II SAB/WA 466/23

II SAB/Wa 466/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Krajowej Rady Fizjoterapeutów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Krajowa Rada Fizjoterapeutów dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku E. W. z dnia [...] grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Krajowej Rady Fizjoterapeutów miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Krajowej Rady Fizjoterapeutów na rzecz E. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] grudnia 2022 r. E. W. (dalej: "skarżący"), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w W., mając za podstawę art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") zwrócił się do Prezesa Krajowej Rady Fizjoterapeutów (dalej: "Prezes KRF") o przesłanie skanu protokołu postępowania o udzielenie zamówienia (lub dokumentu o podobnym charakterze) zawierającego pełną informację o przeprowadzonym badaniu pod względem formalnym i ocenę punktową w postępowaniu konkursowym nr [...] na przeprowadzenie szkoleń dla fizjoterapeutów pod nazwą "Badanie, strategie terapii i dokumentacja w fizjoterapii ortopedycznej w województwach opolskim i zachodniopomorskim", który to dokument będzie też zawierał zawierający pełną informację o rozstrzygnięciu konkursu na dzień [...] lub [...] października 2022 r. (w zależności od daty tego rozstrzygnięcia).
We wniosku informacyjnym skarżący nadmienił, że [...] listopada 2022 r. otrzymał (drogą poczty elektronicznej) zawiadomienie z [...] listopada 2022 r. o zmianie rozstrzygnięcia wyboru oferty najkorzystniejszej. Sprecyzował, iż żąda protokołu przed zmianą rozstrzygnięcia konkursu, tj. protokołu i badania ofert na podstawie którego została wyłoniona najkorzystniejsza cenowo oferta, a następnie zawarta umowa o nr [...] na realizację przedmiotu postępowania konkursowego.
Wobec braku odpowiedzi na ww. wniosek, skarżący w dniu [...] czerwca 2023 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Izby Fizjoterapeutów (dalej: "KIF"), zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez niezastosowanie się do ww. przepisów, polegające na niezrealizowaniu w jakimkolwiek zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku z [...] grudnia 2022 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że przeprowadzone przez KIF postępowanie konkursowe nr [...] dotyczące szkoleń dla fizjoterapeutów pod nazwą "Badanie, strategie terapii i dokumentacja w fizjoterapii ortopedycznej w województwach opolskim i zachodniopomorskim" wygrała pierwotnie "[...] Sp.k., z którą KIF zawarł stosowną umowę. Jednak po kilku tygodniach nastąpiła zmiana rozstrzygnięcia, a wszystkie oferty zostały odrzucone. Przedmiotem wniosku skarżącego z[...]grudnia 2022 r. jest pierwotny protokół z ww. postępowania, na podstawie którego wybrano ofertę ww. spółki i podpisano z nią umowę. Obowiązek sporządzenia protokołu wynika z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
Dalej skarżący podniósł, iż wcześniej, bo [...] listopada 2022 r., występował już o ww. dokument, ale w odpowiedzi KIF przesłał mu (za pośrednictwem poczty elektronicznej) inne dokumenty m.in. zawiadomienie o zmianie rozstrzygnięcia wyboru oferty i protokół o zmianie rozstrzygnięcia. Dlatego [...] grudnia 2022 r. skarżący ponowił wniosek, który doprecyzował, ale w ogóle nie otrzymał na niego odpowiedzi, pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Skarżący dodał, że wnioskowany protokół posiada walor informacji publicznej skoro wcześniej przesłano mu protokół o zmianie rozstrzygnięcia. Nie ulega też wątpliwości, iż KIF wykonuje zadania publiczne i jest podmiotem zobowiązanym w świetle u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej.
W piśmie z [...] czerwca 2023 r. skarżący zmodyfikował skargę w zakresie skarżonego organu, wskazując - w miejsce KIF (reprezentowanego przez Prezesa KRF) - KRF, ponieważ jako organ KIF, czyli samorządu zawodowego, KRF wykonuje zadania publiczne i jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a dopuszczalność sprostowania organu pozostającego w bezczynności została potwierdzona w orzecznictwie – skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt II SAB/Wr 17/05 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W odpowiedzi na skargę KRF (reprezentowana przez radcę prawnego M. G.) wniosła o umorzenie postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na wstępie wskazała, iż niniejsza sprawa dotyczy postępowania ofertowego nr [...], realizowanego w ramach II projektu UE "Rozwój kompetencji zawodowych fizjoterapeutów odpowiadających na potrzeby epidemiologiczno-demograficzne kraju". KRF przyznała, że [...] listopada 2022 r. po powzięciu informacji o zaistnieniu powiązań osobowych, zamawiający – KIF poinformowała wykonawcę, tj. firmę BMK, z którą uprzednio podpisano umowę w ramach tego postępowania, o uznaniu nieważności umowy. W konsekwencji zmieniono rozstrzygnięcie tego postępowania konkursowego.
Dalej KRF zrelacjonowała przebieg korespondencji ze skarżącym, akcentując, iż skarżący oświadczył jej, że przekazany w dniu [...] listopada 2022 r. dokument, nie jest tym, o który prosił oraz sprecyzował, iż wnosi o udostępnienie protokołu przed zmianą rozstrzygnięcia, tj. protokołu o wyłonieniu najkorzystniejszej cenowo oferty. W dalszej kolejności skarżący [...] grudnia 2022 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a następnie [...] czerwca 2023 r. wniósł skargę na bezczynność, uzupełnioną pismem z [...] czerwca 2023 r., w którym doprecyzował oznaczenie skarżonego organu. KRF podkreśliła, że pismem z [...] lipca 2023 r., drogą elektroniczną, przekazała skarżącemu pierwotny protokół (sprzed unieważnienia umowy z BMK z powodu powiązań osobowych z zamawiającym) z postępowania konkursowego nr [...], wraz z załącznikami. Według KRF, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem).
Nie ulega wątpliwości, że KRF - jako organ KIF, do którego zakresu działania należy (m.in.) reprezentowanie samorządu zawodowego fizjoterapeutów wobec organów państwowych i samorządowych, sądów, organów Narodowego Funduszu Zdrowia, instytucji i organizacji (vide art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty – Dz. U. z 2023 r., poz. 1213), jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (vide art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3817/21). Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana przez żadną ze stron postępowania.
Również kwalifikacja przedmiotu wniosku, tj. skanu protokołu zawierającego informację o przeprowadzonym badaniu pod względem formalnym i ocenę punktową w postępowaniu konkursowym nr [...] oraz informację o rozstrzygnięciu konkursu, jako dokumentu posiadającego walor informacji publicznej, nie była w niniejszej sprawie sporna.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, można więc przyjąć, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu, podpisany przez wiceprezesa KRF, protokół z postępowania o udzielenie zamówienia w ramach zapytania ofertowego, obejmujący wybór najkorzystniejszej oferty, stanowi informację publiczną. W oparciu o ten dokument nastąpiło zawarcie umowy z podmiotem, który złożył wybraną ofertę, a w konsekwencji doszłoby (gdyby nie unieważniono umowy z oferentem z powodu powiązań osobowych z zamawiającym) do wydatkowania środków publicznych będących w dyspozycji samorządu zawodowego (vide art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.) na realizację projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
Przedmiotowy dokument został jednak udostępniony skarżącemu przez organ dopiero po wniesieniu skargi, a mianowicie [...] lipca 2023 r., czyli w dniu udzielenia odpowiedzi na skargę. Tymczasem art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przewiduje obowiązek udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność KRF w rozpoznaniu wniosku informacyjnego skarżącego z [...] grudnia 2022 r., o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
W ocenie tutejszego Sądu, KRF zlekceważyła klarowny w swej treści wniosek informacyjny skarżącego, nie odpowiadając na niego aż do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę. Nadto w żaden sposób nie usprawiedliwiła swojego milczenia. Ze względu na zlekceważenie skarżącego w zakresie realizacji prawa dostępu do informacji publicznej, jak również biorąc pod uwagę okres ponad pół roku, który upłynął od złożenia wniosku do zrealizowania go, a także uświadamiając organowi wagę terminowego, sprawnego rozpatrywania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (vide art. 13 u.d.i.p.)., Sąd stwierdził w punkcie drugim sentencji wyroku, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność KRF miała charakter rażącego naruszenia prawa.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, Sąd rozstrzygnął w punkcie trzecim sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku organu o umorzenie postępowania, należy wyjaśnić, że w obecnym stanie prawnym udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania. Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania określonego podmiotu do rozpoznania wniosku informacyjnego, lecz ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również to, czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (vide wyroki NSA z 12 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 3041/14 i z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 500/16).