II SAB/Wa 338/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-12-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejProkuratura Krajowadane statystycznebezczynność organurażące naruszenie prawaustawa o dostępie do informacji publicznejprzestępstwaart. 256 kkart. 257 kkart. 119 kk

WSA w Warszawie zobowiązał Prokuratora Krajowego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego statystyk przestępstw, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu.

Fundacja O. wniosła o udostępnienie danych statystycznych dotyczących przestępstw z art. 256, 257 i 119 kk w latach 2018-2020. Prokuratura Krajowa odmówiła udostępnienia, twierdząc, że dane te nie stanowią informacji publicznej. WSA w Warszawie uznał, że dane statystyczne dotyczące przestępstw są informacją publiczną i zobowiązał Prokuratora Krajowego do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu.

Fundacja O. zwróciła się do Prokuratora Krajowego o udostępnienie danych statystycznych dotyczących przestępstw z art. 256, 257 i 119 kk w latach 2018-2020, w tym liczby zgłoszonych przestępstw, wszczętych postępowań, odmów, umorzeń oraz skierowanych aktów oskarżenia. Prokuratura Krajowa poinformowała, że nie dysponuje gotową informacją i że dane z monitoringu nie stanowią oficjalnych statystyk, a pytanie o powody zaprzestania publikacji nie jest informacją publiczną. Fundacja złożyła skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że dane statystyczne dotyczące przestępstw są informacją publiczną, ponieważ są związane z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej. Sąd zobowiązał Prokuratora Krajowego do rozpatrzenia wniosku w zakresie punktów 1-5 w terminie 14 dni, oddalił skargę w części dotyczącej punktu 6 (powody zaprzestania publikacji), stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dane statystyczne dotyczące przestępstw, nawet jeśli pochodzą z monitoringu prowadzonego przez wyspecjalizowaną komórkę, stanowią informację publiczną, ponieważ są związane z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacje statystyczne dotyczące przestępstw są informacją publiczną, ponieważ są związane z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej. Okoliczność, że dane te są w posiadaniu konkretnego departamentu i nie są publikowane na stronie BIP, nie pozbawia ich charakteru informacji publicznej. Sąd powołał się na szerokie rozumienie informacji publicznej oraz na fakt, że Prokuratura Krajowa prowadzi badania statystyczne w oparciu o ustawę o statystyce publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa o statystyce publicznej

k.k. art. 256 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 256 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 257

Kodeks karny

k.k. art. 119 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane statystyczne dotyczące przestępstw są informacją publiczną. Prokuratura Krajowa dysponuje danymi statystycznymi, które powinny zostać udostępnione. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Dane z monitoringu nie stanowią oficjalnych statystyk. Pytanie o powody zaprzestania publikacji danych nie jest informacją publiczną.

Godne uwagi sformułowania

Każda informacja o sprawach publicznych jest informacją publiczną. Dane statystyczne na temat prowadzonych przez jednostki organizacyjne prokuratury spraw o przestępstwa [...] mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skład orzekający

Waldemar Śledzik

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

członek

Tomasz Szmydt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dane statystyczne dotyczące przestępstw, nawet te pochodzące z wewnętrznego monitoringu organu, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na wniosek. Ugruntowanie stanowiska o rażącym naruszeniu prawa przez bezczynność organu w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji Prokuratury Krajowej i wniosku o dane statystyczne dotyczące konkretnych przepisów kodeksu karnego. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych organów i innych rodzajów danych statystycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – w kontekście danych dotyczących przestępczości. Pokazuje, jak sądy egzekwują te prawa wobec silnych instytucji państwowych.

Prokuratura Krajowa ukrywała dane o przestępstwach? Sąd administracyjny stawia sprawę jasno.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 338/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Tomasz Szmydt
Waldemar Śledzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1055/22 - Wyrok NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 13 ust. 1,  art. 14 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w [...] na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Krajowego do rozpatrzenia wniosku O. z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1-5, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prokuratora Krajowego na rzecz O. z siedzibą w [...] kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. Ośrodek [...] w [...] (zwany dalej także jako: "Strona"; "Fundacja"; "Skarżący") zwrócił się do Prokuratora Krajowego (zwanego dalej także jako "Organ") o udostępnienie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie:
1) Liczby zgłoszonych prokuratorom przestępstw z art. 256 kk, 257 kk, 119 kk w latach 2018, 2019, 2020;
2) Liczby wszczętych postępowań w zakresie przestępstw z art 256, 257, 119 kk w latach 2018, 2019, 2020;
3) Liczby odmów postępowań w zakresie przestępstw z art 256, 257, 119 kk w latach 2018, 2019, 2020;
4) Liczby umorzonych postępowań w zakresie przestępstw z art 256, 257, 119 kk w latach 2018, 2019, 2020;
5) Liczby skierowanych do sądów aktów oskarżenia w zakresie przestępstw z art 256, 257, 119 kk w latach 2018, 2019, 2020;
6) Informacji, z jakiego powodu powyższe dane przestały być publikowane w ramach statystyk Prokuratury Krajowej, jak miało to miejsce w latach poprzednich.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r., [...] Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej, działając w imieniu Prokuratora Krajowego, poinformował wnioskodawcę, że Organ nie dysponuje gotową informacją spełniającą kryteria wskazane we wniosku.
Ponadto wskazano, że Departament [...] Prokuratury Krajowej prowadzi m. in. monitoring spraw dotyczących czynów zabronionych, penalizowanych w art. 256 § 1 i 2 k.k., art. 257 k.k. i art. 119 § 1 k.k., lecz dane zbierane w związku z realizacją tego zadania nie stanowią danych statystycznych albowiem nie spełniają kryteriów koniecznych dla uznania ich za oficjalne dane statystyczne, podlegające udostępnieniu podmiotom zewnętrznym.
Natomiast odnośnie pytania z punktu 6, Organ poinformował Stronę, że informacja na temat tego, dlaczego wnioskowane dane przestały być publikowane w ramach statystyk Prokuratury Krajowej, nie dotyczy informacji publicznej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ośrodek [...] pismem z dnia [...] marca 2021 r. adresowanym do Organu, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r. w sprawie II SAB/Wa 233/14. podniósł, iż nie zgadza się z poglądem według którego żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż dane statystyczne są kwalifikowane jako informacja publiczna.
W odpowiedzi na powyższe pismo Organ w dniu [...] marca 2021 r. poinformował Stronę, że podtrzymuje stanowisko zajęte w udzielonej odpowiedzi z dnia [...] lutego 2021 r.
W dniu [...] kwietnia 2021 r. Strona, za pośrednictwem Prokuratury Krajowej, złożyła skargę na bezczynność Prokuratora Krajowego, zarzucając Organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem, bądź przez odmowę udostępnienia, a więc wydanie decyzji odmownej, jeżeli istnieją ku temu podstawy prawne.
W przedmiotowej sprawie Prokurator Krajowy nie podjął żadnego ze wskazanych wyżej działań, a to prowadzi do przyjęcia bezczynności, gdyż organ nie uczynił zadość żądaniu Fundacji.
Następnie Skarżący powołując się na treść § 45 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 marca 2016 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów oraz innych działów administracji w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury wskazał, że w Prokuraturze Krajowej zadania dotyczące sprawozdawczości i statystyki z zakresu ustawowych zadań prokuratora realizują pracownicy komórki organizacyjnej do spraw sprawozdawczości i statystyki, a w razie potrzeby inspektor do spraw biurowości. Zaznaczył również, że co roku wydawane jest rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na dany rok, a z rozporządzeń z roku 2018 i 2019 wynika, że Prokuratura Krajowa jest odpowiedzialna za przeprowadzenie badań dostarczających informacji m. in. o przestępstwach stwierdzonych oraz o wskaźnikach wykrywalności sprawców przestępstw.
Dodał też, że do roku 2017 Prokuratura Krajowa udostępniała publicznie informacje - zgodne z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej sporządzonym przez Fundację - w formie "Sprawozdania dotyczącego spraw o przestępstwa popełnione z pobudek rasistowskich, antysemickich lub ksenofobicznych prowadzonych w 2017 roku w jednostkach organizacyjnych prokuratury".
Bez wątpienia informacja obejmująca dane statystyczne na temat prowadzonych przez jednostki organizacyjne prokuratury spraw o przestępstwa z art. 256 § 1 i 2 k.k., art. 257 k.k. i 119 § 1 k.k. za lata 2018-2020 mieści się w pojęciu informacji publicznej. Związana jest bowiem z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej. Podkreślił też, że informacje o charakterze statystycznym można pozyskać w oparciu o prowadzone ewidencje oraz rejestry i archiwa.
Zważając na powyższe Skarżący podniósł, że nie sposób zgodzić się z Organem, że wnioskowane dane nie stanowią danych statystycznych, skoro "Departament [...] Prokuratury Krajowej prowadzi m.in. monitoring spraw dotyczących czynów zabronionych penalizowanych w art. 256 § 1 i 2 k.k, 257 k.k. i 119 § 1 k.k. (...)".
Skarżący podkreślił też, że skoro w latach wcześniejszych dane te stanowiły informację publiczną i były publikowane w sieci internetowej przez Prokuraturę Krajową - to niezrozumiałe jest dlaczego odmienny stan miałby zaistnieć w latach 2018-2020.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosek może być załatwiony poprzez: udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej, poinformowanie wnioskodawcy, że żądanie informacyjne nie stanowi informacji publicznej, podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji albo, że nie dysponuje wnioskowaną informacją lub że w sprawie ma zastosowanie odrębny tryb dostępu, bądź też przez odmowę udostępnienia informacji lub umorzenie postępowania w drodze decyzji administracyjnej.
Nie ma zatem racji Skarżący stwierdzając, że rozpoznając wniosek organ może jedynie udostępnić wnioskowaną informację lub też wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji.
Zauważył też, że program badań statystycznych w Prokuraturze Krajowej prowadzony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443 ze zm.) i wydawanych na jej podstawie corocznych rozporządzeń Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej ma charakter ilościowy i nie obejmuje rodzaju poszczególnych przestępstw (statystyki przedmiotowej). Sprawozdania te są publikowane na stronie internetowej Prokuratury Krajowej (stronie Biuletynu Informacji Publicznej) pod adresem www.pk.gov.pl w zakładce Działalność - Sprawozdania i statystyki. Prezentowane w nich dane mają charakter danych statystycznych.
Natomiast dane Departamentu [...] Prokuratury Krajowej wynikające z prowadzonego przez tę komórkę organizacyjną monitoringu takiego charakteru nie posiadają.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.
Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przy tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd w punkcie wyjścia rozważań wskazuje, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności.
W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).
Przy czym dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.
Dalej, stwierdzić należy, że skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W sprawie bezspornym jest, że Organ na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji mającej charakter informacji publicznej będącej w jego posiadaniu; ponieważ kwestia ta nie budzi między stronami sporu, Sąd odstępuje od dalszych rozważań w tym aspekcie, stwierdzając, że zakres podmiotowy u.d.i.p. w rozpatrywanej sprawie jest spełniony.
Istota sporu koncentruje się natomiast wokół zakresu przedmiotowego wnioskowanej informacji oraz tego, czy informacje te, skoro są w posiadaniu Departamentu [...] Prokuratury Krajowej i nie są opublikowane na stronie internetowej Prokuratury Krajowej (stronie Biuletynu Informacji Publicznej - pod adresem www.pk.gov.pl w zakładce Działalność - Sprawozdania i statystyki) to tym samym nie posiadają charakteru informacji publicznej.
Przy tak zakreślonych granicach sprawy, Sąd stwierdza, że objęte wnioskiem Fundacji informacje o dane statystyczne, posiadają przymiot informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 6 u.d.i.p.
W świetle ww. przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Zauważyć przy tym należy, że analiza art. 6 u.d.i.p. wykazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte pytanie o określone fakty lub o stan określonych zjawisk. Faktem jest każdą czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Jak wyraził to trafnie Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, opub. w LEX nr 78062), informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują w zakresie tych kompetencji. Prawo do informacji publicznej jest więc zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2003 r., sygn. akt II SA 3572/02, opub. w LEX nr 144641).
Jednocześnie Sąd zauważa, że wykładni powołanego przepisu należy dokonywać poprzez pryzmat art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej, uznając za informację publiczną każdą wiadomość dotyczącą faktów i danych (w tym treść dokumentów), odnoszącą się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związaną z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczącą. Informacją publiczną są zarówno wiadomości bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których wymienione podmioty używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich, służące realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnoszące się do niego bezpośrednio.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, informacje obejmujące dane statystyczne, o które wnosi Skarżący, a dotyczące czynów zabronionych, o których mowa w art. 256 § 1 i 2 k.k., art. 257 k.k. i art. 119 § 1 k.k., wbrew stanowisku Organu, spełniają kryteria konieczne dla uznania ich za informacje publiczne, podlegające udostępnieniu podmiotom zewnętrznym, skoro służą lub mogą być wykorzystywane w realizowaniu zadań publicznych realizowanych przez Organ.
Jak słusznie bowiem wskazał Skarżący, dane statystyczne na temat prowadzonych przez jednostki organizacyjne prokuratury spraw o różnego rodzaju przestępstwa, w tym przestępstwa z art. 256 § 1 i 2 k.k., art. 257 k.k. i 119 § 1 k.k., związane są z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej i tym samym mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Potwierdza to zresztą również Organ, oświadczając w odpowiedzi na skargę, że Prokuratura Krajowa realizuje program badań statystycznych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443 ze zm.) i wydawanych na jej podstawie corocznych rozporządzeń Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej, zaś sprawozdania te są publikowane na stronie internetowej Prokuratury Krajowej (stronie Biuletynu Informacji Publicznej - pod adresem www.pk.gov.pl, w zakładce Działalność - Sprawozdania i statystyki).
