II SAB/Wa 40/25

II SAB/Wa 40/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Joanna Kube
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. O. na bezczynność Partii Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje partię polityczną Prawo i Sprawiedliwość z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego S. O. z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w części dotyczącej rodzaju, daty zawarcia, okresu trwania, oznaczenia strony umowy i osób je reprezentujących oraz wartości umowy umożliwiającej korzystanie z hali sportowej w [...], w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość z siedzibą w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego S. O. kwotę 100 (słownie sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2024 r. S. O.; zwany dalej "skarżącym" skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] listopada 2024 r. w zakresie udostępnienia informacji o umowie umożliwiającej korzystanie z hali sportowej w [...], tj.: rodzaju, daty zawarcia, okresu trwania, oznaczenia stron umowy i osób je reprezentujących oraz wartości i treści umowy.
Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
W związku z tym wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wskazał, że w odpowiedzi z 29 listopada 2024 r. na złożony wniosek organ poinformował, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznych powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 4839/21, w którym wskazano, że umowa koalicyjna nie jest informacją publiczną.
W jego ocenie partie polityczne są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji. Ponadto nie można przyjąć zawężenia przedmiotowego wniosku, jeśli więc organy zobowiązane mają udostępniać umowy, to organ nie może wybierać, które będzie chciał poddać ujawnieniu, a które nie. Organ publikuje przy tym część umów w Biuletynie Informacji Publicznej w rejestrze umów, w szczególności wynajmu przestrzeni na wydarzenia i biura w rejestrze umów, do czego zobowiązany jest wprost przepisami ustawy o partiach politycznych (które wprowadzono nowelizacją określaną jako "ustawa antykorupcyjna") - nie ma więc wątpliwości, że takie umowy stanowią informację publiczną. Partia polityczna z nieznanego względu nie ujawniając żądanej umowy w rejestrze i zatajając tak podstawowe informacje o wydarzeniach, które jak można sądzić, są bardzo kosztowne, tworzy środowisko korupcjogenne.
Zaznaczył, że organ w znacznej większości funkcjonuje w oparciu o środki pochodzące ze Skarbu Państwa. Zarówno z zasady jawności finansowania partii politycznych wyrażonej w Konstytucji RP, jak i powtórzonej (w węższym zakresie) w art. 23a ustawy o partiach politycznych i art. 4 ust. 2 u.d.i.p. wynika wprost zobowiązanie partii politycznych do udzielania wnioskowanej informacji. Korzystanie nawet nieodpłatne z przestrzeni z komunalnej czy komercyjnej sali niewątpliwie byłoby korzyścią materialną i bezpośrednio wpływa na gospodarkę materialną organu. Rozmach przedsięwzięcia budzi pytania o koszty takiego działania i źródła finansowania wydarzenia.
Wobec upływu terminu do udostępnienia informacji publicznej oraz ponaglenia z 3 grudnia 2024 r. podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania ani nie wydał decyzji odmownej, co czyni skargę zasadną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z 29 listopada 2024 r. Ujawnieniu w trybie informacji publicznej podlegają dane o wykonywaniu zadań publicznych. Partie polityczne, choćby delegowały osoby do pełnienia funkcji publicznych, same nie wykonują i nie mają prawa wykonywać władzy publicznej. Zdaniem organu błędne jest twierdzenie skarżącego, że zawarcie żądanej umowy stanowiło wydatkowanie środków finansowych przeznaczonych na cele partii politycznej, co kwalifikuje taką umowę, jako nośnik informacji publicznej.
Zaznaczył, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Ustawodawca celowo użył sformułowania "informacja o sprawach publicznych", choć nie opatrzył ustawy w definicję "spraw publicznych". Doktryna i orzecznictwo wypracowały jednak zakres przedmiotowy "spraw publicznych", który należy rozumieć jako informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują zadania władzy publicznej lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Skarga analizowana wg. podanych kryteriów kontroli jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 P.p.s.a. powinien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, nie umorzył postępowania bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej – art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że partia polityczna należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jej posiadaniu i jest uprawniona do jej udostępnienia. Wynika to jednoznacznie z art. 4 ust. 2 u.d.i.p., który nakłada obowiązek informacyjny m.in. na partie polityczne.
Pojęcie informacji publicznej zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia niektóre kategorie informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, nie tworząc zamkniętego katalogu, a tym samym legalnej definicji tego pojęcia. Zaznaczyć należy, że norma art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie odwołuje się do pojęcia sprawowania władzy publicznej, lecz do pojęcia sprawy publicznej, przez co nadaje ona pojęciu informacji publicznej znacznie szersze znaczenie.
W ocenie Sądu, żądana informacja (za wyjątkiem całości treści umowy) ma charakter informacji publicznej. Informacja ta dotyczy w znacznym zakresie finansów partii politycznej. Jawność finansowania działalności partyjnej traktowana jest jako instrument zwalczania korupcji i innych negatywnych zjawisk, stwarzających zagrożenia dla stabilności politycznej państwa i demokratycznej gry wyborczej. Partie są zatem zobligowane do ujawnienia wszelkich informacji związanych ze źródłami i sposobami gromadzenia środków finansowych oraz wskazywania celów i podstaw ich wydatkowania (zob. wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 916/21).
Przypomnieć należy, iż partia polityczna jest dobrowolną organizacją, występującą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy o partiach politycznych). W doktrynie przyjmuje się, że partia polityczna to dobrowolna, formalna, celowo zorientowana organizacja społeczna działająca w przestrzeni publicznej, definiująca swoje cele i metody ich urzeczywistniania za pośrednictwem ideologii lub/i programu politycznego, stanowiących dla niej podstawę do uzyskania szerszego poparcia społecznego, dzięki któremu możliwe będzie zdobycie, utrzymanie lub wywieranie wpływu na władzę przede wszystkim poprzez regularny udział w wyborach (Michalak Bartłomiej, Sokala Andrzej, Leksykon prawa wyborczego i systemów wyborczych, System informacji prawnej Lex, Komentarz do art. 1 ust 1 ustawy o partiach politycznych.) Porozumienia partii politycznych z innym podmiotami, także niedotyczące kwestii finansowych, stanowią informację publiczną, dotyczą bowiem podmiotów działających w przestrzeni publicznej, w celu publicznym wywierania wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowania władzy publicznej. Działania tych podmiotów, mimo, że nie są one organami władzy publicznej, ukierunkowane są na realizację celów publicznych. Porozumienia zawierane przez te podmioty dotyczą zatem spraw publicznych. Partie polityczna sprawują władzę, wywierają wpływ na władzę albo ukierunkowane są na jej zdobycie. Ich działalność stanowi sprawę publiczną, także w kontekście prawa wyborczego obywateli, którzy w celu podjęcia świadomych wyborów mają prawo posiadać wiedzę o działalności danej partii politycznej, także w kontekście jej porozumień z innymi podmiotami oraz finasowania i prowadzenia kampanii wyborczej, w tym organizowania konwencji, spotkań i imprez wyborczych.
W praktyce może powstać wątpliwość w jaki sposób podmiot, taki jak partia polityczna, który nie jest "podmiotem wykonującym zadania publiczne" w rozumieniu u.d.i.p., ma realizować publiczne prawo podmiotowe do uzyskiwania informacji o swojej działalności "w zakresie, w jakim wykonuje zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa", bowiem prawo to w przypadku takich podmiotów, jak "inne osoby oraz jednostki organizacyjne", obejmuje informacje o działalności tych podmiotów właśnie "w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Odnosząc się do powyższej kwestii NSA w wyroku z 20 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2194/22 wyjaśnił, iż wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji PR w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy dokonać w duchu zasady jawności i transparentności życia publicznego (tj. zasady wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP) mając na uwadze charakter konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej jako politycznego publicznego prawa podmiotowego, z jednoczesnym odrzuceniem rezultatów wykładni prowadzącej ad absurdum. Do absurdalnych rezultatów prowadziłaby wykładnia, zgodnie z którą skoro z jednej strony ustawodawca wskazał partie polityczne jako podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej nie będące "podmiotami wykonującymi zadania publicznej" w rozumieniu u.d.i.p., przy czym w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. pojęcie zadań publicznych jest odnoszone do "władz publicznych i innych podmiotów", a z drugiej strony przyjął, że w przypadku tego rodzaju podmiotów udostępnieniu podlega informacja "w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa", to w istocie zobowiązując partie polityczne do udostępniania informacji publicznych zwolnił je z tego obowiązku, bo nie wykonując zadań władzy publicznej (czyli węższej kategorii zadań publicznych) nie mają one informacji "w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Wykładnię taką, jako prowadzącą do absurdu, należy zatem odrzucić.
Dalej NSA trafnie stwierdził, że skoro partie polityczne są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej "w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa", to zakres ten nie może być kategorią pustą. Nawiązując do zasady jawności i transparentności życia publicznego, jako zasady ukierunkowującej proces wykładni przepisów, w których zakodowane są normy dotyczące dostępu do informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, należy podzielić stanowisko doktryny prawniczej, zgodnie z którym zasada ta, ujmowana słusznie jako jedna z najważniejszych idei związanych z demokratycznym państwem prawnym "wyraża przekonanie, że państwo demokratyczne nie może prawidłowo funkcjonować bez zasad i mechanizmów zapewniających przejrzystość i otwartość działania instytucji publicznych. Jawność jest instrumentem kontroli społeczeństwa nad władzą w jej codziennym działaniu. Państwo demokratyczne zobowiązane jest zapewnić takie standardy działania, jakie pozwolą jednostkom uzyskać informacje o gromadzonych, przechowywanych i przetwarzanych danych odnoszących się nie tylko do niej samej, ale także społeczeństwa i państwa" (zob. C. Mik, Zasada jawności i jej ograniczenia w demokratycznym państwie prawa w świetle standardów międzynarodowych, w: G. Szpor (red.): Jawność i jej ograniczenia, Tom XI Standardy europejskie (red. C. Mik), Warszawa 2016, s. 1). Zasada jawności działania organów władzy publicznej jest też określana jako zasada przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy (zob. M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, LEX/el. 2021, art. 61.).
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wnioskowane informacje o umowie umożliwiającej korzystanie z hali sportowej w [...] (gdzie w 2024 r. odbył się [...]) w zakresie: rodzaju, daty zawarcia, okresu trwania oznaczenia stron umowy i osób je reprezentujących oraz wartości umowy stanowią informację publiczną.
Powyższe stanowisko potwierdza unormowanie art. 27a ustawy o partiach politycznych, który wprowadza obowiązek rejestrowania wszystkich umów, w tym także umów, które nie dotyczą finansów partii politycznej, co umożliwia społeczeństwu powzięcie informacji o zawarciu wszystkich umów, zarówno posiadających i nieposiadających charakteru finansowego. Przepis art. 27a ust. 1, 2 i 3 ustawy o partiach politycznych bowiem stanowi, że partia polityczna jest obowiązana do prowadzenia i bieżącego aktualizowania rejestru umów. Rejestr umów jest zbiorczym zestawieniem informacji o umowach zawartych przez partię polityczną. Rejestr umów prowadzi się w formie elektronicznej. Partia polityczna udostępnia rejestr umów na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej. W rejestrze zamieszcza się: 1) numer umowy – o ile taki nadano; 2) datę i miejsce zawarcia umowy; 3) okres obowiązywania umowy; 4) oznaczenie stron umowy, w tym przedstawicieli stron; 5) określenie przedmiotu umowy; 6) wartość przedmiotu umowy, 7) tryb zawarcia umowy. Brak, tak jak w niniejszej sprawie, publikacji danych o umowie uniemożliwia powołanie się na argument, że informacja publiczna podlega udostępnieniu w innej formie. Informacji o przedmiotowej umowie nie zamieszczono w BIP. Zatem podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym.
W przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może: 1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 u.d.i.p.; podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.);
2) poinformować wnioskodawcę, że:
- jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej,
- podmiot zobowiązany nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.),
- w sprawie obowiązuje odrębny tryb udostępnienia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić w formie decyzji udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p.,
4) odmówić w formie decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.,
5) umorzyć w formie decyzji postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do art. 16 u.d.i.p. w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.
Adresat wniosku powinien podjąć powyższe działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, skutkuje bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie na skutek błędnej kwalifikacji przedmiotu wniosku skarżącego doszło, we wskazanym zakresie, do bezczynności skarżonej partii politycznej.
Odmiennie należy natomiast ocenić przedmiot wniosku w części dotyczącej udostępnienia treści żądanej umowy. Umowa najmu zawarta przez partię polityczną nie spełnia przesłanki z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. aby zaliczyć je do dokumentów urzędowych. Stanowi dokument prywatny – patrz wyrok NSA z 27 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 825/24.
Prawo wglądu do dokumentów zawierających informację publiczną (udostępnienia dokumentu jako nośnika tej informacji) jest stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. ograniczone do dokumentów urzędowych. Żądany dokument nie stanowi dokumentu urzędowego, lecz jest dokumentem prywatnym, zatem nie podlega udostępnieniu do wglądu na podstawie art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Należy bowiem wyraźnie odróżnić samą informację publiczną od zawierającego ją nośnika.
W orzecznictwie wskazano, że różnica pomiędzy dokumentem urzędowym a prywatnym w kontekście dostępu do informacji publicznej sprowadzać się będzie do tego, że w przypadku dokumentu urzędowego mamy do czynienia z dostępem - z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p. - do treści i postaci dokumentu, podczas, gdy w przypadku dokumentu prywatnego dostęp do informacji publicznej ogranicza się wyłącznie do treści. Adresat wniosku nie jest więc bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się przez wnioskującego z formą informacji. Udostępnienie dokumentu prywatnego wymaga bowiem większej dbałości o zapewnienie właściwej ochrony danych osobowych (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 281/11). W rezultacie wnioskodawca nie ma prawa do żądania udostępnienia określonej treści i postaci dokumentu prywatnego, może natomiast domagać się zawartej w nim informacji, jeżeli jest to informacja publiczna.
Wprawdzie we wniosku nie wskazano, że przedmiotem żądania jest kopia umowy lecz jej treść, niemniej jednak nie sprecyzowano w nim o jaką konkretnie wnioskodawcy informację chodzi. Udostępnienie całości treści umowy sprowadzałoby się w istocie do udostępnienia całości informacji zarówno prywatnej, jak stanowiącej informację publiczną.
Wobec tego nie wiadomo jakich, czego dotyczących i w jakim zakresie informacji z treści przedmiotowej umowy domaga się wnioskodawca. Skoro tak, to nie sposób ocenić, czy chodzi o informacje publiczne czy nie. Zatem wniosku bez określonego jego przedmiotu nie można rozpoznać, bowiem nie stanowi on wniosku w rozumieniu art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Skoro nie wiadomo jakich informacji żąda wnioskodawca, to nie wiadomo nawet, czy chodzi o informacje, które poza podlegającymi udostępnieniu w BIP, w przedmiotowej umowie są zawarte.
W tych okolicznościach nie sposób też obowiązku organu określić jako powinność udostępnienia wszystkich informacji wynikających z umów zawartych przez PiS. Skoro bowiem sama umowa jako dokument prywatny, a nie urzędowy, nie podlega udostępnieniu, to nie może być mowy o tym, by udostępnieniu podlegał całokształt (bliżej niesprecyzowanych) informacji zawartych w umowie. Jak wskazał NSA w przywołanym wyroku o sygn. akt III OSK 825/24, w taki bowiem sposób przerzucono by z wnioskodawcy na organ obowiązek określenia przedmiotu wniosku i de facto zobowiązywano organ do udostępniania umów wbrew przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Reasumując, partia polityczna Prawo i Sprawiedliwość zobowiązana była rozpatrzyć wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, zawarty w piśmie z [...] listopada 2024 r. w sprawie informacji o umowie umożliwiającej korzystanie z hali sportowej w [...] w zakresie: rodzaju, daty zawarcia, okresu trwania, oznaczenia stron umowy i osób je reprezentujących oraz wartości umowy, jako stanowiących informację publiczną, z zachowaniem trybu, formy i terminu, przewidzianych w u.d.i.p., czego nie uczyniła, naruszając normę art. 13 ust. 1 tej ustawy. Uzasadniało to uwzględnienie wniesionej skargi we wskazanej części.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał PiS do rozpatrzenia wniosku S. O. z [...] listopada 2024 r. we wskazany zakresie w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd stwierdził że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 675/12, postanowienie NSA z 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Wniosek skarżącego został rozpatrzony, a nieudostępnienie części wnioskowanej informacji wynikało jedynie z nieprawidłowej wykładni przepisów u.d.i.p.
Z wyżej podanych powodów Sąd uznał, iż w zakresie udostępnienia treści umowy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i w tej części skargę oddalił.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Oddalając skargę w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. jak w pkt 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi. (100 zł ).
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).