II SAB/Wa 381/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organumajątek gminypodatki od nieruchomościtajemnica skarbowaumowy najmuprawo administracyjnekontrola społeczna

WSA w Warszawie zobowiązał Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej powierzchni nieruchomości i podatków, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała rażącego naruszenia prawa.

Skarżący M. S. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył m.in. umowy dzierżawy, danych o powierzchni nieruchomości i naliczonych podatkach, umów na odbiór nieczystości oraz dostawę energii elektrycznej. Sąd uznał, że żądanie dotyczące powierzchni nieruchomości i podatków stanowi informację publiczną i zobowiązał organ do jej rozpatrzenia w formie decyzji administracyjnej. Pozostałe żądania uznano za niebędące informacją publiczną, a skargę w tym zakresie oddalono. Sąd stwierdził, że bezczynność organu w zakresie punktu 2 wniosku nie miała rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. S. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia m.in. umowy dzierżawy nieruchomości, dokumentów dotyczących powierzchni działki i budynku oraz naliczonych podatków od nieruchomości, a także umów na odbiór nieczystości i dostawę energii elektrycznej. Sąd uznał, że żądanie dotyczące powierzchni nieruchomości i podatków (punkt 2 wniosku) stanowi informację publiczną, ponieważ odnosi się do majątku samorządu terytorialnego. Organ nie udostępnił tej informacji ani nie wydał decyzji odmownej, co stanowiło bezczynność. Sąd zobowiązał Wójta Gminy do rozpatrzenia tego punktu wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, z obowiązkiem wydania decyzji administracyjnej, jeśli zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji. W odniesieniu do pozostałych punktów wniosku, Sąd stwierdził, że umowy dotyczące odbioru nieczystości i dostawy energii elektrycznej (punkty 3 i 4) nie stanowią informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do realizacji zadań publicznych ani majątku gminy, a dotyczą umów cywilnoprawnych zawartych przez najemcę. Skargę w tym zakresie oddalono. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej służy kontroli społecznej nad funkcjonowaniem władzy publicznej. W przypadku żądania informacji, które nie są informacją publiczną, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji odmownej. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu w zakresie punktu 2 wniosku nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ podjął pewne działania i nie wykazywał zamiaru celowego pozbawienia wnioskodawcy dostępu do informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej ani nie wyda decyzji odmownej w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności lub nie zakończy postępowania wydaniem stosownego aktu. W przypadku wniosku o informację publiczną, organ powinien albo ją udostępnić, albo wydać decyzję odmowną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (17)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

MPPOiP art. 19 § ust. 2

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie informacji o powierzchni nieruchomości i podatkach od nieruchomości stanowi informację publiczną. Organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpatrzenia punktu 2 wniosku, ponieważ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej.

Odrzucone argumenty

Umowy najemcy dotyczące odbioru nieczystości i dostawy energii elektrycznej nie stanowią informacji publicznej. Bezczynność organu w tym przypadku nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. żądanie dokumentów lub informacji potwierdzających "powierzchnię w/w działki i budynku od których naliczone były i są podatki od nieruchomości w roku n2022 i 2023 oraz dokumenty lub informacje wskazujące jaki rodzaj podatków i ich wysokość naliczony był i jest z tych obiektów w roku 2022 i 2023" stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej, albowiem wprost odnosi się do majątku publicznego.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej oraz rozróżnienie między informacją publiczną a danymi objętymi tajemnicą przedsiębiorcy lub tajemnicą skarbową."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku i reakcji organu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z dostępem do informacji publicznej i bezczynnością organów, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych prawem administracyjnym.

Czy urząd może ignorować wnioski o informacje? Sąd wyjaśnia, kiedy bezczynność organu jest niedopuszczalna.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 381/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Arkadiusz Koziarski
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120, art. 149 par. 1a, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust.1, art. 4 ust.1 i 3 , art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy M. do rozpatrzenia punktu 2 wniosku M. S. z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2023 r. M. S. zwrócił się do Urzędu Gminy w [...], na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej o: "1. Aktualną umowę na dzierżawę lub inną formę przekazania w użytkowanie majątku Gminy [...]; działki [...] z budynkiem na niej położonym oraz dokumenty na podstawie których wybrano podmiot użytkujący oraz analogiczną umowę z roku 2022. 2. Dokumenty lub informacje potwierdzające powierzchnię w/w działki i budynku od których naliczone były i są podatki od nieruchomości w roku n2022 i 2023 oraz dokumenty lub informacje wskazujące jaki rodzaj podatków i ich wysokość naliczony był i jest z tych obiektów w roku 2022 i 2023 3. Umowę na odbiór nieczystości stałych i ciekłych zawartą przez podmiot użytkujący w/w działkę i budynek za rok 2022 i 2023. 4. Aktualną umowę na dostawę energii elektrycznej zawartą przez podmiot użytkujący w/w działkę i budynek."
Organ pismem z dnia 13 lutego 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że wniosek nie może być zrealizowany w ustawowym terminie tj. 14 dni. Podyktowane jest to dużą ilością wniosków składanych do tutejszego urzędu, a ich rozpatrzenie i przygotowanie odpowiedzi na nie wymaga czasu oraz zaangażowania pracowników merytorycznych, tak aby w żaden sposób nie zakłóciło to wykonywania przez nich bieżących obowiązków służbowych. Organ powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy wskazał, że realizacja wniosku nastąpi do 28.03.2023 r.
Organ w odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] marca 2023 r. w odniesieniu do pytania 1 wniosku, przesłał w załączeniu aktualną umowę najmu działki [...] z budynkiem na niej położonym. Ponadto organ załączył petycję wystosowaną przez mieszkańców sołectwa [...] o przekazanie w użytkowanie przedmiotowej działki i budynku "[...]" w [...].
W odniesieniu do pytania 2 wniosku organ podał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Organ wskazał, że dokumenty czy też informacje potwierdzające powierzchnię przyjętą lub zadeklarowaną do naliczenia podatku od nieruchomości zabudowanej i niezabudowanej odnoszące się do konkretnego podmiotu stanowią tajemnicę skarbową. A zatem nie mogą być udostępnione w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W odniesieniu do pytania 3 organ wskazał, że umowy zawarte przez najemcę przedmiotowej działki i budynku na odbiór nieczystości stałych i ciekłych nie stanowią informacji publicznej w myśl art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wobec czego nie podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w przywołanym akcie prawnym. W odniesieniu do pytania 4 organ wskazał, że umowa na dostawę energii elektrycznej zawarta przez najemcę użytkującego przedmiotową działkę i budynek nie stanowi informacji publicznej w myśl art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wobec czego nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w przywołanym akcie prawnym.
Pismem z dnia 30 maja 2023 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
- art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji,
- art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych
W uzasadnieniu wskazał m.in., że w niniejszej sprawie organ nie udostępnił informacji z powodu uznania, że jej udostępnienie naruszyłoby tajemnicę skarbową. Jednakże pomimo faktycznej odmowy udostępnienia nie została wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie (zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Skarżący wskazał, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji w dwojaki sposób. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie zaś poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji. Niepodjęcie ani jednego, ani drugiego działania świadczy o tym, że organ pozostaje w bezczynności. Nie ma przy tym znaczenia pismo z dnia [...] marca 2023 roku, które do niego skierowano, skoro to działanie organu nie przybrało formy wymaganej przez prawo (tj. formy decyzji administracyjnej). Wydanie przez organ decyzji administracyjnej jest niezbędne do umożliwienia zakwestionowania prawidłowości ograniczenia prawa do informacji. Wskazał nadto, że wnosił jedynie o informacje potwierdzające powierzchnię opodatkowaną nieruchomości i wysokość naliczonych podatków od nieruchomości należącej do Gminy [...], a nie dane skarbowe. Podkreślił, że organ przekazał jednocześnie Umowę najmu nieruchomości z danymi podmiotu dzierżawiącego nieruchomość i danymi o powierzchni budynku i działki. Skarżący podał, że w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca wymienia przykładowo te sfery działalności, w których informacji publiczna podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Są to między innymi informacje o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że wnioskodawca domagając się udostępnienia informacji określonej powyżej żąda udzielenia mu informacji dotyczącej m.in. majątku, jakim gmina dysponuje jako jednostka samorządu terytorialnego, a więc informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5c ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący w odniesieniu do odpowiedzi udzielonej w zakresie punktu 3 i 4 wniosku wskazał też, że organ nie udostępnił informacji z powodu uznania, że umowy odbiór nieczystości stałych i ciekłych oraz na dostawę energii do budynku nie podlegają udostępnieniu jako informacje