II SAB/Wa 494/23

II SAB/Wa 494/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Lucyna Staniszewska
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art 13 ust 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 par.1a, art. 149 par. 1 pkt 1, art 200 w zw. z art 209, art 119 pkt 4 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2023 r. sprawy ze skargi D. F. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Okręgowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego D. F. z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prokuratora Okręgowego w [...] na rzecz D. F. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. D.F. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca"), działając za pośrednictwem organu, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w W. (dalej także: "organ") w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] maja 2023 o udostępnienie informacji publicznej.
Na podstawie akt niniejszej sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W piśmie z dnia [...] maja 2023 D.F., działając za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail), powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej także: "u.d.i.p."), zwrócił się do Prokuratora Okręgowego w W. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej - poprzez przesłanie na adres e-mailowy wskazany we wniosku - "[...]".
W przesłanym do organu e-mailu z dnia [...] maja 2023 r. skarżący przypomniał o swoim wniosku z dnia [...] maja 2023 r.
Następnie, w e-mailu z dnia [...] czerwca 2023 r., ponawiając swoją prośbę o udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2023 r., skarżący wskazał, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem postanowienie o zakończeniu śledztwa wraz z uzasadnieniem jest informacją publiczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1554/21).
Ustosunkowując się do wniosku strony skarżącej z dnia [...] maja 2023 r., rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w W. w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. poinformował skarżącego, że jego wniosek został przekazany właściwemu wydziałowi Prokuratury Okręgowej w W. do rozpoznania w trybie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, tj. art. 156 § 5 k.p.k. Jednocześnie, rzecznik prasowy wskazał, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym do udostępniania informacji z zakończonych postępowań karnych nie są stosowane regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej (vide: decyzja Zastępcy Prokuratora Regionalnego w W. z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...]).
W piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prokurator Okręgowego w W. w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] maja 2023 o udostępnienie informacji publicznej.
W petitum skargi skarżący zarzucił Prokuratorowi Okręgowemu w W.:
1) naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru - poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, prowadzące do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji o działalności Prokuratury Okręgowej w W. oraz uniemożliwienie poddania jej społecznej kontroli,
2) naruszenie art. 10 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, nr 5 i nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, zakresie w jakim z Konwencji tej wynika, że każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe - poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze ograniczenie prawa do informacji, skutkujące nieuzasadnionym ograniczeniem debaty publicznej o prawidłowości i zasadności działalności Prokuratury w sprawach budzących niepokój społeczny oraz uniemożliwienie poddania jej społecznej kontroli,
3) naruszenie art. 41 ust. 2 lit. c Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zakresie, w jakim przepis ten ustanawia prawo do dobrej administracji, w tym obowiązek odpowiedniego uzasadniania decyzji przez administrację - poprzez jego niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób arbitralny i godzący w zaufanie obywatela do Prokuratury,
4) naruszenie art 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej jako: "Konstytucja RP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji - poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji o działalności Prokuratury, ograniczające debatę publiczną i uniemożliwiające poddanie jej społecznej kontroli,
5) naruszenie art. 1 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi - poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że złożony przez skarżącego wniosek nie powinien zostać rozpatrzony na podstawie przepisów u.d.i.p.,
6) naruszenie art 10 ust 1 w zw. z art. 13 ust 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu wnioskowanej informacji,
7) naruszenie art 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego w zakresie, w jakim z przepisu tego wynika, że w toku postępowania przygotowawczego akta postępowania mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom, za zgodą prokuratora - poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku był dostęp do akt postępowania.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] maja 2023 r. bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,
2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
3) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zauważyła na wstępie, że prawo do informacji jest podstawowym prawem człowieka zagwarantowanym nie tylko na gruncie prawa krajowego w Konstytucji RP, na gruncie prawa Unii Europejskiej w Karcie Praw Podstawowych, ale także w powszechnym systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka w Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Według skarżącego, szczególe znaczenie tego prawa wynika z tego, że prawo do informacji, w tym do przejrzystego gospodarowania majątkiem publicznym, jest nie tylko wartością samą w sobie, ale często jest niezbędne do skutecznego egzekwowania innych praw i wolności oraz prowadzenia rzetelnej, opartej na faktach debaty publicznej. Skarżący stwierdził, że Europejski Trybunał Praw Człowieka wielokrotnie podkreślał, że art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka gwarantuje nie tylko prawo do przekazywania informacji, ale także prawo opinii publicznej do jej otrzymania, a każda czynność ograniczająca dostęp do informacji wymaga przedstawienia szczególnie silnych argumentów (por. wyrok ETPC z dnia 17 lutego 2015 r., sprawa Guseva przeciwko Bułgarii, nr 6987/07).
Ponadto, skarżący wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 267/14 słusznie stwierdził, iż normy regulujące zarówno tryb, jak i zasady dostępu do informacji publicznej winny być wykładane z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertata. Jednocześnie, skarżący zwrócił uwagę, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż respektując zasadę powszechnego dostępu do wiedzy o sprawach publicznych, przy ocenie, czy żądana informacja mieści się w przedmiocie uregulowanym ustawą, należy interpretować przepisy na korzyść wykonującego prawo do takiej informacji, co oznacza, że organ interpretując zapisy ustawowe powinien zawsze dążyć do tego, aby informacja została ujawniona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 490/11).
Skarżący podniósł, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania, jeżeli przepisy innych ustaw określają odmienne zasady i tryb dostępu do określonych kategorii informacji. Niemniej jednak, skarżący zauważył jednocześnie, że należy pamiętać o tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej jest głównym aktem konkretyzującym konstytucyjne prawo obywatela do informacji o działalności organów władzy publicznej. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, nie powinno ulegać wątpliwości, że zasadą jest to, iż tryb dostępu do danej informacji uregulowany jest w ustawie o dostępie do informacji publicznej, zaś wszelkie wyłączenia jej zastosowania stanowią wyjątek od reguły. Skarżący wskazał, że wyłączenie zastosowania u.d.i.p. powinno być poddane wykładni zwężającej, a w razie wątpliwości wykładnia powinna, w świetle art. 61 Konstytucji RP i art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uwzględniać prawo do dostępu do informacji, a nie jego ograniczenie (por. uchwala składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13). Skarżący uznał ponadto, że rozstrzygnięcie uznające wyłączenie zastosowania u.d.i.p. powinno być w sposób szczegółowy i przekonujący uzasadnione. W tej sytuacji, skarżący stwierdził, że uzasadnienie rozstrzygnięcia organu - pomimo, że nie stanowi ono decyzji administracyjnej - powinno spełniać standardy wyznaczone przez zasady ogólne postępowania administracyjnego, przede wszystkim zasadę rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.), zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek (art. 11 k.p.a.).
Skarżący zarzucił, że Prokurator Okręgowy w W., ustosunkowując się do jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie dokonał wykładni "obowiązującego stanu prawnego" i nie wyjaśnił dlaczego - jego zdaniem - uniemożliwia on rozpatrzenie wniosku w oparciu o przepisy u.d.i.p. Skarżący uznał, że źródłem takiego rozstrzygnięcia nie może być powołana przez organ decyzja Prokuratora Regionalnego w W., gdyż tego rodzaju akt nie ma generalnej i abstrakcyjnej mocy prawnej poza postępowaniem, w którym został wydany.
Skarżący stwierdził ponadto, że niezależnie od wadliwości uzasadnienia stanowiska organu, należy wskazać, że jest ono błędne także pod względem merytorycznym, albowiem organ nie miał podstaw do przekazania wniosku do rozpatrzenia w trybie art. 156 § 5 k.p.k.
Skarżący zauważył, że przepis art. 156 § 5 k.p.a. wskazuje, że za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom.
Według skarżącego, z analizy językowej tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on wyłącznie kwestię dostępu do "akt postępowania". Skarżący podniósł, że wykładnię tego pojęcia przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, że akta sprawy, w tym akta postępowania przygotowawczego, jako całość są zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. W tej sytuacji, jak zauważył skarżący, przedmiotem odrębnej, zawartej w art. 156 § 5 k.p.k. regulacji jest więc wyłącznie dostęp do akt postępowania przygotowawczego, rozumianych jako uporządkowany zbiór różnego rodzaju dokumentów, które służą organowi do prowadzenia postępowania. Skarżący stwierdził, że wymóg zwężającej wykładni przepisów nie pozwala na stwierdzenie, że "dostęp do akt" obejmuje także dostęp do konkretnych i indywidualnie oznaczonych dokumentów, które znajdują się w aktach. Tymczasem, jak wskazał skarżący, przedmiotem złożonego przez niego wniosku było uzyskanie wyłącznie postanowienia (wraz z uzasadnieniem) o zakończeniu śledztwa. Skarżący dodał jednocześnie, że pozostałe znajdujące się w aktach dokumenty nie są przedmiotem jego zainteresowania.
Niezależnie od powyższego, skarżący podkreślił, że prokurator prowadzący postępowanie "może" udostępnić akta sprawy jedynie w "wyjątkowych wypadkach". W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, uznanie zasadności stanowiska o zastosowaniu art. 156 § 5 k.p.k. oznaczałoby, że pozytywna realizacja wniosku jest uzależniona od uznaniowej decyzji funkcjonariusza publicznego, który w szczególnych przypadkach może być osobiście zainteresowany utajnieniem określonych informacji. Według skarżącego, decyzja taka byłaby oparta o niezdefiniowaną klauzulę generalną "wyjątkowego wypadku", zaś rozstrzygnięcie to nie byłoby poddane jakiejkolwiek kontroli, ponieważ - zgodnie z art. 159 k.p.k. - zażalenie do sądu na zarządzenie prokuratora o odmowie udostępnienia akt przysługuje wyłącznie stronom postępowania.
Skarżący uznał zatem, że powyższe argumenty poddają w wątpliwość konstytucyjność zastosowania art. 156 § 5 k.p.k. w niniejszej sprawie, w szczególności, jeśli uwzględni się to, iż prawo do informacji jest konstytucyjnym publicznym prawem podmiotowym, zaś treść art. 77 ust. 2 Konstytucji RP gwarantować ma to, aby państwo zapewniło obywatelowi możliwość dochodzenia naruszenia konstytucyjnych praw na drodze sądowej.
Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że rozpatrywana sprawa ma dużą wagę, albowiem dotyczy nieprawidłowości w opłacaniu przez europosłów pracowników, którzy w rzeczywistości wykonywali usługi dla partii politycznej. Tymczasem, jak zauważył skarżący, finansowanie tego rodzaju działalności z funduszy europejskich jest nielegalne. Skarżący podniósł, że celem tego rodzaju procederu było "odciążenie" budżetu partii przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi. W tej sytuacji, skarżący uznał, że w kontekście zaplanowanych wyborów, informacje będące przedmiotem złożonego przez niego wniosku mogą być szczególnie istotne dla przedwyborczej debaty, zwiększania świadomości wyborców oraz umożliwienia społecznej kontroli prawidłowości wydatków na kampanię wyborczą.
W odpowiedzi na skargę udzielonej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. Prokurator Okręgowy w W. wniósł o jej oddalenie w całości.
Organ zauważył na wstępie, że informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, a które na podstawie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępniania informacji, które mają walor informacji publicznej, przy czym należy tu odróżnić dokumenty urzędowe od dokumentów prywatnych. Organ wskazał, że przymiot informacji publicznej posiadają wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 967/19). W tej sytuacji, Prokurator Okręgowy w W. uznał, że postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego stanowi informację publiczną, jako dokument urzędowy, w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Organ podniósł, że żądane przez skarżącego rozstrzygnięcie procesowe zawiera w sobie informację o działaniu prokuratury, jako organu władzy publicznej - organu ochrony prawnej i posiada walor informacji zawiązanej z wykonywaniem ustawowych zadań przez organ władzy publicznej, jakim jest prokurator. Organ stwierdził, że wnioskowany dokument dotyczy sfery działalności podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej na gruncie u.d.i.p., a zatem stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i lit. e tej ustawy stanowi informację publiczną.
Organ uznał jednak, że kwalifikacja informacji objętej wnioskiem, jako informacji publicznej, nie przesądza jeszcze o sposobie załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem o jej udostępnienie, albowiem - w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - wniosek o udzielenie informacji publicznej może być załatwiony m.in. przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie przepisów u.d.i.p.
Prokurator Okręgowy w W. stwierdził, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności.
Mając powyższe na względzie, organ uznał, że z taką bezczynnością nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem Prokurator Okręgowy w W., udzielając w ustawowym terminie pisemnej odpowiedzi skarżącemu, w której poinformował stronę o braku podstaw do udostępnienia żądanych informacji, załatwił sprawę zainicjowaną wnioskiem strony skarżącej w sposób zgodny z wymogami zawartymi w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Organ zauważył, że skoro - zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. - przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, to uznać należy, że wnioskowanej informacji publicznej nie udostępnia się w trybie i na zasadach wynikających z przepisów cyt. ustawy, gdy dostęp do tych informacji regulują przepisy ustaw szczególnych, określając jego odrębne zasady i tryb.
Prokurator Okręgowy w W. stwierdził, że objęte żądaniem wniosku strony skarżącej postanowienia prokuratorskie (podobnie, jak i sądowe), znajdujące się w aktach postępowania przygotowawczego, podlegają udostępnieniu w trybie przepisów szczególnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tj. na podstawie przepisów art. 156 § 1, § 5 i § 5a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 30).
Organ uznał, że przepisy art. 156 § 1 i 5 k.p.k. w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych bądź w aktach trwającego, jak i zakończonego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i ustawa ta nie ma do nich zastosowania.
Organ podniósł, że zawarte w treści art. 156 § 5 k.p.k. sformułowanie, iż za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom, oznacza możliwość uzyskiwania przez nie także odpisów z tych akt. Wobec tego, zdaniem organu, nieracjonalna byłaby odmienna wykładnia tego przepisu zakładająca, że "inne osoby", o których w nim mowa, mogą otrzymać akta do wglądu tylko w wyjątkowych przypadkach za zgodną prokuratora, a informacje zawarte w aktach można wydawać z pominięciem przepisów k.p.k., w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Prokurator Okręgowy w W. zauważył, że do powyższej kwestii odnosi się przywołana już uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, w której stwierdzono, że "żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej".
Organ zwrócił uwagę, że pomimo tego, iż treść wskazanej wyżej uchwały NSA, zdeterminowana treścią sformułowanego zagadnienia prawnego, odnosi się do udostępnienia akt zakończonego postępowania przygotowawczego, jako zbioru dokumentów stanowiących informację publiczną, to w uzasadnieniu uchwały znalazło się także stwierdzenie, że "przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5a k.p.k. oraz art. 525 k.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP".
Organ wskazał ponadto, że w uzasadnieniu powyższej uchwały NSA wskazano również, iż "art. 156 § 1 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis, należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Przepisy art. 156 § 5 i 5a k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego".
Organ stwierdził, że stanowisko wyrażone w przedmiotowej uchwale NSA zachowuje aktualność, albowiem treść art. 156 § 1, § 5 i § 5a k.p.k. nie uległa zmianie. Według organu, uznać należy więc, że z faktu, iż wnioskodawca wystąpił o dostęp do postanowień sądowych i prokuratorskich w sytuacji, gdy żądane dokumenty stały się już częścią akt postępowania przygotowawczego - nie może wynikać, że zmianie ulegną reguły dostępu do dokumentów znajdujących się w tych aktach (tak również: NSA /w:/ wyrokach z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19 oraz z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 3747/18, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prokurator Okręgowy w W. wskazał ponadto, że dostęp do akt postępowania przygotowawczego i sądowego jest bezspornie odrębną (autonomiczną) instytucją prawa procesowego, co do której ustawowo określono krąg podmiotów mających możliwość dostępu. Według organu, celem tej regulacji jest przyznanie wyraźnie określonym uczestnikom postępowania prawa do zapoznania się z aktami sprawy w związku z realizacją przysługujących im uprawnień procesowych. W tej sytuacji - zdaniem organu - przyjęcie, że strona postępowania, której interesów sprawa bezpośrednio dotyczy, uzyskuje dostęp do akt na innych, bardziej sformalizowanych zasadach, niż osoby działające na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej byłoby naruszeniem zasady równości przewidzianej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, dokonując kontroli działalności administracji publicznej, orzeka m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga D.F. zasługuje na uwzględnienie, albowiem postępowanie Prokuratora Okręgowego w W. w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej nosiło wszelkie znamiona bezczynności z uwagi na fakt, iż stanowisko tego organu przedstawione w toku dotychczasowego postępowania, jak i w przesłanej do Sądu odpowiedzi na skargę jest nieuzasadnione i wynika z wadliwej wykładni art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Powyższe uchybienie, zdaniem Sądu, doprowadziło w konsekwencji do nienależytego dopełnienia obowiązków ustawowych, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przechodząc do oceny zachowania organu, należy wskazać na wstępie, że przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Sąd w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.).
Z kolei, przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to - choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej - nie można mu zarzuć bezczynności (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania), czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje, więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym).
W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika zarówno ze wskazanego powyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., jak też została dodatkowo potwierdzona przez normę prawną wyrażoną w art. 21 u.d.i.p.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, a także wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci:
1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08);
2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 cyt. ustawy stosownych czynności (tak również: m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12);
3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku;
4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12).
Niezależnie od wskazanych powyżej przypadków, w których nie ulega wątpliwości, że organ dopuszcza się bezczynności, mogą zachodzić również sytuacje, w których podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji dopuszcza się bezczynności, albowiem w sposób nieuzasadniony - z uwagi na wadliwą ocenę prawną - przyjmuje, że w sprawie zachodzi przypadek, w którym wnioskowana informacja podlega udostępnieniu w trybie przepisów szczególnych, co powoduje, iż w konsekwencji niezasadnie przyjmuje, że w sprawie tej nie ma zastosowania tryb udostępnienia informacji przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, bądź też w sposób nieuprawniony przyjmuje, że strona nie może skorzystać z trybu przewidzianego w u.d.i.p. z uwagi na rzekome nadużycie prawa do informacji publicznej.
W tej sytuacji, zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności dokładne zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej, a także, że żądana przez stronę skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jak również, że nie zachodzą jednocześnie szczególne okoliczności niepozwalające na skorzystanie w trybu przewidzianego w cyt. ustawie (vide: sytuacja, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., czy też kwestia nadużycia przez wnioskodawcę prawa do informacji publicznej) - pozwalają na dokonanie pełnej oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W rozpatrywanej sprawie skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2023 r. skierował do Prokuratora Okręgowego w W. wniosek, w którym wniósł o udostępnienie, poprzez przesłanie na adres e-mail wskazany we wniosku, informacji publicznej w postaci "[...]".
Należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, już na podstawie powyżej wskazanego przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, należy bezspornie uznać, że Prokurator Okręgowy w W. ewidentnie zalicza się do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Konstytucja RP nie definiuje wprawdzie, jakie organy wchodzą w skład systemu władz publicznych. Z drugiej jednak strony, w art. 10 Konstytucji RP ustrojodawca wskazuje, że "władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały". Bez wątpienia zakres pojęcia władzy publicznej jest znacznie szerszy. Do podmiotów wchodzących w zakres tej władzy zaliczymy: Sejm i Senat (także Zgromadzenie Narodowe), Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy wojskowe, sądy administracyjne, Trybunał Stanu, Trybunał Konstytucyjny, Prezydenta RP, Radę Ministrów, ministrów, Prezesa Rady Ministrów, Radę Gabinetową (pomimo tego, że organ ten nie ma żadnych uprawnień poza konsultacyjnymi), delegatury ministerstw i urzędów centralnych, wojewodów, organy administracji zespolonej, organy administracji niezespolonej, organy gminy, powiatu i województwa oraz ich struktury pomocnicze i jednostki organizacyjne, regionalne izby obrachunkowe oraz samorządowe kolegia odwoławcze. W skład władzy publicznej wchodzą także samorządy gospodarcze i zawodowe, chociaż w komentowanym przepisie zostały one ujęte w odrębnym punkcie (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.) oraz wymienione w Rozdziale IX Konstytucji RP organy kontroli państwowej i ochrony prawa (Najwyższa Izba Kontroli, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji), a także wiele innych podmiotów działających na podstawie ustaw szczególnych, w tym m.in. Rzecznik Praw Dziecka, czy też Rzecznik Praw Pacjenta (por. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018).
Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, że w pojęciu organu władzy publicznej, określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., mieści się prokurator, zaś wniosek o udostępnienie informacji publicznej kierowany do tego organu podlega rozpatrzeniu.
W tej sytuacji, uznać należy, iż nie ulega wątpliwości, że Prokurator Okręgowy w W. jest zobowiązany, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej, tym bardziej, że ustawodawca nałożył obowiązek udzielania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące mieniem publicznym. Niewątpliwie, należy uznać, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia - a w przypadku Prokuratora Okręgowego w W. nie ma jakiejkolwiek wątpliwości, że mamy do czynienia z taką sytuacją - ma obowiązek udostępniania informacji na jego temat. Można powiedzieć, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (por. m.in. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018).
Wskazać należy oczywiście, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie zastrzega, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Oczywistym jest również to, że podmioty zobowiązane - co do zasady - do udostępniania informacji publicznej nie muszą udostępniać informacji, która - w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. w związku z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. - nie stanowi informacji publicznej.
Z powyższego przepisu wynika ogólna zasada, że obowiązek informacyjny określonych podmiotów nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu ich działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją (tak również m.in. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1931/04, Legalis). W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że skoro obowiązek udostępnienia informacji publicznej obejmuje podmioty, które taką informacją dysponują, uznać należy, że jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że podmiot nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją, stanowi udzielenie informacji publicznej (zob. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 195/16, Legalis).
Ponadto, wskazać należy, że brak cech informacji publicznej powoduje, że nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma wówczas także obowiązku udostępnienia informacji. Organ, do którego wniesiono żądanie, powinien natomiast w takiej sytuacji wystosować do wnioskodawcy pismo informacyjne, w którym wskazać winien, że żądana informacja nie należy do zakresu przedmiotowego cyt. ustawy.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu cyt. ustawy i podlega udostępnieniu.
Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez niedokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi, więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego.
W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się jednocześnie, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; podobnie: /w:/ wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14, publik. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. Jeśli zatem żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy, to dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy z wyjaśnieniem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, w rozumieniu u.d.i.p.
Należy uznać, że informacją publiczną będzie całość dokumentacji posiadanej przez dany organ władzy publicznej, której organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań nawet wtedy, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia wówczas jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu (zob. szerzej wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 111/08).
W literaturze również podkreśla się, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Podkreślić przy tym należy, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, wskazuje się, że w pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. Prof. M. Chmaj /w:/ M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołane tam orzecznictwo).
Należy podkreślić jednocześnie, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Z kolei, kryterium przesądzającym o obowiązku udzielenia informacji publicznej jest nie charakter prawny organu, czy też zakwalifikowanie podmiotu do podmiotu publicznoprawnego, lecz kryterium przedmiotowe - wykonywanie zadań publicznych (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1897/15).
Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że informacja dotycząca dokumentów urzędowych, jakimi niewątpliwie są postanowienia prokuratorskie kończące postępowania przygotowawcze, stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a w związku z art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
W tej sytuacji, Sąd uznał, że informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2023 stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Zważywszy, zatem, że w sprawie spełniony został warunek odnoszący się zarówno do zakresu podmiotowego, jak i przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, co do zasady, uznać należało, że wspomniany wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2023 podlegał rozpoznaniu w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Niemniej, Prokurator Okręgowy w W. - nie negując powyższych ustaleń - uznał jednak, że w sprawie zainicjowanej powyższym wnioskiem skarżącego nie może mieć zastosowanie tryb udostępnienia informacji przewidziany w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, albowiem w sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Należy wskazać, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".
Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazany powyżej przepis zawiera normę kolizyjną wyłączającą stosowanie przepisów u.d.i.p. w sytuacji, gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej zostały w innych aktach prawnych uregulowane odmiennie.
Warto w tym miejscu zauważyć, że w doktrynie trafnie wskazuje się, że z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. konieczne jest skrupulatne badanie przedmiotu wniosku, jaki wpłynął w danej sprawie, albowiem w przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych. Odrębna regulacja dotyczy tylko tego, co wyraźnie wynika z ustawy szczególnej i nie zawsze wyklucza udzielanie takich informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 1 u.d.i.p. i powołany tam pogląd A. Gryszczyńskej /w:/ G. Szpor (red.), Jawność i jej ograniczenia, t. VI, A. Gryszczyńska (red.), Struktura tajemnic, Warszawa 2015, s. 43).
Jednocześnie, warto zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr 3, poz. 38) wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej według założeń ustawodawcy ma być ustawą ustrojową, gdyż rozwijając i precyzując konstytucyjną zasadę, że informacja publiczna jest jawna (a więc i dostępna poza sytuacjami ograniczenia jawności w drodze ustaw lub w związku z ochroną prywatności), wyznacza zakres jawności informacji publicznej oraz prawo dostępu do tej informacji w porządku prawnym RP. Z ustawy tej wynika, jako norma podstawowa, zasada domniemania jawności. Istnienie innych zasad, czy też trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. NSA wskazał we wspomnianej uchwale, że przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam jednak, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie. Wymaga to zatem szczegółowej analizy porównywanych ustaw, przy czym uregulowania wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu winny być, jako wyjątkowe, interpretowane w sposób zwężający.
W tym miejscu, należy wskazać, że zarówno z przebiegu postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2023 r., a więc przede wszystkim z treści pisma organu z dnia [...] czerwca 2023 r., jak i z odpowiedzi organu na skargę wynika, że Prokurator Okręgowy w W., jako organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, o której była mowa we wniosku skarżącego, zamiast udzielić wnioskowanej informacji - uznał, że wniosek skarżącego nie podlega rozpoznaniu na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, albowiem w odniesieniu do tego rodzaju wniosku stosuje się przepisy ustawy szczególnej, tj. art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego. Uzasadniając swoje stanowisko w powyższym zakresie, Prokurator Okręgowy w W. stwierdził, że wskazana regulacja ustawowa zawarta w art. 156 k.p.k., a w szczególności przepis art. 156 § 5 k.p.k., świadczą o tym, że stanowi ona regulację kompletną, tj. zawierającą zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i postępowania sądowego. W konsekwencji, organ uznał, że przywołane postanowienia art. 156 k.p.k., stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i które określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, przez co w całości wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Tymczasem, zdaniem składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekającego w niniejszej sprawie, uznać należy, że - wbrew twierdzeniom Prokuratora Okręgowego w W. - przepis art. 156 k.p.a., a w szczególności mający kluczowe znaczenie art. 156 § 5 k.p.k., nie zawiera normy prawnej wyłączającej stosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji objętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2023 r., albowiem reguluje on jedynie jeden ze sposobów dostępu do informacji publicznej - bezpośredni wgląd w akta sprawy.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że dostęp do informacji publicznej obejmującej dokumenty urzędowe w postaci [...], nie jest uregulowany wyłącznie przez art. 156 § 5 k.p.k.
Owszem, jak słusznie zauważył Prokurator Okręgowy w W., w świetle przepisu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przyjmuje się wprawdzie, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Jednakże, nie można jednocześnie zapominać o tym, że tam jednak, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie. Wymaga to zatem szczegółowej analizy porównywanych ustaw, przy czym uregulowania wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu winny być, jako wyjątkowe, interpretowane w sposób zwężający.
Nie ulega wątpliwości, że ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje ogólne zasady postępowania w sprawach dotyczących informacji publicznej i jej przepisy w tym zakresie powinny być stosowane. W konsekwencji, przyjmuje się w doktrynie oraz judykaturze, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej (por. m.in. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 1 u.d.i.p.).
Warto zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoim dotychczasowym orzecznictwie przyjął, że brak jest podstaw do uznania, że przepis art. 156 § 5 k.p.k. trakujący o dostępie do akt sprawy czy to w postępowaniu przygotowawczym, czy też sądowym reguluje kompleksowo kwestie dostępu do informacji publicznej.
W tym miejscu należy przywołać m.in. stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1975/21, w którym skład orzekający zauważył, iż w dotychczasowym orzecznictwie NSA podkreśla się, że "(...) przepis art. 156 k.p.k. reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Reguluje zatem kwestię dostępu do akt sprawy, jako zbioru określonych dokumentów (...). Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.k. stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możliwość sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Z kolei art. 156 § 5 k.p.k. stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Oznacza to, że przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. Chodzi jednak o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu" (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18).
W związku z powyższym, uznać należy, że o ile Prokurator Okręgowy w W. być może słusznie - co do zasady - przyjął, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym do udostępniania akt zakończonych postępowań sądowych nie mają zastosowania regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej, o tyle zauważyć należy, że skarżący - występując do organu w piśmie z dnia [...] maja 2023 r. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej nie wnosił o udostępnianie akt postępowania przygotowawczego zakończonego wydanym postanowieniem Prokuratora Okręgowego w W. kończącym śledztwo, lecz zwrócił się jedynie o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści samego postanowienia tego organu wraz z jego uzasadnieniem, a w takiej sytuacji - zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w obu przytoczonych wyżej orzeczeniach - dostęp do konkretnie oznaczonego dokumentu urzędowego w postaci postanowienia prokuratora nie jest uregulowany wyłącznie przez art. 156 § 5 k.p.k.
Warto zauważyć w tym miejscu, że podobne stanowisko w powyższym zakresie wyraziły również składy orzekające WSA w Warszawie w sprawach zakończonych m.in. wyrokami z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 423/22 oraz z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 456/23.
W tej sytuacji, stwierdzić należy, że Prokurator Okręgowy w W., mylnie stosując przepisy art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 156 § 5 k.p.k., dopuścił się ewidentnej bezczynności, co uzasadniało zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w celu zobowiązania tego organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Sąd uznał bowiem, że organ mylnie przyjął, iż nie może w przypadku wnioskowanej informacji (w postaci konkretnego postanowienia prokuratorskiego kończącego dane postępowanie przygotowawcze) zastosować trybu ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na przepisy art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 156 k.p.k.
Zdaniem Sądu, takie działanie organu narusza w sposób rażący konstytucyjne prawo skarżącego do informacji o funkcjonowaniu organów władzy publicznej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że postępowanie Prokuratora Okręgowego w W. w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej nosiło wszelkie znamiona bezczynności z uwagi na fakt, iż stanowisko tego organu przedstawione w toku postępowania, jak i w przesłanej do Sądu odpowiedzi na skargę jest nieuzasadnione, gdyż wynika z wadliwej wykładni art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego. W konsekwencji, doprowadziło to z kolei do nienależytego dopełnienia obowiązków ustawowych, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tej sytuacji, Sąd uznał, że Prokurator Okręgowy w W. zarówno na dzień wniesienia skargi do Sądu, jak też na dzień wydania orzeczenia w niniejszej sprawie w dniu [...] października 2023 r., znajdował się w stanie bezczynności.
