II SAB/WA 545/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organużołnierz zawodowyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiterminyskarga na bezczynnośćMinister Obrony Narodowejwyrok sądu administracyjnegopostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Ministra Obrony Narodowej w sprawie dotyczącej żołnierza zawodowego, jednak uznał, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa, oddalając wniosek o grzywnę i odszkodowanie.

Skarżący P.M. złożył skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, zarzucając mu niewykonanie wyroku WSA z marca 2024 r. dotyczącego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Skarżący wskazywał na opieszałość organu w odnalezieniu dokumentacji i wydaniu rozstrzygnięcia. Minister Obrony Narodowej argumentował, że podjął niezbędne czynności, a opóźnienie wynikało ze złożoności sprawy i braku współpracy skarżącego. Sąd administracyjny, po analizie akt, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, oddalając tym samym wnioski o grzywnę i zasądzenie sumy pieniężnej.

Sprawa dotyczyła skargi P.M. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, wynikającą z niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. (sygn. akt II SA/Wa 916/23), który uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Skarżący zarzucał organowi opieszałość w procedowaniu, zwłaszcza w kontekście odnalezienia koperty z decyzją z listopada 2022 r. i braku wydania rozstrzygnięcia pomimo wytycznych sądu. Minister Obrony Narodowej twierdził, że podjął działania zgodne z wytycznymi, w tym kontaktował się ze skarżącym i Pocztą Polską, a opóźnienie wynikało ze złożoności sprawy. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności po wydaniu wyroku z marca 2024 r. Jednakże, oceniając tę bezczynność przez pryzmat art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano, że organ podjął pewne czynności, a rozstrzygnięcie zostało wydane po około trzech miesiącach od doręczenia wyroku, co nie kwalifikowało się jako rażące opóźnienie. W związku z tym, sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, w tym wnioski o wymierzenie grzywny i zasądzenie sumy pieniężnej, uznając je za nieuzasadnione w świetle braku rażącego naruszenia prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie wydał rozstrzygnięcia w prawnie ustalonym terminie, pomimo posiadania kluczowych dokumentów umożliwiających jego wydanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.

P.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa ze skargi na bezczynność organu może być rozpoznana w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona może wnieść skargę w tym przedmiocie.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 12 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

K.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku WSA z dnia 13 marca 2024 r.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie sumy pieniężnej (z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa).

Godne uwagi sformułowania

Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 916/23 bezwzględnie pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący

Iwona Maciejuk

członek

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji publicznej, w szczególności w kontekście wykonywania wyroków sądów administracyjnych oraz kryteriów oceny rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji żołnierza zawodowego i procedur związanych z jego służbą, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sektorach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowy problem bezczynności organu i jego konsekwencje prawne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale nie zawiera elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.