publiczne. Zaznaczył, że organ jednak w piśmie z dnia [...] maja 2023 roku przesłał w odpowiedzi na wniosek o "Dokumenty lub informacje potwierdzające czynności wykonane przez wójta Gminy [...] w celu zmiany umowy dotyczącej dostawy energii elektrycznej" umowę kompleksową na dostarczanie energii elektrycznej, zawartą w dniu [...] marca 2023 roku przez najemcę. Oznacza to, że organ wbrew stanowisku zawartym w piśmie z dnia [...] marca udostępnił informacje, które rzekomo, jak twierdził [...] marca 2023 roku, nie podlegają udostępnieniu. Pozostała argumentacja skargi odnosi się do innego, wskazanego w skardze, wniosku skarżącego do organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania. Organ wskazał m.in., że po przeprowadzeniu analizy przedmiotowego wniosku stwierdził, że wnioskowane przez Skarżącego dane nie spełniają kryteriów zawartych art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Dokumenty czy też informacje potwierdzające powierzchnię przyjętą lub zadeklarowaną do naliczenia podatku od nieruchomości zabudowanej i niezabudowanej odnoszące się do konkretnego podmiotu stanowią tajemnicę skarbową. Wobec czego nie mogą być udostępnione w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Podobnie rzecz się ma w kwestii umów na dostawę energii elektrycznej oraz odbiór nieczystości stałych i ciekłych zawartej przez najemcę użytkującego budynek i działkę [...], na zasadach dzierżawy od Gminy [...]. Prawo do informacji publicznej niema tu zastosowania ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Umowa taka może zawierać informacje o wartości gospodarczej, w szczególności o charakterze organizacyjnym i finansowym, których publiczne udostępnienie mogłoby spowodować zachwianie konkurencyjności partnera prywatnego na rynku. Ponadto z uwagi na art. 60d ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710) należy uznać, że wnioskowana umowa nie stanowi informacji publicznej. Zgodnie z przywołanym przepisem przeprowadzony z oferentem dialog konkurencyjny ma charakter poufny i może dotyczyć wszelkich aspektów zamówienia, zaś żadna ze stron nie może bez zgody drugiej strony ujawnić informacji technicznych i handlowych związanych z dialogiem.
Zatem, jeżeli wnioskowane informacje nie spełniają kryteriów określonych w art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nie ma zastosowania również art. 16 tejże ustawy i z oczywistych względów brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej odmawiającej udzielenia informacji publicznej. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 grudnia 2001 r., odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (sygn. akt II SA 2867/02). Organ stwierdził, że wywiązał się z obowiązku, jaki spoczywa na nim, w kwestii udzielania odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r., a co za tym idzie niezasadny jest zarzut bezczynności Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,
M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu
ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku,
a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie,
czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1
i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.c u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.d u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.e u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że informacja żądana w punkcie 1 wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r. stanowi informację publiczną. Skarżący żądał bowiem umowy dotyczącej najmu bądź dzierżawy nieruchomości stanowiącej majątek Gminy oraz dokumentu, na podstawie którego wybrano podmiot użytkujący. Żądanie odnosiło się zatem ściśle do majątku samorządu terytorialnego.
Organ pismem z dnia [...] lutego 2023 r. poinformował wnioskodawcę w odniesieniu do wszystkich żądań wniosku, że ze względu na dużą ilość wniosków składanych do Urzędu nie może zrealizować wniosku w terminie. Wskazał, że wniosek zostanie zrealizowany do dnia [...] marca 2023 r., a zatem w terminie 2 miesięcy, jak stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Organ udostępnił wnioskodawcy w wyznaczonym terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku informację żądaną w punkcie 1 wniosku, albowiem przesłał ją wnioskodawcy przy piśmie z dnia [...] marca 2023 r. Organ załączył też petycję wystosowaną przez mieszkańców o przekazanie nieruchomości w użytkowanie wymienionemu w piśmie podmiotowi. W zakresie rozpatrzenia punktu 1 wniosku skarga na bezczynność organu nie była zatem zasadna w dniu jej wniesienia i pozostaje niezasadna. Z tego względu skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia punktu 1 wniosku podlegała oddaleniu.
Odnosząc się do zarzutu bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia punktu 3 i 4 wniosku Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie także nie jest zasadna. Wnioskodawca żądał udostępnienia umowy na odbiór nieczystości stałych i ciekłych zawartej przez podmiot użytkujący działkę i budynek, o których mowa we wniosku za rok 2022 i 2023 oraz aktualnej umowy na dostawę energii elektrycznej zawartej przez podmiot użytkujący działkę i budynek. Organ odpowiedział wnioskodawcy, że te żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i Sąd ten pogląd podziela.
Podkreślenia wymaga, że konstytucyjne prawo do informacji służyć ma dostępowi do informacji pozwalających na społeczną kontrolę wykonywania zadań publicznych. Występuje tu zatem element dobra ogółu – chodzi o społeczną kontrolę prawidłowości funkcjonowania organów Państwa (w tym działań podejmowanych wobec obywateli w ramach wykonywania władzy publicznej).
Wymienione wyżej pytania wniosku (3 i 4) nie odnoszą się do realizacji zadań publicznych przez Gminę, nie dotyczą majątku jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowią o zasadach funkcjonowania Gminy. Umowy najemcy nieruchomości o odbiór nieczystości i dostawę energii elektrycznej, żądane w punkcie 3 i 4 wniosku nie stanowią też dokumentów urzędowych ani innych danych publicznych. W związku z tym zasadnie organ stwierdził, że żądane informacje nie stanowią informacji o sprawie publicznej. Natomiast działania organu podjęte w związku z innym wnioskiem wnioskodawcy (złożonym w innej dacie) nie są przedmiotem niniejszej sprawy i nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu.
Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że wykonywanie zadań publicznych jest z istoty rzeczy ukierunkowane na realizację celów publicznych, a aksjologicznym uzasadnieniem kreowania przez prawodawcę w porządku prawnym prawa dostępu do informacji publicznej jest zapewnienie jawności i transparentności życia publicznego jako standardu demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).
Wobec stwierdzenia braku podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w zakresie rozpatrzenia punktu 3 i 4 wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. na gruncie u.d.i.p. Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie podlega oddaleniu.
Sąd za zasadną uznał natomiast skargę na bezczynność w zakresie rozpatrzenia punktu 2 wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. Żądanie dokumentów lub informacji potwierdzających "powierzchnię w/w działki i budynku od których naliczone były i są podatki od nieruchomości w roku n2022 i 2023 oraz dokumenty lub informacje wskazujące jaki rodzaj podatków i ich wysokość naliczony był i jest z tych obiektów w roku 2022 i 2023" stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej, albowiem wprost odnosi się do majątku publicznego. Organ nie kwestionował w odpowiedzi z dnia [...] marca 2023 r. skierowanej do wnioskodawcy, że żądana w punkcie 2 wniosku informacja stanowi informację o sprawie publicznej. Wskazał, że "dokumenty, czy też informacje potwierdzające powierzchnię przyjętą lub zadeklarowaną do naliczenia podatku od nieruchomości zabudowanej i niezabudowanej odnoszące się do konkretnego podmiotu stanowią tajemnicę skarbową. A zatem nie mogą być udostępnione w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej".
W sytuacji, gdy żądanie wniosku dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie w zakresie żądania zawartego w punkcie 2 wniosku, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Rozpatrując skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania punktu 2 wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, że organ mimo przedłużenia terminu w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu tego punktu wniosku na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak również pozostaje w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Organ nie udostępnił żądanej w punkcie 2 wniosku informacji publicznej w terminie do [...] marca 2023 r. i nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, iż pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nie posiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (v. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 lipca 1981 r. sygn. akt SA 1163/81, OSPiKA 1982 z. 9-10, poz. 169 str. 351). Zdaniem Sądu odpowiedź odnosząca się do punktu 2 wniosku zawarta w piśmie dotyczącym wszystkich żądań, nie daje podstaw do kwalifikowania jako decyzja administracyjna. Pismo z dnia [...] marca 2023 r. pochodzi od Urzędu Gminy w [...]. Nie wskazano w nim Wójta jako organu wydającego akt władczy. Nadto, mimo powołania się na art. 5 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedź z dnia 28 marca 2023 r. nie zawiera wprost stwierdzenia, że Wójt odmawia udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi Urzędu wskazuje się jedynie, że "nie mogą być udostępnione w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej". Podobna jest odpowiedź Urzędu Gminy dotycząca punktu 3 i 4 wniosku, w której wskazano, że żądanie nie stanowi informacji publicznej, a Urząd stwierdził, że "nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w przywołanym akcie prawnym". Taki sposób formułowania stanowiska organu w odniesieniu do punktu 2 wniosku, w świetle treści całego pisma Urzędu, nakazuje przyjąć, że organ nie wydał decyzji administracyjnej w zakresie punktu 2 wniosku. Przyjąć należy nadto, że organ władzy publicznej wydając decyzję administracyjną czyni to z uwzględnieniem przepisów k.p.a., tj. w formie i sposób zgodny z procedurą administracyjną.
Z tych względów Sąd zobowiązał organ do rozpoznania punktu 2 wniosku z dnia
[...] stycznia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jeśli w ocenie organu zachodzą przesłanki do zastosowania wyłączenia dostępu do informacji publicznej określone w art. 5 u.d.i.p. obowiązany jest rozstrzygnąć w tym zakresie w formie decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z tym przepisem, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Stosownie do art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w rozpatrzeniu punktu 2 wniosku nie miała w tej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podjął w tej sprawie działanie w wyznaczonym przez siebie terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. do dnia [...] marca 2023 r. i choć nie zastosował prawidłowo przepisów u.d.i.p. i k.p.a., albowiem w zakresie punktu 2 wniosku Urząd odpowiedział pismem, to sama ta okoliczność nie daje podstaw do przypisania bezczynności w zakresie rozpatrzenia punktu 2 wniosku charakteru rażącego naruszenia prawa. Niewłaściwy sposób zastosowania u.d.i.p. nie stanowi w tej sprawie przesłanki kwalifikowania bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. Z treści odpowiedzi Urzędu Gminy nie wynika, aby zmierzano do celowego pozbawienia wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach sądowych, jak w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI