II SAB/Wa 413/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.F. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta RP w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie skanów umów cywilnoprawnych zawartych od maja 2015 r. Organ kilkukrotnie informował o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku, powołując się na przepisy związane z epidemią COVID-19 oraz konieczność analizy danych. Skarżący zarzucił naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji w ustawowym terminie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że przepisy wprowadzające zawieszenie terminów w związku z COVID-19 nie mają zastosowania do spraw o udostępnienie informacji publicznej, ze względu na ich szczególny charakter i krótkie terminy procesowe określone w ustawie. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę, że organ podejmował pewne czynności i informował o przyczynach opóźnień, mimo błędnego przekonania o zawieszeniu terminu. Sąd podkreślił również, że przekazanie dokumentów do archiwum nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w związku z COVID-19 w kontekście spraw o dostęp do informacji publicznej; obowiązki organów w zakresie udostępniania informacji publicznej, nawet jeśli dokumenty znajdują się w archiwum.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy wprowadzające zawieszenie terminów procesowych i sądowych w związku z COVID-19 mają zastosowanie do spraw o udostępnienie informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do spraw o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej określa krótkie terminy na rozpoznanie skargi, które nie podlegają zawieszeniu.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera szczególne regulacje dotyczące terminów rozpoznawania skarg, w tym skrócenie terminu na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę do sądu do 15 dni oraz 30-dniowy termin na rozpoznanie skargi. Te terminy nie podlegają zawieszeniu na podstawie przepisów o COVID-19.
Czy bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, spowodowana błędnym przekonaniem o zawieszeniu terminu z powodu COVID-19, stanowi rażące naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, mimo że była naganna.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga ciężkiego naruszenia, które jest oczywiste i wyraźne. W tej sprawie organ podejmował pewne czynności, informował o przyczynach opóźnień i pozostawał w błędnym, ale usprawiedliwionym (w ocenie sądu) przekonaniu o zawieszeniu terminu. Nie można dopatrzyć się cech rażącego naruszenia prawa.
Czy przekazanie dokumentów do archiwum państwowego zwalnia organ z obowiązku udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazanie dokumentów do archiwum nie zwalnia organu z obowiązku rozpoznania wniosku o udostępnienie tych dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Tryb przewidziany w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach nie jest lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ posiadający informację publiczną jest zobowiązany do jej udostępnienia na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli dokumenty te znajdują się w archiwum.
Przepisy (22)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
u.d.i.p. art. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Kancelaria Prezydenta RP jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmioty będące w posiadaniu informacji publicznej są obowiązane do jej udostępnienia.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ ma 14 dni na rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ może przedłużyć termin rozpoznania wniosku, informując o tym wnioskodawcę.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ odmawia udostępnienia informacji lub umarza postępowanie w drodze decyzji administracyjnej.
u.d.i.p. art. 21
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Skraca termin na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę do Sądu do 15 dni od dnia otrzymania skargi, a także określa 30-dniowy termin na rozpatrzenie skargi.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku i stwierdzenia bezczynności.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku i stwierdzenia bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i stwierdza stan bezczynności w załatwieniu wniosku.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest zobowiązany do dodatkowego stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej.
Pomocnicze
ustawa o COVID-19 art. 15zzs § ust. 1 pkt 10
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
ustawa o COVID-19 art. 15zzs § ust. 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 4 i 5.
ustawa o COVID-19 art. 14a § ust. 5
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sprawami pilnymi są sprawy, w przypadku których ustawa określa termin ich rozpatrzenia przez sąd.
k.p.a. art. 64 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.
k.p.c. art. 200
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 205 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
u.n.z.a. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Państwowy zasób archiwalny tworzą materiały powstałe w wyniku działalności organów państwowych i innych jednostek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy o COVID-19 nie zawieszają terminów w sprawach o dostęp do informacji publicznej. • Przekazanie dokumentów do archiwum nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Argument organu o zawieszeniu biegu terminów w związku z COVID-19. • Argument organu o braku wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w zakresie skanów umów za lata 2019-2020. • Argument organu o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu braków formalnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym • Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem • Tryb przewidziany w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, nie stanowi w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej lex specialis
Skład orzekający
Tomasz Szmydt
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Antoniuk
członek
Karolina Kisielewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w związku z COVID-19 w kontekście spraw o dostęp do informacji publicznej; obowiązki organów w zakresie udostępniania informacji publicznej, nawet jeśli dokumenty znajdują się w archiwum."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – i jego kolizji z nadzwyczajnymi przepisami wprowadzonymi w czasie pandemii. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach kryzysowych.
“Czy COVID-19 zatrzymał dostęp do informacji publicznej? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.