosek o przyznanie od organu na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej - w wysokości 10 000 zł - oraz wymierzenie organowi grzywny; nie uchylał się on od rozpoznania sprawy Wnioskodawcy; decyzję w sprawie wydano w możliwe najkrótszym terminie - uwzględniając niezbędność rozpoznawania spraw zgodnie z kolejnością ich wpływu, - Wnioskodawca nie uzasadnił w żaden sposób żądania przyznania sumy pieniężnej - w dodatku w kwocie 10 000 zł.; co wynika z ugruntowanego stanowiska - prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny - przyznanie od organu określonej sumy pieniężnej jest przede wszystkim dla strony rekompensatą za wszelkie dolegliwości i niedogodności - jakich strona doznała na skutek bezczynności organu, a także sankcją dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania (tak: wyrok o sygn. akt I OSK 2251/22, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał również wielokrotnie, że przyznanie tej sumy należy uzależniać od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla strony oraz ewentualnego jej zachowania - gdy przyczyniła się on do wydłużenia postępowania - a także, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzonej bezczynności, i to nawet, gdy ma ona charakter rażącego naruszenia prawa; zdaniem Sądu środek ten należy stosować w szczególnie drastycznych przypadkach bezczynności organu oraz, gdy istnieje uzasadniona obawa, że -bez jego nałożenia - organ nadal nie załatwi sprawy (tak: wyrok o sygn. akt III OSK 2864/21 – dostępny w CBOSA); Naczelny Sąd Administracyjny – w postanowieniu z 19 lipca 2016 r. (sygn. akt I OZ 705/16 – dostępne w CBOSA) stwierdził natomiast, że suma pieniężna stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu"; w związku z tym, nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym trzeba nawiązać do wywołanego bezczynnością postępowania uszczerbku; aktywność sądu warunkuje w takiej sytuacji wskazana argumentacja; oceny tej nie zmienia możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu, - w realiach niniejszej sprawy, nawet w razie uznania przez Sąd wniosku o stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości za zasadny, nie zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz Wnioskodawcy w jakiejkolwiek kwocie; tym bardziej, że nie podniósł on, aby doznał - w związku z oczekiwaniem na wydanie decyzji w nieniniejszej sprawie - jakiegokolwiek uszczerbku, - odnosząc się do wniosku o nałożenie na organ grzywny, powołano stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 maja 2021 r. (sygn. akt III OSK 927/21 – dostępny w CBOSA); zgodnie z nim, wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco- represyjnym; powinien być on stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy - w tego rodzaju sytuacjach, gdzie - oceniając całokształt działań organu - można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że - bez dodatkowych sankcji - organ nadal nie będzie respektować wynikających z prawa obowiązków; sytuacja taka nie miała miejsce w niniejszej sprawie; rozstrzygnięcie bowiem już zapadło. W przedłożonych Sądowi aktach zawarto decyzję z [...] sierpnia 2023 r., wydaną wobec skargi Wnioskodawcy (k. 64-67 akt adm.). W replice na skargę (k. 19) Wnioskodawca potrzymał zarzuty. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Jak wskazano, w skardze zarzucano także przewlekłe prowadzenie postępowania. Obecnie w procedurze sądowoadministracyjnej wyróżnia się instytucje skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania. W razie wniesienia skargi, gdzie zarzucono oba te stany, rolą sądu jest klasyfikacja - wedle treści skargi - którego rodzaju nieprawidłowości dopatruje się w istocie strona. Uwzględniając wywody danej skargi, Wnioskodawca upatruje wadliwości procedowania organu w niepodejmowaniu służących załatwieniu jego sprawy działań (bezczynność) - przez wydanie decyzji - nie zaś w podejmowaniu działań pozornych, nieprowadzących do zakończenia sprawy (przewlekłość postępowania). W takiej sytuacji Sąd ocenił stan faktyczny w kontekście ewentualnej bezczynności organu. Skargę na bezczynność można wnieść po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie, w myśl art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku uczyniono zadość temu wymaganiu (tak pismo z 16 marca 2023 r.). W przepisach nie zakreślono z kolei wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a., w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, zaś szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. Organ administracji publicznej winien zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., oraz podać przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza jednak możliwości uznania, że organ jest w sprawie bezczynny. W skardze i odpowiedzi nań opisano przebieg sprawy. Ponowne ich przytaczanie nie jest zasadne. W opisanym wcześniej stanie faktycznym jest bezsporne, że wprawdzie początkowo organ podejmował szereg czynności w sprawie. Od lipca 2022 roku jednak - gdy poinformowano Wnioskodawcę o zgromadzeniu całej dokumentacji, przy uwzględnieniu czasu na zapoznanie z materiałem dowodowym i zgłoszenie ewentualnych uwag - aż do wydania decyzji w sierpniu 2023 roku, kończącej zainicjowane wnioskiem z [...] czerwca 2022 r. postępowanie, nie podejmowano żadnych służący w załatwieniu sprawy działań. Wystąpił więc w sprawie okres bezczynności organu - w danym zakresie skarga jest zasadna. Nie ma na to wpływy eksponowana w odpowiedzi na skargę okoliczność, że powinnością organu było wnikliwe wyjaśnienie sprawy – Sąd tego nie kwestionuje. Jak przyjęto w judykaturze, samo załatwienie sprawy administracyjnej, przed wyrokowaniem sądu, nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie bezczynności - przed wydaniem decyzji czy innego aktu. Sąd odstępuje wówczas jedynie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w stosownym terminie. W toku postępowania wystąpił znaczny – prawie roczny - okres, gdy organ nie podejmował żadnych czynności, pomimo skierowania doń przez Wnioskodawcę ponaglenia. Nie informował też strony o przyczynach opóźnienia i przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Prowadziło to do znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy – wniosek wpłynął [...] lipca 2022 r., zaś decyzję wydano dopiero [...] sierpnia 20023 r., a więc po roku. Organ nie podejmował też od sierpnia 2022 roku żadnych czynności, służących ustaleniu nowych okoliczności sprawy. Przypadek taki należy uznać za wadliwość postępowania o charakterze kwalifikowanym - rażące naruszenie prawa. W kontekście powoływanych przez organ, sformułowanych w orzecznictwie, kryteriów kwalifikacji takiego stanu należy mieć na uwadze zarówno stosunkowo długi, bezwzględny czas niepodejmowania czynności jak i sytuację Wnioskodawcy, który pomimo skierowania do organu żądania podjęcia określonych działań - wobec sytuacji, gdzie wedle jego oceny jego dane osobowe były bezprawnie przetwarzane przez Bank - nie uzyskał od organu administracji publicznej żadnego stanowiska ani też wskazania terminu, kiedy zostanie ono zajęte – nawet wobec ponaglenia. Decyzję wydano dopiero wobec wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tej sytuacji samo załatwienie sprawy przed orzekaniem przez Sąd nie może wykluczać kwalifikacji bezczynności organu, jako mającej charakter rażącego naruszenia prawa. Organ dążył wprawdzie do załatwienia sprawy (co podkreślał w odpowiedzi na skargę) lecz nie podjął we właściwych terminach skutecznych, przewidzianych prawem środków, aby nastąpiło to w rozsądnym terminie bądź nie poinformował strony o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy – jeżeli wynikała ona faktycznie z kolejności załatwienia spraw (tak wywodzono w odpowiedzi na skargę). W takiej sytuacji zasadnym było także zasądzenie od organu na rzecz Wnioskodawcy wskazanej w sentencji orzeczenia sumy pieniężnej - tytułem rekompensaty za nadmierny czas oczekiwanie na załatwienie jego sprawy - mając w szczególności na uwadze stan niepewności, co do jego sytuacji prawnej - zarówno w kontekście samego ewentualnego przetwarzania danych osobowych bez podstawy prawnej przez Bank jak i w ogóle ostatecznego załatwienia skargi w danym przedmiocie. Wypada podkreślić, że przyznana kwota nie stanowi zadośćuczynienia za ewentualnie poniesione szkody. Kwestii tego rodzaju nie rozpatruje się w trybie sądowoadministracyjnym (patrz tak samo: wyrok NSA o sygn. akt III OSK 848/21 - dostępny w CBOSA). Mając w względzie konieczność oczekiwania na orzeczenie przez zgoła 12 miesięcy - od czasu poinformowania, że zgromadzono cały materiał dowodowy - stosowną kwotą jest zdaniem Sądu 50 zł za każdy miesiąc oczekiwania, co daje sumę 600 zł. Natomiast żądana przez Wnioskodawcę kwota - 10 000 zł - jest nazbyt wygórowana - nie sposób jej powiązać z realną uciążliwością stanu, w jakim znajdował się - wobec zwłoki organu - Wnioskodawca. Sąd uznał także za zasadne wymierzenie organowi grzywny - przede wszystkim wobec uchybienia powinności poinformowania strony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy, majac na uwadze deklarowaną zasadę ich rozpatrywania wedle kolejności wpływu. Przyjęto za adekwatną sankcję w wysokości 200 zł za pozostawanie w bezczynności w każdym miesiącu (12). Powyższej oceny nie może podważać – przywoływane przez organ - zamieszczenie w art. 78 ust. 2 RODO przepisu, statuującego pośrednio powinność poinformowania strony przez organ o postępach w załatwieniu sprawy w przeciągu trzech miesięcy od wpływu wniosku. Przepis ten może mieć istotne znaczenie w kontekście przypadków, gdzie niezachowanie terminu pozostawało w związku z potrzebą prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W danym przypadku - będąc bezczynnym - organ żadnych działań w danym zakresie nie podejmował. Odnosząc się do żądania Wnioskodawcy: ustalenia osób, winnych naruszenia terminów do załatwienia sprawy, oraz powzięcia niezbędnych kroków – w celu zapobieżenie naruszenia prawa w przyszłości - należy wskazać, że sądom administracyjnemu nie przypisano kompetencji w danym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-4 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 5 sentencji, w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Do kosztów zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, wpis sądowy od skargi – 100 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa. ----------------------- 9
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI