II SAB/Wa 520/23

II SAB/Wa 520/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Karolina Kisielewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 12, art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy 1. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego J. J. z dnia [...] lutego 2022 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje skarżącemu J. J. od Wojewody [...] sumę pieniężną w kwocie 1000 (słownie: tysiąc) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J.J. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy.
Z materiału aktowego wynika, że w dniu [...] lutego 2022 r. J.J. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy zakończonej orzeczeniem [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w W. (dalej: "[...]WKL") z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...].
W dniu [...] lutego 2022 r. Wojewoda [...] pouczył Skarżącego o treści art. 73 § 1 i § 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz wskazał, że akta są dostępne w siedzibie Wydziału Spraw Obywatelskich [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., a orzeczenie [...]WKL z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] stało się prawomocne w dniu [...] stycznia 2022 r.
W dniu [...] lutego 2022 r. Skarżący złożył do Wojewody [...] ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. wnosząc o niezwłoczne załatwienie wniosku z dnia [...] lutego 2022 r.
Pismem z dnia [...] marca 2022 r. J.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. Wojewoda [...] wniósł natomiast o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 255/22 zobowiązał Wojewodę [...] do rozpatrzenia wniosku J.J. w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Wojewody [...] w dniu [...] grudnia 2022 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., odmówił J.J. wydania uwierzytelnionych akt sprawy w związku z brakiem istnienia ważnego interesu strony.
Na skutek zażalenia J.J., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ II instancji") uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Skarżący, na podstawie art. 37 k.p.a., wniósł ponaglenie do Ministra SWIA domagając się załatwienia wniosku z dnia [...] lutego 2022r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy zakończonej orzeczeniem [...]WKL w W. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody [...] do załatwienia ww. wniosku; wyznaczenie organowi I instancji terminu do załatwienia wniosku; stwierdzenie, że organ I instancji dopuścił się bezczynności i/lub przewlekłego prowadzenia postępowania; orzeczenie, że bezczynność i/lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała/miały miejsce z rażącym naruszenie m prawa; zarządzenie przyczyn niezałatwienia sprawy/podjęcie środków zapobiegających bezczynności i/lub przewlekłości w przyszłości.
Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. J.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. zarzucając naruszenie:
- art. 51 ust. 3 i ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych, a zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa, poprzez odebranie Skarżącemu prawa do uzyskania uwierzytelnionych odpisów akt dotyczącej go bezpośrednio sprawy zgodnie z uregulowaniami k.p.a. oraz nierozpatrzenie przedmiotowego wniosku zgodnie z obowiązującą procedurą,
- art. 12 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim z przepisu tego wynika ogólna zasada postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, poprzez prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie wbrew wytycznym wynikającym z tego przepisu,
- art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, poprzez niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z tych przepisów,
- art. 36 § 1 k.p.a. w związku z art. 36 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, oraz, że obowiązek ten na organie ciąży również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu, poprzez niewykazanie jakiegokolwiek uzasadnienia dla nierozpatrzenia przedmiotowego wniosku po postanowieniu MSWiA przekazującym sprawę do ponownego rozpatrzenia,
- art. 73 § 2 k.p.a. poprzez całkowicie nieuzasadnione uchylenie się przez Organ od rozpatrzenia wniosku Skarżącego o udostępnienie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy, a w konsekwencji bezprawne pozbawienie Skarżącego jego prawa do otrzymania takich dokumentów,
- art. 74 § 2 k.p.a. w związku z art. 73 § 2 k.p.a. oraz w związku z art. 78 Konstytucji RP poprzez nierozpatrzenie po postanowieniu MSWiA przedmiotowego wniosku zgodnie z powołanymi przepisami, ani pozytywnie - poprzez udostępnienie żądanych uwierzytelnionych odpisów, ani negatywnie - poprzez wydanie postanowienia odmawiającego uwzględnienia takiego żądania, co wypełnia znamiona bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, a w konsekwencji także pozbawienie Skarżącego jego konstytucyjnego prawa do poddania merytorycznego sposobu załatwienia sprawy kontroli instancyjnej.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o:
- zobowiązanie Wojewody [...] do załatwienia wniosku Skarżącego z dnia [...] lutego 2022 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy zakończonej orzeczeniem [...]WKL w W. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] oraz uwierzytelnionego odpisu ww. ostatecznego orzeczenia [...]WKL w W. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] ze stwierdzeniem daty, od której jest ono prawomocne i wykonalne po postanowieniu Ministra SWiA z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.",
- stwierdzenie, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania ww. wniosku - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 in principio p.p.s.a.,
- orzeczenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.,
- wymierzenie organowi I instancji grzywny i/lub przyznanie od tego organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z uznaniem Sądu w przypadku orzeczenia o rażącym charakterze bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania zaistniałych na gruncie niniejszej sprawy - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał w szczególności, że od daty wydania postanowienia Ministra SWiA nr [...] minęły ponad 3 miesiące, jednak Wojewoda [...] nie rozpoznał wniosku z dnia [...] lutego 2022 r., ani nie podjął jakichkolwiek czynności w tej sprawie. Brak działania ze strony organu I instancji stanowi poważne naruszenie art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 1 k.p.a. Brak jakiejkolwiek reakcji Wojewody [...] na ww. postanowienie Ministra SWiA rodzi poważne wątpliwości co do prawidłowości funkcjonowania administracji publicznej województwa [...]. Zatem ponaglenie Wojewody do szybkiego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy wydaje się niezbędne w celu zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania administracyjnego i ochrony praw strony.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Przedstawił dotychczasowy tok postępowania i wskazał, że akta postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącego z dnia [...] lutego 2022 r. zostały zwrócone do organu I instancji w dniu [...] lipca 2023 r., zaś uwierzytelnione kopie całości akt postępowania zostały przekazane Skarżącemu w tej samej dacie.
Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że zwłoka w realizacji wniosku Skarżącego z dnia [...] lutego 2022 r. wynikała jedynie z braku posiadania akt sprawy, a nie ze złej woli organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 (bezczynność). W niniejszej sprawie Skarżący – J.J. dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, co wynika ze skierowanego do organu pisma zatytułowanego "Ponaglenie" z dnia [...] lipca 2023 r.
Skarżący uczynił przedmiotem skargi "bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania" przez Wojewodę [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2022 r.
W związku z tym wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14; publ. CBOSA). W przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny - na podstawie okoliczności sprawy - ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, zaś na podstawie tej oceny podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).
Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne, a więc nieefektywne i w konsekwencji nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. Wskazuje się również, że przewlekłość powoduje nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy i podejmowanie czynności pozornych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.).
W świetle powyższego przyjąć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. Skarżący domagał się bowiem od organu załatwienia ww. wniosku po wydaniu postanowienia Ministra SWiA z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w sytuacji, gdy organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie.
Powołanym postanowieniem Minister SWiA, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji powołał się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2022r. sygn. akt II SAB/Wa 255/22, w którym Sąd wskazał, że "Skarżący w ww. wniosku (z dnia [...] lutego 2022 r. - uwaga Sądu) powołał się w sposób wyraźny na ważny interes strony, który upatrywał m.in. w tym, że orzeczenie [...]WKL (z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] - uwaga Sądu) jest istotnym dowodem w postępowaniu przed Rejonową Wojskową Komisją Lekarską (...), a ponadto dokumentacja medyczna znajdująca się w aktach [...]WKL będzie potwierdzeniem, że w sprawie wypowiedziała się już właściwa komisja".
Organ II instancji zwrócił również uwagę na ogólne i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w którym - jak wskazał - powołano abstrakcyjnie jedynie poglądy orzecznictwa oraz przedstawiono tok postępowania, lecz nie rozpoznano istoty sprawy w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, co dodatkowo godzi w zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).
Nadto organ II instancji podkreślił obowiązki organu wynikające z art. 12 k.p.a. Wskazał, że Skarżący w istocie "został odesłany przez jeden organ do innego organu w celu pozyskania dokumentacji w sytuacji, gdy mógł ją pozyskać (wypożyczyć) bezpośrednio - stosownie do art. 7b w związku z art. 7 k.p.a. Tymczasem ten drugi organ (który wydał zaskarżone postanowienie) nie uwzględnił powyższego i nie udostępnił wymaganej przez inny organ dokumentacji, stawiając Skarżącego niemal w sytuacji patowej. Godzi to w zasadę zaufania uczestników postępowania do całościowo ocenianej władzy publicznej (...)".
Organ II instancji zauważył przy tym, iż niewykluczonym pozostaje, że inaczej oceniłaby zaskarżone postanowienie, gdyby ustalono w nim np. brak ważnego interesu strony stosownie do art. 73 § 2 k.p.a. z uwagi na fakt, że stosowną dokumentację mógł pozyskać (wypożyczyć) inny organ w oparciu art. 7b k.p.a. Kwestia ta nie była jednak rozważana, a oceniając ww. ważny interes nie można abstrahować od sposobu działania innego organu i ewentualnego braku możliwości wpływu na jego zmianę. Istotne znaczenie w tym względzie może mieć - wskazywana również w ww. wyroku Sądu - zasada szybkości postępowania z art. 12 k.p.a. Nie można bowiem wykluczyć, że udostępnienie uwierzytelnionych odpisów akt może być odczytywane w ww. okolicznościach jako optymalny w danym przypadku sposób załatwienia sprawy. Wymaga to jednak całościowego i wszechstronnego rozważania okoliczności w odniesieniu do danego przypadku, a nie poprzez przytoczenie ogólnych regulacji, tudzież orzecznictwa, nawet bez wskazania ich adekwatności dla niniejszej sprawy.
Z akt sprawy wynika, że ww. postanowienie Ministra SWiA wpłynęło do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] kwietnia 2023 r., zaś do Wydziału Spraw Obywatelskich tego Urzędu w dniu [...] kwietnia 2023 r.
Po tej dacie Wojewoda [...] nie podjął jednak żadnych czynności w sprawie załatwienia wniosku Skarżącego. Nie ustalił w szczególności, kiedy ww. postanowienie Ministra SWiA stało się prawomocne, nie zwrócił się też do organu II instancji o nadesłanie akt administracyjnych. Uczynił to dopiero po tym, jak za pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Skarżący złożył ponaglenie z tej samej daty wnosząc o zobowiązanie Wojewody [...] do załatwienia wniosku z dnia [...] lutego 2022r. W konsekwencji, dopiero w dniu [...] lipca 2023 r. oryginały akt administracyjnych sprawy zostały przesłane przez Ministra SWiA do Wojewody [...] i w tej samej dacie, za pismem z dnia [...], Wojewoda [...] przesłał Skarżącemu "uwierzytelnione kopie całości akt postępowania przed [...] Wojewódzką Komisją Lekarską w [...] (...) oraz poinformował, że orzeczenie [...]WKL z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] jest prawomocne od dnia [...] stycznia 2022r.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w dacie wniesienia skargi ([...] lipca 2023r.) Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności co do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. Stan ten ustał do daty wyrokowania, a zatem brak było podstaw do zobowiązania organ do załatwienia ww. wniosku stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sąd zważył, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3 k.p.a.). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.
Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organ niewątpliwie dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym Wojewoda [...] - pomimo wytycznych organu II instancji i akcentowanych przez ten organ obowiązków wynikających z art. 12 k.p.a. - nie podjął żadnych czynności w sprawie i nie załatwił wniosku Skarżącego do dnia [...] lipca 2022r.
W powyższym okresie organ I instancji nie przedłużał również terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. i nie informował o przyczynach niezałatwienia wniosku.
Usprawiedliwieniem zwłoki organu w załatwieniu sprawy nie może być powoływany w odpowiedzi na skargę brak akt. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby organ I instancji zwracał się do organu II instancji o zwrot akt przed wniesieniem ponaglenia przez Skarżącego. Nie wynika również, aby do tego czasu organ I instancji podejmował jakiekolwiek czynności w sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Taka sytuacja, w ocenie Sądu, zaistniała w analizowanym postępowaniu.
Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że Minister SWiA, wydając postanowienie z dnia [...] kwietnia 2023 r., wyraźnie wskazał - odwołując się do prawomocnego wyroku Sądu z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 255/22 - z jakich względów uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. Organ II instancji sformułował również jasne wytyczne tak co do wypełnienia przez organ I instancji obowiązków proceduralnych (terminów załatwienia sprawy i respektowania zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej), jak i możliwych sposobów rozpoznania wniosku. Uchybienia organu I instancji są zatem oczywiste i skutkują rażącym naruszeniem art. 35 § 1, art. 36 i art. 8 k.p.a.
Biorąc pod uwagę fakultatywny charakter zastosowania środków prawnych określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd przyznał od Ministra SWiA na rzecz Skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 złotych. Przyznanie sumy pieniężnej ma na celu danie stronie skarżącej swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz za wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia: 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2156/17; 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16; 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1216/18; 6 sierpnia 2019r. sygn. akt II OSK 532/19; 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1360/19; publ. CBOSA). Przyznana w niniejszej sprawie kwota jest, w ocenie Sądu, adekwatna do stwierdzonej zwłoki w załatwieniu sprawy. Ustalając wysokość sumy pieniężnej Sąd wziął pod uwagę okres oczekiwania przez Skarżącego na rozstrzygnięcie sprawy, konieczność ponownego - w okolicznościach sprawy - wniesienia ponaglenia pomimo spoczywających na organie obowiązkach załatwienia sprawy wnikliwie i szybko (art. 12 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd miał jednocześnie na względzie okoliczność, że przed rozpoznaniem niniejszej sprawy wniosek Skarżącego z dnia [...] lutego 2023 r. został załatwiony.
Biorąc pod uwagę uznaniowy charakter art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd nie znalazł podstaw do jednoczesnego wymierzenia grzywny Wojewodzie [...] i skargę w tym zakresie oddalił.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O przyznaniu od Wojewody [...] na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej Sąd orzekł, w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a.