II SAB/Wa 567/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejsąd rejonowyksięga wieczystabezczynność organuprawo administracyjneustawa o dostępie do informacji publicznejkonstytucja RP

WSA w Warszawie zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego do udzielenia informacji o przekazaniu księgi wieczystej, stwierdzając jednocześnie brak rażącego naruszenia prawa w jego dotychczasowej bezczynności.

Skarżąca J.S. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej przekazania księgi wieczystej. Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Choć organ udzielił częściowej odpowiedzi, sąd zobowiązał go do udzielenia pełnej informacji o dacie i pochodzeniu przekazania księgi wieczystej, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca J.S. złożyła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej księgi wieczystej. Wniosek dotyczył tego, czy, kiedy i skąd księga wieczysta została przekazana do Sądu Rejonowego oraz czy nadal się tam znajduje, z prośbą o przesłanie skanu potwierdzającego dokumentu. Organ odpowiedział jedynie, że księga znajduje się w sądzie i ma numer [...], odmawiając odpowiedzi na pozostałe pytania, uznając je za dotyczące prywatnej nieruchomości, a nie spraw publicznych. Sąd administracyjny uznał Prezesa Sądu Rejonowego za organ władzy publicznej zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Sąd zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego do rozpoznania wniosku w zakresie pytania o datę i pochodzenie przekazania księgi wieczystej, uznając, że jest to informacja publiczna. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ udzielił częściowej odpowiedzi w terminie. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a organ został obciążony kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes Sądu Rejonowego jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, które jednoznacznie zaliczają prezesa sądu rejonowego do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prezes Sądu Rejonowego jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Pytania o fakty dotyczące przekazania księgi wieczystej stanowią informację publiczną.

Odrzucone argumenty

Organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na pytania Skarżącej. Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą prywatnej nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Prezes Sądu Rejonowego w [...] ewidentnie zalicza się do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. W rozpatrywanej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w [...] jedynie w części udzielił odpowiedzi na pytanie Skarżącej. Sąd w punkcie pierwszym wyroku, działając na podstawie art.149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Organ do udzielenia informacji w zakresie "to kiedy i skąd do Sądu Rejonowego w [...] została przekazana księga wieczysta [...] nr [...] dla gruntów w [...] gm. [...]" Na podstawie art.149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Organ w swojej ocenie i w terminie udzielił Skarżącej odpowiedzi na wniosek.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Kołodziej

sędzia

Lucyna Staniszewska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie statusu prezesa sądu rejonowego jako organu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz interpretacja zakresu informacji publicznej dotyczącej dokumentów sądowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku i odpowiedzi organu, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji publicznej, ponieważ precyzuje obowiązki sądów w tym zakresie.

