II SAB/Wa 37/24

II SAB/Wa 37/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Joanna Kube /przewodniczący/
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. art. 4 ust. 1 pkt 4, 13 ust. 1 i 2, 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Zakładu Usług Komunalnych w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o udostepnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Zakład Usług Komunalnych w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku B. S. z dnia [...] września 2023 r. o udostepnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Zakładu Usług Komunalnych w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Zakładu Usług Komunalnych w [...] na rzecz B. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżąca, zwana dalej "Wnioskodawcą", zarzuciła Zakładowi Usług Komunalnych w [...], zwanemu dalej "Zakładem", bezczynność przy rozpatrywaniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej - sformułowanego w piśmie z [...] września 2023 r.
W skardze zarzucono Zakładowi naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38 poz. 167), w zakresie gdzie stanowi on o prawie do swobodnego wyrażania opinii, obejmującym swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru - poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek podlegającej udostępnieniu informacji; doprowadziło to do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim stanowi on podstawę prawa do uzyskiwania informacji - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, co należało uczynić wobec wniosku,
- art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji", w zakresie, w jakim stanowią one, że jeżeli informacji nie udostępniono w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, czyni się to na wniosek, oraz zobowiązują w terminie 14 dni od złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku - poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
W skardze wniesiono o stwierdzenie, że Zakład dopuścił się bezczynności bądź zobowiązanie go do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu skargi wskazano:
- 13 września 2023 r. (ponownie 29 września 2023 r.) wniesiono za pośrednictwem poczty elektronicznej o udostępnienie następującej informacji:
"1. Protokół postępowania dot. Remontu dachu na nieruchomości znajdującej się przy ul [...] w [...] wraz z załącznikami, w szczególności Specyfikację Warunków Zamówienia, wybór oferty, ofertę najkorzystniejszą;
2. Zawartą umowę z wybranym wykonawcą wraz z załącznikami;
3. Dokumenty potwierdzające wykonanie umowy, w tym faktury. ",
- 9 października 2023 r. Wnioskodawca otrzymał listowną odpowiedź od Zakładu; wyrażono tam stanowisko, że przedmiotem wniosku nie jest informacja podlegająca udostępnieniu,
- do dnia złożenia skargi (datowana 20 października 2023 r.) nie udostępniono Wnioskodawcy żądanej informacji,
- informacja należy do podlegających udostępnieniu wedle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP,
- żądane Informacje stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia; stanowią bowiem o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa,
- w związku z tym przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji, podlegającej udostępnieniu,
- wobec nieudostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem Zakład pozostaje w bezczynności,
- o dostęp do informacji publicznej Wnioskodawca wystąpił we własnym imieniu, nie zaś Wspólnoty.
W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej nieuwzględnienie, jako bezzasadnej. W uzasadnieniu wskazano:
- wniosek z [...] września 2023 r. dotyczył udostępnienia dokumentów w postaci: protokołu postępowania dotyczącego remontu dachu na nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] (dalej jako "Wspólnota") wraz z załącznikami - w szczególności specyfikacji warunków zamówienia, wyboru oferty, ofertę najkorzystniejszą, zawartej umowy z wybranym wykonawcą wraz załącznikami, potwierdzających wykonanie umowy dokumentów, w tym faktur; pismem z 9 października 2023 r. odmówiono Wnioskodawcy udostępnienia tych dokumentów; wskazano, że nie przedstawił umocowania do reprezentowania Wspólnoty, a nadto żądane przezeń informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o informacji,
- Zakład - w oparciu o umowę cywilnoprawną - administrował budynkiem Wspólnoty do 30 czerwca 2023 r.; nie stanowi on mienia komunalnego; gmina nie posiada w nim już bowiem żadnego lokalu; uprawnionym do reprezentowania Wspólnoty jest jej zarząd; Wnioskodawca nie przedstawił przy powołanym powyżej piśmie umocowania do jej reprezentowania,
- z uwagi na bardzo zły stan techniczny poszycia dachowego, w okresie kiedy Zakład administrował nieruchomością, faktycznie przeprowadzono remont; uzyskał on wymaganą zgodę od właścicieli lokali na przeprowadzenie remontu - w formie podjętej przez nich uchwały - i zlecił jego wykonanie; wykonawcę wybrano w oparciu o konkurs ofert,
- mając na uwadze powyższe, zakres żądanych informacji nie podlega obowiązkowi wynikającemu z ustawy o informacji; wniosek nie dotyczy bowiem mienia komunalnego, a także sposobu wydatkowania środków publicznych; dotyczy inwestycji, przeprowadzonej na prywatnej nieruchomości, reprezentowanej przez zarząd Wspólnoty; winna być ona adresatem wniosku.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935).
Sąd zważył, co następuje:
Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu bądź nie zrealizował wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności, zaś w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r.,
o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji.
W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych informacji (chodziło o dokumentację remont budynku administrowanego przez Zakład) przywołując ustawę o informacji, zaś podmiot - do którego wpłynęło podanie – nie udzielił w przewidzianym ustawą terminie żadnej odpowiedzi. Uczyniono to z nieznacznym przekroczeniem terminu, zawiadamiając Wnioskodawcę, że - zdaniem Zakładu - żądana informacja nie stanowi publicznej - udostępnianej na zasadach określonych w ustawie o informacji.
Poza sporem jest natomiast, że Zakład należy generalnie do kategorii podmiotów, obowiązanych udostępniać informację publiczną - wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o informacji. Jest zaś sporne między stronami, czy żądana informacja stanowi publiczną - podlegającą udostępnieniu w myśl przepisów ustawy o informacji.
Trafne jest w tej kwestii wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko Zakładu. Wobec uprzedniego zreferowania, jego powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje je za własne.
Wypada jedynie dodać, że wprawdzie Zakład należy do podmiotów wymienionych enumeratywnie w art 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o informacji, to jednak – co wskazano w zdaniu wstępnym danego ustępu - wolą prawodawcy było zobowiązanie wymienionych w pkt 1-5 podmiotów do udostępniania informacji jedynie w kontekście wykonywanie przez nie zadań publicznych - tak sformułowanie: "wykonujące zadania publiczne". Stanowisko takie znajduje zresztą potwierdzenie w brzmieniu przywołanego w skardze art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, gdzie – w kontekście wskazania innych niż organy władzy publicznej podmiotów, obowiązanych udostępniać informacje publiczną - posłużono się koniunkcją:
- wykonywania zadań publicznych oraz
- gospodarowania mieniem komunalnym (bądź Skarbu Państwa).
Stąd, samo wykorzystanie w działalności bieżącej środków publicznych (tu: jednostka organizacyjna gminy) nie rodzi powinności udostępnienia informacji publicznej, gdy nie wiąże się to z realizacją powinności publicznoprawnych.
W rozpoznawanej sprawie - wedle wyjaśnień Zakładu - realizował on zadania w zakresie administracji budynkiem Wspólnoty, w związku ze stosunkami cywilnoprawnymi - na podstawie stosownej umowy, nie zaś jako zadanie publiczne. Sąd nie znalazł podstaw, aby podważyć wiarygodność oświadczenia w danym zakresie, co do faktów, złożonego w odpowiedzi na skargę - podpisanej przez Dyrektora Zakładu.
W takim przypadku, wydatki poniesione ze środków Zakładu – w następstwie remontu dachu budynku Wspólnoty - nie pozostawały w związku z realizacją zadań publicznych. Nie odnoszą się do tych zadań także, inne żądane informacje – w tym dokumenty.
Nie udostępniając w całości żądanej informacji, Zakład nie pozostaje więc w bezczynności, co zamykało drogę dla zobowiązania go, aby to uczynił - w myśl art. 149 §. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd miał jednocześnie na względzie, że gdy żądana informacja nie stanowi publicznej, jednak sam podmiot podlega generalnie rygorom ustawy o informacji, jego powinnością jest powiadomienie o tym wnioskodawcy. Realizacja powinności wynikającej z ustawy - udostępnienie informacji publicznej - realizuje się wówczas przez powiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie ma takiego charakteru. Zakład uchybił danej powinności w terminie, przewidzianym art. 13 ustawy o informacji.
Nie rozpoznając w stosownej formie - w wymaganym ustawą czasie - żądania Wnioskodawcy naruszono wymienione w skardze przepisy prawa materialnego, gdzie określono powinność udostepnienia informacji publicznej w stosownych terminach.
W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała natomiast charakteru intencjonalnego. Samo uchybienie terminowi było nieznaczne, zaś żądana informacja nie stanowiła publicznej. Okoliczność ta, jakkolwiek nie uwalnia organu z zarzutu bezczynności, ma jednak znaczenie w kontekście oceny jej zakresu. Zakład uczynił ostatecznie zadość swoim powinnościom - udostępniono informację publiczną w wymaganym zakresie.
Uzasadnia to przyjęcie, że uchybienie nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji, w myśl art. 200 wskazanego aktu. Koszt stanowił wpis sądowy od skargi.