Bezczynność urzędnika: kiedy sąd stwierdza opieszałość, ale nie karze grzywną?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 545/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
658
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P.M. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024r., sygn. akt II SA/Wa 916/23 1. stwierdza, że Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024r., sygn. akt II SA/Wa 916/23; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
P.M. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej (dalej, jako: organ lub Minister) po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23, którym uchylono postanowienie organu z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do pasywnej rezerwy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wyrok z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23 zawierał jasne wytyczne dla organ odnośnie do dalszego procedowania. Organ w dniu [...] kwietnia 2024 r. zwrócił się do skarżącego m.in. w przedmiocie wydania koperty, w której nadana została decyzja z dnia [...] listopada 2022 r. Za pośrednictwem ePuap w dniu [...] maja 2024 r. skarżący w sposób szczegółowy ponownie opisał wszelkie działania związane z doręczeniem i odbiorem korespondencji pomiędzy organem, a pełnomocnikami skarżącego oraz działania, które ukierunkowane były jednoznacznie na uniemożliwienie skarżącemu oraz jego pełnomocnikom zapoznanie się z aktami sprawy oraz odbiór decyzji administracyjnej. Skarżący informował również o fakcie złożenie reklamacji do Poczty Polskiej oraz w administracji kamienicy, pod adres, na który miała być doręczona korespondencja w sprawie. Wskazał m.in., że przedmiotem reklamacji była też koperta (tj. brak adnotacji w przedmiocie rzekomych awizacji) oraz nierealne godziny doręczeń. Wskazał ponadto, iż zgodnie z informacją uzyskaną w placówce Poczty Polskiej, w związku z upływem okresu 12 miesięcy, nie dysponują oni już aktami postępowania reklamacyjnego, a wszelkie ewentualne czynności reklamacyjne w zakresie korespondencji z listopada 2022 r. należy uznać za spóźnione.
Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. organ poinformował skarżącego, iż ze względu na "złożony charakter sprawy" sprawa nie zostanie załatwiona w terminie. Z treści przedmiotowego wystąpienia wynikało, iż jako "sprawę" organ rozumie kwestię odnalezienia koperty, która jak wszystko wskazuje została już zniszczona/zagubiona przez operatora pocztowego po zakończeniu postępowania reklamacyjnego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. skarżący złożył ponaglenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., z zapytaniem m.in. co organ rozumie pod pojęciem "złożony charakter sprawy", skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokładnie określił czynności, do których zobligowany został organ oraz skarżący zapytał, które z powyższych czynności i w jakim terminie organ wykonał.
Organ pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. zawiadomił skarżącego o fakcie, że jego reklamacja złożona w Poczcie Polskiej w dniu [...] kwietnia 2024 r. okazała się bezskuteczna oraz poinformował, iż skierował zapytanie w przedmiocie uzyskania kopii koperty do byłego pełnomocnika skarżącego - Mecenasa S.P..
Pełnomocnik poinformował skarżącego telefonicznie, iż rzeczywiści wpłynęło do jego Kancelarii wystąpienie organu ok. 10 sierpnia 2024 r. i, że obecnie przebywa na uprzednio zaplanowanym wyjeździe wakacyjnym oraz co oczywiste, nie dysponuje przedmiotową kopertą.
Skarżący wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że decyzja z dnia [...] listopada 2022 r. nie została mu skutecznie doręczona. Działania organu są wyrazem ignorowania skarżącego i jego pełnomocników, a brak wydania - do dnia wniesienia skargi z dnia [...] sierpnia 2024 r. na bezczynność organu – rozstrzygnięcia, wskazuje, że skarga na bezczynność jest w pełni zasadna. Wobec tego skarżący wniósł o uwzględnienie skargi na bezczynność, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości, przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej ustawowej wysokości oraz poinformowanie Prezesa Rady Ministrów o uchybieniach organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ podniósł, że odnosząc się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23, skierował w dniu [...] kwietnia 2024 r. pisma do: skarżącego o udostępnienie przedmiotowej koperty oraz Poczty Polskiej S.A. w celu wyjaśnienia skuteczności doręczenia decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. skierowanej listem poleconym (Nr przesyłki [...]) za pośrednictwem operatora pocztowego na adres radcy prawnego S.P. (ówczesnego pełnomocnika skarżącego).
Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. organ poinformował stronę, że z uwagi na złożony charakter sprawy związany z wykonywaniem zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23 jej rozstrzygnięcie nastąpi w terminie do dnia [...] sierpnia 2024 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. skarżący (za pośrednictwem platformy ePUAP) złożył ponaglenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., na które organ pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. udzielił odpowiedzi.
W dniu [...] września 2024 r. - będącym odpowiedzią na pismo organu z dnia [...] sierpnia 2024 r. – skarżący (za pośrednictwem platformy ePUAP) poinformował po raz kolejny organ, że nie dysponuje kopertą, w której odebrał decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. - jako pełnomocnik pocztowy adresata przesyłki, do którego została przesłana ww. decyzja Ministra Obrony Narodowej - tj. kancelarii r.pr. S.P., ul. B., [...] K..
Z tych względów, organ wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podjął rozstrzygnięcie w oparciu o wyjaśnienia poczynione przez Pocztę Polską S.A. (pismo z dnia [...] maja 2024 r.).
Skarżący w dniu [...] sierpnia 2024 r. za pośrednictwem platformy ePUAP złożył skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 916/23.
Minister wskazał, że sformułowany przez skarżącego zarzut bezczynności w opisanej sprawie jest niezasadny. Organ wykonując wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 916/23 wydał bowiem w dniu [...] września 2024 r. postanowienie Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy. W ocenie organu, to brak jakiejkolwiek współpracy ze strony skarżącego przesądził o długości prowadzonego postępowania. Dlatego też skarga - w ocenie organu - jest bezpodstawna albowiem organ nie pozostaje w bezczynności.
Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2024 r. sprawa ze skargi na bezczynność organu została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2025 r. (art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.).
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2023 r. skarżący wniósł o zmianę zarządzenia Sądu i wyznaczenia posiedzenia jawnego. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotem skargi są dwa zarzuty; po pierwsze niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23 (art. 154 § 1 P.p.s.a.) oraz po drugie bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Tymczasem skarga w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. nie jest objęta dyspozycją art. 119 P.p.s.a.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2025 r. skarżący podniósł, że zapoznał się z aktami sprawy w czytelni akt w siedzibie Sądu i zakwestionował fakt przekazania przez organ całości akt sprawy, wskazując, że organ celowo nie przekazał całości akt, usuwając z nich wszystkie dokumenty wskazujące na jego bezprawne działania, w tym mające na celu jedynie przedłużanie toczącego się postępowania.
Skarżący wniósł o:
1. dopuszczenie dowodu z pism wraz z załącznikami kierowanych przez Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] do Ministra oraz innych osób w resorcie w zakresie bezprawnych działań podejmowanych w stosunku do skarżącego; skarżący wniósł o zwrócenie się do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o przesłanie kompletu dokumentów;
2. przesłuchanie w charakterze świadka ówczesnego Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na okoliczność bezprawnych działań podejmowanych w stosunku do skarżącego;
3. dopuszczenie dowodu z akt sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie o sygn. akt III SAB/Kr 114/22 na okoliczność wskazania części dokumentacji usuniętej z akt niniejszej sprawy;
4. przesłuchanie Ministra Obrony Narodowej na wskazane szczegółowo przez skarżącego okoliczności.
Końcowo skarżący wniósł o wezwanie go na posiedzenie niejawne w dniu 23 stycznia 2025 r. w celu złożenia wyjaśnień i oświadczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§1), przy czym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3).
Z treści powyższego przepisu wynika, że ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia skargi na niewykonanie każdego wyroku sądu administracyjnego. Dopuszczalność wniesienia skargi została ograniczona do przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyłączając tym samym skargę na niewykonanie wyroku uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności danego organu.
Dlatego też Sąd – kierując się dobrem obywatela i zasadą prawa do sądu - zakwalifikował skargę z dnia [...] sierpnia 2024 r. jako skargę na bezczynność organu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy oraz wnioski i zarzuty skarżącego.
W myśl natomiast art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest m. in. bezczynność organu administracji publicznej. Stąd też w okolicznościach tej sprawy w pełni uzasadnione było rozpoznanie sprawy właśnie na podstawie wskazanego art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Jednocześnie należy wyjaśnić skarżącemu, że poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola w tym trybie nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.
Wskazać także należy, iż Sąd odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych do pisma z dnia [...] stycznia 2025 r. uznając, że sprawa niniejsza została dostatecznie wyjaśniona, a zawnioskowane dowody pozostają bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Sprawa niniejsza dotyczy bezczynności organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23. Sąd w tym postępowaniu nie bada sprawy pod katem zastosowania przepisów prawa materialnego, nie bada rozstrzygnięć merytorycznych. W ocenie Sądu, zgromadzone w aktach sprawy dokumenty pozwalają na ocenę czy w sprawie niniejszej można organowi skutecznie postawić zarzut bezczynności.
Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy przypomnieć trzeba, że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada szybkości, której istota sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Dopełnieniem tej zasady jest art. 35 K.p.a., który w § 1 zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Nie ma też znaczenia, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności mają jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Jak wynika z akt sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23 doręczony został organowi ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy w dniu [...] czerwca 2024 r. Tymczasem organ podjął czynności w celu wykonania wytycznych Sądu zawartych w ww. wyroku już w dniu [...] kwietnia 2024 r. przesyłając wezwania do skarżącego i Poczty Polskiej. Organ uzyskał w dniu [...] maja 2024 r. kluczowy dokument tj. pismo Poczty Polskiej z dnia [...] maja 2024 r., który stał się podstawą – jak sam wskazał organ - do wydania postanowienia z dnia [...] września 2024 r. o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenia. Mimo tego, organ kontynuował czynności i w dniu [...] lipca 2024 r., a następnie w dniu [...] sierpnia 2024 r. skierował kolejne wezwania do skarżącego i jego pełnomocnika i wydłużył termin załatwienia sprawy do [...] sierpnia 2024 r. Organ nie wydał jednak żadnego rozstrzygnięcia, co nastąpiło dopiero w dniu [...] września 2024 r., a więc po udzieleniu odpowiedzi przez stronę i jego pełnomocnika w pismach z dnia: [...] września 2024 r. oraz [...] września 2024 r., i po wniesieniu ponaglenia oraz skargi na bezczynność organu. Dość zauważyć, a co kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, organ dysponował pismem Poczty Polskiej z dnia [...] maja 2024 r. już w dniu [...] maja 2014 r. Jak sam organ podał ten dokument stanowił podstawę rozstrzygnięcia organu z dnia [...] września 2024 r. Zapełnienie niezrozumiała jest zatem opieszałość organu, który dysponując kluczowym dokumentem, początkowo przydłuża termin załatwienia sprawy, nie dotrzymuje go, a rozstrzygnięcie wydaje dopiero w dniu [...] września 2024 r. W tych okolicznościach zasadnym było stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 916/23.
Zgodnie z treścią art. 149 § 1a P.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd i stwierdzenia stanu bezczynności jest on jednocześnie zobowiązany do dodatkowego stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Środek ten winien być interpretowany ściśle i stosowany w sposób ostrożny.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, opisana wyżej sekwencja zdarzeń jaka miała miejsce po wydaniu wyroku z dnia 13 marca 2024 r. i doręczeniu go organowi wraz ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy (w dniu 20 czerwca 2024 r.), a także fakt wydania rozstrzygnięcia w dniu [...] września 2024 r., a więc w 3 miesiące, przemawiają za takim stanowiskiem.
W konsekwencji powyższego nie mógł zostać uwzględniony wniosek skargi o wymierzenia organowi grzywny i zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej – jako taki został więc oddalony. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej, nie jest obligatoryjne. Stwierdzenie bezczynności organu nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a, art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI