II SAB/Wa 386/23

II SAB/Wa 386/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Iwona Maciejuk
Piotr Borowiecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L.G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
L. G., reprezentowany przez adwokata, w skardze z dnia [...] czerwca 2023 r. (data wpływu do organu [...] czerwca 2023 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2023 r. wniósł o zobowiązanie Prezesa SR w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2023 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że L. G. wnioskiem z dnia [...] maja 2023 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...], na adres e-mail [...], o przesłanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej: 1) zanonimizowanego postanowienia wraz z uzasadnieniem o sygnaturze [...], 2) udzielenie informacji czy postanowienie było zaskarżone, jeżeli tak to przesłanie zanonimizowanego zażalenia wraz z postanowieniem kończącym etap zażaleniowy, 3) przesłanie zanonimizowanego wniosku i zabezpieczenie w w/w sprawie. Jako dowód przedstawił wydruk wysłania wniosku drogą elektroniczną.
Skarżący odwołując się do treści art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazał, że nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku.
Podniósł, że nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskiem pisemnym w myśl u.d.i.p. uznać należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08). Jak wskazuje orzecznictwo, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r. I OSK 1968/15; post. NSA z dnia 3 listopada 2015 r. I OSK 1940/15, CBOSA).
Nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy. Pełnomocnik zaznaczył, że e wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r. I OSK 1924/16).
Prezes SR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wiadomość o przedmiotowym wniosku powziął w dacie wpływu skargi ([...] czerwca 2023 r.), tj. z treści przedmiotowej skargi. Mając na uwadze dołączoną do skargi wiadomość mailową skarżącego wysłaną w dniu [...] maja 2023 r. na adres poczty mailowej [...], podjęto czynności mające na celu odszukanie przedmiotowej wiadomości na tej poczcie. Okazało się, że wiadomość została przekierowana automatycznie do skrzynki "SPAM", stąd nie pojawiła się w skrzynce "ODEBRANE" i nie została odczytana do dnia wpłynięcia skargi na bezczynność. Wniosek został rozpatrzony niezwłocznie, tj. w dniu [...].06.2023 r. w ten sposób, że co do punktu 1 i 2 udzielono informacji publicznej, natomiast co do punktu 3 wskazano,
że żądana informacja nie jest informacją publiczną i uzasadniono to stanowisko. Odpowiedź na wniosek została wysłana wnioskodawcy na adres poczty mailowej w dniu [...].06.2023 r.
Prezes SR zwrócił uwagę, że na internetowej stronie głównej Sądu [...] w module "Obsługa interesantów" w zakładce "Dostęp do informacji publicznej" zamieszczona jest informacja, że "Wniosek o udostępnienie informacji publicznej składa się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] mailem na adres [...] lub pocztą na adres [...]. Wniosek o udzielenie informacji publicznej nie musi być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Informacja udzielana jest niezwłocznie w formie wskazanej przez wnioskodawcę (mailem lub korespondencyjnie). Zasady udzielania informacji publicznej zawarte są w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku."
Organ wskazał, że z zapisu metadanych data publikacji tej informacji to: [...].07.2017r., natomiast modyfikacji: [...].05.2022r. Zatem w dacie składania wniosku dostępowego skarżący miał możliwość zapoznania się z tą informacją i skierowania wniosku na wskazany adres poczty mailowej. Nadto na głównej stronie internetowej Sądu w danych kontaktowych Sądu wskazany jest dodatkowy adres poczty elektronicznej (mailowej) do kontaktów z Sądem: [...].
Skarżący złożył zatem wniosek o dostęp do informacji publicznej na niewłaściwy adres poczty mailowej. Nie można przyjąć za słuszny pogląd, że w przypadku wyraźnego wskazania przez podmiot zobowiązany adresu poczty mailowej wnioski dostępowe mogą być skutecznie składane na inny, jakikolwiek adres mailowy podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Tak jak w przypadku korespondencji papierowej wnoszonej osobiście do Sądu, jest ona przyjmowana w biurze podawczym Sądu, a nie w każdym z sekretariatów Wydziałów Sądu. Co do wskazanych na swojej stronie internetowej adresów poczty mailowej [...] oraz [...] to obsługa techniczna pozwalająca na bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na te adresy podań wniosków jest stale monitorowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej także: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).
Ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3).
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to, choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzucić bezczynności (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania), czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje, więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym).
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci:
1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08);
2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 cyt. ustawy stosownych czynności (tak również: m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12);
3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku;
4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12).
Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej, a także, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności wymienione w pkt 1 - 5, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3).
Z powyższego przepisu wynika ogólna zasada, że obowiązek informacyjny określonych podmiotów nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu ich działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją (tak również m.in. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1931/04, Legalis). W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że skoro obowiązek udostępnienia informacji publicznej obejmuje podmioty, które taką informacją dysponują, uznać należy, że jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że podmiot nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją, stanowi udzielenie informacji publicznej (zob. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 195/16, Legalis).
Prezes Sądu Rejonowego jest podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu cyt. ustawy i podlega udostępnieniu.
Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
W literaturze podkreśla się, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Podkreślić przy tym należy, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, wskazuje się, że w pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. Prof. Marek Chmaj /w:/ M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołane tam orzecznictwo).
W rozpatrywanej sprawie skarżący L. G. sformułował wobec Prezesa Sądu Rejonowego w [...] zarzut bezczynności w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym żądał udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie 1) zanonimizowanego postanowienia wraz z uzasadnieniem o sygnaturze [...]; 2) udzielenie informacji czy postanowienie było zaskarżone, jeżeli tak to przesłanie zanonimizowanego zażalenia wraz z postanowieniem kończącym etap zażaleniowy; 3) przesłanie zanonimizowanego wniosku i zabezpieczenie w w/w sprawie. Wniosek skierował na adres [...].
Wskazania w związku z tym wymaga, że na stronie głównej (internetowej) Sądu Rejonowego w [...] podane są adresy (e-mail: [...] lub pocztowy: [...]) pod które należy kierować wnioski o udostępnienie informacji publicznej, nadto w danych kontaktowych Sądu wskazany jest dodatkowy adres poczty elektronicznej (mailowej) do kontaktów z Sądem: [...].
Skarżący natomiast przesłał wniosek na adres [...]., który nie służy do uzyskiwania informacji publicznej.
W sytuacji skierowania wniosku na niewłaściwy adres e-mail, należało uznać, że wniosek nie został skutecznie złożony do organu, zatem nie można mówić o bezczynności organu. Tylko skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej może skutkować, przy braku właściwego działania podmiotu zobowiązanego, stwierdzeniem bezczynności organu. Sytuacja taka nie nastąpiła w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, obciąża organ, a nie wnioskodawcę. Jednakże powyższe dotyczy wniosku skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu (v. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15, wyrok NSA z dnia 2 marca 2018 r. sygn.. akt I OSK 2286/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z orzecznictwa wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata.
Zatem, wysłanie wniosku pocztą elektroniczną na jakikolwiek adres organu nie jest równoznaczne z jego skutecznym złożeniem. Nie sposób przyjąć, że wszystkie adresy elektroniczne organu mają być, czy będą skonfigurowane w taki sposób, który zapewni gwarancje niezwłocznej reakcji na wniosek. Stanowisko takie doprowadziłoby do sytuacji, w której organ zobowiązany do rozpatrzenia wniosku nie miałby w istocie czternastu dni na udzielenie odpowiedzi, lecz termin ten ulegałby skróceniu i zróżnicowaniu, w zależności od faktycznych możliwości, szybkości i prawidłowości czynności podjętych przez pracowników różnych wydziałów, czy departamentów, zmierzających do przekazania wniosku do załatwienia osobom upoważnionym przez organ do udzielania informacji publicznej, czy wydawania decyzji administracyjnych o odmowie udostępnienia informacji publicznej w imieniu organu. Dlatego dany podmiot być zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyłącznie w przypadku, gdy wniosek taki zostanie skutecznie wniesiony w taki sposób, by ten obowiązek zaktualizować (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 lutego 2024 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/WGo 139/23). Podany przez organ adres (także elektroniczny) jest zatem tym adresem, na który skutecznie może być wniesiony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który powoduje obowiązek jego realizacji w zakreślonym w ustawie terminie.
Skoro adres poczty elektronicznej, na który należy składać wnioski o udostępnienie informacji publicznej, został opublikowany przez sam organ na stronie internetowej, to należy przyjąć, iż organ zobowiązał się do obsługi elektronicznej skrzynki pocztowej w sposób sprawny, umożliwiający skuteczny przepływ informacji.
Skarżący nie złożył wniosku na oficjalny adres poczty elektronicznej wskazany przez organ na stronie internetowej służący do uzyskiwania informacji publicznej, nie upewnił się nadto, czy wniosek wystosowany przez niego na zupełnie inny adres poczty elektronicznej dotarł do organu. Powszechnie wiadome jest, że użytkownicy, w tym i organy państwowe, w celu zabezpieczenia się przed atakami cybernetycznymi stosują filtry nie tylko antywirusowe, lecz i antyspamowe. Dlatego też rzeczą nadawcy, który skierował wniosek na adres do tego nieprzeznaczony, jest upewnienie się w takiej sytuacji, czy wiadomość zawierająca wniosek rzeczywiście dotarła do adresata. Strona skarżąca żadnego takiego dowodu skutecznego doręczenia wniosku nie przedłożyła, nie podjęła również innych działań w kierunku ustalenia przyczyn zwłoki organu poprzez ewentualny choćby telefoniczny kontakt w celu upewnienia się co do doręczenia wniosku.
Dowodu na skuteczne złożenie wniosku nie stanowi wydruk z poczty elektronicznej nadawcy o wysłaniu wniosku na nieoficjalny adres email.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga, że niewątpliwie do obowiązków organu należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu – aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (v. wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1924/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów.
Wiadomość email nie została jednak w niniejszej sprawie skierowana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, jak też adres poczty elektronicznej przeznaczony do przyjmowania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, stąd też nie można przyjąć, że dotarła do adresata. Dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że Prezes SR po wpływie skargi na bezczynność i uzyskaniu informacji o złożeniu takiego wniosku podjął natychmiast niezbędne działania i odpowiedział na wniosek.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że na dzień wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2023 r. , Prezes Sądu Rejonowego nie pozostawał w bezczynności. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.