Czy Prezes Sądu Rejonowego ukrywa informacje o księgach wieczystych? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 567/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Lucyna Staniszewska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. art. 1 ust. 2, 4 ust. 1 pkt 1, 10 ust. 1, 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącej J. S. z dnia [...] marca 2023 r. w zakresie części pytania "kiedy i skąd... do SR w [...] została przekazana księga wieczysta [...]", w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na rzecz skarżącej J. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r. J. S. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] (dalej Organ),
w przedmiocie rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej.
Rzeczonym wnioskiem, złożonym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, J. S. zażądała od Organu - w trybie ustawy z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.) zwanej dalej u.d.i.p. - pilnego poinformowania czy, a jeśli tak, to kiedy i skąd
i w jakim trybie do Sądu Rejonowego w [...] została przekazana księga wieczysta [...] nr [...] dla gruntów w [...] gm. [...] i czy obecnie znajduje się ona w sądzie? Jeśli tak, to Skarżąca poprosiła o przesłanie skanu dokumentu, który to potwierdza.
W odpowiedzi na ww. żądanie, drogą mailową, Organ w dniu [...] marca 2023 r. poinformował Skarżącą, iż wskazana księga znajduje się w Sądzie i obecnie posiada nr [...]. Na pozostałe pytania z wniosku Organ odmówił odpowiedzi
z uwagi na fakt, że dotyczą one "konkretnej nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej" a sprawami publicznymi nie są konkretne indywidualne sprawy dotyczące nieruchomości stanowiących własność osób prywatnych lub danego podmiotu nie będącego władzą publiczną lub innym podmiotem wykonującym zadania publiczne o jakich mowa w art. 4 u.d.i.p..
W skardze na bezczynność Skarżąca wskazała, że Organ rażąco naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności art. 13, 14 i 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 61 Konstytucji RP nie udzielając w pełni odpowiedzi.
W konsekwencji Skarżąca wniosła o zobowiązanie Organu do udzielenia informacji, wymierzenie Organowi grzywny w trybie art.154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U.
z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 3 listopada 2023 r. rozszerzyła skargę o ukaranie Organu
za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. i przekazanie akt sprawy i odpowiedzi na skargę w terminie dłuższym niż 15 dni od jej otrzymania. Skarga wpłynęła do organu 30 sierpnia 2023 r. termin do jej przekazania upłynął
w dniu 14 września 2023 r. a akta wpłynęły do Sądu 18 września 2023 r. Powyższy wniosek został wyłączony z niniejszej sprawy i przekazany do rozpoznania w trybie wnioskowym i zarejestrowany w rep. SO.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że błędna kalifikacja wniosku i niewydanie przez organ obligatoryjnej decyzji zamknęło Skarżącej drogę polemiki w postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie Organu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Organ udzielił odpowiedzi na pytania Skarżącej, a zatem nie pozostaje w bezczynności. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie. Stosownie bowiem do art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości Organu, że żądane informacje stanowią informację publiczną. Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest to, czy Organ dokonał niezbędnych czynności w celu realizacji wniosku, tj. czy zrealizował wniosek zgodnie z żądaniem.
Ponadto Organ wskazał na nadużycie przez Skarżąca prawa do informacji publicznej z uwagi na fakt, że jej rodzina składa liczne wnioski do Sądu w zakresie udostępnienia informacji publicznej koncentrując się w ogólności na księgach wieczystych i nieruchomościach położonych w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W świetle przepisów art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie, Sąd zastosował wspomniany wyżej tryb.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, a także wskazuje,
w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów,
z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p..
Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę
na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to, choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzuć bezczynności (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania), czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje, więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym).
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną
z czterech postaci: 1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08);
2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 cyt. ustawy stosownych czynności (tak również: m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12); 3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku; 4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12). Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym
i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany
do udzielenia informacji publicznej, a także, że żądana przez stronę skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca w dniu [...] marca 2023 skierował do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] wniosek, w którym domagała się udostępnienie następującej informacji publicznej: czy, a jeśli tak, to kiedy i skąd i w jakim trybie do Sądu Rejonowego w [...] została przekazana księga wieczysta [...] nr [...] dla gruntów w [...] gm. [...] i czy obecnie znajduje się ona
w sądzie? Jeśli tak, to Skarżąca wnosiła o przesłanie skanu dokumentu, który to potwierdza.
Należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.,
do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, już na podstawie powyżej wskazanego przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, należy bezspornie uznać, że Prezes Sądu Rejonowego w [...] ewidentnie zalicza się do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Konstytucja RP nie definiuje, jakie organy wchodzą w skład systemu władz publicznych. Z drugiej jednak strony, w art. 10 Konstytucji RP ustrojodawca wskazuje, że "władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały". Bez wątpienia zakres pojęcia władzy publicznej jest znacznie szerszy. Do podmiotów wchodzących w zakres tej władzy zaliczymy: Sejm i Senat (także Zgromadzenie Narodowe), Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy wojskowe, sądy administracyjne, Trybunał Stanu, Trybunał Konstytucyjny, Prezydenta RP, Radę Ministrów, ministrów, Prezesa Rady Ministrów, Radę Gabinetową (pomimo tego, że organ ten nie ma żadnych uprawnień poza konsultacyjnymi), delegatury ministerstw i urzędów centralnych, wojewodów, organy administracji zespolonej, organy administracji niezespolonej, organy gminy, powiatu
i województwa oraz ich struktury pomocnicze i jednostki organizacyjne, regionalne izby obrachunkowe oraz samorządowe kolegia odwoławcze. W skład władzy publicznej wchodzą także samorządy gospodarcze i zawodowe, chociaż w komentowanym przepisie zostały one ujęte w odrębnym punkcie (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.) oraz wymienione w Rozdziale IX Konstytucji RP organy kontroli państwowej i ochrony prawa (Najwyższa Izba Kontroli, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji), a także wiele innych podmiotów działających na podstawie ustaw szczególnych, w tym m.in. Rzecznik Praw Dziecka, czy też Rzecznik Praw Pacjenta (por. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018). Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, że w pojęciu organu władzy publicznej, określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., mieści się prezes sądu rejonowego, zaś wniosek o udostępnienie informacji publicznej kierowany do tego organu podlega rozpatrzeniu.
W tej sytuacji, uznać należy, iż nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego w [...] jest zobowiązany, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej, tym bardziej, że ustawodawca nałożył obowiązek udzielania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące mieniem publicznym. Niewątpliwie, należy uznać, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia - a w przypadku Ministra Sprawiedliwości nie ma jakiejkolwiek wątpliwości, że mamy do czynienia z taką sytuacją - ma obowiązek udostępniania informacji na jego temat. Można powiedzieć, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta
(por. m.in. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018).
Wskazać należy oczywiście, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie zastrzega, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Oczywistym jest również to, że podmioty zobowiązane - co do zasady - do udostępniania informacji publicznej nie muszą udostępniać informacji, która -
w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. w związku z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. - nie stanowi informacji publicznej.
Z powyższego przepisu wynika ogólna zasada, że obowiązek informacyjny określonych podmiotów nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu ich działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją (tak również m.in. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1931/04, Legalis). W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że skoro obowiązek udostępnienia informacji publicznej obejmuje podmioty, które taką informacją dysponują, uznać należy, że jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że podmiot nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją, stanowi udzielenie informacji publicznej (zob. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 195/16, Legalis).
Ponadto, wskazać należy, że brak cech informacji publicznej powoduje, że nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma wówczas także obowiązku udostępnienia informacji. Organ, do którego wniesiono żądanie, powinien natomiast w takiej sytuacji wystosować do wnioskodawcy pismo informacyjne, w którym wskazać winien, iż żądana informacja nie należy do zakresu przedmiotowego cyt. ustawy.
Biorąc powyższe pod rozwagę należy wskazać, że w niniejszej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w [...] jedynie w części udzielił odpowiedzi na pytanie Skarżącej. Organ wskazał bowiem, że przedmiotowa księga wieczysta [...] znajduje się w Sądzie Rejonowym w [...] i obecnie prowadzona jest pod
nr [...].
Odnosząc się do pozostałej treści pytania należy wskazać, że pytanie o tryb przekazania księgi wieczystej [...] do Sądu Rejonowego w [...] jest pytaniem o prawo i jako takie nie jest objęte ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Odnosząc się do pozostałych kwestii zawartych w pytaniu Skarżącej,
tj. "to kiedy i skąd do Sądu Rejonowego w [...] została przekazana księga wieczysta [...] nr [...] dla gruntów w [...] gm. [...]" należy wskazać, że jest to pytanie o fakty, a informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów. Podkreślić należy, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań. Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że Organ w sytuacji jeśli posiada informacje na temat powyższych faktów winien te informacje udzielić Skarżącej, w przypadku braku powyższych informacji winien odmówić ich udzielenia.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd w punkcie pierwszym wyroku, działając
na podstawie art.149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Organ do udzielenia informacji
w zakresie "to kiedy i skąd do Sądu Rejonowego w [...] została przekazana księga wieczysta [...] nr [...] dla gruntów w [...] gm. [...]".
Na podstawie art.149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Organ w swojej ocenie i w terminie udzielił Skarżącej odpowiedzi na wniosek (pkt 2 wyroku).
Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie uznając, że skoro Organ udzielił Skarżącej odpowiedzi w terminie i nie działał w sposób przewlekły to nie ma potrzeby ukarania go grzywną.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI