II SAB/Wa 431/22

II SAB/Wa 431/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kube
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prokuratora Rejonowego dla W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prokurator Rejonowy dla W. dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Rejonowego dla W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Prokuratora Rejonowego dla W. na rzecz M. M. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił organowi bezczynność przy rozpatrywaniu jej żądania udostępnienia informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] czerwca 2020 r.
W skardze Wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł o:
- zobowiązanie organu do udostępnienia informacji wedle wniosku w terminie 14 dni,
- stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
- zasądzenie od organu na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł lub wymierzenie grzywny w tej kwocie,
- zasądzenie od organu - na rzecz Wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania.
Zarzucono organowi rażące naruszenie:
- art. 61 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1. art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji", w zw. z art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), poprzez bezczynność i zaniechanie udzielenia informacji publicznej w zakresie wniosku z [...] czerwca 2020 r.,
- art. 4 ust. 1, w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, 6 ust. 1 pkt 5 lit. a i b, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 13 ust. 1, 14 ust. 1 ustawy o informacji, poprzez ich błędne niezastosowanie - pomimo, że żądane w pkt 1 wniosku informacje są publicznymi "prostymi" i podlegają udostępnieniu,
- art. 4 ust. 1, w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 2 lit. b i c, art. 13 ust. 1 ustawy o informacji, poprzez ich niezastosowanie pomimo, że informacje żądane w pkt 2 wniosku nie stanowią dokumentu wewnętrznego - niepodlegającego udostępnieniu; prawidłowa ocena żądanych informacji zawartych w tym dokumencie prowadzi do wniosku, że stanowią one dane publiczne oraz informacje o sprawach publicznych - w szczególności dotyczące sprawności i efektywności podejmowanych czynności i organizowania pracy przy prowadzeniu lub nadzorowaniu postępowań przygotowawczych; odnoszą się więc do okoliczności wykorzystywanych "na zewnątrz" wobec uczestników postępowania przygotowawczego.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto te zarzuty.
Wskazano m.in., że uprzednio wydano wobec wniosku decyzję o odmowie udostępnienia informacji lecz orzeczenia w tym przedmiocie uchylił sąd administracyjny. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy doręczono organowi - Prokuratorowi Okręgowemu w [...] - 16 lutego 2022 r. Do dnia wniesienia skargi (datowana [...] maja 2022 r.) udostępniono Wnioskodawcy jakkolwiek informacji - organ nie podjął jakichkolwiek czynności. Wywodzono, że informacja objęta żądaniem 1 wniosku nie stanowi "przetworzonej", w rozumieniu ustawy o informacji, zaś sprawozdania z wizytacji (żądanie 2) podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu - po zreferowaniu przebiegu sprawy, analogicznie do treści skargi - podniesiono:
- Wnioskodawca złożył do organu szereg wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej; jeden z nich [...] czerwca 2020 r.; [...] czerwca 2020 r. organ wydał decyzję administracyjną; utrzymał ja w mocy Prokurator Okręgowy w [...] ([...] września 2020 r.),
- wyrokiem z 26 listopada 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 1219/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu odwoławczego i utrzymaną nią w mocy decyzję wydaną w I. instancji z [...] czerwca 2020 r.,
- organ nie był uczestnikiem toczącego się postępowania o sygn. akt II SA/Wa 1219/21; nie miał również wiedzy o jego zainicjowaniu, przebiegu oraz wydanym w tej sprawie wyroku (tak: akta sprawy II SA/Wa 1219/21); informacje te były wiadome Wnioskodawcy oraz jego pełnomocnikowi,
- pierwsza informacja o zapadłym orzeczeniu w sprawie II SA/Wa 1219/21 dotarła do organu dopiero z chwilą wniesienia skargi (datowana [...] maja 2022 r.); rzeczone pismo wpłynęło do organu 30 maja 2022 r.; 31 maja 2022 r. piastun organu zapoznał się ze skargą i zażądał przedłożenia całości materiałów - podczas wykonywania czynności, związanych z bieżącą dekretacją wpływającej poczty; po ustaleniu, że w biurze organu nie ma wskazanych akt sprawy stwierdzono, iż w dalszym ciągu znajdują się one w organie odwoławczym; 15 czerwca 2022 r. sporządzono pismo z prośba o zwrot materiałów oraz przesłanie odpisu wyroku, który zapadł w tej sprawie - wraz z uzasadnieniem,
- 1 lipca 2022 r. organ odwoławczy zwrócił materiały oraz przekazał odpis wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1219/21, wraz z uzasadnieniem,
- po analizie uzasadnienia wskazanego orzeczenia organ zdecydował o udzieleniu Wnioskodawcy informacji, zgodnie z wnioskiem - załączono kopię odpowiedzi z [...] lipca 2022 r.,
- nie doszło więc do bezczynności ze strony organu; wobec tego wniesiono o uznanie skargi jako oczywiście bezzasadnej oraz jej nieuwzględnienie.
W dodatkowym piśmie (k. 26-29) Wnioskodawca wywodził, że - wbrew twierdzeniom organu – nie udzielono żądanych informacji. W kontekście żądania 1 nie wskazano konkretnie, czy zabiegi dezynfekcji prowadzono w określonym czasie; organ przywołał pisma, których treść nie jest znana Wnioskodawcy. Organ dysponował też informacjami dotyczącymi nazwy firmy realizującej usługi na terenie jego siedziby, gdyż - co ustalił Wnioskodawca - pracownik organy potwierdzał wykonanie usług. W kontekście żądania 2 udostępniono jedynie projekt sprawozdania z wizytacji nie zaś jego ostateczną wersję. Bezczynność organu miała charakter rażący, gdyż początkowo organ wywodził, że chodzi o informacje przetworzoną zaś następnie ją udostępnił - zresztą w niezadowalającym zakresie.
W replice (k. 59) organ wskazał:
- udzielona Wnioskodawcy informacja obejmowała informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu; nie był on stroną umowy w zakresie usług sprzątania a przez to nie był dysponentem samego dokumentu umowy,
- w posiadaniu organu nigdy nie były też protokoły odbioru wykonywanych usług, mimo że były opatrzone podpisem kierownika sekretariatu bądź jego zastępcy; dokumenty te były przekazywane przez pracownika firmy "sprzątającej" bezpośrednio do Prokuratury Okręgowej w [...]; nadto organ nie jest dysponentem faktur za wykonywane usługi; jak bowiem wskazano nie był stroną umowy,
- Wnioskodawca otrzymał kopie sprawozdania z wizytacji oraz kopię uwag zgłoszonych do sprawozdania przez organ - zgodnie z jego wnioskiem; organ nie jest w posiadaniu "innego" sprawozdania z wizytacji - wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd zważył, co następuje:
Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź organ nie dysponuje w ogóle żądaną informacją, powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji.
W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych informacji, zaś organ wydał uprzednio decyzję odmowna zaś - po jej uchyleniu i po wniesieniu niniejszej skargi - udzielił informacji, która – w ocenie Wnioskodawcy - nie w pełni realizowała jednak wniosek (tak pisma po wniesieniu skargi). Przedmiotem rozważań Sądu musiały być w takiej sytuacji dwie kwestie - czy informację:
- którą przekazano Wnioskodawcy, udostępniono w ustawowym terminie; jeżeli przed wniesieniem skargi miała miejsce bezczynność organu podlega ona bowiem ocenie Sądu,
- udzielono ostatecznie w zakresie opisanym wnioskiem - jeżeli tak nie jest, Sąd winien zobowiązać organ do rozpoznanie wniosku, w części, gdzie nie udzielono informacji.
Odnosząc się do kwestii pierwszej należy wskazać, że - co bezsporne – informacji nie udzielono w terminie zakreślonym powołanym art. 13 ustawy o informacji. Przedmiotem oceny Sądu może być przy tym wyłącznie procedowanie organu po doręczeniu prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1219/21, wraz aktami sprawy. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie nie można skutecznie kwestionować bezczynności organ, gdy ta już ustała. Na pierwszym etapie postępowania ewentualną bezczynność organu zamknęło wydanie decyzji odmownej - okres do jej wydania nie podlega ocenię w niniejszym postępowaniu.
Z kolei doręczenie prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1219/21 o uchyleniu decyzji odmownej faktycznie nastąpiło do organu odwoławczego. Nie zwalnia to jednak organ I. instancji – właściwego do rozpatrzenia w wniosku - od zarzutu bezczynności w sprawie. Jak bowiem wskazano, bezczynność to stan nie podejmowania stosownych czynności niezależnie, czy dany organ ponosi za to odpowiedzialność. Akta doręczono organowi odwoławczemu 16 lutego 2022 r. zaś informacje udzielone pismem z [...] lipca 2022 r.
Gdyby nawet poddać ocenie wyłącznie procedowanie przed organem I. instancji, to trzeba wskazać, że informacje o potrzebie rozpatrzenia wniosku powziął on w dniu wpływu skargi – [...] maja 2022 r. - zaś informacji udzielił dopiero [...] lipca 2022 r., nie kierując w międzyczasie pisma o przedłużeniu załatwienia sprawy.
W kontekście oceny, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, nie może pozostawać poza oceną Sąd, że właściwy organ nie miał świadomości pozostawania w bezczynności w kwestii rozpoznania wniosku - do czasu wniesienia skargi, zaś po tym zdarzeniu podjął określone czynności i zrealizował wniosek, udzielając - wedle swojej oceny - żądanej informacji. W takiej sytuacji nie można uznać, aby organ oczywiście uchybił swoim obowiązkom. Nie ma więc też przesłanek zasądzenia na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej bądź wymierzenie organowi grzywny. Prowadziło to do oddalenia skargi w zakresie danego żądania.
Odnosząc się natomiast do kwestii pełnego zrealizowania wniosku, zarzuty strony skarżącej są bezzasadne. Gdy chodzi o żądanie 1 - wedle wiążącej oceny, wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1219/21 - generalnie wskazane w tym punkcie informacje stanowią publiczną i organ winien ją udostępnić. Wobec szczegółowego pytania (obejmującego informacje, czy stosowne działania były realizowane, w tym w godzinach pracy między I i II zmianą) oraz wniosku o udostępnienie dokumentów (umowy, protokoły odbioru, faktury), organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi. Wskazał, że - wedle jego wiedzy - określone w pytanie czynności wykonywano - tak należy rozumieć udzieloną odpowiedź. W świetle wyjaśnień w dalszej części pisma - gdzie wskazano, że podmiotem zlecającym wykonywanie usług była inna instytucja (urząd obsługujący organ II. instancji) - było oczywiste, że podmiot, do którego się zwrócono nie dysponuję szerszą informacją, która mogłaby podlegać udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o informacji – np. dokumentami, poświadczającym realizacja określonych czynności, objętych pytaniem, protokołami potwierdzającymi określone działania w danym zakresie Nie stanowią z kolei procesu udostępnienie informacji publicznej czynności ustalanie faktów, co do stanów faktycznych – np. gromadzenie informacji na podstawie wyjaśnień poszczególnych pracowników. Wprawdzie informacja taka - gdyby została już pozyskana przez organ do konkretnego celu - mógłby stanowić publiczną - a więc podlegające udostępnieniu. Gdy jednak nie jest przez organ dotąd posiadana (zagregowana w określonej formie), należy przyjąć, że organ jej nie posiada - nie może ona podlegać udostępnieniu. Ustalenie okoliczności faktycznych – zdarzeń, polegających na określonych działaniach lub zaniechaniach (np. czynność dezynfekcji), nie jest tożsame z procesem tzw. "przetwarzania informacji", w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o informacji, co dotyczy analizy i przetwarzania danych dostępnych dla organu na konkretnych nośnikach (w dokumentach, bazach danych itp.).
Wobec powyższych uwarunkowań – w realiach rozpatrywanej sprawy - organ udzielił Wnioskodawcy pełnej informacji wobec żądania 1. Wskazano, że organ nie dysponuję danymi źródłowymi, mogącymi potwierdzać dokonanie określonych czynności, lecz - wedle jego wiedzy - były one realizowane.
Wiedza pracownika - potwierdzającego wykonanie usługi, co do nazwy firmy ją realizującej - gdy stosowne dokumenty nie pozostają w gestii urzędu obsługującego organ, nie może być utożsamiana z posiadaną informacją publiczną. Jej udzielenie wymagałoby bowiem dokonania stosownych ustaleń z odpowiednim pracownikiem wedle jego pamięci, co do określonych faktów (treść podpisywanych przezeń dokumentów). Organ wskazał jednocześnie, kto zlecał wykonywanie usług, a więc gdzie znajdować się mogą poszukiwane informacje.
W kwestii drugiego żądania należy wskazać, że pozostaje poza oceną Sądu, czy - oprócz przekazanych Wnioskodawcy sprawozdań z wizytacji i sporządzanych doń uwag - winien być sporządzony jeszcze określony dokument końcowy. W granicach mniejszej sprawy istotne jest wyłącznie wyjaśnienie organu, że dokumentami innymi niż udostępnione nie dysponuje. Sąd nie znajduje podstaw do podważenia wiarygodności takich wyjaśnień, składanych przez piastuna organ administracji, odpowiedzialnego zresztą za ochronę praworządności.
Wobec wskazanych uwarunkowań nie było podstaw, aby zobowiązywać organ do realizacji wniosku. Przedmiotem rozstrzygnięcia była więc wyłącznie ocena stanu przed udzieleniem odpowiedzi z [...] lipca 2021 r. wobec wniesienia skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 4 sentencji, w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.). Do kosztów zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, wpis sądowy od skargi - 100 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
-----------------------
9