II SAB/Wa 411/24

II SAB/Wa 411/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Danuta Kania
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. art. 1 ust. 1, 4 ust. 1, 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, 13, 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku A. C. z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej A. C. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżąca A. C. (Skarżąca) na podstawie art. 61 Konstytucji RP
w dniu [...] stycznia 2024 r. wniosła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN, Organ) o informację w postaci kopii dokumentów, otrzymywanych lub wytwarzanych przez MKiDN i Generalnego Konserwatora Zabytków, związanych
z przedłożeniem kandydatury i kandydaturą M. O. na powołanie jej na stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ponadto domagała się wskazania w jaki sposób i przez kogo dokonywana jest weryfikacja wymogów wskazanych w art. 91 ust 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wobec kandydatów na stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W dniu [...] lutego 2024 r. organ przekazał skarżącej żądane dokumenty.
Skarżąca ponownie zwróciła się do organu w dniu [...] lutego 2024 r.
za pośrednictwem poczty elektronicznej, z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie art. 61 Konstytucji RP wnosiła o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii metryki sprawy [...] Wskazała, że informacje w postaci elektronicznej należy wysłać na adres e-mail.
W odpowiedzi Organ za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] lutego 2024 r. przesłał Skarżącej wnioskowaną metrykę sprawy, która została miejscami zanominizowana - to jest w odniesieniu do tożsamości niektórych urzędników oraz dekretacji.
Skarżąca wywiodła w dniu [...] lipca 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność MKiDN w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. Zarzuciła Organowi naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2021 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej "u.d.i.p."), przez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego. Wnosiła o stwierdzenie, iż Organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze
i nakazanie rozpoznania wniosku Skarżącej i zwrot kosztów postepowania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że w jej ocenie nazwiska osób podejmujących działania w sprawie nie mają charakteru marginalnego, a treść dekretacji zawartych w metryce sprawy w żaden sposób nie jest chroniona ze względu na przesłanki określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przytoczyła orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2350 /22. Wskazała, że jeżeli organ stoi na stanowisku konieczności dokonania anominizacji nazwisk urzędników i dekretacji, to powinien wydać decyzję.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że
w udostępnionym dokumencie, czyli metryce sprawy, zanonimizowane zostały nazwiska: sekretarki podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego B. Z. oraz Głównego specjalisty z Departamentu Ochrony Zabytków, która to osoba wykonywała w tym wypadku czynności techniczne. Zostały w pełni ujawnione nazwiska ministra, dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków i naczelnika w Departamencie Ochrony Zabytków, a zatem osób którym można przypisać przymiot osoby pełniącej funkcje publiczne.
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: |
| |
|Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo |
|o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują |
|kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta |
|obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. |
|Z bezczynnością organu mamy do czynienia w przypadku, gdy podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w |
|przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje bądź nie wydaje decyzji o odmowie jej |
|udostępnienia. Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ |
|oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień |
|przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. |
|Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów |
|władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, |
|a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem |
|komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", |
|ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na |
|określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, |
|wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie|
|mogą zostać udostępniane. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do |
|nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. |
|Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega |
|udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. |
|Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z |
|funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. |
|W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji |
|publicznej, co wiąże się |
|z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako |
|każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania|
|publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki |
|charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów |
|i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, dostępna w Centralnej Bazie |
|Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej "CBOSA"). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu |
|określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium |
|rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. |
|Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi Skarżąca uczyniła bezczynność Organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej |
|na wniosek |
|z dnia [...] lutego 2024 r. We wniosku tym domagała się udostępnienia kopii metryki sprawy [...] |
|Poza sporem w niniejszej sprawie jest okoliczność, że wnioskowane do udostępnienia dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art.|
|6 ust. 1 pkt 4 |
|lit. a u.d.i.p., jak również, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest organem zobowiązanym do udostępnienia, znajdującej się |
|w jego posiadaniu informacji publicznej. W dniu [...] lutego 2024 r. Organ przekazał Skarżącej informację publiczną, tj. wnioskowaną |
|przez nią metrykę dokumentu, która została zanonimizowanaw zakresie nazwisk osób, które wykonywały czynności czysto techniczne w |
|sprawie nie będąc osobami pełniącymi funkcje publiczne. |
|W pierwszej kolejności oceniając niniejszą sprawę należy zadać pytanie, czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego mógł przekazać |
|Skarżącej zanonimizowaną wersję dokumentu. |
|W tym miejscu wskazać należy, że nie każda informacja publiczna może być przekazana wnioskodawcy w całości. Zgodnie z przepisem art. 5 |
|u.d.i.p. informacja publiczna podlega pewnym ograniczeniom, między innymi z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Jeżeli bowiem |
|informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej |
|z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Konsekwencją |
|przyjęcia takiego poglądu jest też uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana |
|jest z jego funkcjonowaniem, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu. |
|Dostęp do informacji publicznej i kryteria jego ograniczenia wymagają wyważenia kolidujących ze sobą wartości, tj. z jednej prawo do |
|informacji publicznej, a z drugiej prawo do ochrony prywatności czy tajemnicy przedsiębiorcy, interes Państwa, interes publiczny, |
|bezpieczeństwo, które także mogą być kwalifikowane |
|w kategoriach wartości konstytucyjnych. Konieczne jest zatem wyważanie wartości leżących u podstaw prawa dostępu do informacji |
|publicznej, a opierających się zasadniczo na jawności porządku publicznego (jawności działania instytucji publicznych, działalności |
|organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one |
|zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa) i wartości leżących u podstaw "prywatności |
|osoby fizycznej" czy "tajemnicy przedsiębiorcy" w celu ustalenia zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu|
|na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu|
|gospodarczego państwa (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., I OSK 971/18, w CBOSA). |
|W przypadku kolizji między zasadą jawności informacji publicznych a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, |
|dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych, np. |
|anonimizacja danych wrażliwych. Gdy pomimo dokonania takiego zabiegu możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy |
|odmówić udostępnienia informacji publicznej. |
|Należy podzielić poglądy piśmiennictwa i orzecznictwa, iż przejawem ustawowego ograniczenia prawa do prywatności jest przepis art. 5 |
|ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. Uwzględniając zatem, że prawo do prywatności jest wartością chronioną konstytucyjnie, której ograniczenie może |
|nastąpić tylko na mocy ustawy przyjąć należy, że w odniesieniu do osoby fizycznej udostępnienie danych osobowych (w tym właśnie imienia|
|i nazwiska) winno ograniczać się wyłącznie do takich sytuacji, które wskazane zostały w przywołanym przepisie. Sąd przychyla się do |
|stanowiska, które traktuje art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jako regulację kompleksowo wyznaczającą |
|granice prawa do prywatności (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1854/11, dostępny w CBOSA). |
|W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdza, iż objęta wnioskiem Skarżącej informacja publiczna mogła być udostępniona jedynie po |
|zanonimizowaniu danych – imion i nazwisk osób fizycznych – pracowników nie pełniących funkcji publicznej w Ministerstwie. Taką też |
|formę udostępnienia żądanej informacji prawidłowo przyjął i zrealizował Organ. |
|Zanonimizowanie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji nie jest niezgodne z przepisami ustawy o dostępie do |
|informacji publicznej. Udzielenie zaś zanonimizowanej informacji publicznej w terminie 14 dniu (co |
|w niniejszej sprawie nie nastąpiło, informacji udzielono bowiem w dniu 15 terminu) przesądzałoby o braku bezczynności po stronie |
|organu, o ile ten sposób przetworzenia treści udostępnianego dokumentu nie niweczy pożądanego przez stronę rezultatu w postaci |
|uzyskania informacji o konkretnej metryce sprawy. Anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna|
|forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, jest wypełnieniem obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji |
|publicznej, gdy nie pozbawia dokumentu waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. Innymi słowy nie może niweczyć |
|rezultatu, do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek. |
|Zdaniem Sądu Organ nie był zobowiązany do wydania decyzji odmownej, |
|o której mowa w art. 16 u.d.i.p., ponieważ anonimizacja ww. danych nie spowodowała, że cel wniosku o dostęp do informacji publicznej |
|nie został osiągnięty. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III OSK 2350/22, (dostępna w CBOSA).|
| |
|Przekazując Skarżącej żądaną metrykę dokumentu Organ dopuściła się jednak uchybienia o jeden dzień terminowi do przekazania informacji |
|publicznej, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p.. Zgodnie z tym przepisem organ w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku przekazuje |
|żądaną informację publiczną. Skoro wniosek do Organu wpłynął w dniu 14 lutego 2024 r. to termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek |
|upłynął [...]lutego 2024 r., odpowiedź na wniosek została zaś udzielona w dniu [...] lutego 2024 r., czyli jeden dzień po terminie. |
|Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Organ dopuścił się |
|bezczynności, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, z uwagi na marginalne uchybienie terminu, że bezczynność nie miała |
|miejsca z naruszeniem praw, o kosztach zaś orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a |
| |