II SAB/Wa 482/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuoświadczenie majątkowenazwisko rodoweinformacja publicznaWSAPrezydent Miastaprawo administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie udostępnienia nazwiska rodowego urzędniczki, uznając, że nie jest to informacja publiczna.

Skarżący domagał się udostępnienia nazwiska rodowego urzędniczki A. W., twierdząc, że nie zostało ono ujawnione w jej oświadczeniach majątkowych, co stanowiło brak informacji publicznej. Prezydent Miasta argumentował, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a jedynie danych osobowych lub prośby o korektę dokumentu złożonego przez osobę trzecią. Sąd przychylił się do stanowiska organu, oddalając skargę.

Skarżący P. O. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, którym było nazwisko rodowe urzędniczki A. W. Skarżący twierdził, że nazwisko to było celowo pomijane w oświadczeniach majątkowych, a organ uchylał się od jego ujawnienia. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wskazał, że korespondencja prowadzona przez skarżącego nie stanowiła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a dotyczyła raczej wyjaśnienia okresu przechowywania oświadczeń, prośby o ich korektę lub publikację w Biuletynie Informacji Publicznej. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, uznał, że samo nazwisko rodowe osoby fizycznej, nawet pełniącej funkcje publiczne, nie jest informacją publiczną. Nie jest to informacja o sprawie publicznej ani o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji publicznych. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie obejmuje żądania wyjaśnienia przyczyn, oceny stanowiska organu, odtworzenia pełnego zakresu dokumentu, jego korekty przez organ, ani żądania publikacji w BIP. W związku z tym, uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo nazwisko rodowe osoby fizycznej, nawet pełniącej funkcje publiczne, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nazwisko rodowe nie jest informacją o sprawie publicznej ani o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji publicznych. Nie jest to również informacja niezbędna dla realizacji celów dostępu do informacji publicznej, a jedynie dane osobowe służące identyfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 10

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Reguluje tryb udostępniania informacji publicznej na wniosek.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje na kontrolę działalności administracji publicznej, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie w przedmiocie oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa rodzaje informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy publikacji informacji w Biuletynie Informacji Publicznej.

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w przypadku bezczynności.

u.s.g. art. 24h § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa obowiązek składania oświadczeń majątkowych przez samorządowców.

u.s.g. art. 24i § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Stanowi o jawności informacji zawartych w oświadczeniu majątkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie udostępnienia nazwiska rodowego urzędniczki nie stanowi informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej nie obejmuje żądania wyjaśnienia przyczyn, oceny stanowiska organu, korekty dokumentu ani publikacji w BIP. Korespondencja skarżącego nie była formalnym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sama w sobie informacja o nazwisku rodowym danej osoby, choćby osoba ta pełniła funkcje publiczne, nie posiada waloru informacji publicznej. W trybie u.d.i.p. nie można żądać wyjaśnienia przyczyn określonego stanu rzeczy (...), czy oceny stanowiska organu w tym zakresie. Informacja udostępniana w BIP nie może być przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skład orzekający

Danuta Kania

sprawozdawca

Dorota Kozub-Marciniak

asesor

Karolina Kisielewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście danych osobowych i oświadczeń majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku nazwiska rodowego w oświadczeniu majątkowym i interpretacji przepisów u.d.i.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i granic tego prawa, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością działań władzy.

Czy nazwisko rodowe urzędnika to informacja publiczna? WSA wyjaśnia granice dostępu do danych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 482/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Karolina Kisielewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 10, art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. O. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. P. O. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na "decyzję" Prezydenta [...] (dalej: "organ") w przedmiocie niedopuszczenia do głosowania "z przyczyn formalnych" wniesionego przez niego obywatelskiego projektu nr [...] o nazwie [...] ([...]). W treści skargi Skarżący zawarł również wniosek o "rozpatrzenie braku reakcji organu na wniosek o dostęp do informacji publicznej w postaci udostępnienia danych dyr. OPS A. W.".
W odpowiedzi na skargę, ustosunkowując się do treści skargi w zakresie "rozpatrzenia braku reakcji organu na wniosek o dostęp do informacji publicznej (...)" Prezydent [...] wskazał co następuje:
W dniu [...] lutego 2023 r. z adresu "M. O. [...]" na adres email Wydziału Redakcji Biuletynu Informacji Publicznej (dalej: "BIP") w Gabinecie Prezydenta [...], wysłany został mail o treści: "Jaki okres czasu przechowywane są na ogólnodostępnej stronie oświadczenia majątkowe urzędników i czy np. osoba, która odeszła w 2016 roku jest jeszcze uwidoczniona (...)". Pod mailem widniał podpis "M.".
W okresie od dnia [...] lutego 2023 r. do dnia [...] lutego 2023 r. prowadzona była pomiędzy M. O. (dalej: "Wnioskodawca") a R. A. - Naczelnikiem Wydziału [...] (dalej: "Naczelnik Wydziału") w Gabinecie Prezydenta, korespondencja mailowa w tej sprawie.
W dniu [...] lutego 2023 r. Wnioskodawca po raz pierwszy poruszył sprawę oświadczenia majątkowego A. W., wskazując, że "Kwestia dodatkowa (...) to wymóg podawania przez kobiety danych personalnych z uwzględnieniem nazwiska rodowego co przy dyrektor A. W. nigdy nie było ani stosowane ani też wymagane". W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału poinformował, że nie jest właściwy w ww. kwestii.
W mailu z dnia [...] marca 2023 r., skierowanym do Naczelnika Wydziału, Wnioskodawca napisał: "Do atrybutu Pana stanowiska przypisana jest funkcja udostępnianie informacji publicznej, którymi są również poprawne w formie i treści oświadczenia majątkowe. Zażądał "uzupełnienia treści oświadczeń tak, by spełniały one wymogi formalne poprzez umieszczenie co najmniej właściwego sprostowania w załączniku". Wskazał: "Oczekujemy zatem na odtworzenie pełnego zakresu oświadczenia (...)". Alternatywnie wskazał, że oczekuje "osobnym mailem poinformowania (go) o ustaleniach faktycznych".
W dniu [...] marca 2023 r. sprawa, w zakresie w jakim dotyczyła nieprawidłowości w oświadczeniu majątkowym A. W., została zgodnie z kompetencjami - drogą mailową - przekazana przez Naczelnika Wydziału [...] do E. K. - Kierownika Zespołu [...].
W mailu z dnia [...] marca 2023 r. skierowanym do Naczelnika Wydziału, Wnioskodawca napisał: "Odpowiadając na sugestię jakoby nic od Pana nie zależało w temacie umieszczonego na przypisanej Panu stronie informacyjnej BIP [...] to zauważyć należy, że po stwierdzeniu określonego braku (...) tu nazwiska rodowego p. A. W. (...) do Pana należy inicjatywa polegająca finalnie na skorygowaniu tak oczywistego błędu poprzez umieszczenie w załączniku odpowiedniej korekty i poinformowanie o tym fakcie osobę zainteresowaną poprawną formą oświadczenia". Stwierdził również: "(...) Dlatego też oczekuję na właściwą reakcję z Pana strony w podnoszonym temacie poprzez zamieszczenie właściwego sprostowania i informacje o poczynionych krokach".
Pismem z dnia [...] marca 2023 r. znak [...] Gabinet Prezydenta [...] przekazał korespondencję Wnioskodawcy do Biura Zgodności, celem zajęcia się sprawą zgodnie z właściwością.
W związku z powyższym w mailu z dnia [...] marca 2023 r. Naczelnik Wydziału poinformował Wnioskodawcę: "Pańska korespondencja została przekazana do Biura Zgodności Urzędu [...], które jest merytorycznie właściwe w sprawie".
W dniu [...] marca 2023 r. Wnioskodawca skierował kolejnego maila do Naczelnika Wydziału, w którym podniósł m.in.: "Odpowiedź z BZ (Biura Zgodności) nie spełnia pokładanych w niej nadziei, dlatego równolegle kieruję pismo do Pana jako dysponenta informacji publicznej. Prezentowana powierzchowna odpowiedz w niczym nie pomogła w koncyliacyjnym sposobie ustalenia nazwiska rodowego Dyrektor OPS A. W. Należy zdawać sobie sprawę, że nazwisko rodowe nie jest żadną tajemnicą, a mimo to corocznie i nieprzypadkowo zobowiązana pomijała w oświadczeniu majątkowym ten istotny i niezbędny z punktu widzenia poprawności przedłożenia element. (...) Dlatego zwracam się mimo widocznej niechęci powtórnie do ujawnienia tego zakresu i przekazanie nazwiska rodowego chociażby w trybie informacji publicznej, której elementem jest oświadczenie (...)".
W treści maila z dnia [...] marca 2023 r. Naczelnik Wydziału ponownie poinformował Wnioskodawcę: "Informowałem już Pana, że nie jestem właściwy w tej sprawie. Właściwe jest Biuro Zgodności".
W odpowiedzi, w mailu z tej samej daty Wnioskodawca stwierdził: "Pan jest od
jawności informacji publicznej więc sprawa jak najbardziej Pana dotyczy".
Dalej organ wskazał, że z treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, iż P. O. złożył w sprawie A. W. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który był wielokrotnie ponawiany i na który nie uzyskał odpowiedzi. Wskazał bowiem m.in. "moje liczne wnioski spotkały się z milczeniem". Zawnioskował przy tym o "dołączenie pism kierowanych do dyr. A.
w sprawie dostępu do informacji publicznej".
W związku z powyższym organ zaznaczył, że wszystkie wymienione powyżej wiadomości e-mail, kierowane były do R. A. (ew. Redakcji BIP w Gabinecie Prezydenta [...]) z adresu "M. O. [...]". Pierwszy mail wysłany z tego adresu został dodatkowo podpisany "M.". Tymczasem skarga na bezczynność została podpisana przez P. O. Organ zaznaczył przy tym, że nie odnaleziono korespondencji w sprawie oświadczeń majątkowych A. W., która byłaby kierowana przez P. O. do Naczelnika Wydziału [...] w Gabinecie Prezydenta.
Niezależnie od powyższego organ wskazał, że przytoczone w wymienionych wyżej mailach żądania Wnioskodawcy, dotyczące oświadczeń majątkowych A. W., nie stanowią wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.". Za wniosek o dostęp do informacji publicznej nie może być bowiem uznane żądanie wyjaśnienia motywów działania organu, zawarte w pierwszym mailu Wnioskodawcy dotyczącym sprawy A. W. z dnia [...] lutego 2023 r. o treści: "wymóg podawania przez kobiety danych personalnych z uwzględnieniem nazwiska rodowego co przy dyrektor A. W. nigdy nie było ani stosowane ani też wymagane, jaka mogła być tego przyczyna (...)". Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wnioskiem w świetle u.d.i.p. może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Faktem z kolei jest każda czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Pytanie objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej powinno dotyczyć zatem konkretnych faktów, a nie ocen, czy motywów działania organu. Informacje publiczne odnoszą się bowiem do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania.
Organ podniósł również, że prawo do informacji publicznej nie obejmuje swym zakresem prawa żądania "odtwarzania pełnego zakresu", czy też doprowadzenia do sprostowania bądź uzupełniania dokumentu złożonego organowi przez osobę trzecią, czego Wnioskodawca domagał się w swoich kolejnych mailach (z dnia: [...] marca 2023r., [...] marca 2023 r. oraz [...] marca 2023 r.). Wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej nie jest żądanie podjęcia kroków zmierzających do uzyskania od osoby trzeciej dokumentu zawierającego określone dane - w niniejszej sprawie doprowadzenia do złożenia przez A. W. "oświadczenia" (korekty) zawierającego jej nazwisko rodowe.
Jako ww. wniosek nie może być również potraktowane żądanie dokonania takiej korekty bezpośrednio przez organ, a następnie opublikowanie jej w BIP. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.) oraz publikacja informacji w BIP (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) to odmienne (niezależne) tryby udostępniania informacji publicznej. Żądanie opublikowania określonej informacji w BIP, nie może być przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Uprawnienie do udostępnienia informacji publicznej na wniosek należy rozumieć jako uprawnienie do osobistego uzyskania wnioskowanej informacji publicznej.
Zatem nawet gdyby przyjąć, że przedmiotem żądania Wnioskodawcy było udostępnienie mu informacji publicznej, to ze względu na oczekiwany sposób przekazania informacji, czyli żądnie zamieszczenia określonej informacji w BIP, nie mogłoby ono zostać zakwalifikowane jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tylko jako wniosek o opublikowanie dokumentu zawierającego informację publiczną w BIP. Przy czym w świetle przepisów u.d.i.p. prawo do informacji publicznej nie obejmuje swym zakresem możliwości żądania od podmiotu zobowiązanego - dysponenta informacji - publikacji określonych informacji w BIP.
Podsumowując organ wskazał, że ani przedmiot żądań Wnioskodawcy, ani oczekiwany sposób ich realizacji nie uzasadniały zakwalifikowania ich jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 u.d.i.p. W konsekwencji ewentualna skarga do Sądu, w zakresie w jakim dotyczyłaby wyjaśnienia przyczyn braku nazwiska panieńskiego A. W. w jej oświadczeniach majątkowych, jak również sprostowania tychże oświadczeń, nie stanowiłaby skargi na bezczynność w zakresie realizacji prawa do informacji publicznej.
Końcowo organ podniósł, że Wnioskodawca stosowne wyjaśnienia dotyczące braków w oświadczeniach majątkowych A. W. otrzymał od Biura Zgodności pismami z dnia [...] marca 2023 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2023 r. Natomiast zakres kompetencji Naczelnika Wydziału [...], określony w Regulaminie organizacyjnym Urzędu [...] oraz w Regulaminie Gabinetu Prezydenta, nie obejmuje spraw z zakresu oświadczeń majątkowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga została rozdzielona na: 1) skargę na czynność Prezydenta [...] polegającą na odmowie weryfikacji projektu zgłoszonego w ramach konsultacji społecznych budżetu obywatelskiego (zarejestrowaną pod sygn. II KO/Wa 295 i przekazaną do Wydziału V WSA w Warszawie) oraz 2) skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (zarejestrowaną pod sygn. II SAB/Wa 482/23).
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. (data wpływu do Sądu), w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2023 r. o doprecyzowanie treści skargi na bezczynność, Skarżący wskazał, że skarga została wniesiona m.in. "na organ podległy Prezydentowi, którego przedstawicielem jest dyr. A., który w sposób zastanawiający i uporczywy uchyla się przez udostępnieniem oczywistej informacji publicznej w postaci nazwiska rodowego dyr. OPS [...] A. W., która rokrocznie nie zamieszczała w swoich oświadczeniach majątkowych pełni wymaganych danych, a która wsławiła się pośpieszną ucieczką ze stanowiska w atmosferze skandalu, co przedstawione zostało w art. "[...]" (punkt 2 pisma).
Do ww. pisma Skarżący załączył m.in. treść wiadomości email z dnia [...] marca 2023 r. skierowanej do R. A. - Naczelnika Wydziału [...] w Urzędzie [...].
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2023 r. P. O. podniósł: "osoba dyr. A. jawi się na stronach [...] jako odpowiedzialna za udostępnienie informacji publicznej (...) stąd też oczywisty wniosek o pomijaną w sposób celowy w oświadczeniach majątkowych przez dyr. W. informację o nazwisku rodowym. Wniosek został więc skierowany do niego. Pomimo licznych pism niezbędne w sprawie dane nie zostały w ogóle udostępnione a zastąpione zostały nic nie wnoszącym do sprawy monologiem i przerzucaniem się odpowiedzialnością, co nie powinno mieć w ogóle miejsca. To w żadnym razie nie jest udostępnienie nazwiska rodowego, o które w prostej formie wzmiankowałem (...) powołując się na dostęp do informacji publicznej. Oczywista forma kierowania do przełożonego Biuletynu Informacji Publicznej jakim jest dyr. A. z Gabinetu Prezydenta informacji i wniosku o uzupełnienie i przekazanie pomijanych danych w nazwisku rodowym dyr. W. umiejscowionego na stronie BIP jest sprawą ewidentną. Osoba zatwierdzająca wprowadzenie danych jest w gruncie rzeczy odpowiedzialna za jakość danych podlegających upublicznieniu w BIP (...)".
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2023 r. (data wpływu do Sądu) Skarżący uzupełnił stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Skarga została rozpoznana w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (skarga na czynność Prezydenta [...] polegającą na odmowie weryfikacji projektu zgłoszonego w ramach konsultacji społecznych budżetu obywatelskiego została rozpoznana postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 21 września 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1694/23 - postanowienie nieprawomocne).
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy administracyjnej, czy też - w przypadku, gdy znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.".
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości, że Prezydent [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), co oznacza, że zakres podmiotowy ustawy został w niniejszej sprawie spełniony.
Odnosząc się do zakresu przedmiotowego zauważyć należy w pierwszej kolejności, że w świetle odpowiedzi udzielonych przez Skarżącego na wezwanie Sądu do sprecyzowania skargi, przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie - w trybie u.d.i.p. - nazwiska rodowego A. W. Wskazuje na to treść maila skierowanego w ww. dacie do Wydziału BIP Gabinetu Prezydenta [...], cytowana w części sprawozdawczej uzasadnienia, a powołana przez Skarżącego za pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r.
Z treści tego maila wynika, że był wysłany do organu z adresu "[...]". Adres ten był również wskazywany przez Skarżącego w pismach procesowych z dnia [...] września 2023 r. oraz [...] września 2023 r. (data wpływu do Sądu). Pozwala to przyjąć, że ww. wniosek z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej był skierowany do organu przez Skarżącego – P. O. posługującego się adresem email: "[...]".
Informacją publiczną - w świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś rodzaje takich informacji określa art. 6 u.d.i.p. nie stanowiąc jednak zamkniętego katalogu.
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Zarówno Konstytucja RP, jak i u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności" służące m.in. tak podstawowym celom jako definiowanie administracji publicznej, czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (zob. J. Boć, Pojęcie administracji, [w:] J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej – "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe", [w:] J. Korczak (red.): Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114). Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, Lex 2016, art. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 711/23; publ. CBOSA).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowisko, zgodnie z którym "informacją publiczną" jest każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19; publ. CBOSA). Przyjęto również, że nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (por. wyroki NSA: z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18; z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2710/17; z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2434/16; z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1586/16; z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I sygn. akt OSK 1380/17) i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że przedmiotem wniosku z dnia [...] marca 2023 r. nie jest informacja publiczna w rozumieniu ww. przepisów. Sama w sobie informacja o nazwisku rodowym danej osoby, choćby osoba ta pełniła funkcje publiczne, nie posiada waloru informacji publicznej. Nie jest to bowiem informacja o sprawie "publicznej" w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia, nie ma też związku z pełnieniem funkcji publicznych, nie jest również informacją o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji publicznych (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Informacja o nazwisku rodowym stanowi dane osobowe, a więc dane, które nie są konieczne dla realizacji celów dostępu do informacji publicznej. Informacja o nazwisku rodowym służy jedynie identyfikacji określonej osoby fizycznej po to, aby ułatwić jej działanie w obrocie prawnym i gospodarczym.
Powyższej oceny nie podważają zarzuty skargi oraz późniejszych pism procesowych, w których Skarżący nawiązywał do wcześniejszej korespondencji prowadzonej z organem w sprawie - jak podnosił - pominięcia informacji o nazwisku rodowym A. W. w oświadczeniu majątkowym zamieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu [...]. Przy czym korespondencja ta - opisana szczegółowo w części sprawozdawczej uzasadnienia - nie dotyczyła rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz - w pierwszej kolejności - podania przez organ okresu publikowania oświadczeń majątkowych w BIP, a następnie - uzupełnienia (korekty) oświadczenia majątkowego ww. osoby.
W związku z tym podzielić należy stanowisko organu, że zawarte w mailach Skarżącego żądania dotyczące oświadczenia majątkowego A. W., nie stanowią wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 10 u.d.i.p. Po pierwsze, Skarżący nie powoływał się na ustawę o dostępie do informacji publicznej i nie formułował określonego żądania w trybie tej ustawy - uczynił to dopiero w mailu z dnia [...] marca 2023 r., co potwierdził na etapie postępowania sądowego. Po drugie, w trybie u.d.i.p. nie można żądać wyjaśnienia przyczyn określonego stanu rzeczy (np. niezamieszczenia nazwiska rodowego danej osoby w oświadczeniu majątkowym), czy oceny stanowiska organu w tym zakresie. W trybie u.d.i.p. nie można również domagać się "odtworzenia pełnego zakresu", czy też doprowadzenia do sprostowania (korekty) bądź uzupełnienia oświadczenia majątkowego złożonego organowi przez osobę trzecią. Nie można również domagać się, aby korekty takiej dokonał organ w Biuletynie Informacji Publicznej, w szczególności poprzez działania kierownika komórki organizacyjnej, do której zadań należy redagowanie BIP. W tym miejscu wskazać należy, że - jak wynika z akt sprawy - korespondencja Skarżącego w przedmiocie braków oświadczenia majątkowego ww. osoby została przekazana do właściwej w tym zakresie komórki organizacyjnej (Biura Zgodności Urzędu [...]), a o stanowisku zajętym przez tę komórkę organizacyjną Skarżący został poinformowany pismem z dnia [...] marca 2023 r. znak: [...].
Wskazać również należy, że w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można żądać udostępnienia oświadczenia majątkowego funkcjonariusza publicznego, ani wybranych treści tego dokumentu. Zgodnie z art. 24h ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 - stan prawny na datę złożenia wniosku, tj. 23 marca 2023 r.), dalej: "u.s.g.", do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym obowiązani są radny, wójt (burmistrz, prezydent miasta), zastępca wójta (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W myśl art. 24i ust. 1 u.s.g. informacje zawarte w oświadczeniu majątkowym są jawne, z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania składającego oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości. Jawne informacje zawarte w oświadczeniach majątkowych są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (ust. 2). Informacja udostępniania w BIP nie może być przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 u.d.i.p.
Zaznaczyć również trzeba, że analiza i kontrola danych zawartych w oświadczenia majątkowych jest dokonywana zgodnie z zasadami określonymi w art. 24h ust. 6 - 12 u.s.g.
W świetle powyższego brak było podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem organowi nie można zarzucić, iż w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności względem wniosku Skarżącego z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Informacja o nazwisku rodowym wymienionej osoby nie mieści się w zakresie przedmiotowym definicji informacji publicznej zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś kwestia treści oświadczenia majątkowego podnoszona w korespondencji poprzedzającej ten wniosek nie podlegała rozpatrzeniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z przyczyn powyżej przedstawionych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI