II SAB/Wa 527/24

II SAB/Wa 527/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i lit. f
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Polskiego Komitetu Olimpijskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polski Komitet Olimpijski do rozpoznania wniosku A. C. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Polskiego Komitetu Olimpijskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskiego Komitetu Olimpijskiego na rzecz skarżącej A. C. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] sierpnia 2024 r. A. C. (dalej: "skarżąca") wystąpiła, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Polskiego Komitetu Olimpijskiego (dalej: "PKOl", "Komitet") o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści umów lub innych dokumentów normujących współpracę Komitetu ze sponsorami, partnerami strategicznymi i partnerami medialnymi wymienionymi na stronie internetowej PKOl.
Jednocześnie skarżąca wniosła o przesłanie żądanych informacji na adres poczty elektronicznej.
Wobec braku odpowiedzi Komitetu na powyższy wniosek, pismem z 27 sierpnia 2024 r. skarżąca (reprezentowana przez radcę prawnego A. K.) wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PKOl w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") przez nieudostępnienie informacji publicznej, pomimo upływu ustawowego terminu.
Skarżąca domagała się: stwierdzenia, że Komitet dopuścił się bezczynności; orzeczenia o charakterze tej bezczynności; nakazania PKOl rozpoznania jej wniosku; rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym poza kolejnością; zasądzenia kosztów postępowania, w kosztów zastępstwa prawnego, wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, iż w świetle rozdziału 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2024 r., poz. 1488 ze zm.; dalej: "u.s.") oraz art. 4 u.d.i.p. PKOl jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a jej wniosek dotyczył informacji publicznej, bowiem funkcjonowanie narodowego ruchu olimpijskiego jest sprawą publiczną.
W odpowiedzi na skargę (pismo z 17 września 2024 r.) Komitet wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że skarżąca nie precyzuje, jakie konkretne zadania publiczne PKOI miałby realizować, dysponując swoim majątkiem podczas zawierania umów ze sponsorami i partnerami. Komitet nie dostrzega związku między żądanymi informacjami a zadaniami publicznymi realizowanymi przez PKOI na gruncie u.s. Według Komitetu, żądane informacje "nie stanowią informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.", lecz "przede wszystkim (...) stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i stanowią wartość gospodarczą". Skarżąca wnioskuje o udostępnienie treści umów zawartych przez PKOI głównie z prywatnymi podmiotami. Nie sposób uznać, aby informacje wymieniane pomiędzy prywatnymi podmiotami w ramach ich wzajemnych, wewnętrznych stosunków zobowiązaniowych, wynikających z dobrowolnego świadczenia usług, w jakimkolwiek zakresie stanowiły informacje publiczne w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Z uwagi na klauzule poufności, Komitet nie ujawnia szczegółowych informacji dotyczących umów z kontrahentami. Niezależnie od powyższego, objęte wnioskiem informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa PKOI (a także tajemnicę handlową kontrahentów), co uniemożliwia ich ujawnianie - ograniczenie to wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Komitet powołał się też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 lipca 2024 r., sygn. akt III SAB/GI 380/24, w którym uznano, iż podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej tylko wtedy, gdy informacja ma związek z wykonywaniem zadania publicznego. Nie można zatem przyjmować założenia o charakterze generalnym, że jeśli dany podmiot wykonuje zadania publiczne, to niezależnie od okoliczności jest zobowiązany do udostępnienia informacji. Konstatacja, iż informacja nie dotyczy wykonywanych przezeń zadań publicznych determinuje z kolei uznanie, że określony podmiot nie występuje w roli podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Jak stanowi ww. przepis, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął w danej sprawie wymaganej przepisami u.d.i.p. czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło.
Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji.
W niniejszej sprawie bezsporna między stronami postępowania jest okoliczność, iż Komitet jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Stosownie do treści przepisów art. 24 u.s. PKOl jest związkiem stowarzyszeń zrzeszającym polskie związki sportowe oraz inne osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub osoby fizyczne, związane z narodowym ruchem olimpijskim (ust. 1). Komitet jest organizacją pozarządową, która samodzielnie wyznacza i realizuje cele związane z ruchem olimpijskim (ust. 2). Wedle art. 25 ust. 1 u.s. PKOl współpracuje z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej w zakresie sportu. Z kolei art. 2 ust. 1 Statutu Komitetu przewiduje, że PKOl działa na podstawie u.s., ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2261) i innych właściwych przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz Statutu. Natomiast na podstawie art. 29 ust. 7 u.s. minister właściwy do spraw kultury fizycznej - w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowywaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, - może zlecać (m.in.) PKOl realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1491 ze zm.). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.) stosuje się odpowiednio. W świetle powyższych unormowań trafnie skarżąca zaliczyła Komitet do kręgu podmiotów ujętych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Pomiędzy stronami postępowania nie było zgodności odnośnie kwalifikacji prawnej żądanej informacji – zdaniem skarżącej, jej wniosek dotyczył informacji publicznej; natomiast Komitet prezentuje sprzeczne stanowisko w tym zakresie, ponieważ z jednej strony kwestionuje publiczny walor żądanych informacji, a z drugiej strony - twierdzi, iż nie podlegają one udostępnieniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. W sporze tym należy przyznać rację skarżącej.
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych. Doprecyzowanie tej ogólnej definicji zawiera art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 przykładowo wylicza rodzaje informacji publicznej podlegające udostępnieniu. Są wśród nich wymienione informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.). Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (vide M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29).
W ocenie tutejszego Sądu, skarżąca prawidłowo zakwalifikowała przedmiot wniosku jako informację publiczną. Na oficjalnej stronie PKOl w zakładce "Sponsorzy i Partnerzy" (vide https://olimpijski.pl/pkol/sponsorzy-i-partnerzy/) są wymienieni odrębnie sponsorzy i partnerzy, a skarżąca wnioskowała o przekazanie jej treści umów lub innych dokumentów normujących współpracę Komitetu ze sponsorami, partnerami strategicznymi i partnerami medialnymi wymienionymi na stronie internetowej PKOl. Jej żądanie dotyczy więc dokumentów, na podstawie których Komitet otrzymuje wsparcie, w tym finansowe, czyli pozyskuje źródła finansowania swojej działalności. Na ww. stronie PKOl sam przyznaje: "Źródłem finansowania naszej działalności są środki pozyskiwane z umów sponsorskich. Dzięki wsparciu Sponsorów i Partnerów Polski Komitet Olimpijski otrzymuje stabilne i długofalowe wsparcie finansowe, które pozwala na udział polskich sportowców w Igrzyskach Olimpijskich, działania związane z edukacją olimpijską, opieką nad olimpijczykami, promocję wartości olimpijskich oraz idei fair play i propagowanie zdrowego, sportowego stylu życia".
Jeśli jednak Komitet uważa, że żądane informacje publiczne nie mogą zostać udostępnione ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (vide art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a nie jak błędnie PKOl powołał w tym kontekście art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), to powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, która będzie podlegała ewentualnej kontroli sądowej w sprawie ze skargi skarżącej na tę decyzję. Dopiero w tym postępowaniu sąd administracyjny zajmie stanowisko co do zasadności ograniczenia przez Komitet dostępu do informacji publicznej na mocy art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 25 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 1054/24 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaakcentować jednak należy, iż ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy i musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie (vide wyrok NSA z 25 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 6712/21). Nadto do całego procesu wydawania decyzji znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), w tym także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, gdyż podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wszczynającego postępowanie skutkuje jej nieważnością - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (vide wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3146/23).
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) bądź zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadkach zaś, o których mowa w § 1 pkt 1 i 2, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności nie ustał po dniu wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał PKOl do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd w składzie tu orzekającym uznał, iż nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być intepretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "oczywiste", "wyraźne". Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie bezczynność Komitetu wynikała z błędnej kwalifikacji prawnej przedmiotu wniosku.
O kosztach postępowania (obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej w wysokości 480 zł) rozstrzygnięto w punkcie trzecim sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).