II SAB/Wa 501/24

II SAB/Wa 501/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy [...]do rozpatrzenia wniosku z dnia [...]czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kosztu zamontowania bilbordu reklamowego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2024 r. A. Z., zw. dalej "skarżącym", złożył za pośrednictwem platformy e-PUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy [...]. Wniosek dotyczył informacji związanych z bilbordami reklamowymi posiadanymi przez Bibliotekę, w tym ich ilości, daty zamontowania oraz cen. Dodatkowo, wnioskodawca zwrócił się o dane dotyczące nośnika reklamowego usytuowanego przy ul. [...], w tym informacje o przedmiocie reklamy oraz o ewentualnym udostępnianiu nośnika firmom zewnętrznym, wraz z żądaniem przedstawienia okresu i ceny tego udostępnienia oraz faktur i umowy dzierżawy.
Termin na udzielenie odpowiedzi upłynął [...] czerwca 2024 r., jednak do tej daty według twierdzeń skarżącego, nie otrzymał żadnej informacji ani odpowiedzi na swój wniosek. W związku z tym, dnia 10 lipca 2024 r., A. Z. złożył skargę na bezczynność Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy [...], wskazując na naruszenie przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej.
Skarżący domagał się zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r., stwierdzenia bezczynności i że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania sumy pieniężnej w kwocie 1000 zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy [...], w piśmie datowanym na 1 sierpnia 2024 r., udzielił częściowej odpowiedzi.
Zgodnie z odpowiedzią, Biblioteka posiada jedną konstrukcję metalową do ekspozycji bannerów reklamowych, usytuowaną przed jej budynkiem. Informowano, że konstrukcja ta została wykonana ponad 5 lat temu, a jej obecna wartość nie przekracza 500 zł. Wskazano również, że udzielenie szczegółowych informacji w tej sprawie wymaga skorzystania z zasobów archiwalnych oraz oddelegowania pracownika, co mogłoby negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie Biblioteki dlatego też kwalifikuje ją jako informację przetworzoną.
W odniesieniu do nośnika reklamowego przy ul. [...], Biblioteka poinformowała, że jest on własnością Urzędu Miasta [...] i służy do ekspozycji bannerów reklamujących m.in. imprezy organizowane przez Bibliotekę. Ustalono, że nośnik został udostępniony Bibliotece jeden raz, za kwotę 300 zł brutto, a odpowiednia umowa oraz faktura zostały załączone do pisma.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Biblioteki wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, argumentując, że odpowiedź na wniosek została udzielona niezwłocznie po odczytaniu go przez dyrektora, który pierw był zajęty organizacją ważnego wydarzenia, a później przebywał na urlopie. Organ stwierdził również, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a ewentualne opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi nie świadczyło o złej woli ze strony Biblioteki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Natomiast sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy [...]. Jednakże o tym, czy w tego rodzaju sprawie skarga na bezczynność organu zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie, decyduje Sąd. W ocenie Sądu orzekającego, okoliczności sprawy oraz przytoczone w skardze na bezczynność zarzuty nie uzasadniają przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie.
Przekonanie skarżącego o pozostawaniu Dyrektora Biblioteki w bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej jest trafne. Bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Nie jest w ogóle kwestionowane, także w odpowiedzi na skargę, że rzeczywiście, mimo wpływu wniosku w dniu [...] czerwca 2024 r., informacja została udzielona dopiero 1 sierpnia 2024 r., a więc po otrzymaniu skargi, co miało miejsce 10 lipca 2024 r. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U z 2022 r., poz. 909 ze zm.), zw. dalej "u.d.i.p.", jasno stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak, niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Według ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Art. 15 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy natomiast terminu udostępnienia informacji po zawiadomieniu wnioskodawcy o dodatkowych kosztach jej udzielenia, co w sprawie w ogóle nie miało miejsca. Nie mają przy tym znaczenia powody, dla których podmiot zobowiązany do udzielenia informacji jej nie udzielił lub zaniechał powiadomienia, o jakim mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w tym dotyczące jego organizacji, czy funkcjonowania.
Bez wątpienia spełnione zostały także pozostałe warunki uznania stanu bezczynności w rozpoznawanej sprawie, skoro na gruncie przepisów ustawy o bezczynności można mówić tylko wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Przepis art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, obejmująca informacje o jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania publiczne w zakresie ich statusu prawnego lub formy prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, dysponowanym majątkiem, trybie działania jednostek organizacyjnych, treści i postaci dokumentów urzędowych. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (wyrok z dnia 22 grudnia 2015 r. II SAB/Kr 199/15) nie ulega wątpliwości, że taką jednostką organizacyjną wykonującą zadania publicznego samorządu gminnego jest także publiczna biblioteka gminna. Wynika to wprost z art. 18 i 19 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. z 2022 r., poz. 2393 ze zm.). Każda gmina ma obowiązek utworzenia przynajmniej jednej biblioteki publicznej, poprzez którą następuje zaspokajanie potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych ogółu społeczeństwa oraz uczestniczenie w upowszechnianiu wiedzy i kultury. Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy [...] jest samorządową instytucją kultury realizującą zadania publiczne w zakresie wspomnianej ustawy o bibliotekach, jak również ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 87 ze zm.). Zgodnie z art. 4 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności między innymi organy władzy publicznej oraz podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4), będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3 ). Oznacza to, że dyrektor biblioteki publicznej w zakresie wykonywania obowiązków związanych z kierowaniem taką jednostką organizacyjną jaką jest biblioteka publiczna ma obowiązek udostępniania informacji publicznej o której ma wiedzę lub pozostającej w jej dyspozycji.
Zgodzić się również należy ze skarżącym, że informacje dotyczące bilbordów reklamowych posiadanych przez Bibliotekę (w tym ich ilości, daty zamontowania oraz cen), jak również dane dotyczące nośnika reklamowego usytuowanego przy ul. [...] (w tym informacje o przedmiocie reklamy oraz o ewentualnym udostępnianiu nośnika firmom zewnętrznym, wraz z żądaniem przedstawienia okresu i ceny tego udostępnienia oraz faktur i umowy dzierżawy) stanowią informację publiczną.
Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. za informację publiczną uznać należy wszelkie informacje o podmiotach obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, d i f u.d.i.p.), o zasadach ich funkcjonowania, w tym trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), jak również o majątku publicznym, w tym majątku Skarbu Państwa, majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz ciężarach publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a, c i h u.d.i.p.). Nie ulega również wątpliwości, że wydatki poniesione przez Bibliotekę na bilbordy reklamowe, jak również dzierżawę nośnika reklamowego usytuowanego przy ul. [...] finansowane były ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna, zgodnie z zasadą wyrażoną w ww. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.). Zasada jawności gospodarki środkami publicznymi, aby mogła być w pełni realizowana, musi natomiast obejmować swobodny dostęp obywatela do informacji o działalności państwa w wymiarze finansowym. Z tej też przyczyny dane odnoszące się do wysokości środków publicznych wydatkowanych przez organ administracji publicznej we wnioskowanym zakresie stanowią informację publiczną.
W świetle powyższego Dyrektor Biblioteki powinien załatwić wniosek poprzez udostępnienie żądanych informacji, ewentualnie powinien wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co winno nastąpić w przypadku stwierdzenia przez organ, że informacje te objęte są ochroną przewidzianą w art. 5 u.d.i.p., lub też w przypadku zakwalifikowania żądanych informacji publicznych, jako informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przy jednoczesnym uznaniu, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, który warunkuje uzyskanie dostępu do tego rodzaju informacji.
Tym samym, Dyrektor Biblioteki - poprzez udzielenie w dniu 1 sierpnia 2024 r. części wnioskowanej informacji, jak również nie udzielenie informacji w pozostałej części (z uwagi na uznanie jej za informację przetworzoną) - dopuścił się bezczynności.
W ocenie Sądu taka sekwencja zdarzeń czyni skargę zasadną w zakresie w jakim Dyrektor Biblioteki nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpoznania wniosku bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, przy jednoczesnym niepodjęciu żadnych czynności umożliwiających wydłużenie tego terminu.
Mając również na uwadze, że Dyrektor Biblioteki nie odpowiedział w pełni na wniosek z dnia [...] czerwca 2024 r. Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Dyrektora Biblioteki do rozpatrzenia ww. wniosku w zakresie kosztu zamontowania bilbordu reklamowego,
Zaznaczenia wymaga, że informacja dotycząca kosztów zamontowania bilbordu, nie może być klasyfikowana jako informacja przetworzona, w sytuacji gdy nie wymaga przetworzenia czy też analizy. Zobowiązanie Sądu do rozpatrzenia wniosku wskazuje na konieczność zapewnienia transparentności i dostępu do informacji, które są istotne dla obywateli, w tym skarżącego.
Oznacza to, że Dyrektor Biblioteki powinien dostarczyć dokładnych i kompletnych informacji dotyczących kosztów, które można łatwo zidentyfikować i udostępnić, bez konieczności ich dalszej obróbki.
Z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu zobligowany jest do wypowiedzenia się w kwestii, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wypowiedź w tym zakresie wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom organu, że jego działanie nie było zamierzone a wynikało z przygotowania wydarzenia kulturalnego, a następnie planowanego urlopu. Jak również po części było skutkiem nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz błędnej kwalifikacji danych objętych wnioskiem. Te okoliczności skłoniły Sąd do uznania, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Jednocześnie Sąd uznał, że nieprawidłowości, których dopuścił się organ nie są tego rodzaju, aby uzasadniały nałożenie nań sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Suma pieniężna pełni jedynie akcesoryjną funkcję prewencyjno-represyjną wobec organu. Celem jej jest przede wszystkim zrekompensowanie uszczerbku (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności organu administracji. W analizowanym przypadku skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby sugerować, że wskutek bezczynności organu doznał jakiejkolwiek straty, zarówno majątkowej, emocjonalnej, czy też zdrowotnej. Z tych względów Sąd nie uznał zasadności wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej.
Z tych względów, o zobowiązaniu organu (w pkt 1) orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 p.p.s.a.; w pkt 2) na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a; w pkt 3) na podstawie art. 151 p.p.s.a.; a w pkt 4) na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a.