II SAB/Wa 275/25

II SAB/Wa 275/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/
Joanna Kube
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
659
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 , 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K.N. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz K. N. sumę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych.
Uzasadnienie
K. N. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej, organ lub "PUODO") w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia [...] maja 2024 r. na nieprawidłowości
w procesie przetwarzania danych osobowych.
Skarżący wskazał, że w dniu [...] maja 2024 r. złożył do PUODO skargę na nielegalne przetwarzanie jego danych osobowych przez Prezesa fundacji Ośrodek [...] (dalej "Ośrodek"). Skarżący wskazał, że dwukrotnie wnosił ponaglenie do PUODO. Zdaniem skarżącego w sprawie nastąpiła przewlekłość, organ nie przedłużał terminu załatwienia sprawy, nie informował skarżącego o powodach opóźnienia w jej załatwieniu.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości
w sprawie, stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 2 000 złotych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że do Urzędu Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] kwietnia 2024 r. (e-PUAP) wpłynęła skarga skarżącego, przekazana według właściwości z Urzędu Miasta [...], na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Ośrodek. W dniu [...] maja 2024 r. skarżący przesłał do organu tożsame pismo jak do Urzędu Miasta [...], stanowiące skargę w sprawie indywidulanej do PUODO.
Organ podał, że pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. skarżący wniósł ponaglenie, powołując się na art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.), dalej "k.p.a." Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. PUODO zwrócił się do Ośrodka,
o ustosunkowanie się do treści skargi oraz złożenie pisemnych wyjaśnień.
O podjętych czynnościach wyjaśniających organ poinformował skarżącego pismem
z dnia [...] lipca 2024 r. W dniu [...] lipca 2024 r. do UODO wpłynęły pisemne wyjaśnienia Ośrodka. W dniu [...] lutego 2025 r. skarżący wniósł do organu ponaglenie, powołując się na art. 12, art. 35 i art. 36 § 1 k.p.a.
Następnie organ wskazał że w dniu [...] lutego 2025 r. skarżący złożył zaadresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem PUODO, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania.
PUODO podał, że pismem z dnia [...] lutego 2025 r. zwrócił się do Ośrodka
o uzupełnienie dotychczas złożonych wyjaśnień. O podjętych czynnościach organ poinformował skarżącego pismem z dnia [...] lutego 2025 r. W dniu [...] marca 2025 r. do UODO wpłynęło pismo Ośrodka, stanowiące uzupełnienie wyjaśnień złożonych
w niniejszej sprawie. Pismami z dnia [...] marca 2025 r. PUODO poinformował skarżącego i Ośrodek o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej.
Zdaniem organu skarga na przewlekłość postępowania jest nieuzasadniona.
Organ wyjaśnił, że spoczywa na nim statuowany w art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, z art. 77 § 1 k.p.a. oraz wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji. W ocenie organu zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 § 1 k.p.a. - jakkolwiek bardzo istotna - nie może być uznana za nadrzędną, w szczególności wobec zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a.
PUODO podkreślił, że nie uchylał się od podjęcia czynności mających na celu rozstrzygnięcie sprawy. Podejmował możliwie szybko i w najbardziej skuteczny sposób działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia. W szczególności przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące rzetelnemu ustaleniu stron postępowania, ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości PUODO musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego.
Organ wyjaśnił również, że nie może stawiać w gorszej sytuacji innych obywateli swobodnie dysponując kolejnością rozpatrywania skarg. Wszystkie czynności podejmowane są zgodnie z kolejnością, bieżącym etapem postępowania
i z uwzględnieniem złożoności spraw. Prawidłowe ustalenie stron postępowania, zebranie wyjaśnień i dowodów, zarówno od skarżącego, jak i podmiotu skarżonego, a następnie oczekiwanie na odpowiedź wpływa na długość toczącego się postępowania. Działania podejmowane przez PUODO w niniejszej sprawie miały zatem na celu wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a następnie rozstrzygnięcie sprawy. Nie można zatem uznać, że organ cechowała zła wola, skutkująca naruszeniem prawa, a tym bardziej naruszeniem prawa w sposób oczywisty. Podejmowane czynności w toku niniejszego postępowania, tj. wezwanie skarżonego podmiotu do udzielenia wyjaśnień w sprawie - w żadnym stopniu nie oznaczają, że organ prowadzi działania o charakterze pozornym lub z własnej winy dopuszcza się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Następnie organ zaznaczył, że w postępowaniach przed organem właściwym do spraw ochrony danych osobowych - w przeciwieństwie do innych postępowań administracyjnych - niemożliwym jest wydanie rozstrzygnięcia bez wezwania podmiotu skarżonego do złożenia wyjaśnień. Jak już wyżej wskazano, organ zobowiązany jest zgromadzić wewnętrznie spójny i wystarczający do wydania decyzji materiał dowodowy, co konieczne było także w przedmiotowej sprawie.
PUODO wskazał, że zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym - w myśl § 3 tego przepisu - załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie zgodnie z art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, znajdującego zastosowanie bezpośrednio przed ww. przepisem prawa krajowego, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi. W ocenie organu powyższe oznacza dopuszczenie trwania postępowania przez 3 miesiące, a co więcej termin ten nie wyznacza
w każdym przypadku granicy jak długo organ może prowadzić postępowanie
w sprawie.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej organ odwołując się do orzecznictwa podniósł, że przyznanie sumy pieniężnej
i wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco- represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, kiedy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa. PUODO wskazał, że taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Organ nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia, a w możliwie jak najszybszym czasie podejmował działania mające na celu zebranie materiału dowodowego - zmierzające do zakończenia postępowania decyzją administracyjną. Strony postępowania na bieżąco były informowane o wszystkich podejmowanych w sprawie czynnościach. Ewentualne zasądzenie określonej sumy pieniężnej pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Skarżący nie przedłożył dowodów na doznane dolegliwości lub niedogodności powstałe na skutek zarzucanego przewlekłego prowadzenia postępowania.
Ponadto organ podkreślił, że UODO jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Do UODO składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. PUODO prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Urzędu, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Od momentu wejścia w życie RODO oraz ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych do Urzędu wpływa coraz więcej skarg, a wnoszone skargi mają coraz bardziej skomplikowany charakter i wymagają zwiększonej ilości czasu na ich rozpatrzenie, co znacznie może wydłużać czas prowadzonych postępowań administracyjnych.
Z ostrożności PUODO wskazał również, że jego zdaniem, nie doszło do rażącej przewlekłości postępowania. Ponownie odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować dolegliwe dla strony skutki. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. Przy czym jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie
w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Nie jest zatem wystarczające dla przyjęcia bezczynności o rażącym charakterze samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy".
W ocenie PUODO w kontekście powyższego skarga na przewlekłość jest niezasadna, bowiem organ nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia. Podejmowane czynności mają na celu zbadanie wszystkich niezbędnych okoliczności mogących mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Gdyby jednak Sąd nie podzielił tego poglądu, PUODO, powołując się na wskazaną wyżej argumentację, wniósł o przyjęcie, iż przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o odstąpienie od zasądzenia sumy pieniężnej z wyżej wskazanych powodów.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] maja 2024 r. organ złożył do akt sprawy decyzję administracyjną z dnia [...] maja 2025 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu skargi skarżącego z dnia [...] maja 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1685, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie opieszałości w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi nie ma istotnego znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność została dokonana przez organ opieszale.
Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez PUODO, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Skarga na przewlekłość może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarga spełnia wymogi formalne, wniesiona została bowiem po wyczerpaniu przysługującego środka zaskarżenia – ponaglenia – pisma z dnia [...] czerwca 2024 r.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Stosownie do treści art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie - ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a. - nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Innymi słowy, organ administracji prowadzi postępowanie przewlekle, gdy nie załatwia sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie, ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nieznajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, albo czynności zbędne, pozorne albo nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, LEX nr 2454680, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 187/17, LEX nr 2411020). Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Zauważyć należy, że od dnia 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), zwana dalej u.o.d.o. oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), dalej "RODO" - które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. do postępowań prowadzonych przez PUODO, stosuje się przepisy k.p.a.
W myśl natomiast do art. 78 ust. 2 RODO, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że trzymiesięczny termin z art. 78 ust. 2 RODO nie odnosi się tylko do obowiązku poinformowania osoby, której dane dotyczą, o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77 RODO, ale w pierwszej kolejności odnosi się do rozpatrzenia skargi, co wynika z treści tego przepisu ("jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował"). Rozpatrzenie skargi w rozumieniu art. 78 ust. 2 RODO w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., oznacza wydanie decyzji administracyjnej. Nie jest więc uprawnione twierdzenie, że art. 78 ust. 2 RODO nie wyznacza terminu na załatwienie sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2023 r. sygn.. akt III OSK 1959/22, wyrok NSA z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 4754/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 78 ust. 2 RODO określa zatem graniczny termin rozpoznania skargi przez organ nadzorczy.
Jak wynika z akt sprawy skarga na nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych przez Ośrodek złożona przez skarżącego wpłynęła do organu w dniu [...] maja 2024 r. Pierwszą czynność w sprawie organ podjął dopiero w dniu [...] lipca
2024 r. PUOD zwrócił się wówczas do Ośrodka, o ustosunkowanie się do treści skargi skarżącego oraz złożenie pisemnych wyjaśnień. Wyjaśnienia takie wpłynęły do organu w dniu [...] lipca 2024 r. Kolejną czynność w sprawie organ podjął dopiero po wniesieniu przez skarżącego kolejnego ponaglenia i złożeniu skargi na przewlekłość do Sądu, co miało miejsce w dniu [...] lutego 2025 r. Organ wówczas pismem z dnia [...] lutego 2025 r. wezwał Ośrodek do złożenia kolejnych wyjaśnień. Odpowiedź na to wezwanie PUODO otrzymał w dniu [...] marca 2025 r. Dalej organ pismami z dnia [...] marca 2025 r. poinformował skarżącego i Ośrodek o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna kończąca postępowanie w sprawie wydana została zaś w dniu [...] maja 2025 r.
W świetle powyżej przedstawionego stanu faktycznego, nie sposób przyjąć, iż organ dotrzymał trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 RODO. Biorąc pod uwagę, że skarga skierowana do PUODO drogą elektroniczną wpłynęła w dniu [...] maja 2024 r., to postępowanie w sprawie powinno zakończyć się do [...] sierpnia 2023 r. Jeżeli nawet organ uznałby, że sprawa wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego, winien każdorazowo zawiadomić o tym stronę, podając przyczynę zwłoki oraz wskazać jej termin załatwienia sprawy wynikający z przepisów k.p.a., czego w tej sprawie nie uczynił.
W ocenie Sądu, organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu albowiem podejmował w sprawie czynności opieszale i nieefektywnie. Wyraźnie zauważalne są przestoje w działaniach organu, a czynności podejmowane były w dużych odstępach czasu. Nie sposób zatem mówić w tym przypadku o efektywnym prowadzeniu przez PUODO postępowania. Po uzyskaniu wyjaśnień złożonych przez Ośrodek ([...] lipca 2024 r.) kolejna czynność w sprawie została podjęta po ponad 6 miesiącach, a decyzja kończąca postepowanie w sprawie wydana została niemal rok po otrzymaniu przez organ skargi na nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych skarżącego. W tym czasie organ dwukrotnie zwracał się do Ośrodka o złożenie wyjaśnień i otrzymał dwa pisma stanowiące odpowiedzi na te wezwania.
Z uwagi na wydanie decyzji w sprawie, Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania skargi skarżącego myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził jednak, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu przewlekłe prowadzenie postepowania w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt I FSK 1376/24, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność (przewlekłość).
Według Sądu, zaistniałe w przedmiotowej sprawie okresy bierności PUODO należy uznać za kwalifikowaną postać przewlekłości z uwagi na znaczne i niezaprzeczalne opóźnienie w podejmowanych czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Długość postępowania, brak zintensyfikowanych działań ze strony organu zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, długotrwałe przerwy pomiędzy nielicznymi czynnościami podjętymi w tym postępowaniu przez organ, oraz zignorowanie wniesionego przez skarżącego ponaglenia, doprowadziły Sąd do wniosku, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności wnikliwego rozpatrzenia skarg (wniosków) nie usprawiedliwiają zarzutu rażącej przewlekłości. Realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne
w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej od organu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznanie sumy pieniężnej od organu oraz wymierzenie grzywny organowi jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu. Te dodatkowe środki służą wzmocnieniu instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania, ich celem jest zatem w pierwszej kolejności zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Instytucja sumy pieniężnej ma ponadto charakter kompensacyjny, chodzi o rodzaj zadośćuczynienia wnioskodawcy za oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy.
Biorąc pod uwagę okoliczności związane z prowadzeniem sprawy oraz fakt, iż ostatecznie decyzja w tej sprawie została wydana, zdaniem Sądu, zachodzą przesłanki do zrekompensowania skarżącemu w formie pieniężnej czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie poprzez zasądzenie sumy pieniężnej w kwocie 500 złotych.
Zdaniem Sądu przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w tej kwocie rekompensuje okres oczekiwania na załatwienie sprawy. Sąd miał przy tym na uwadze przede wszystkim długość okresu, w którym organ rozpatrzył sprawę. Zaznaczyć jednak należy, że Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej we wnioskowanej wysokości, tj. w wysokości 2 000 zł. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności, które by przemawiały za przyznaniem sumy pieniężnej w tej wysokości. Przyznana skarżącemu suma pieniężna spełnia kryterium określone w ww. przepisie, wedle którego nie może ona przekraczać wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Przyznając skarżącemu sumę pieniężną Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt 3 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd nie orzekł, albowiem skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i w sprawie nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.