Nie ulega wątpliwości, że na złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ ma obowiązek zareagować w sposób prawem przewidziany. Podstawowym sposobem reakcji jest udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem, na co wskazuje wprost art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Ustawa dopuszcza jednak również inne rozwiązania. Może bowiem zaistnieć konieczność odmowy udostępnienia żądanej informacji, ze względu na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic prawnie chronionych, prywatności osoby fizycznej, bądź tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Odmowa - jak wspomniano - nastąpić powinna w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Może również okazać się, że udostępnienie informacji zgodnie z żądaniem wymaga przetworzenia szeregu pozostających w dyspozycji organu informacji prostych. Wówczas organ zobowiązany jest wykazać na czym konkretnie polegać ma przetworzenie i wezwać wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie przez niego tak przygotowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, następnie zaś zbadać, czy została spełniona powyższa przesłanka warunkująca udostępnienie informacji przetworzonej w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Stosownie do tych ustaleń załatwienie wniosku polegać będzie na udostępnieniu żądanej informacji albo wydaniu decyzji odmownej. Wreszcie sprawa może zostać zakończona poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, np. wtedy, gdy informacja nie może być udostępniona w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, a powiadomiony o tym wnioskodawca nie zgłosi żądania udostępnienia informacji w proponowany przez organ sposób lub formie (art. 14 ust.2 u.d.i.p.).
W rozpoznawanej sprawie Prokurator Okręgowy w W. nie zastosował żadnego ze sposobów działania przewidzianych w ustawie, co skutkowało stwierdzeniem, że dopuścił się bezczynności.
W ocenie Sądu, uznać należy bowiem, że nie udzielając skarżącemu w ustawowym terminie informacji publicznej objętej treścią jego wniosku z dnia [...] maja 2023 r., organ popadł w stan bezczynności, który na dzień wydania wyroku w przedmiotowej sprawie - nie ustał.
Tym samym, Sąd stwierdził, że na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie rozpoznał w sposób prawidłowy spornego wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, a więc pozostawał w bezczynności.
W tej sytuacji, przyjąć trzeba, że skoro Prokurator Okręgowy w W. w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawał w bezczynności, to zachodziła konieczność zobowiązania tego organu do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.
Sąd uznał bowiem, że w sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że bezczynność Prokuratora Okręgowego w W. nie wynikała z celowego działania tego podmiotu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Nie bez znaczenia dla powyższej oceny Sądu, pozostaje również okoliczność, z której wynika, iż organ podjął jednak przed wniesieniem skargi do Sądu wyraźne starania w celu prawidłowego wypełnienia swojego ustawowego obowiązku, o czym świadczy chociażby to, że po otrzymaniu wniosku strony skarżącej w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. udzielił stronie skarżącej odpowiedzi.
Jeśli chodzi z kolei o możliwość wymierzenia grzywny, wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. wprowadza możliwość orzeczenia o nałożeniu grzywny na organ pozostający w bezczynności lub przewlekle prowadzący postępowanie.
Podobnie, jeśli chodzi o żądanie zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej, zauważyć należy, że zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd może zasądzić od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jest to rozwiązanie analogiczne do instytucji przewidzianej w art. 154 § 7 P.p.s.a. i stanowi pewnego rodzaju zadośćuczynienie dla strony skarżącej za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Nie ulega wątpliwości, że instytucja grzywny oraz instytucja zasądzenia określonej sumy pieniężnej od organu na rzecz strony skarżącej mają na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Rozwiązania te, w połączeniu z odszkodowaniem z ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1169), mają pełnić przede wszystkim funkcję prewencyjną, a ich wymierzanie przez sąd w idealnie funkcjonującej administracji powinno być ostatecznością.
Niemniej, w ocenie Sądu, uznać należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do nałożenia na organ grzywny, czy też przyznania ex officio od organu na rzecz skarżącego wspomnianej sumy pieniężnej, albowiem nie tylko brak rażącego naruszenia prawa po stronie podmiotu zobowiązanego, ale również nieznaczny stopień jego zawinienia w zakresie podejmowanych czynności, nie pozwalają, aby w niniejszej sprawie dopatrywać się racji mogących przemawiać za dodatkowym nakładaniem na organ obciążeń finansowych w postaci wymierzenia grzywny, czy też zasądzenia sumy pieniężnej.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ograniczył się jedynie do zobowiązania Prokuratora Okręgowego w W. do rozpatrzenia wniosku skarżącego, działając w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jednocześnie rozstrzygając o charakterze stwierdzonej bezczynności, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 149 § 1a P.p.s.a.
Jednocześnie, zasądzając od Prokuratora Okręgowego w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w postaci uiszczonego wpisu od skargi, Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 P.p.s.a.
Jedynie na marginesie należy zauważyć ponadto, że w świetle przepisów art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie, Sąd - kierując się wskazanymi regulacjami ustawowymi - zastosował wspomniany wyżej tryb postępowania.