II SAB/Rz 9/23

II SAB/Rz 9/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. A. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - skargę oddala -
Uzasadnienie
W dniu 30 stycznia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga MA (dalej: "Skarżący") na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 30 listopada 2022 r. Skarżący zwrócił się do Organu o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie:
I. jakie wydatki i koszty są należne lub które poniosła Gmina [...] od 1 stycznia 2020 r. we wszystkich sprawach związanych z inwestycją w postaci farmy wiatrowej zlokalizowanej na terenie Gminy [...], obejmujące również infrastrukturę towarzyszącą, w tym:
1) kosztów procesu w postępowaniach sądowych, sądowoadministracyjnych i administracyjnych związanych z ww. inwestycją,
2) koszty wynagrodzenia zawodowych pełnomocników, biegłych, przygotowania opinii prawnych i analiz oraz innych podobnych kosztów poniesionych w związku z postępowaniami,
3) kar pieniężnych, w tym za zwłokę w wydaniu decyzji, grzywien lub opłat dodatkowych albo jakichkolwiek innych kosztów nałożonych na Gminę [...], należnych do Gminy lub zapłaconych przez Gminę w związku z postępowaniami,
4) opłat sądowych i innych kosztów poniesionych w związku z toczącymi się postępowaniami.
II. czy w związku z postępowaniami Gmina [...] zatrudniła dodatkowe osoby na podstawie umowy o prace lub jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej, względnie zleciła dodatkowe usługi potrzebne do obsługi postępowań. Skarżący podniósł, że w przypadku odpowiedzi twierdzącej zwraca się o sprecyzowanie w jakim wymiarze to nastąpiło, w tym wskazanie ilości utworzonych etatów.
W piśmie z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Wójt Gminy [...] wskazał łączną wysokość wydatków związanych z farmą wiatrową na terenie Gminy [...]. Organ podał dodatkowo, że Gmina nie zatrudniła dodatkowej osoby na podstawie umowy o pracę, natomiast czynności związane z prowadzeniem postępowań zostały wykonane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Zdaniem Skarżącego powyższe oznacza, że Organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem w terminie przewidzianym ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił całości wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p. Udzielona odpowiedź z [...] grudnia 2022 r. nie wskazuje natomiast czy dodatkowe osoby zostały zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych oraz ile tych osób i w jakim wymiarze zatrudniono. Nie jest ponadto wiadome czy podana przez Organ kwota jest kwotą brutto czy netto. Niezależnie od powyższego Skarżący podniósł, że bezczynność Organu obejmuje również niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz brak pouczenia Skarżącego o prawie do wniesienia skargi do sądu.
Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku, zasadzenie kosztów postępowania oraz przyznanie Skarżącemu od Organu sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, że całość wnioskowanej informacji publicznej została udostępniona Skarżącemu w piśmie z 16 grudnia 2022 r. Sprecyzowanie wymiaru w jakim nastąpiło zlecenie spraw na podstawie umów cywilnoprawnych jest niemożliwe, ponieważ Organ zlecił stała obsługę prawną i na podstawie tej umowy zlecał dodatkowo prowadzenie poszczególnych spraw na zasadzie pełnomocnictwa procesowego. Organ podał ponadto, że podana kwota wydatków jest kwota całościową – brutto, a wobec braku podstaw do odmowy udostępnienia informacji publicznej, nie zachodziła konieczność wydania decyzji w tym przedmiocie. Brak również podstaw prawnych do przyjęcia, że w opisywanej spawie Organ winien pouczyć Skarżącego o prawie do wniesienia skargi do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa art. 149 § 1a P.p.s.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył ich stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do ustalenia, czy w dniu orzekania przez sąd stan bezczynności wskazanego w skardze organu nadal istnieje, czy może stan ten ustał na skutek podjęcia przez ten organ danej czynności lub wydania określonego aktu. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest zobowiązanie przez Sąd organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie". Skarga na bezczynność stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia działania i aby uznać ją za uzasadnioną organ musi pozostawać w zwłoce.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów opisywanej sprawy Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wymaga wskazania, że w sprawie zaistniały przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do uznania, że wnioskowana przez Skarżącego informacja stanowi informację publiczną. Wniosek Skarżącego z 30 listopada 2022 r. został bowiem skierowany do Wójta Gminy [...] jako organu wykonawczego Gminy [...], będącej jednostką samorządu terytorialnego i wykonującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 11a ust. 1 pkt 2 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) – dalej: "u.s.g.". Zakres przedmiotowy wniosku dotyczył natomiast podania kwoty wydatków jakie poniosła Gmina [...] w związku z realizacją farmy wiatrowej na terenie Gminy oraz informacji, czy w związku z realizacją tej inwestycji Gmina zatrudniła dodatkowe osoby do prowadzenia takich postępowań. Wniosek dotyczył zatem informacji związanych z wydatkowaniem budżetu Gminy w sprawie związanej z szeroko pojętym ładem przestrzennym i ochroną środowiska, która stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. została przez ustawodawcę zaliczona do zadań własnych gminy. Powyższe oznacza, że Wójt Gminy [...] prawidłowo uznał, że w kontekście wniosku Skarżącego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
W ocenie Sądu odpowiedź udzielona przez skarżony Organ w piśmie z [...] grudnia 2022 r. nr [...] odnosi się do całości żądania Skarżącego. Wójt Gminy [...] w żadnym aspekcie nie pozostaje zatem w bezczynności związanej z rozpatrzeniem zgłoszonego żądania udostępnienia informacji publicznej. Organ podał kwotę stanowiącą koszty procesów, w tym zastępstwa procesowego w postępowaniach sądowych, sądowoadministracyjnych i administracyjnych. Jednocześnie Wójt wskazał kwotę opłat sądowych i innych kosztów poniesionych w związku z toczącymi się postępowaniami oraz wskazał, że do chwili udzielenia odpowiedzi nie nałożono na niego żadnych kar pieniężnych. Odpowiedź Organu została przy tym rozdzielona na cztery punkty, które czytelnie nawiązują do wniosku Skarżącego oraz w sposób nie budzący wątpliwości Sądu stanowią wywiązanie się ciążącego na Organie obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Ponadto w piśmie z [...] grudnia 2022 r. Wójt wskazał, że Gmina nie zatrudniła dodatkowej osoby na podstawie umowy o pracę do obsługi prowadzonych postępowań sądowych, sądowoadministracyjnych i administracyjnych, ponieważ czynności tego rodzaju wykonywane były na podstawie umów cywilnoprawnych. Sąd przyjmuje stanowisko Organu, że wobec zlecenia stałej obsługi prawnej i w konsekwencji zlecania prowadzenie poszczególnych spraw na zasadzie pełnomocnictwa procesowego, nie jest możliwe wskazanie wymiaru w jakim nastąpiło zlecenie spraw na podstawie umów cywilnoprawnych. Nie jest to bowiem informacja publiczna, odnosząca się bezpośrednio do działalności Organu oraz pozostająca w jego posiadaniu, a zatem w myśl art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podlegająca udostępnieniu przez Wójta. Końcowo należy również wskazać, że odpowiedź Wójta została udzielona z zachowaniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek Skarżącego wpłynął bowiem do Organu 2 grudnia 2022 r., a zatem termin przewidziany na udostępnienie informacji upływał 16 grudnia 2022 r.
Sąd nie podziela zarzutów Skarżącego, że bezczynność Organu obejmuje brak wskazania, czy całościowa kwota poniesionych wydatków jest kwotą brutto czy netto, ponieważ Skarżący we wniosku nie zastrzegł dokonania konieczności tego rodzaju rozróżnienia. Z odpowiedzi na skargę wynika natomiast, że kwota ta jest kwotą brutto, stąd zachowaniu Organu nie sposób przypisać bezczynności lub braku woli podania całościowej kwoty poniesionych wydatków. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że w opisywanej sprawie zachodziły podstawy do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej obejmującej podanie ilości osób zatrudnionych do prowadzenia postępowań wymienionych we wniosku. Przepis art. 16 u.d.i.p. ma zastosowanie w sytuacji, gdy podmiot będący dysponentem informacji publicznej uznaje, że zachodzą wynikające z przepisów prawa ograniczenia w udostępnieniu informacji publicznej. Nie ma natomiast zastosowania w sytuacji, gdy podmiot, do którego skierowano wniosek, nie dysponuje żądaną informacją.
Za oczywiście bezzasadny Sąd uznaje natomiast zarzut braku pouczenia Skarżącego o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Utrwalone stanowisko judykatury oraz piśmiennictwo zgodnie wskazuje, że przepisy K.p.a. mają ograniczone zastosowanie dopiero w sytuacji, gdy zachodzi konieczność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Rozpatrzenie wniosku i udostępnienie informacji nie obydwa się natomiast w ramach postępowania administracyjnego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów K.p.a. Wskazuje na to treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p., gdyż wymogi K.p.a. dotyczą wydania decyzji, a nie samego procesu udostępniania informacji.
Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.