II SAB/Wa 473/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie "Planu Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji na rok 2023". Organ uznał dokument za wewnętrzny i niepodlegający udostępnieniu. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd uznał, że plan kontroli jest informacją publiczną i zobowiązał organ do jego rozpoznania, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Sprawa dotyczyła skargi W.D. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, którą stanowił "Plan Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji na rok 2023". Organ początkowo odmówił udostępnienia, uznając dokument za wewnętrzny. Skarżący argumentował, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, każdy dokument dotyczący spraw publicznych powinien zostać udostępniony. Sąd administracyjny uznał, że plan kontroli, zatwierdzony przez Komendanta Głównego Policji, ma charakter informacji publicznej i nie jest dokumentem roboczym. W związku z tym, sąd zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zatwierdzony plan kontroli stanowi informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że plan kontroli, będący zatwierdzonym dokumentem określającym zakres i cele kontroli w jednostkach Policji, odnosi się do sfery faktów i wewnętrznego funkcjonowania jednostek, a zatem podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (12)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek udostępniania informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Katalog przykładowych rodzajów informacji publicznej, w tym dokumentacja przebiegu i efektów kontroli.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Termin 14 dni na udostępnienie informacji publicznej na wniosek.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym skargi na bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcia sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definicja dokumentu urzędowego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność.
u.o.Policji art. 1 § 1
Ustawa o Policji
Definicja Policji jako formacji służącej społeczeństwu.
u.k.a.r. art. 12 § 1
Ustawa o kontroli w administracji rządowej
Obowiązek prowadzenia kontroli zgodnie z planem kontroli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Plan kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji na rok 2023 stanowi informację publiczną. Organ pozostawał w bezczynności, nie udostępniając informacji w ustawowym terminie.
Odrzucone argumenty
Plan kontroli jest dokumentem wewnętrznym i nie stanowi informacji publicznej. Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ odpowiedział na wniosek w terminie.
Godne uwagi sformułowania
każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa dokument wewnętrzny, roboczy
Skład orzekający
Iwona Maciejuk
przewodniczący
Lucyna Staniszewska
sprawozdawca
Łukasz Krzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście planów kontroli organów, a także ocena bezczynności organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o plan kontroli Policji, ale zasady są ogólne dla dostępu do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa obywateli do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy rozstrzygają spory między obywatelami a organami władzy w tym zakresie.
“Czy plan kontroli Policji to informacja publiczna? Sąd rozstrzyga spór o dostęp do danych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 473/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Maciejuk /przewodniczący/ Lucyna Staniszewska /sprawozdawca/ Łukasz Krzycki Symbol z opisem 6480 658 Sygn. powiązane III OSK 719/24 - Wyrok NSA z 2024-11-15 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2023 r. sprawy ze skargi W.D. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpoznania wniosku W.D. z dnia [...] maja 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Głównego Policji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz W.D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie I. Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Komendanta Głównego Policji (dalej: "Organ") w odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] maja 2023 r. złożony przez W. D. (dalej: "Skarżący"). II. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. 1. Pismem z dnia [...] maja 2023 r. Skarżący wystąpił, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj.: o udostępnienie Planu Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji na rok 2023. 2. W dniu [...] maja 2023 r. organ Policji, za pośrednictwem poczty elektronicznej, poinformował Skarżącego, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej, bowiem Plan Kontroli jest wewnętrznym dokumentem Biura Kontroli KGP. W uzasadnieniu Organ wskazał, że Plan Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji na rok 2023 jest dokumentem o charakterze wewnętrznym i nie stanowi informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. III OSK 3335/21 z dnia 15 lipca 2021 r., w którym dokument wewnętrzny charakteryzuje się dwoma jednocześnie występującymi elementami: 1) jest dokumentem urzędowym, a więc posiada cechy, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2) został wytworzony tylko na potrzeby działalności podmiotu, który go wytworzył i nie przedstawia jego stanowiska na zewnątrz. III. Pismem z dnia 6 lipca 2023 r. Skarżący wniósł skargę, w której zarzuca organowi Policji naruszenia: a) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; b) art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych; c) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez zaniechanie udostępnienia informacji publicznej, polegające na udzieleniu na prawidłowo złożony wniosek niejasnej oraz wymijającej odpowiedzi. Wobec powyższego, Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] maja 2023 r. o dostępie do informacji publicznej oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dalej powoływana jako "udip", każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie, przy czym - zgodnie z art. 1 ust. 2 udip przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zgodnie z art. 4 ust. 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a), a także o danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a). Skarżący przytoczył, że w świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie ma wątpliwości co do tego, że Policja jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne. Dokumenty wytworzone przez organy Policji w związku z realizacją przewidzianych prawem zadań, w tym dokonywane czynności kontrolne prowadzone na podstawie ustawy o kontroli w administracji rządowej mieszczą się w zakresie art. 6 udip, a w konsekwencji podlegają udostępnieniu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej kontrolę prowadzi się zgodnie z okresowym planem kontroli, opracowanym przez kierownika komórki do spraw kontroli i zatwierdzonym przez kierownika jednostki kontrolującej. Artykuł 9 tej ustawy nakłada obowiązek przekazania Prezesowi Rady Ministrów na jego wniosek, informacji lub dokumentów dotyczących działalności kontrolnej jednostki kontrolującej, w tym plany kontroli, dokumentację kontroli, informację o realizowanych kontrolach i ich wynikach, o wystosowanych zaleceniach i wnioskach, a także sposobach ich realizacji oraz zbiorcze informacje z wybranych kontroli bądź z działalności kontrolnej tej jednostki. Zgodnie z Decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania wytycznych w zakresie zasad i trybu przeprowadzania kontroli w urzędach obsługujących organy lub w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych wytyczne określają zasady planowania działalności kontrolnej. W § 7 stwierdzono, że w celu ujednolicenia modelu postępowania kontrolnego w resorcie spraw wewnętrznych postanowienia wytycznych mogą być stosowane także do kontroli realizowanych na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. Nr 185, poz. 1092), w zakresie w niej nieuregulowanym. W wytycznych Rozdział 2 jest zatytułowany "Planowanie i programowanie działalności kontrolnej". W § 8 ust 1 stwierdza się, że kontrole wykonywane są zgodnie z rocznym planem kontroli i programami kontroli. Roczny plan kontroli, o którym mowa w § 8 ust. 1, sporządza komórka kontroli, a zatwierdza zarządzający kontrolę. Skarżący przytoczył, za wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Go 228/22, że plan kontroli jest informacją publiczną i podlega udostępnieniu. W związku z powyższym przedmiotem złożonego przeze Skarżącego wniosku było udostępnienie informacji publicznej. Z powodu nieudostępnienia tych informacji zgodnie z wnioskiem organ pozostaje w bezczynności, co sprawia, że niniejsza skarga jest zasadna i konieczna. 2. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podmiot ten, będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialnotechnicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 ustawy), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 ustawy), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2. Uwzględnienie skargi na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej jest uwarunkowane upływem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, od daty złożenia wniosku. Tymczasem Organ wskazał, że wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu Policji w dniu [...] maja 2023 r. Odpowiedź zaś na ten wniosek została udzielona Skarżącemu w dniu [...] maja 2023 r., a zatem w terminie, o którym mowa wyżej. Zarzut bezczynności jest więc niezasadny. Odnosząc się natomiast do kwestii samego żądania Skarżącego, Organ podkreślił, że wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczy sprawy publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu o i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, przy czym dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy, o czym stanowi art. 6 ust. 2 ustawy. Zdaniem organu Policji żądana przez Skarżącego informacja mogłaby zostać udostępniona jako informacja publiczna tylko wówczas, gdyby przybrała postać dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, natomiast żądana informacja nie może być uznana za dokument urzędowy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Z definicji tej wynika, że ustawodawca stworzył podmiotom zobligowanym do udostępnienia informacji publicznej możliwość zachowania w tajemnicy tzw. dokumentów roboczych. Wskazany przepis wymaga bowiem, że aby treść oświadczenia woli lub wiedzy mogła zostać uznana po utrwaleniu za dokument urzędowy, musi być podpisana przez funkcjonariusza publicznego oraz skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Jeżeli nie spełnia tego warunku należy uznać, że takie oświadczenie woli lub wiedzy nie ma charakteru dokumentu urzędowego i nie podlega udostępnieniu w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej. Na poparcie swojej tezy Organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt 11 SAB/Ol 33/07. W ocenie Organu plan Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu ww. przepisów, ale jest dokumentem wewnętrznym, roboczym i nie został skierowany do innych podmiotów, ani też nie został załączony do akt jakichkolwiek spraw. Plan Kontroli Biura nie stanowi też danych publicznych, w rozumieniu powołanych przepisów o dostępie do informacji publicznej, bowiem nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określające pojęcie dokumentu urzędowego. Godzi się zauważyć, że w świetle art. 6 ust. 4 lit. a tiret pierwszy - w zakresie kontroli - dokumentem urzędowym będzie dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Plan Kontroli nie wchodzi w zakres dokumentacji przebiegu i efektów kontroli. Nie zawiera też wystąpień, stanowisk, wniosków lub opinii podmiotów przeprowadzających kontrolę. Inaczej mówiąc, w zakresie kontroli dokumentem urzędowym będzie dokument wytworzony w toku danej kontroli lub stanowiący jej podsumowanie, np. protokół z wykonania tej kontroli, który to przybiera postać dokumentu urzędowego, choćby przez jego zatwierdzenie i podpisanie przez uprawnionego funkcjonariusza. Natomiast, w ocenie Organu sam "Plan Kontroli" jest dokumentem roboczym i wyznacza pewne kierunki działania oraz metodykę prowadzenia kontroli i, co istotne, nie jest de facto wiążący dla organów Policji, ale ma charakter pomocniczy dla określenia pewnego porządku prowadzenia kontroli, i który jest też projektem działania, a nie np. jego rezultatem. Podsumowując, Organ podkreślił, że nie zasługują na uwzględnienie wywody Skarżącego w przedmiocie stosowania ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U z 2020 r., poz. 224), bowiem ustawy tej nie stosuje się do kontroli wewnętrznych, a takimi są kontrole wewnątrz Komendy Głównej Policji. Jest to sfera kompetencji kierownika jednostki, do którego należy uregulowanie tego obszaru według określonych potrzeb zarządczych. Organ wskazał na podobieństwo żądanego dokumentu do wytycznych w zakresie zasad i trybu przeprowadzania kontroli w urzędach obsługujących organy lub w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych. Wytyczne nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Mają zatem charakter fakultatywny, co oznacza, że żaden organ Policji nie ma prawnego obowiązku stosowania tych wytycznych. Niezależnie od tegoż zwrócenia uwagi wymaga to, że wytyczne dotyczą kontrolowania jednostki (organu Policji), a nie jej wewnętrznej komórki organizacyjnej (tu: Biura Kontroli Komendy Głównej Policji). Ponadto, podkreślenia wymaga, że wniosek Skarżącego dotyczy udostępnienia Planu Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji, a nie Planu Kontroli Komendy Głównej Policji. Tym bardziej więc Plan Kontroli Biura Kontroli nie jest dokumentem urzędowym jednostki Policji, ale jest dokumentem wewnętrznym tegoż Biura i nie stanowi informacji publicznej. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. 2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 t.j.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 t.j. – dalej: "p.p.s.a."), obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. 3. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wówczas stosownie do art. 120 p.p.s.a. sprawę rozpoznaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie Skarżący zwalcza bezczynność Komendanta Głównego Policji w udostępnieniu informacji publicznej określonej w jego wniosku z dnia [...] maja 2023 r. Do rozpoznania tego wniosku zastosowanie znalazły więc przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 t.j. – dalej: "u.d.i.p."), która uszczegóławia i konkretyzuje zasadę konstytucyjną z art. 61 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Podstawowym natomiast zadaniem ustawy jest organizacja systemu społecznej kontroli działalności organów administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do informacji posiadanych przez administrację publiczną, a działania administracji były jawne i transparentne. Zatem prawo do uzyskania informacji publicznej stanowi emanację konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, jak również zasady jawności działań administracji publicznej. 4. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca wskazał kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Walor informacji publicznej należy przyznać treści dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie ma informacji wskazanej we wniosku, informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. 5. Analizując zakres przedmiotowy prawa dostępu do informacji publicznej w rozpatrywanej sprawie, należy zwrócić uwagę, że Komendant Główny Policji był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Wobec powyższego należało odnieść się do charakteru żądanych przez Skarżącego informacji. Skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej wytworzonej przez pracowników Biura Kontroli Komendy Głównej Policji, zatwierdzonej przez Komendanta Głównego Policji o nazwie "Plan Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji na rok 2023" i dokument ten istnieje. Został na wezwanie Sądu przekazany przez Organ. Dokument ten przedstawia tematy kontroli, rodzaje i formy kontroli oraz nazwy podmiotów kontrolowanych, którymi są jednostki organizacyjne Policji i ich poszczególne Wydziały na terenie całego kraju, w zakresie podejmowanych przez nie: czynności procesowych dochodzeniowo-śledczych, operacyjno-rozpoznawczych w oparciu o nowe regulacje prawne, jakości realizowania zadań przez te jednostki Policji, prawidłowości stosowania środków przewidzianych prawem dla funkcjonariuszy Policji, sposobu wdrożenia poleceń Komendanta Głównego Policji w tych jednostkach, prawidłowości stosowania procedur i przepisów co do wykorzystania środków będących w ich dyspozycji stosowanych wobec adresatów zadań Policji, ocena prawidłowości gospodarnego i celowego dysponowania środkami publicznymi w ramach zamówień publicznych. 6. Osią sporu w niniejszej sprawie jest ocena charakteru dokumentu, czy należy zakwalifikować go jako informację publiczną. Regulacja art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wśród których znalazła się m.in. zamierzenia podjęcia czynności przez organy administracji publicznej, treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć oraz dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Plan kontroli na dany rok, który został zatwierdzony przez Organ, jak w niniejszej sprawie, nie ma charakteru dokumentu roboczego, a odnosi się do sfery faktów. Powszechną praktyką jest także publikowanie na stronach BIP organów władzy wykonawczej planów kontroli nie tylko wobec podmiotów administrowanych, lecz także wobec jednostek podległych będących organami administracji, czy też jednostkami pomocniczymi. W stanie faktycznym sprawy żądany przez Skarżącego "Plan kontroli" nie został udostępniony na stronie BIP. Zatwierdzony "Plan Kontroli Biura Kontroli Komendy Głównej Policji na rok 2023" to dokument ustalony przez Organ zawierający opisy i informacje na temat struktury i organizacji systemu kontroli urzędowej, szczegółowy zakres i cele poszczególnych kontroli, jakie mają być przeprowadzane w danym okresie w poszczególnych jednostkach podległych. W ocenie Sądu żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieściło się w obszarze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi najogólniej rzecz biorąc każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a więc bezspornie również informacja o wewnętrznym funkcjonowaniu jednostek Policji, w tym o kontrolach dotyczących obszarów działań tych jednostek wobec administrowanych. Ponadto, zgodne z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych. Z kolei dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy - art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Zatem zatwierdzony plan kontroli na dany rok stanowi dokument podlegający udostępnieniu w trybie ww. ustawy. 7. Wobec spełnienia przesłanki przedmiotowej należy odnieść się do pojęcia bezczynności organu administracji, które zostało zdefiniowane jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien ją udostępnić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Z kolei art. 7 u.d.i.p. wskazuje na sposób udostępnienia w drodze, m. in. ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (art. 7 pkt 1 u.d.i.p.). Art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. A contrario zatem, informacja udostępniona w takim Biuletynie nie podlega udostępnieniu na wniosek, czyli wnioskowy tryb jej udostępnienia nie znajduje zastosowania. 8. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto, w myśl § 2 sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. 9. W świetle powyższego należy stwierdzić, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, udostępnianej na wniosek, polega więc na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p). Natomiast, w odniesieniu do informacji udostępnianej w trybie bezwnioskowym można rozważać bezczynność organu wyłącznie wówczas, gdy - wbrew zasadzie informowania sprzyjającej urzeczywistnieniu dostępu do informacji publicznej - nie udziela on zainteresowanemu wskazówek, umożliwiających pozyskanie oczekiwanej informacji na oficjalnych stronach urzędowych we własnym zakresie. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w opisanym stanie faktycznym. Mając na uwadze powyższe ustalenia świadczące o tym, że organ nie dochował terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ani formy z art. 14 u.d.i.p., zarzut bezczynności należało uznać za uzasadniony. 10. Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego, bowiem zachowanie organu wynikało z błędnej wykładni przepisów. Sąd wziął pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSAz 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. 11. Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 u.d.i.p. Sąd orzekł o zobowiązaniu Organu do rozpoznania żądania strony skarżącej w pkt 1 wyroku. Równocześnie, do czego zobowiązuje z kolei brzmienie art. 149 § 1a u.d.i.p., Sąd zawarł w pkt 2 wyroku stwierdzenie, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 12. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie (100 zł) w pkt 3 wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI