II SAB/Wa 543/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-12-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznadostęp do informacjimobbingprawo pracybezczynność organuWSAorzecznictwo administracyjneuniwersytet

WSA oddalił skargę na bezczynność rektora w sprawie udostępnienia informacji o zarzutach mobbingowych wobec pracownika, uznając je za informację niepubliczną.

Skarżąca domagała się udostępnienia informacji o zarzutach mobbingowych wobec kierownika biura uniwersytetu oraz o sposobie ich rozstrzygnięcia. Rektor odmówił, uznając żądane informacje za niepubliczne, powołując się na prywatny charakter sprawy i brak związku z zadaniami publicznymi. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że informacje dotyczące relacji pracodawca-pracownik, nawet w kontekście mobbingu, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Skarżąca J. D. wniosła skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zarzutów mobbingowych wobec Kierownika Biura. Rektor uznał, że żądane informacje nie są informacją publiczną, ponieważ dotyczą prywatnej sfery pracowniczej i nie mają związku z wykonywaniem zadań publicznych przez uczelnię. Powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że informacje o sprawach prywatnych nie są informacją publiczną. Skarżąca argumentowała, że kwestia mobbingu jest sprawą publiczną i powołała się na orzeczenia WSA dotyczące postępowań antymobbingowych. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że prawo do informacji publicznej dotyczy działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych. Sąd uznał, że informacje o ewentualnych skargach i zarzutach wobec konkretnego pracownika, a także o sposobie ich rozstrzygnięcia, nie dotyczą sfery publicznej, lecz indywidualnych relacji pracowniczych. Sąd podkreślił, że nawet jeśli uczelnia wykonuje zadania publiczne, nie oznacza to obowiązku udostępniania wszelkich informacji o jej działalności, a jedynie tych związanych z realizacją zadań publicznych. Wnioski dotyczące spraw pracowniczych, nawet w kontekście mobbingu, nie spełniają kryteriów informacji publicznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, informacje dotyczące indywidualnych relacji pracowniczych, nawet w kontekście mobbingu, nie stanowią informacji publicznej, jeśli nie są związane z wykonywaniem zadań publicznych przez uczelnię.

Uzasadnienie

Prawo do informacji publicznej dotyczy działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych. Informacje o indywidualnych sprawach pracowniczych, niepowiązane z realizacją zadań publicznych, nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.p.s.w.n. art. 17 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 23 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.p.s.w.n. art. 365

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 366 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Konstytucja RP art. 70 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p. art. 221

Kodeks pracy

k.p. art. 221a

Kodeks pracy

k.p. art. 94 § ust. 9a

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje dotyczące indywidualnych relacji pracowniczych, w tym zarzuty mobbingowe, nie stanowią informacji publicznej, jeśli nie są związane z wykonywaniem zadań publicznych przez uczelnię. Prawo do informacji publicznej służy kontroli społecznej nad działalnością organów władzy publicznej i wydatkowaniem środków publicznych, a nie dostępowi do prywatnych spraw pracowniczych.

Odrzucone argumenty

Informacja o zarzutach mobbingowych wobec pracownika uczelni jest sprawą publiczną i podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej uzasadnia skargę, nawet jeśli organ uważa żądane informacje za niepubliczne.

Godne uwagi sformułowania

żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej Przeciwieństwem "sprawy publicznej" jest "sprawa prywatna", czyli niepubliczna, osobista, indywidualna, dotycząca sfery prywatnej człowieka Prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, co oznacza, że informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności nie jest informacją publiczną. Kwestie dotyczące relacji pracodawcy i pracownika – w aspekcie informacji żądanych we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. – nie niosą informacji o sprawie publicznej.

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że informacje dotyczące indywidualnych spraw pracowniczych, nawet w kontekście mobbingu, nie są informacją publiczną, jeśli nie są związane z wykonywaniem zadań publicznych przez instytucję."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku wniosku o informacje dotyczące zarzutów wobec konkretnego pracownika. Może nie mieć zastosowania do sytuacji, gdy zarzuty mobbingowe są częścią szerszego postępowania dotyczącego funkcjonowania organu lub wydatkowania środków publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście relacji pracowniczych i potencjalnych nadużyć, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i szerszej publiczności.

Czy informacje o mobbingu w pracy to zawsze sprawa publiczna? Sąd Administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 543/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2-4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1, art. 70 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2023 poz 742
art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2023 r. J. D. wystąpiła do Rektora Uniwersytetu [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej: "1) Czy w okresie od [...] czerwca 2018r. do [...] grudnia 2019r., wobec pana mgr K. M. Kierownika Biura [...] U[...] były wysuwane zarzuty o mobbing lub jakiekolwiek formy nierównego traktowania ewentualnie czy były składane inne skargi na Kierownika Biura [...] U[...] przez ówczesnych pracowników Biura [...] Uniwersytetu [...], w podziale na pracowników: a) będących radcami prawnymi oraz b) nie będących radcami prawnymi. 2) Jeśli odpowiedź na pierwsze pytanie jest twierdząca to proszę o informacje ile osób wobec pana mgr K. M. takie zarzuty wysuwało, lub składało skargi, jakie dokładnie to były zarzuty (lub czego dotyczyły skargi), gdzie te zarzuty (lub skargi) były zgłaszane (np. do Ombudsmana U[...], do Sądu lub w inne miejsca) oraz jak zostały rozstrzygnięte poszczególne sprawy."
Rektor U[...] pismem z dnia [...] maja 2023 r. w odpowiedzi na wniosek poinformował, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ wskazał, że w ustawie brak jest definicji "sprawy publicznej". Podał, że NSA w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK4774/21 wskazał, iż: "W przepisach prawa brak jest legalnej definicji "sprawy publicznej". Z pewnością jednak jest to sprawa, która, jak wynika z potocznego rozumienia pojęcia "publiczny", odnosi się w jakimś stopniu do kwestii dotyczących ogółu, służących ogółowi ludzi, dostępnych dla wszystkich, ogólnych, społecznych i nieprywatnych (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom D-Ś red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 843) mogących interesować ogół obywateli. Przeciwieństwem "sprawy publicznej" jest "sprawa prywatna", czyli niepubliczna, osobista, indywidualna, dotycząca sfery prywatnej człowieka w tym również jego interesu prawnego. Skoro ustawodawca przyjmuje, że informacją publiczną jest w szczególności "stanowisko organu w sprawie publicznej" oraz "treść innych wystąpień i ocen" to a contrario takiego waloru nie może mieć stanowisko organu w sprawie prywatnej dotyczącej innego podmiotu i naruszenia jego interesu prawnego". Organ stwierdził, że wobec powyższego nie sposób uznać, iż informacje dot. konkretnie wskazanego pracownika instytucji stanowiły informacje o "sprawach publicznych". Organ wskazał też w wymienionym piśmie, że nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że wnioskodawczyni jest stroną postępowania sądowego w związku ze złożonym przez nią powództwem do Sądu Rejonowego przeciwko Uniwersytetowi [...]. Sytuacja ta jednoznacznie wskazuje na osobisty charakter złożonego wniosku. Organ powołał się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 listopada 2019 r., II SAB/Sz 87/19, LEX nr 2753481. Organ stwierdził, że wniosek odnosi się do uzyskania informacji w swojej prywatnej sprawie jako uczestniczki postępowania sądowego i służy realizacji lub ochronie osobistych interesów wnioskodawczyni. Podniósł, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznych, w konsekwencji, nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r., nazwanym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnioskodawczyni podtrzymała żądanie. Organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. podtrzymał stanowisko, że żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. J. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem wniosku. Zwróciła się o zobowiązanie Rektora U[...] do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie Rektora Uniwersytetu [...] w [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła informacje o wymianie korespondencji z organem, wskazała na wniosek z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udzielenie informacji publicznej, odpowiedź organu z dnia [...] maja 2023 r. otrzymaną 24 maja 2023 r., wystosowany do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] czerwca 2023 r., otrzymaną od organu odpowiedź z dnia [...] czerwca 2023 r., jak wskazała, ponownie odmawiającą żądanej informacji z uzasadnieniem, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, ze wskazaniem m.in., że wnioski składane przez podmioty, których interesów bezpośrednio dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej.
Skarżąca podniosła m.in., że w myśl art. 2 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Unikanie zatem udzielenia informacji publicznej powołując się na rzekomy interes wnioskodawczyni (zgromadzenie dowodów we własnej sprawie) nie ma oparcia w przepisach, co więcej, narusza art. 2 ust. 1 i 2 ustawy. Ponadto fakt czy na Uniwersytecie [...] dochodziło do mobbingu czy nie, jest sprawą publiczną, a nie jej prywatną. Skarżąca wskazała, że do dnia złożenia niniejszej skargi, Uniwersytet [...] nie udostępnił jej żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył ustawowy, 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że Uniwersytet [...] (będący podmiotem realizującym zadania publiczne), jest zobowiązany, zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Podniosła, że informacja dotycząca mobbingu to informacja publiczna na co niejednoktotnie zwracały już uwagę Sądy w wydawanych orzeczeniach. Tytułem przykładu skarżąca wskazała, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2017 r. "Skargi pracowników i załączniki składane przez nich do akt postępowania antymobbingowego oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia komisji antymobbingowej stanowią informację publiczną, albowiem w świetle ustawowej definicji informacji publicznej oraz przykładowego wyliczenia rodzajów tych informacji (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 200] r. o dostępie do informacji publicznej - t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, stanowi informację publiczną. W związku z powyższym stanowią informację publiczną dokumenty związane z działaniem komisji antymobbingowej, w tym pismo inicjujące jej powstanie, protokoły zeznań świadków oraz protokół końcowy, podsumowujący jej prace" (sygnatury akt nie przywołano).
Skarżąca podniosła też m.in., że stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym. Wskazała, że w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 801/15 jak i z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 218/16 także przesądzono, iż skargi pracowników i załączniki składane przez nich do akt postępowania antymobbingowego oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia komisji antymobbingowej stanowią informację publiczną.
Rektor Uniwersytetu [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik przedstawił dotychczasowy stan sprawy, w tym informacje dotyczące m.in. wniosku z dnia 25 kwietnia 2023 r. i udzielonej przez organ odpowiedzi z dnia [...] maja 2023 r. Zarzut bezczynności jest zdaniem pełnomocnika bezpodstawny. Pełnomocnik wskazał też m.in., że przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] toczy się sprawa z powództwa skarżącej, w której domaga się ona odszkodowania za rzekomo nierówne traktowanie w zakresie wynagrodzenia w roku 2019 r., to jest w okresie, w którym wiązała skarżącą z Uniwersytetem [...] umowa o pracę. Pełnomocnik przedstawił informacje dotyczące postępowania przed SR i wskazał, że rzutuje to na ocenę zasadności wniosku skarżącej. Wskazano, że istnieją podstawy do przyjęcia, że dąży ona "za wszelką cenę" do uzyskania żądanych wiadomości. Nawiązując do przedstawionych w odpowiedzi na skargę informacji pełnomocnik wskazał, że w kategoriach jurydycznych dążenie do uzyskania tych danych nosi cechy swoistego obejścia prawa.
Pełnomocnik podkreślił, że inaczej niż zakłada skarżąca w sprawie nie chodzi o odmowę przez organ udzielenia żądanej informacji jedynie z uwagi na zamiar jej wykorzystania w celu prywatnym, lecz przede wszystkim z uwagi na charakter informacji, a konkretnie niespełnienie cech informacji publicznej. Inaczej niż przedstawiono to w uzasadnieniu skargi, kwestia przypuszczalnego celu wykorzystania żądanej informacji ma jedynie znaczenie subsydiarne. Odwołanie się do niej przez organ ma na celu przede wszystkim wskazanie na dążenie przez skarżącą do swoistego obejście prawa. Wskazano, że chociaż w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamieszczono jedynie przykładowy katalog spraw, wyróżnienie takich właśnie kategorii stanowi wskazówkę interpretacyjną pozwalającą na ocenę, czy konkretne wnioskowane dane mają charakter informacji publicznej. Zakres danych, o dostęp do których ubiega się skarżąca, nie jest nawet zbliżony do żadnej z powyższych sfer funkcjonowania podmiotu publicznego, jakim jest Uniwersytet [...]. Pełnomocnik podniósł, że w kontekście art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, na Uczelni nie ciąży obowiązek udostępniania innych informacji niż informacje o jej działalności w znaczeniu określonym w tym przepisie, to jest o działalności podmiotu jako takiego, związanej z pełnieniem jego kompetencji i misji, a nie z zagadnieniami natury wewnętrznej, związanymi z ewentualnymi dysonansami między pracownikami. Wskazał też m.in., że w dziedzinie objętej wnioskiem skarżącej Uniwersytet [...] występuje w roli pracodawcy, do którego mają zastosowanie przepisy prawa pracy (por. zwłaszcza art. 221 , art. 221a oraz art. 94 ust. 9a kodeksu pracy). Dane żądane przez skarżącą nie należą do kategorii "informacja publiczna", lecz do sfery prywatności i to zarówno osób, które miałyby wystąpić z określonymi zarzutami lub skargami, jak i podmiotu, przeciwko któremu miały być skierowane. Pełnomocnik podniósł, że nie do przyjęcia jest taka interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej, która prowadziłaby do ustalenia, że bez wiedzy i zgody pracownika pracodawca, tylko dlatego, że jest podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 lub/albo ust. 2 u.d.i.p., może (lub powinien) udostępniać "każdemu" w rozumieniu art. 2 ust. 1 tej ustawy szczegółowe informacje dotyczące pracownika (pracowników). Jest wprost przeciwnie - każdy pracodawca z mocy Kodeksu pracy jest zobowiązany chronić takie informacje przed nieuprawnionym ujawnieniem. Podniesiono, że w końcowej części drugiego pytania wniosku z [...] kwietnia 2023 r. zostało wyrażone dociekanie o sposób rozstrzygnięcia ewentualnych spraw sądowych w materii objętej wnioskiem, w których skarżąca nie była stroną. Należy w tym upatrywać dążenie wnioskodawczyni do obejścia przepisów proceduralnych regulujących dostęp do akt zakończonych spraw. Pełnomocnik wskazał, że zachodzi tu analogia ze stanem rozważonym przez NSA w uchwale z 9 grudnia 2013 r., (ONSAiWSA 2014/3/3). Pełnomocnik wskazał też m.in., że skarżąca nieadekwatnie do stanu faktycznego sprawy odwołuje się do orzeczeń sądów administracyjnych, które dotyczą dokumentów (skarg i załączników) składanych do akt postępowania antymobbingowego. Zapytanie skarżącej o ewentualne zarzuty kierowane pod adresem Kierownika Biura [...] (pytanie pierwsze wniosku z [...] kwietnia 2023 r.) odnoszą się do fazy, która ewentualnie mogłaby stanowić asumpt do podjęcia przez organ określonych działań, a zatem do ewentualnych dokumentów prywatnych w fazie nieobjętej zakresem pojęcia "informacja publiczna". Organ nie miał podstaw do wydania decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ poinformował skarżącą pismami z [...] maja i [...] czerwca 2023 r. o niespełnieniu przez żądane informacje przesłanek zaliczenia do kategorii "informacja publiczna". Tym samym bezprzedmiotowy jest zdaniem pełnomocnika zarzut skarżącej naruszenia przez organ przepisów art. 13 ust. 2 i 15 ust. 2 u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA
z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA
z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak,
że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś,
H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu
ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku,
a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Powołana ustawa o dostępie do informacji publicznej służy zatem realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie
w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku
(art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą
w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty,
o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Rektor U[...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jest to bowiem organ uczelni publicznej, uprawniony do jej reprezentacji i zarządzania z mocy art. 17 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.). Działalność uczelni publicznej jest finansowana ze środków publicznych, o czym stanowią art. 366 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 365 ww. ustawy. Tym samym nie może budzić wątpliwości, że Rektor U[...] zalicza się do podmiotów reprezentujących jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne - Uniwersytet [...] kształci studentów, wykorzystując do tego publiczne środki (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość dotyczącą faktów
i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji
(v. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności
o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Nie oznacza to jednak, że u.d.i.p. umożliwia każdemu podmiotowi dostęp do każdej informacji i każdego dokumentu niezależnie od tego, jakim celom informacja bądź dokument służy.
Konstytucyjne prawo do informacji służyć ma dostępowi do informacji pozwalających na społeczną kontrolę wykonywania zadań publicznych i wydatkowania środków publicznych. Występuje tu zatem element dobra ogółu – chodzi o społeczną kontrolę prawidłowości funkcjonowania organów Państwa (w tym wydatkowania środków publicznych).
W ocenie Sądu żądania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie stanowią żądania udostępnienia informacji o sprawie publicznej. We wniosku tym skarżąca żądała od Rektora U[...] informacji: "1) Czy w okresie od [...] czerwca 2018r. do [...] grudnia 2019r., wobec pana mgr K. M. Kierownika Biura [...] U[...] były wysuwane zarzuty o mobbing lub jakiekolwiek formy nierównego traktowania ewentualnie czy były składane inne skargi na Kierownika Biura [...] U[...] przez ówczesnych pracowników Biura [...] Uniwersytetu [...], w podziale na pracowników: a) będących radcami prawnymi oraz b) nie będących radcami prawnymi. 2) Jeśli odpowiedź na pierwsze pytanie jest twierdząca to proszę o informacje ile osób wobec pana mgr K. M. takie zarzuty wysuwało, lub składało skargi, jakie dokładnie to były zarzuty (lub czego dotyczyły skargi), gdzie te zarzuty (lub skargi) były zgłaszane (np. do Ombudsmana U[...], do Sądu lub w inne miejsca) oraz jak zostały rozstrzygnięte poszczególne sprawy."
Zwrócić trzeba uwagę, że wnioskodawczyni żąda informacji o ewentualnych skargach, zarzutach wobec kierownika Biura [...] U[...], które mieliby ewentualnie kierować pracownicy U[...], jak również dalszych informacji w tym zakresie ujętych w punkcie 2 wniosku. Żadne z pytań postawionych przez wnioskodawczynię nie znajduje odniesienia do działalności podmiotu, o którym mowa w art. 61 Konstytucji RP, a zwrócić trzeba uwagę, że pojęcie działalności ujęte w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP odnosi się do działalności takich podmiotów, jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Powyższe oznacza, że prawo do informacji o działalności tych podmiotów zakresowo obejmuje wyłącznie tę ich aktywność, w ramach której wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, co oznacza, że informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności nie jest informacją publiczną.
Nie może być w świetle powyższego wątpliwości, że gdy mowa o informacji publicznej to należy ją odnosić do informacji o takiej aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która jest bezpośrednio ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
W świetle powyższego stwierdzić należało, że żądania wniosku nie dotyczą sprawy publicznej. Zainteresowanie skarżącej budzą ewentualne skargi i zarzuty wobec konkretnego pracownika U[...] i ewentualne efekty ich składania przez pracowników, nie ma zatem w tym przypadku mowy o realizacji zadań publicznych. Podnoszona przez organ dodatkowo kwestia żądania informacji we własnej sprawie, w aspekcie postępowania prowadzonego przed SR, nie ma zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem zasadniczo nie mamy do czynienia – ze względu na przedmiot żądania całego wniosku – z informacją o sprawie publicznej.
Odnosząc się do treści żądań wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. wskazania wymaga, że sprawy publiczne to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej, odnoszące się do pojęcia dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14).
Natomiast sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną nie stanowią informacji o sprawie publicznej. Powyższe znajduje odniesienie do niniejszej sprawy. Kwestie dotyczące relacji pracodawcy i pracownika – w aspekcie informacji żądanych we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. – nie niosą informacji o sprawie publicznej.
Prawo do informacji służyć ma obywatelom do uzyskania wiedzy o działaniach organów władzy publicznej i osób wykonujących funkcje publiczne. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Uniwersytet [...] jest podmiotem realizującym zadania przewidziane dla systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Do zadań U[...] należy realizacja konstytucyjnego prawa do nauki – art. 70 ust. 1 Konstytucji RP poprzez prowadzenie kształcenia na studiach. Uniwersytet wykonuje zatem zadania publiczne w zakresie realizacji konstytucyjnego prawa do nauki w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. Żądania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie dotyczą realizacji zadania publicznego. Jeżeli, jak w niniejszej sprawie, żądana informacja dotyczy sfery między pracownikiem i pracodawcą, a zatem niezwiązanej z działalnością państwa, jak też niezwiązanej z wypełnianiem zadań publicznych, to nie stanowi ona informacji o sprawie publicznej. Uczelnia wyższa, jako jednostka organizacyjna jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej wyłącznie w takim zakresie, w jakim wykonuje zadania publiczne – art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Odnosząc się do orzeczeń sądów administracyjnych powołanych w skardze wskazania wymaga, że przywołane przez skarżącą poglądy zasadniczo odnoszą się do działania komisji antymobbingowej, czy rozstrzygnięć komisji i nie znajdują odniesienia do niniejszej sprawy. Nadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości i pogląd ten jest ugruntowany, że wszelkie skargi, pisma inicjujące postępowania przed organami administracji publicznej nie stanowią informacji publicznej (v. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Bd 291/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawczyni nie żądała w niniejszej sprawie udostępnienia dokumentu urzędowego. Treści ewentualnych pism, skarg nie stanowią o sprawie publicznej, a są oświadczeniami konkretnych osób. Wskazania wymaga przy tym, że dokumentem urzędowym stosownie do art. 6 ust. 2 u.d.i.p. jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (patrz wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. I OSK 29/19, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu do treści ewentualnych pism, skarg pracowników, wskazania wymaga, że osoba fizyczna składająca oświadczenie woli w swoim imieniu, działa jako podmiot prywatny, w ramach stosunku pracy z pracodawcą. Treść ewentualnych pism, skarg dotyczących konkretnego pracownika nie stanowi, jak wskazano już wyżej, informacji o sprawie publicznej.
W związku z tym, że nie jest informacją publiczną wniosek w sprawie indywidualnej, stanowiący dokument prywatny (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r., II SAB 180/02; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1797/10; postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2011 r., I OSK 2154/11), jak i inne pisma procesowe stron (zob. wyrok NSA z 22 marca 2012 r., I OSK 2487/11), tak też treść ewentualnych pism, skarg na pracownika, ich ilość, czy to do kogo były zgłaszane, nie stanowi informacji o sprawie publicznej. Pytanie zaś o to, jak zostały rozstrzygnięte poszczególne sprawy (nie wymienione we wniosku) nie zostało dookreślone, nie wskazano o jakie konkretne sprawy chodzi, przez kogo prowadzone i zakończone (pytanie drugie "jeśli odpowiedź na pierwsze pytanie jest twierdząca" pozostawało w związku z pytaniem pierwszym "czy").
Odnosząc się do powołanych w skardze wyroków WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 801/15 i z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 218/16 wskazania wymaga, że poglądy w nich zaprezentowane wyrażone zostały w konkretnym stanie faktycznym, który nie znajduje odniesienia do niniejszej sprawy. Warto zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został także pogląd odmienny od wyrażonego w powołanych przez skarżącą wyrokach (v. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 888/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie także ten wyrok nie znajduje odniesienia do niniejszej sprawy, albowiem inne były żądania wniosku, jednakże warto odnotować, że w tym wyroku WSA w Gliwicach wskazał m.in., że "(...) postępowanie w sprawie o mobbing ma charakter postępowania w indywidualnej sprawie (...)".
Wobec tego, że żądania wniosku nie dotyczą wykonywania zadań publicznych, czy wydatkowania środków publicznych a odnoszą się do spraw pracowniczych (indywidulanych), stwierdzić należało, że nie stanowią informacji o sprawie publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Z tego względu brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Organowi nie można zarzucić bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. na gruncie u.d.i.p. Organ prawidłowo poinformował wnioskodawczynię pismem w ustawowym terminie, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI