II SAB/Wa 460/24

II SAB/Wa 460/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 11, art. 1 ust. 1, art. 6 , art. 13 ust. 1i 2 , art. 15 ust .2 , art. 16 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par 2, art. 154 par 6,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w przedmiocie rozpoznania punktu 30, 31, 33-47, 49, 51, 53 oraz 56-59 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Biblioteki Narodowej do rozpoznania punktu 30, 31, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 49 i 51 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor Biblioteki Narodowej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 33, 34, 35, 36, 37, 38, 53, 56, 57, 58 i 59 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punktach 1 i 2 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Dyrektora Biblioteki Narodowej na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2024 r. M. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w rozpoznaniu punktów: 30, 31, 33-47, 49, 51, 53 oraz 56-59 jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
We wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. M. G. zwrócił się do Biblioteki Narodowej o udzielenie informacji publicznej, wyjaśniając, że numerację pytań rozpoczyna od numeru 29, gdyż wniosek stanowi kontynuację pytań zadanych we wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. Skarżący – w części wniosku objętej skargą – zwrócił się do organu z następującymi pytaniami:
30) Kto jest odpowiedzialny za skatalogowanie listów [...] do A. T. T.?
31) Czy dyrekcja lub kierownictwo BN wydało pracownikom BN polecenie skatalogowania ww. listów? Jeśli tak, to: a. kiedy? b. kto konkretnie wydał to polecenie? c. jak brzmiała treść polecenia?
33) Proszę o wyjaśnienie dlaczego ww. listy udostępniono dla BBC, choć nie były skatalogowane, a innym czytelnikom nie są udostępniane z powodu niezakończonego procesu katalogowania.
34) Proszę o wskazanie podstawy prawnej uzasadniającej udostępnienie ww. listów dla BBC.
35) Proszę o podanie dat każdego udostępnienia ww. listów dla BBC wraz z datami zwrotu.
36) Czy udostępniono BBC wszystkie ww. listy, czy tylko niektóre? Proszę o informację ile listów udostępniono BBC.
37) Proszę o podanie dat listów wypożyczonych przez BBC.
38) Gdzie udostępniono ww. listy dla BBC? W BN czy poza BN? Jeśli w BN, to w której sali? Czy każde udostępnienie odbyło się w tym samym miejscu? Jeśli nie, to proszę wyszczególnić gdzie, kiedy i co udostępniano.
39) Proszę o dostarczenie mi drogą elektroniczną odpowiedzi BN na wnioski o udzielenie informacji publicznej z [...] maja 2022 r., o których mowa w Państwa odpowiedzi na pytanie nr 19 (w piśmie z [...] kwietnia 2024 r.). Proszę także o wszelkie załączniki z pism z odpowiedziami na te wnioski. Wnioskodawca podkreślił, że prosi o odpowiedzi, a nie o wnioski. Odpowiedzi te z założenia powinny być informacją publiczną, a więc mogą być udostępnione. Jeśli znajdują się tam dane wnioskującego, to – jeśli to konieczne – prosi o ich zanonimizowanie. Jeśli jednak złożyła je instytucja publiczna lub osoba pełniąca funkcje publiczne (i pytała w ramach pełnienia swoich funkcji), to prosi o ujawnienie jej danych. Jeśli znajdują się tam informacje niebędące informacjami publicznymi, to prosi ich nie ujawniać np. zakreślając czarnym kolorem. Podsumowując: prosi o udzielenie wszelkich informacji publicznych, jakie znajdują się w odpowiedziach BN na ww. wnioski z [...] maja 2022 r.
40) Proszę o dostarczenie drogą elektroniczną wszelkiej dokumentacji dotyczącej zakupu ww. listów.
41) Proszę o podanie dokładnej daty dziennej aukcji, na której BN kupiła ww. listy.
42) Kto reprezentował BN i wziął udział w ww. aukcji?
43) Czy ta aukcja miała formę licytacji? Jeśli tak, to: a. Jaka była cena wywoławcza? b. Jaka była wartość oferty poprzedzającej ofertę BN? c. Ilu było licytujących ww. listy?
44) Kto reprezentował BN i licytował w imieniu BN?
45) Kto podjął decyzję o ostatniej ofercie złożonej przez BN?
46) Jaki budżet był przewidziany na zakup ww. listów?
47) Kto podjął decyzję o wysokości tego budżetu?
49) Czy ww. listy były poddawane zabiegom konserwatorskim? Jeśli tak, to kiedy i jakim dokładnie zabiegom były poddawane? Proszę o podanie możliwie dokładnych dat tych zabiegów, np. dat dziennych. Proszę o dostarczenie drogą elektroniczną dokumentacji konserwatorskiej.
51) Proszę o dostarczenie drogą elektroniczną wszelkiej korespondencji między BN a Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczącej ww. listów.
53) Z mediów można dowiedzieć się, że dyrektor BN, pan dr T. M., przeczytał każdy z ww. listów. Czy to prawda? Jeśli tak, to:
a. Proszę o wyjaśnienie dlaczego ww. listy udostępniono dyrektorowi BN, choć nie były skatalogowane, a innym czytelnikom nie są udostępniane z powodu niezakończonego procesu katalogowania.
b. Proszę o wskazanie podstawy prawnej uzasadniającej udostępnienie ww. listów dla dyrektora BN.
c. Proszę o podanie dat każdego udostępnienia ww. listów dla dyrektora BN wraz z datami zwrotu.
d. Czy udostępniono dyrektorowi BN wszystkie ww. listy, czy tylko niektóre? Proszę o informację ile listów mu udostępniono.
e. Proszę o podanie dat listów wypożyczonych przez BBC.
f. Gdzie udostępniono ww. listy dla dyrektora BN? W BN czy poza BN? Jeśli w BN, to w której sali? Czy każde udostępnienie odbyło się w tym samym miejscu? Jeśli nie, to proszę wyszczególnić gdzie, kiedy i co udostępniano.
56) Kto, kiedy i jak badał autentyczność ww. listów? Np. czy przeprowadzono analizę grafologiczną? Proszę o podanie dat (co najmniej rok, a najlepiej dat dziennych).
57) Na podstawie jakich informacji uważają Państwo, że omawiane listy są autentycznymi listami [...]?
58) Z Państwa oświadczenia z [...] lutego 2016 r. oraz z odpowiedzi nr [...] wynika, że znają Państwo treść listów i brak wpisu w katalogu nie przeszkadzał, aby realizowali Państwo ustawowy obowiązek informowania o swoich zbiorach. Proszę zatem o udzielenie następujących informacji. Czy w listach jest mowa o: a. miłości, b. seksie, c. sprawach finansowych Kościoła Katolickiego, d. proroctwach, e. cudach, f. obcych cywilizacjach?
59) Proszę o dostarczenie listy ze spisem wszelkich zbiorów rękopiśmiennych jakie BN nabyła lub jakie podarowano BN od [...]grudnia 2006 r. do dziś, wraz z następującymi parametrami:
a. Nazwa zbioru/obiektu (np. "Listy [...] do A. T. T."),
b. Data zakupu lub daru (przede wszystkim rok, a jeśli to możliwe, także: miesiąc i dzień),
c. Stan opracowania: i. Nieopracowany wcale, ii. Opracowany tylko inwentarzowo, iii. Opracowany katalogowo
d. Data osiągnięcia danego stanu opracowania (przede wszystkim rok, a jeśli to możliwe, także: miesiąc i dzień),
e. Zakres numerów inwentarzowych (o ile nadano te numery),
f. Zakres sygnatur akcesyjnych (o ile nadano te sygnatury),
g. Zakres sygnatur katalogowych (o ile nadano te sygnatury),
h. Czy znajduje się w katalogu internetowym BN: "Tak" lub "Nie".
i. Od kiedy znajduje się w katalogu internetowym BN (przede wszystkim rok, a jeśli to możliwe, także: miesiąc i dzień),
Zastępca Dyrektora Biblioteki Narodowej w piśmie z dnia[...]maja 2024 r. poinformował, że informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), z uwagi na obszerność wniosku obejmującego ponad trzydzieści szczegółowych pytań o różnym przedmiocie i stopniu złożoności, co rodzi konieczność oceny każdego z powyższych pytań pod kątem tego, czy dotyczy ono informacji publicznej, a jeśli tak, to czy Biblioteka Narodowa dysponuje żądaną informacją i czy nie zachodzą w stosunku do takiej, ewentualnie będącej w jej dyspozycji, informacji ustawowe podstawy ograniczenia prawa do informacji publicznej, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. Wskazano, że kwestie te wymagają szczegółowej analizy prawnej, co sprawia, iż Biblioteka Narodowa będzie mogła ustosunkować się do pisma wnioskodawcy w terminie do dnia [....] czerwca 2024 r.
Następnie Zastępca Dyrektora Biblioteki Narodowej udzielił wnioskodawcy odpowiedzi w piśmie opatrzonym datą [...] czerwca 2024 r. W zakresie pytań będących przedmiotem skargi organ udzielił następujących odpowiedzi:
Ad 30) Sposób realizacji poszczególnych czynności przez Bibliotekę Narodową nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Ad 31) Sposób realizacji poszczególnych czynności przez Bibliotekę Narodową nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Ad 33) Listów nie udostępniono BBC.
Ad 34-38) Odpowiedzi na te pytania udzielono w ramach odpowiedzi na pytanie nr [...]
Ad 39) Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Ad 40) W odniesieniu do tego pytania do wnioskodawcy skierowano osobne wezwanie.
Ad 41) W odniesieniu do tego pytania do wnioskodawcy skierowano osobne wezwanie.
Ad 42-45) Odpowiedzi na te pytania udzielono w ramach odpowiedzi na pytanie nr 41.
Ad 46) Nie było osobnego budżetu na zakup listów.
Ad 47) Odpowiedź na pytanie udzielono w ramach odpowiedzi na pytanie nr [...].
Ad 49) W odniesieniu do tego pytania do wnioskodawcy skierowano osobne wezwanie.
Ad 51) Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Ad 53) Sposób realizacji poszczególnych czynności przez Bibliotekę Narodową nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Listów, których dotyczył wniosek. nie wypożyczono BBC.
Ad 56) Badania autentyczności dokonał posiadający na świecie największe w tym zakresie doświadczenie dom aukcyjny S., jeden z największych i najstarszych domów aukcyjnych, działający od 1744 r. Ustalenia te potwierdzili specjaliści Biblioteki Narodowej.
Ad 57) Odpowiedź udzielono w ramach odpowiedzi na pytanie nr 56.
Ad 58) Wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Zasady udostępniania materiałów bibliotecznych czytelnikom są uregulowane w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych z uwzględnieniem art. 16 pkt 4 oraz art. 82 tej ustawy.
Ad 59) W odniesieniu do tego pytania do wnioskodawcy skierowano osobne wezwanie.
W odrębnym piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. wnioskodawca został wezwany przez organ do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 40, 41 i 49 poprzez sprecyzowanie treści wniosku, obejmujące wskazanie: co wnioskodawca rozumie przez pojęcie dokumentacji dotyczącej zakupu listów w pytaniu 40, czy wnioskodawca odnosi sformułowanie "dzienna" do daty czy do aukcji w pytaniu 41, co wnioskodawca rozumie przez pojęcie zabiegów konserwatorskich i dokumentacji konserwatorskiej w pytaniu 49.
W odrębnym piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. wnioskodawca został wezwany przez organ do wykazania, w zakresie informacji o którą wnosił w punkcie 59 wniosku, do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego wymaganej do udostępnienia żądanej w tym punkcie informacji przetworzonej.
Następnie organ w piśmie z dnia [...] lipca 2024 r. poinformował wnioskodawcę, działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.) o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. w zakresie pytań numer 40, 41 i 49, wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku.
Z kolei decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr IP/1/2024 Dyrektor Biblioteki Narodowej, działając na podstawie 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej żądanej w punkcie 59 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r.
Pismo informujące o postawieniu wniosku bez rozpoznania oraz decyzja administracyjna zostały doręczone skarżącemu za pośrednictwem ePUAP. Jak wynika z wyjaśnień organu (pismo z dnia [...] października 2024 r.) ze względu na omyłkę pracownika organu nie uruchomiono w systemie ePUAP opcji otrzymania zwrotnego potwierdzenia odbioru, jednak – jak zaznaczył organ – skarżący nie neguje faktu otrzymania ww. korespondencji.
M. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia punktów: 30, 31, 33-47, 49, 51, 53 oraz 56-59 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie do udzielenia informacji żądanych w punktach: 30, 31, 33-47, 49, 51, 53 oraz 56-59 wniosku, nałożenie grzywny na Bibliotekę Narodową, przyznania sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), a także o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych.
Skarżący wniósł ponadto, by Sąd wziął pod uwagę argumenty zawarte w jego wniosku do WSA z dnia [...] czerwca 2024 r., gdzie przedstawił argumenty za tym, że T. M. nielegalnie pełni stanowisko dyrektora BN, a wystawione przez niego pełnomocnictwa nie mają mocy prawnej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pismo z dnia [...] czerwca 2024 r. otrzymał dopiero w dniu [...] lipca 2024 r., co jego zdaniem uzasadnia konieczność ukarania organu najwyższą możliwą grzywną i przyznania tej grzywny na rzecz skarżącego. Ponadto, w ocenie skarżącego, organ nie miał prawa przedłużać rozpatrzenia wniosku z 14 dni do 2 miesięcy. Organ miał bowiem prawo przedłużyć do 2 miesięcy termin na udzielenie informacji publicznej, a nie termin na rozpatrzenie wniosku.
Następnie skarżący stwierdził, że kwestionuje stanowisko organu, iż żądana w pkt 30, 31, 39, 51, 53 i 58 wniosku informacja nie stanowi informacji publicznej. Jego zdaniem, odpowiedź udzielona na pytania 33-38, 46, 47 i 53 lit. e) jest niezgodna z prawdą. Natomiast odpowiedź na pytanie 56 i 57 wniosku jest niepełna.
Skarżący zakwestionował zasadność wezwania go do sprecyzowania wniosku w zakresie punktów 40, 41 i 49 oraz podkreślił, że w jego ocenie organ niezasadnie odniósł odpowiedź na pytania 42-45 wniosku do odpowiedzi na pytanie 41.
Odnosząc się do wezwania organu w zakresie punktu 59 wniosku, skarżący stwierdził, że w tej sprawie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego.
Dyrektor Biblioteki Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu podniósł m.in., że w dniu [....] czerwca 2024 r. do systemu teleinformatycznego platformy EPUAP wprowadzono trzy pisma podlegające doręczeniu wnioskodawcy. Z powodu jednak błędu działania tego systemu, pomimo że pracownik BN odpowiadający za obsługę korespondencji z wnioskodawcą uruchomił polecenie wysyłki pism i system wygenerował stosowny komunikat, do rzeczywistego przesyłu danych nie doszło, zaś korespondencja z wnioskodawcą pozostała w folderze dokumentów roboczych. Niezwłocznie po zorientowaniu się przez pracownika BN, że doszło do powyższej sytuacji, tj. w dniu [....] lipca 2024 r., pisma zostały, tym razem skutecznie, przesłane na skrzynkę odbiorczą wnioskodawcy. Okoliczność tę udokumentowano notatką służbową, którą dołączono do akt.
W ocenie organu, pomimo przekroczenia, z przyczyn niezależnych, terminu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie jest uzasadniony zarzut sformułowany przez skarżącego, a mający za przedmiot bezczynność podmiotu publicznego, względnie przewlekle prowadzenie postępowania. O bezczynności bowiem, na gruncie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. nie sposób w ogóle mówić w niniejszej sprawie, ponieważ skarżącemu udzielono odpowiedzi na wniosek w formach przewidzianych w u.d.i.p. Nieznaczne przekroczenie powołanego terminu nie konstytuuje również przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu § 1 pkt 2 cyt. przepisu. Biblioteka Narodowa podjęła wszelkie niezbędne działania w celu prawidłowego, terminowego, rozpoznania wniosku skarżącego. Wniosek ten jest niezwykle obszerny i wymagał drobiazgowej analizy. Organ nadmienił, że jest to jeden z szeregu wniosków o zbliżonej objętości, które skarżący od kilku miesięcy kieruje do BN zarówno w sprawie wskazanych wyżej materiałów bibliotecznych, jak i w innych sprawach.
Organ podtrzymał następnie stanowisko zawarte w piśmie z dnia [....] czerwca
2024 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek z dnia [...] kwietnia 2024 r.
Ponadto, w ocenie organu, wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku skarżącego o dokonanie przez sąd administracyjny oceny prawidłowości powołania Dyrektora Biblioteki Narodowej, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). W myśl zaś art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8). Powyższe oznacza, że rozpatrując skargę na bezczynność organu, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, sąd administracyjny bada jedynie, czy organ pozostaje w bezczynności we wskazanym w skardze zakresie. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kontroli prawidłowości obsadzenia stanowiska Dyrektora Biblioteki Narodowej. Wniosek skarżącego w tym zakresie nie mógł z tej przyczyny zostać uwzględniony.
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi z dnia [...] sierpnia 2024 r., należy podkreślić, że skarżący wskazał w sposób jednoznaczny, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu w zakresie punktów: 30, 31, 33-47, 49, 51, 53 oraz 56-59 jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była jedynie bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. w zakreślonej przez skarżącego części.
Rozpoznając skargę w tak określonym przedmiocie, Sąd uznał, że skarga na bezczynność organu zasługuje na uwzględnienie, przy czym w zakresie rozpatrzenia punktów 30, 31, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 49 i 51 wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. należało zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku. W pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej punktów 33, 34, 35, 36, 37, 38, 53, 56, 57, 58 i 59 ww. wniosku wobec faktu, że wniosek skarżącego w tej części został już rozpatrzony, Sąd stwierdził jedynie, że organ dopuścił się w tym zakresie bezczynności.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W sprawie jest bezsporne, że Dyrektor Biblioteki Narodowej jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej – jako podmiot reprezentujący państwową instytucję kultury prowadzącą działalność biblioteczną, bibliograficzną, naukową, informacyjną, wydawniczą a także metodyczną i unifikacyjną w zakresie bibliotekarstwa – ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2393). Ponadto Biblioteka Narodowa zaliczona jest do sektora finansów publicznych (art. 9 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270).
Dokonując oceny, czy wnioskowane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną należy przede wszystkim zauważyć, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o bibliotekach, do zadań Biblioteki Narodowej należy prowadzenie działalności bibliotecznej, bibliograficznej, naukowej, informacyjnej, konserwatorskiej, poradniczej, wydawniczej, wystawienniczej i usługowej, a w szczególności:
1) gromadzenie, opracowywanie, udostępnianie i wieczyste archiwizowanie materiałów bibliotecznych powstałych w Polsce oraz za granicą a dotyczących Polski;
2) opracowywanie i wydawanie bibliografii narodowej;
3) prowadzenie badań z zakresu bibliotekoznawstwa, nauki o książce i pokrewnych dziedzin wiedzy;
4) doskonalenie merytorycznej działalności bibliotek w kraju i pomoc bibliotekom polskim za granicą;
5) prowadzenie ośrodków znormalizowanych numerów wydawnictw zwartych i wydawnictw ciągłych.
W świetle przytoczony przepisów informacja dotycząca wynikających z ustawy zadań Biblioteki Narodowej stanowić będzie informację publiczną, a organ będzie co do zasady zobowiązany do jej udostępnienia na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak już wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 273/24) informacja dotycząca ściśle działalności Biblioteki Narodowej w aspekcie posiadanego konkretnego zbioru bibliotecznego winna być kwalifikowana jako informacja publiczna dotycząca zasobów Biblioteki Narodowej i jej działalności ustawowej. To stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.
Odnosząc się natomiast do przedstawionego w odpowiedzi na skargę stanowiska organu, że żądanie skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 1077/23), że z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, iż zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. również wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 799/12). Odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej może bowiem zachodzić dopiero, gdy takie prawo do dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. Zatem w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Dopiero w następnej kolejności należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Jednak odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Podobne stanowisko prezentowane jest w licznych judykatach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt. III OSK 2604/23, z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23, z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt III OSK 92/23, z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt: III OSK 89/24, III OSK 1087/24 i III OSK 311/24). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości wyrażone w tych wyrokach stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie bezczynności organu ustaleniu winien natomiast podlegać charakter żądanej informacji. Na tym etapie postępowania argumentacja organu związana z nadużyciem przez wnioskodawcę prawa do informacji nie może zatem być uznana za skuteczną.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W przypadkach przewidzianych w ustawie organ może również poinformować wnioskodawcę o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), powiadomić o wysokości opłaty związanej ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Dyrektora Biblioteki Narodowej w dniu [...] kwietnia 2024 r. (wniosek został złożony drogą elektroniczną). W piśmie z dnia 9 maja 2024 r. organ poinformował skarżącego na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., że żądana informacja nie może być udostępniona w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ przedłużył termin rozpoznania wniosku do dnia [....] czerwca 2024 r.
Odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu nieuzasadnionego przedłużenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek należy zwrócić uwagę, że organ miał podstawy do zastosowania w tej sprawie przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p., albowiem obszerność wniosku oraz złożoność pytań w nim sformułowanych wymagała, jak wskazał to organ w piśmie z dnia 9 maja 2024 r., ich oceny pod kątem tego, czy dane żądanie dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to czy Biblioteka Narodowa dysponuje żądaną informacją i czy nie zachodzą w stosunku do niej, ewentualnie będącej w dyspozycji informacji, ustawowe podstawy ograniczenia prawa do informacji publicznej, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. Organ wskazał w powołanym piśmie z dnia [....] maja 2024 r., że kwestie te wymagają szczegółowej analizy prawnej, co sprawia, że Biblioteka Narodowa będzie mogła ustosunkować się do pisma wnioskodawcy w terminie do [....] czerwca 2024 r.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku.
W ocenie Sądu, uprawnione zastosowanie tego przepisu zasadniczo wiąże się z udostępnieniem informacji publicznej w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Jednakże, w przypadku wniosku, takiego jak złożony w niniejszej sprawie, w którym występuje kilkadziesiąt pytań, w tym niektóre wielowątkowe (każde z pytań mogłoby w istocie stanowić odrębny wniosek o udzielenie informacji publicznej) uzasadnione jest twierdzenie, że wątpliwości organu co do charakteru każdej żądanej informacji, w tym jej posiadania, uzasadniają zastosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Taka sytuacja nastąpiła zdaniem Sądu w tej sprawie. Obszerność wniosku, wielowątkowość pytań, nawiązujących często do poprzednich i rozszerzających zakres kolejnych żądań, dawała podstawę do zastosowania przez organ w tym przypadku art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
W związku z zastosowaniem przedłużenia terminu, organ był zatem zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji do dnia [....] czerwca 2024 r., czego jednak, w ocenie Sądu, nie uczynił.
Organ wprawdzie w pismach z dnia [....] czerwca 2024 r., udzielił odpowiedzi na część wniosku, co do części wniosku wezwał o jego sprecyzowanie, a co do punktu 59 wniosku wezwał o wykazanie wystąpienia szczególnej istotności dla interesu społecznego w udostępnieniu żądanej informacji przetworzonej, jednak jak wynika z wyjaśnień organu, pismo z dnia [....] czerwca 2024 r. zostało nadane do skarżącego dopiero w dniu [....] lipca 2024 r., a zatem z uchybieniem terminu. Sam fakt wytworzenia pisma stanowiącego odpowiedź na wniosek nie może zwolnić organu z zarzutu bezczynności, bowiem dopiero nadanie pisma umożliwić może jego adresatowi zapoznanie się ze stanowiskiem organu bądź z udzieloną informacją. Stopnień zawinienia organu w tej kwestii nie ma znaczenia dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności, a jedynie może mieć wpływ przy badaniu przez Sąd, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z tych przyczyn Sąd uwzględnił skargę na bezczynność w pkt 1 i 2 sentencji wyroku, uznając, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. w zaskarżonym zakresie, tj. dotyczącym punktów: 30, 31, 33-47, 49, 51, 53 oraz 56-59.
W ocenie Sądu, udzielona odpowiedź w zakresie punktów 30, 31, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 49 i 51 wniosku nie czyni zadość obowiązkom organu wynikającym z ww. przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Do dnia wydania wyroku w tej sprawie organ nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia, co uzasadniało zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego w tym zakresie. W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. w omawianej części w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy.
Przechodząc do oceny udzielonej skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia [....] czerwca 2024 r. na pytania 30 i 31 wniosku, Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku organu żądane informacje stanowią informację publiczną. Istotnie jak stwierdził tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 353/24, kwestie wewnętrznej organizacji wykonania określonego zadania realizowanego przez organ nie stanowią informacji publicznej. Jednak należy zauważyć, że pytanie 30 dotyczyło wskazania osoby odpowiedzialnej za określone czynności, a więc nie jedynie wykonawców tych czynności, lecz osoby, do której należy ostateczna odpowiedzialność za prawidłowość wykonywanych zadań. Zadania związane z katalogowaniem zbiorów bibliotecznych stanowią ustawowe zadanie organu, informacja o podmiotach odpowiedzialnych za wykonywanie tych zadań i wydawanych w ramach wykonywania tych zadań poleceniach służbowych, stanowi zdaniem Sądu informację publiczną. Odpowiedź organu udzielona w piśmie z dnia [....] czerwca 2024 r. nie była zatem prawidłowa.
W pytaniu 39 skarżący domagał się od organu udostępnienia odpowiedzi organu udzielonych w sprawach innych wniosków o udostępnienie informacji publicznej (konkretnie wskazanych przez skarżącego). Wbrew stanowisku organu, dokumenty takie również stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b) i c) u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych w tym stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, a także treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. W świetle powyższego, stanowisko organu zajęte w sprawie wniosku o dostęp do informacji publicznej również stanowi informację publiczną, jest to bowiem dokument wytworzony przez organ, w którym organ zajmuje stanowisko w sprawie określonej sprawy publicznej (dostępu do informacji). Wbrew stanowisku organu informacja w tym zakresie nie podlega także udostępnieniu w innym trybie, w szczególności taki tryb nie został uregulowany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają zastosowanie w sprawach dostępu do informacji publicznej jedynie w ograniczonym zakresie. Sąd ocenił, że odpowiedź organu na pytanie 39 wniosku jest w konsekwencji nieprawidłowa.
W zakresie punktów 40, 41 i 49 wniosku organ wezwał skarżącego do jego sprecyzowania, uznając, że sformułowanie wniosku w tym zakresie jest nieprecyzyjne, co uniemożliwia ustalenie treści żądania. Z tym stanowiskiem Sąd nie może się zgodzić. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1227/16, w sytuacji gdy organ wskazuje na potrzebę dokładniejszego sprecyzowania żądania, mającego na celu umożliwienie udzielenia informacji publicznej, a osoba domagająca się informacji odmawia sprecyzowania żądania, to wówczas nie można organowi zasadnie zarzucić bezczynności. Jednak pogląd ten ma zastosowanie pod warunkiem, że wezwanie do sprecyzowania wniosku jest zasadne.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, wezwanie organu dotyczące punktów 40, 41 i 49 wniosku nie było zasadne, bowiem wniosek w tym zakresie był na tyle jasno sformułowany, że nie było konieczności jego precyzowania. Zarówno zwrot "wszelka dokumentacja" (pkt 40), jak i "dokładnej daty dziennej aukcji" (pkt 41) oraz "zabiegi konserwatorskie" i "dokumentacja konserwatorska" (pkt 49) pozwalają ustalić zakres żądania. Organ powinien zatem w tym zakresie rozpoznać wniosek skarżącego, zaś wzywanie do jego sprecyzowania nie było uzasadnione. W konsekwencji organ pozostaje w bezczynności w powyższym zakresie.
Jako nieprawidłowe jawi się również stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia [....] czerwca 2024 r., że odpowiedzi na pytania od 42 do 45 zostały udzielone w ramach odpowiedzi na pytanie 41. Po pierwsze, organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie 41, a po drugie, jak słusznie zauważył skarżący, pytania te (dotyczące aukcji, na której Biblioteka Narodowa nabyła listy, których dotyczył wniosek), nie są powiązane z pytaniem 41 dotyczącym daty dziennej aukcji. Organ w tym zakresie nie udzielił zatem również żądanej informacji.
Odnosząc się do odpowiedzi na pytania 45 i 46, należy stwierdzić, że organ nie udzielił odpowiedzi na te pytania. Omawiane pytania dotyczyły budżetu przeznaczonego na zakup listów, tymczasem organ w odpowiedzi odniósł się do kwestii "osobnego budżetu". Tymczasem skarżący nie pytał, czy na zakup listów był przeznaczony "osobny budżet", lecz chciał uzyskać informację, jakimi środkami finansowymi na zakup listów dysponował organ, przystępując do aukcji. Tej informacji – wbrew stanowisku organu – jednak nie uzyskał, co oznacza, ze również w tym zakresie organ pozostaje w bezczynności.
W pytaniu 51 skarżący domagał się udostępnienia wszelkiej korespondencji między Biblioteką Narodową a Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczącej listów, których dotyczył wniosek. Organ odpowiedział, że tego rodzaju dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Sąd nie podziela powyższego zapatrywania organu, bowiem jak już wskazano treść dokumentów wytworzonych przez podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a zatem zarówno Bibliotekę Narodową, jak i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stanowi informację publiczna. Odpowiedź organu w tym zakresie nie była z tej przyczyny prawidłowa.
Z kolei w zakresie pytań 33, 34, 35, 36, 37, 38, 53, 56, 57 i 58 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. Sąd uznał, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia [....] czerwca 2024 r., zaś w zakresie pytania 59 wydał decyzję odmawiającą udostepnienia informacji publicznej. Skoro do dnia wydania wyroku bezczynność organu w tym zakresie ustała brak było podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku w tej części. Z tej przyczyny w pkt 2 sentencji wyroku Sąd ograniczył się do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w ww. zakresie.
Odpowiadając na pytania 33-38, organ podał, że listy nie były udostępniane BBC. Skarżący w skardze kwestionuje prawdziwość tego twierdzenia organu. Należy jednak wyjaśnić, że skarga na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie może zmierzać do podważenia prawdziwości uzyskanych informacji. Sąd administracyjny, rozpoznając niniejszą sprawę, nie jest władny, aby weryfikować prawdziwość informacji przekazanych przez organ w trybie dostępu do informacji publicznej. W razie przekazania nieprawdziwych informacji istnieją właściwe środki, w tym karne (np. przepis art. 23 u.d.i.p.), pozwalające na weryfikację stanowiska organu, jednak pozostają one poza kognicją sądu administracyjnego rozpoznającego skargę w zakresie dostępu do informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 855/21). Nie budzi natomiast wątpliwości, że odpowiedź na pytania zawarte w punktach 33-38 wniosku została skarżącemu udzielona.
Sąd podzielił stanowisko organu, że informacja żądana w punkcie 53 i 58 wniosku nie stanowiła informacji publicznej. Skarżący domaga się udzielenia informacji o fakcie zapoznania się dyrektora Biblioteki Narodowej z konkretnym elementem zbioru bibliotecznego, a także szczegółowych informacji związanych z jego udostępnieniem. Tego rodzaju informacja dotycząca wewnętrznego funkcjonowania Biblioteki Narodowej oraz korzystania z księgozbioru nie stanowi, zdaniem Sądu, informacji publicznej, o czym skarżący został poinformowany przez organ w piśmie z dnia [....] czerwca 2024 r. Podobnie nie stanowi informacji publicznej treść znajdujących się w zasobach Biblioteki Narodowej księgozbiorów i innych utworów. Nie są to wszak dokumenty wytworzone przez podmioty publiczne. Pytanie zawarte w punkcie 58 wniosku również nie dotyczyło zatem informacji publicznej.
W zakresie pytań 56 i 57 wniosku, należy stwierdzić, że organ w tym zakresie odpowiedział skarżącemu, iż badania autentyczności dokonał posiadający na świecie największe w tym zakresie doświadczenie dom aukcyjny S., a ustalenia te potwierdzili specjaliści Biblioteki Narodowej. Zdaniem Sądu, tak sformułowana informacja stanowi wystarczającą odpowiedź na pytania dotyczące badania autentyczności listów. Zarzuty skargi w tym zakresie stanowią w istocie polemikę z odpowiedzią organu, która – jak wskazano – jest niedopuszczalna w postępowaniu toczącym się ze skargi na bezczynność.
Z kolei w zakresie pytania 59 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. organ wydał decyzję administracyjną z dnia [....] lipca 2024 r., którą odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej w tej części informacji publicznej. W toku postępowania organ oświadczył, że nie jest w stanie wykazać, kiedy decyzja została doręczona skarżącemu. Z tej przyczyny Sąd uznał, że skarga w tej części (wniesiona w dniu [...] sierpnia 2024 r. jest dopuszczalna), bowiem brak jest dowodu doręczenia skarżącemu ww. decyzji przed wniesieniem skargi. Wobec jednak niespornego w tej sprawie wydania decyzji dotyczącej punktu 59 wniosku, brak było podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego w tej części. Należy dodatkowo zaznaczyć, że Sąd, rozpoznając skargę na bezczynność organu, nie kontroluje prawidłowości wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, bowiem może ona być przedmiotem odrębnej skargi.
Z tych przyczyn w omawianym zakresie, tj. dotyczącym punktów 33, 34, 35, 36, 37, 38, 53, 56, 57 i 59 brak było podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, bowiem do dnia wydania wyroku wniosek w tym zakresie został już przez organ rozpatrzony.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z akt administracyjnych, organ po wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej początkowo przedłużył termin do rozpoznania wniosku, a następnie udzielił odpowiedzi na ten wniosek. Wprawdzie pismo z dnia [....] czerwca 2024 r. zostało ostatecznie nadane dopiero w dniu [....] lipca 2024 r., lecz jak wynika z wyjaśnień organu, powyższe było wynikiem błędnego działania systemu lub ewentualnie błędu pracownika, nie było zaś efektem celowego działania zmierzającego do przedłużenia postępowania. Udzielona odpowiedź, jak wyjaśniono wyżej, w części nie była prawidłowa, bowiem organ błędnie zinterpretował treść niektórych pytań, a także nieprawidłowo zakwalifikował część żądanych informacji jako nieposiadających waloru informacji publicznej. Powyższe świadczy o tym, że bezczynność organu nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącego do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz odmiennej interpretacji treści złożonego wniosku. W związku z powyższym Sąd przyjął, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 3 sentencji wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za wymierzeniem Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny oraz przyznaniem na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, te dodatkowe środki mogą być stosowane szczególnie wówczas, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 131/21). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w szczególności biorąc pod uwagę, że bezczynność organu była skutkiem nieprawidłowej wykładni przepisów oraz interpretacji treści wniosku, nie zaś lekceważenia uprawnień skarżącego do uzyskania informacji publicznej. Sąd uznał zatem, że brak jest konieczności stosowania dodatkowych środków mających na celu motywowanie organu do załatwienia sprawy.
Z powyższych przyczyn Sąd w pkt 4 sentencji oddalił skargę w części dotyczącej wniosku o nałożenie na organ grzywny oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji. Oddalenie skargi w pozostałym zakresie w pkt 4 sentencji nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach w punkcie 5 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Koszty te stanowi uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.