II SAB/Wa 511/24

II SAB/Wa 511/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 434/25 - Wyrok NSA z 2025-10-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Z.D. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Straży Miejskiej [...] do rozpatrzenia wniosku Z.D. z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta Straży Miejskiej [...] na rzecz Z. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Z. D.(dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej (dalej, jako: organ lub Komendant SM) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W skardze zarzucono organowi naruszenie:
1. art. 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, jako: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku.
Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] kwietnia 2024 r., skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który zawierał pytanie, czy sytuacja, w której budżet Straży Miejskiej nie pozwala na stworzenie możliwości realizacji zgłaszanych przez mieszkańców interwencji tj. jest niewspółmierny do potrzeb zapewnienia porządku publicznego, co jest jednym z zadań Straży Miejskiej, została zgłoszona do Prezydenta [...]? We wniosku skarżący zawarł również prośbę, żeby, w sytuacji odpowiedzi twierdzącej na pytanie wskazane w poprzednim zdaniu, poinformować go, w jaki sposób takie zgłoszenie zostało przekazane tj. drogą ustną czy pisemną oraz, jeśli mieliśmy do czynienia z drogą pisemną, prosił o przesłanie kopii pisma, w którym Prezydent [...] został poinformowany o tym problemie oraz kopii odpowiedzi na to pismo, która nadeszła od Prezydenta [...].
W dniu [...] maja 2024 r. skarżący otrzymał odpowiedź, w której otrzymał lakoniczną informację, że kwestia potrzeb finansowych Straży Miejskiej [...] jest na bieżąco omawiana z Prezydentem oraz osobami do tego upoważnionymi.
Wobec tego, że udzielona odpowiedź nie odpowiadała na zadane pytanie, skarżący w dniu [...] maja 2024 r. poinformował organ o swoich wątpliwościach i jednocześnie przesłał następujące pytania częściowo pokrywające się z pytaniami z dnia [...] kwietnia 2024 r., a częściowo rozszerzające przedmiot wniosku:
1. Czy Prezydent [...] lub osoba upoważniona przez Pana Prezydenta do prowadzenia tego typu rozmów, została poinformowana przez Pani instytucję o tym, że liczba zgłoszeń wpływających do Straży Miejskiej [...] wykracza poza możliwości ich realizacji? Jeśli tak, to konkretnie kto konkretnie przez kogo i konkretnie kiedy został o takiej sytuacji poinformowany? Jeśli taka informacja była przekazywana wielokrotnie, to proszę o odpowiedź na pytania z tego punktu w kontekście informacji przekazywanej po raz pierwszy i ostatni;
2. Czy Prezydent [...] lub osoba upoważniona przez Pana Prezydenta do prowadzenia tego typu rozmów, została poinformowana przez Pani instytucję o tym, że konieczne jest dofinansowanie Straży Miejskiej [...]? Jeśli tak, to konkretnie kto konkretnie przez kogo i konkretnie kiedy został o takiej sytuacji poinformowany? Jeśli taka informacja była przekazywana wielokrotnie, to proszę o odpowiedź na pytania z tego punktu w kontekście informacji przekazywanej po raz ostatni.
W dniu [...] czerwca 2024 r. organ przedłużył termin rozpoznania wniosku do [...] lipca 2024 r. (art. 13 ust. 2 U.d.i.p.).
W dniu [...] lipca 2024 r. skarżący otrzymał pismo jednak jego zdaniem w dalszym ciągu nie udzielono wnioskowanej informacji publicznej. Z tego względu skarżący wystąpił do organu, pismem z dnia [...] lipca 2024 r., z kolejnymi pytaniami.
W dniu [...] sierpnia 2024 r. skarżący otrzymał odpowiedź, w której zostało stwierdzone, że tematyka wniosku została przedstawiona w pismach otrzymanych w dniach [...] maja 2024 r. oraz [...] lipca 2024 r.
W ocenie skarżącego, Komendant pozostaje w bezczynności albowiem dotychczas nie udzielił odpowiedzi na zadawane przez skarżącego pytania w trybie dostępu do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ opisał przebieg sprawy, korespondencję prowadzoną ze skarżącym, udzielane odpowiedzi na wnioski skarżącego i doszedł do wniosku, iż nie pozostaje w bezczynności, a zarzuty skarżącego są bezpodstawne.
Dodatkowo organ wskazał na szerszy aspekt działalności skarżącego. Wyjaśnił, że skarżący jako aktywnie zaangażowany w monitorowanie działalności Straży Miejskiej [...] posiada szeroką wiedzę na temat jej funkcjonowania. Wiedza ta jest wynikiem spotkań z Komendantem Straży Miejskiej [...], podczas których był poruszany m.in. temat będący przedmiotem skargi jak i ograniczeń występujących w Straży Miejskiej [...] w realizacji postulatów kierowanych przez siebie jak i inne osoby reprezentujące nieformalną inicjatywę "[...]", z którą identyfikuje się skarżący. Wiedza ta w głównej mierze była oparta na aktywnej działalność skarżącego, jak i osób reprezentujących nieformalną inicjatywę "[...]", polegającej na (stan na koniec czerwca 2024 r.):
• składaniu licznych zgłoszeń o podejmowanie interwencji przez Straż Miejską [...],
• wnioskowaniu o udostępnienie informacji publicznej przez Straż Miejską [...] - 69 wniosków,
• składaniu skarg - 54 skargi.
Problematyka objęta skargą jest pochodną problemu nieprawidłowego parkowania w Warszawie, który jest przedmiotem działalności nieformalnej inicjatywy pn. "[...]" prowadzonej w mediach społecznościowych. W ramach tej nieformalnej inicjatywy skarżący kieruje do Straży Miejskiej [...] różnego rodzaju sprawy, na które były wcześniej udzielane odpowiedzi na jego liczne wnioski o udostępnienie informacji publicznej, na formułowane skargi, jak również informacje uzyskiwane podczas spotkań z Komendantem Straży Miejskiej [...]. W trakcie tych spotkań skarżący był informowany o otwartości Straży Miejskiej [...] na współdziałanie w zakresie zgłaszanych problemów, a także podejmowanych działaniach w ramach posiadanych przez nią kompetencji. Skarżący jest zatem świadomy skali zjawiska oraz ograniczeń leżących poza Strażą Miejską [...]. Pomimo tego w dalszym ciągu podejmuje wraz z osobami związanymi z nieformalną inicjatywą pn. "[...]" działania, które powodują dalsze angażowanie funkcjonariuszy Straży Miejskiej [...] do odnoszenia się do jego zgłoszeń już wcześniej rozpatrzonych podczas interwencji lub będących wtoku, co powoduje dalsze ograniczanie możliwości wykonywania działań przez funkcjonariuszy w terenie.
Uwzględniając przedstawioną sytuację organ wskazał, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany przez skarżącego był przez Straż Miejską [...] realizowany zgodnie z terminami przewidzianymi w u.d.i.p. oraz na każdy wniosek skarżącemu została udzielona odpowiedź zgodnie ze stanem faktycznym, przez co w ocenie organu zarzuty skarżącego są bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie budzi wątpliwości w sprawie, że Komendant Straży Miejskiej, jako kierujący Strażą Miejską [...], jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1763), straż miejska jest jednostką organizacyjną gminy (miasta) - samorządową umundurowaną formacją powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy (miasta), której koszty funkcjonowania - jak wynika z art. 1 ust. 1 i art. 5 tej ustawy - są ponoszone z budżetu gminy. Szczegółowy katalog zadań straży określa art. 11 ust. 1 ww. ustawy.
W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22).
W ocenie Sądu, żądane we wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. informacje mają charakter informacji publicznej gdyż są to informacje o sposobie działania jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego (Straży Miejskiej) oraz o sposobie gospodarowania mieniem komunalnym. Stanowiska tego nie kwestionują strony postępowania.
W ocenie Sądu, Komendant pozostaje w bezczynności albowiem dotychczas nie udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek dostępowy. Dostrzec trzeba, iż wskazany wniosek z dnia [...] kwietnia 2024 r. jest jasno sprecyzowany. Skarżący wnosił o wskazanie: czy sytuacja, w której budżet Straży Miejskiej nie pozwala na stworzenie możliwości realizacji zgłaszanych przez mieszkańców interwencji (...) została zgłoszona do Prezydenta [...]? W jaki sposób takie zgłoszenie zostało przekazane tj. drogą ustną czy pisemną oraz, jeśli mieliśmy do czynienia z drogą pisemną, prosił o przesłanie kopii pisma, w którym Prezydent [...] został poinformowany o tym problemie oraz kopii odpowiedzi na to pismo, która nadeszła od Prezydenta [...].
Tymczasem organ w piśmie z dnia [...] maja 2024 r. poinformował skarżącego, iż powyższe kwestie są na bieżąco omawiane z Prezydentem oraz osobami do tego upoważnionymi. Zdaniem Sądu, udzielona odpowiedź nie czyni zadość jasno sformułowanemu pytaniu we wniosku dostępowym, które odnosi się do wskazania "czy" sytuacja została zgłoszona, "w jakiej formie" oraz jeśli była to forma pisemna to żąda się "nadesłania" konkretnych dokumentów.
Skarżący dopytywał, doprecyzowywał swoje żądanie jednakże w dalszym ciągu organ prowadził ze skarżącym korespondencję, w której nie udzielił wprost odpowiedzi. Komendant odniósł się do tematyki podwyżek wynagrodzeń w Straży Miejskiej [...] (pismo z dnia [...] lipca 2024 r.) oraz nawiązywał do wcześniejszej korespondencji ze skarżącym (pismo z dnia [...] sierpnia 2024 r.) – nie udzielił jednak skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] kwietnia 2024 r.
W efekcie powyższego Sąd uznał, iż skarga na bezczynność Komendanta jest zasada i dlatego zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy we wskazanym zakresie nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej), lecz wynika z nieprawidłowego interpretowania i zastosowania przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Ta okoliczność w ocenie Sądu nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu zwrot kosztów postępowania sądowego, które objęły uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 złotych.