II SAB/Wa 469/21

II SAB/Wa 469/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2447/22 - Wyrok NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 37 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2020 r. o zwiększenie stypendium doktoranckiego oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w [...] (dalej: "Rektor U[...]", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku A. C. (dalej: "strona", "skarżąca") z dnia [...] października 2020 r. o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na II-IV roku studiów doktoranckich na Wydziale [...] U[...] w roku akademickim 2020/2021.
Z akt sprawy wynika, że powyższy wniosek o zwiększenie stypendium doktoranckiego wpłynął do organu w dniu [...] października 2020 r.
Doktorancka Komisja Stypendialna Wydziału [...] U[...] dokonała oceny wniosku strony przyznając 78,5 punktów.
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. strona, w związku z zamieszczoną na stronie internetowej Wydziału [...] U[...] listą rankingową dotyczącą przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego, wniosła do Doktoranckiej Komisji Stypendialnej "odwołanie dotyczące błędnego wyliczenia punktów". W uzasadnieniu wskazała, że według jej wyliczeń powinna uzyskać 108 punktów, a nie 78,5 punktów.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. A. C., powołując art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", wniosła ponaglenie do Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia Wydziału [...] U[...] w sprawie wydania decyzji w przedmiocie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na W[...] U[...]. Podniosła, że do chwili obecnej organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie, a zatem naruszył art. 35 k.p.a. Nie poinformował jej również o przyczynach niedotrzymania terminu załatwienia sprawy stosownie do art. 36 k.p.a.
W związku z powyższym strona wniosła o wydanie decyzji do dnia [...] lutego 2021 r.
Pismem z dnia 9 marca 2021 r. A. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora U[...] w [...] polegającą na nierozpoznaniu wniosku o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych, złożonego na Wydziale [...] U[...] oraz niewydaniu decyzji w przewidzianym prawem terminie.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez niedotrzymanie terminów załatwienia sprawy określonych w ww. przepisie. Podniosła, iż pomimo wielu monitów i rozmów oraz złożonego ponaglenia, nie otrzymała decyzji w przedmiotowej sprawie. Nie otrzymała również żadnej informacji z jakich powodów decyzja nie została wydana.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o: rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku Sądu; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Rektor U[...] w [...] wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana w dniu [...] marca 2021 r. (nr [...], znak: [...]). Decyzją tą organ przyznał skarżącej zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na rok akademicki 2020/2021 w wysokości 2000 zł miesięcznie w okresie od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. oraz w wysokości 900 zł miesięcznie w okresie od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] września 2021 r. Organ zaznaczył przy tym, ww. że stypendium doktoranckie, przyznane od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r., postanowił wypłacić do dnia [...] kwietnia 2021 r.
Ponadto organ stwierdził, że wydanie ww. decyzji w terminie późniejszym nie naruszyło słusznego interesu skarżącej. Organ badał przedstawione przez skarżącą dokumenty załączone do wniosku o przyznanie stypendium projakościowego pomiędzy [...] grudnia 2020 r. (czynność zatwierdzenia listy rankingowej i punktacji przez Prorektora ds. studenckich i kształcenia U[...]) a [...] marca 2021 r. (data wydania decyzji nr [...]). Na wydłużony czas toczącego się postępowania miało wpływ złożenie przez skarżącą dwóch wniosków: jednego w dniu [...] października 2020 r. o przyznanie stypendium projakościowego na Wydziale [...] U[...], a drugiego w dniu [...] października 2020 r. na Wydziale [...] U[...]. W dniu [...] grudnia 2020 r. organ wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania skarżącej stypendium projakościowego na Wydziale [...]. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu [...] grudnia 2020 r. Rozpoznając wniosek z dnia [...] października 2021 r. organ był zobowiązany sprawdzić czy skarżąca nie przedstawiła tych samych osiągnięć naukowych w obydwu wnioskach, w celu uniknięcia sytuacji przyznania punktów za konkretne osiągnięcie na dwóch różnych kierunkach (§ 6 ust. 4 Regulaminu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych doktorantom Uniwersytetu [...] w [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] września 2018r.; Monitor U[...] z 2019 r., poz. [...]).
Organ podniósł również, że na skutek odwołania skarżącej z dnia [...] listopada 2020 r. od oceny wniosku dokonanej przez Doktorancką Komisję Stypendialną Wydziału [...] U[...], Komisja doliczyła skarżącej 15 punktów, przyznając ostatecznie 93,5 punktów.
Wskazał nadto, że uzasadnieniem dłuższego terminu rozpatrywania wniosku strony była konieczność analizy dokumentów załączonych do wniosków o przyznanie stypendium na dwóch różnych wydziałach, w celu wydania decyzji zgodnie z zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] września 2018 r. w sprawie przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie [...] w [...].
Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że wniosek o oddalenie skargi jest w pełni uzasadniony. W świetle poglądów orzecznictwa skarga na bezczynność podlega bowiem oddaleniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości w momencie wniesienia skargi do sądu, tj. zakończył już postępowanie wydaniem decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wniósł o: stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W piśmie tym pełnomocnik podniósł, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium, który nie został rozpatrzony w terminie, co powoduje, że jej interes został naruszony. Wnioski pozostałych doktorantów, będących na roku skarżącej, zostały rozpatrzone przed wnioskiem skarżącej. Dopiero złożenie skargi na bezczynność organu spowodowało wydanie decyzji w sprawie. Jednakże "sam fakt wpisania daty w treści decyzji nie świadczy o tym, że decyzja została wydana przed złożeniem skargi. Decyzja została wysłana do studentki dopiero po tym jak organ otrzymał skargę. Fakt, że organ nie potrafił się przyznać do błędu powoduje, że skarga jest zasadna".
Pełnomocnik zaznaczył również, że nie istniały żadne obiektywne przesłanki uniemożliwiające rozpoznanie wniosku skarżącej w terminie. Usprawiedliwieniem nie jest także trwający stan epidemii, bowiem organ był w stanie rozpoznać wnioski innych doktorantów. Wobec wniosku skarżącej organ pozostawał w bezczynności przez okres kilku miesięcy, zatem skarga jest uzasadniona.
W piśmie z dnia 29 grudnia 2021 r. pełnomocnik organu ustosunkował się do twierdzeń pełnomocnika skarżącej podtrzymując stanowisko jak w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem skargi jest bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w [...] polegająca na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2020 r. o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych złożonego przez skarżącą na Wydziale [...] U[...] oraz niewydanie decyzji w niniejszej sprawie w ustawowym terminie.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.
Terminy załatwienia sprawy administracyjnej określa przepis art. 35 k.p.a., przy czym w razie uchybienia terminom określonym w ww. przepisie na organie spoczywa - wynikający z art. 36 k.p.a. - obowiązek powiadomienia strony postępowania o tym fakcie, wskazania powodów zwłoki i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy.
Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie natomiast do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi.
Skarżąca pismem z dnia [...] lutego 2021 r. (stanowiącym załącznik do skargi) skierowała do organu ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2020 r. o zwiększenie stypendium doktoranckiego. Pismo to wpłynęło do Kancelarii ogólnej U[...] w dniu [...] lutego 2021 r., co potwierdza zamieszczona na nim prezentata.
Następnie, pismem z dnia 9 marca 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora U[...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2020 r. i wydaniu decyzji w sprawie zainicjowanej ww. wnioskiem. Wbrew dyspozycji art. 54 § 1 p.p.s.a. skarga ta została wniesiona bezpośrednio do Sądu, a następnie zarejestrowana pod sygn. II DK/Wa 78/21.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2021 r. powyższa skarga w dniu 22 marca 2021 r. została przekazana Rektorowi U[...] w celu udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt sprawy.
Z nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że Rektor U[...] w dniu [...] marca 2021 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał skarżącej zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na rok akademicki 2020/2021 w wysokości 2000 zł miesięcznie w okresie od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. oraz w wysokości 900 zł miesięcznie w okresie od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] września 2021 r. Powyższą decyzją organ rozpoznał zatem wniosek skarżącej z dnia [...] października 2020 r.
Ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi (por. T. Woś [w] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, 6 wyd., str. 876; A. Kabat [w] B. Dauter, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 7, str. 490). W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec wadliwego wniesienia skargi przez skarżącą bezpośrednio do Sądu, za datę wniesienia skargi należy przyjąć 22 marca 2021 r., tj. dzień nadania skargi przez Sąd do właściwego organu administracji - Rektora U[...]. W tejże dacie decyzja administracyjna, której wydania żądała skarżąca, została już podjęta przez organ. Brak było zatem podstaw do uznania, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec wniosku skarżącej z dnia [...] października 2020 r. Okoliczność ta skutkowała oddaleniem skargi jako nieuzasadnionej.
Powyższej oceny nie zmienia argumentacja przedstawiona w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej z dnia 20 grudnia 2021 r. Z treści decyzji Rektora U[...] nr [...] wprost wynika, że została ona wydana w dniu [...] marca 2021 r. Co istotne, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje data nadania ww. decyzji, czy też jej doręczenia skarżącej. Stosownie bowiem do treści art. 104 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że nie powinno utożsamiać się daty wydania decyzji z datą jej doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 382/07; publ. CBOSA; a także: M. Dyl [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, str. 798). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a.). Czynność doręczenia stronie decyzji nie stanowi załatwienia sprawy administracyjnej - ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje ona żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15; publ. j.w.).
Również pozostałe argumenty podniesione w ww. piśmie procesowym nie mogły mieć znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Kluczowa w sprawie pozostaje bowiem okoliczność, że w dacie wniesienia skargi na bezczynność (tj. w dniu 22 marca 2021 r. wobec dyspozycji art. 54 § 1 p.p.s.a.), decyzja w sprawie została już przez organ wydana.
Na marginesie Sąd zauważa, że brak było podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W sprawie nie znajdowała bowiem zastosowania uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt II OPS 5/19 (publ. j.w.), zgodnie z którą "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej, bowiem od decyzji Rektora U[...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] służył skarżącej środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.