II SAB/Wa 349/20

II SAB/Wa 349/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący/
Karolina Kisielewicz
Tomasz Szmydt /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 5741/21 - Wyrok NSA z 2023-09-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 16 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Krajowego Biura Wyborczego w przedmiocie wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Krajowe Biuro Wyborcze do rozpoznania wniosku M. P. z dnia [...] marca 2020 r. w terminie 14 od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że bezczynność Krajowego Biura Wyborczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Krajowego Biura Wyborczego na rzecz M. P. 100 zł (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SAB/Wa 349/20
UZASADNIENIE
M. P. wniósł skargę na bezczynność Krajowego Biura Wyborczego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020r. o udostępnienie informacji publicznej.
W dniu 30 marca 2020 r. do Krajowego Biura Wyborczego wpłynęło wniesione za pośrednictwem skrzynki ePUAP pismo M. P. z dnia [...] marca 2020 r. - Wniosek o udostępnienie danych statystycznych dotyczących wyborów gminnych.
Wnioskodawca M. P. żądał od organ udostępnienia informacji przetworzonych w postaci: "informacji publicznej obejmującej dane statystyczne dotyczące wyborów do rad gmin (rad miejskich) w okresie 1998- 2018".
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. "Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej" skierowanym do skarżącego Krajowe Biuro Wyborcze ustosunkowało się do wniosku, informująca M. P. "iż ze względu na aktualną sytuację epidemiologiczną wywołaną rozprzestrzenianiem się wirusa SARS CoV-2, na dzień sporządzania niniejszego pisma nie jest możliwe przygotowanie przedmiotowych materiałów oraz pełne odniesienie się do skierowanego przez Pana wniosku i udzielenie na niego merytorycznej odpowiedzi " a Krajowe Biuro Wyborcze "udzieli merytorycznej odpowiedzi na skierowany przez Pana wniosek o udostępnienie informacji publicznej w możliwie najszybszym terminie, niezwłocznie po ustabilizowaniu się sytuacji epidemiologicznej w kraju".
W związku z nieotrzymaniem satysfakcjonującej odpowiedzi na skierowany przez siebie wniosek, w dniu 10 czerwca 2020 r. M. P. wniósł za pośrednictwem Krajowego Biura Wyborczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowego Biura Wyborczego dotyczący wniosku z [...] marca 2020r. o udzielenie informacji publicznej.
Skarżący podnosił, iż bezczynność Krajowego Biura Wyborczego w zakresie rozpatrzenia wniosku z [...] marca 2020 roku o udostępnienie informacji publicznej stanowi naruszenie: art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U., Nr 112, poz. 1198 ze zm.).
W związku z powyższym wnosił o zobowiązanie Krajowego Biura Wyborczego do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020 o udostępnienie informacji publicznej w terminie do 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wskazywał, iż Krajowe Biuro Wyborcze, mimo terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy zobowiązującego do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, tego terminu nie dotrzymało. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy termin ten minął 7 czerwca 2020 roku (wskutek uchylenia art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020r.) — przy założeniu, że: art. 15zzs ust. 1 pkt 6, ustawy z
dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19... (Dz. U. poz. 374, z poźn. zm.), zawiesił bieg terminów w ramach postępowania administracyjnego, mającego zastosowanie do procesu udzielania informacji publicznej. Jednak, jeżeli uwzględniony zostanie wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2020r. (II SAB/Łd 12/20), w którym Sąd stwierdza m.in., że: "sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej stanowią kategorię spraw pilnych, w stosunku do której wyłączona została regulacja z art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID.", to termin rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej upłynął już 12 kwietnia 2020r., czyli można stwierdzić, że został istotnie przekroczony przez KBW. W ocenie skarżącego, z rażącym naruszeniem prawa dostępu do informacji publicznej.
Krajowe Biuro Wyborcze wnosiło o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.). Podstawowym zadaniem tej ustawy jest organizacja systemu społecznej kontroli działalności organów administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do informacji posiadanych przez administrację publiczną. Jest to realizacja konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, jak również zasady jawności działań administracji publicznej. Stosownie do treści art.1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art.2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto – co należy szczególnie w niniejszej sprawie zaakcentować – informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie ma informacji wskazanej we wniosku, lub, że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej.
Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udostępnienia informacji lub umorzenia postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) oraz podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Podobnie niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Jej przepisy nie znajdują, bowiem wówczas zastosowania, a tym samym nie może być stosowany art.16 ww. ustawy. (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33).
Gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej mamy do czynienie z bezczynnością organu. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1027/14, LEX nr 1464729, wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1781/18 LEX nr 2785865).
W przedmiotowej sprawie wniosek z dnia [...] marca 2020r. (taka data widnieje na wniosku, k15 akt) wpłynął do organu w dniu 30 marca 2020r. Na dzień wydania wyroku ww. wniosek nie został rozpoznany przez organ. Przedmiotowa informacja jest informacją publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), albowiem obejmującej dane statystyczne dotyczące wyborów do rad gmin (rad miejskich). Dotyczy zatem spraw publicznych jakimi są wybory do rad gminy (rad miejskich). Bezspornym jest również, iż Krajowe Biuro Wyborcze jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania tego typu informacji (o ile nie zachodzą przesłanki wyłączające przewidziane w u.d.i.p.).
Organ przyjął, iż na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r, poz.374) – dalej "ustawa o COVID" nie jest zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącego. Zgodnie z powołanym przepisem w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z kolei w art. 15zzs ust.2 ustawy o COVID wskazano, że wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 4 i 5. Ostatni z powołanych przepisów wskazuje zaś sprawy uznane przez ustawodawcę za pilne, których nie dotyczy wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów. Zgodnie z art. 14a ust. 5 ustawy o COVID sprawami pilnymi są sprawy, w przypadku których ustawa określa termin ich rozpatrzenia przez sąd. Zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że: przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi; skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Z powyższego wynika, że sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej stanowią kategorię spraw pilnych, w stosunku do której wyłączona została regulacja z art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID. Stanowisko takie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 28 kwietnia 2020r. sygn. akt II SAB/Łd 12/20. Zaprezentowanej wykładni nie sposób zarzucić nieprawidłowości i stanowisko zaprezentowane w ww. wyroku podzielane jest przez WSA w Warszawie, w niniejszym składzie.
Skoro zatem Krajowe Biuro Wyborcze jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej a wniosek dotyczył takich informacji, to organ powinien zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku udostępnić skarżącemu żądane informacje, ewentualnie w tym terminie wydać decyzję na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie ich udostępnienia, jeżeli przyjmie, że istnieją podstawy do takiej odmowy.
Wobec powyższego Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. zobowiązał Krajowe Biuro Wyborcze do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020r., który to wniosek nie został dotychczas rozpoznany. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, że zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz wynikało z błędnego przekonania wynikającego z nieprawidłowej wykładni przepisów. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 w związku z art. 210 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.