Zdaniem Sądu, pogląd Organu (w odniesieniu do danych żądanych przez Skarżącego), że skoro dane te znajdują się w zasobie Departamentu [...] Prokuratury Krajowej, który prowadzi m.in. monitoring spraw dotyczących czynów zabronionych penalizowanych w art. 256 § 1 i 2 k.k, 257 k.k. i 119 § 1 k.k., nie dezawuuje tych informacji jako informacji publicznej Organu - w rozumieniu art. 6 ust. 1u.d.i.p.
Jak już bowiem wskazano wcześniej, informacje te związane są z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej, zaś okoliczność, że "bezpośrednim" ich dysponentem jest Departament [...] Prokuratury Krajowej, który prowadzi m.in. monitoring tych spraw, jako wyspecjalizowana jednostka organizacyjna Prokuratury Krajowej, nie ma istotnego znaczenia dla ich statusu jako informacji publicznej Organu, a w konsekwencji obowiązku ich udostępnienia jako informacji publicznej, skoro podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest Organ władzy publicznej, jakim jest Prokuratura Krajowa, a nie jego określona komórka organizacyjna.
Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony przez Skarżącą, że informację o charakterze statystycznym można także pozyskać w oparciu o prowadzone ewidencje oraz rejestry i archiwa (por. art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), które mogą być prowadzone przez wyodrębnione i z reguły wyspecjalizowane komórki organizacyjne organów władzy publicznej, co nie podważa ich waloru "oficjalności", jak zdaje się sugerować Organ.
Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, informacja obejmująca wnioskowane przez Fundację dane statystyczne na temat liczby zgłoszonych prokuratorom przestępstw, liczby wszczętych postępowań, liczby odmów postępowań, liczby umorzonych postępowań oraz liczby skierowanych do sądów aktów oskarżenia w zakresie przestępstw z art. 256, 257, 119 k.k. w latach 2018, 2019, 2020, mieści się w pojęciu informacji publicznej, gdyż związana jest z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej.
Jak wynika z analizy akt sprawy, a w szczególności pisma z dnia [...] lutego 2021r. adresowanego do [...] Biura Prezydialnego, informacjami tymi dysponuje Departament [...] Prokuratury Krajowej – w zakresie danych liczbowych dotyczących odmów wszczęcia postępowania, umorzonych postępowań i aktów oskarżenia, wydanych w sprawach o czyny z art. 119 § 1 k.k., 256 § 1 i 2 k.k. oraz z 257, w latach 2018, 2019 i 2020 - a więc komórka organizacyjna Organu (por. k. 4-6 akt adm. sprawy).
W tej sytuacji, uznać należy, że choć Skarżący otrzymał informację objętą wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. pismem z dnia [...] lutego 2021 r. podpisanym przez [...] Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej (działającym w imieniu Prokuratora Krajowego), z którego wynika, że Organ nie dysponuje "gotową informacją spełniającą kryteria wskazane we wniosku", to jednak w świetle przedstawionych przez Sąd rozważań oraz wskazanego pisma Departamentu [...] Prokuratury Krajowej, to jednak przedmiotowa odpowiedź jest wadliwa.
Podkreślenia bowiem wymaga, że przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co miało miejsce w niniejszej sprawie, świadczy o braku realizacji obowiązku nałożonego w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 62 – 63; S. Szuster [w:] M. Kłaczyński, S. Szuster, Dostęp do informacji publicznej. Komentarz, Lex/el 2003 r., uwagi do art. 10).
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zobowiązując Organ do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia [...] lutego 2021r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt. 1-5, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jednocześnie Sąd oddalił skargę w części dotyczącej pkt 6 wniosku, tj. w zakresie informacji, z jakiego powodu wnioskowane dane przestały być publikowane w ramach statystyk Prokuratury Krajowej, jak to miało miejsce w latach poprzednich, gdyż w tej kwestii Skarżący otrzymał pełną informację w piśmie z dnia [...] lutego 2021r.
Sąd przypomina, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy, które przez Organ nie stanowiły podstawy odmowy udzielenia informacji. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Stosownie do treści § 1a przepisu art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonymi przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność czy przewlekłość jest bowiem naruszeniem prawa, ale nie każda ma cechy rażącego naruszenia prawa.
W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest m. innymi efektem zaniechań organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka, w ocenie Sądu, wystąpiła w kontrolowanej sprawie albowiem Organ, mimo iż w ramach swoich zasobów dysponował danymi statystycznymi, które były przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej, ich nie udostępnił. Jednocześnie Sąd uznał, że jakkolwiek z przyczyn wskazanych wcześniej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to jednak nie jest zasadnym wymierzenie organowi grzywny, gdyż sama okoliczność uznania bezczynności jako rażące naruszenie prawa, wypełni kryterium przesłanki prewencyjnego odziaływania na przyszłość i dlatego odstąpił od wymierzenia zarówno grzywny, jak i sumy pieniężnej na rzecz Wnioskodawcy i to tym bardziej, że Skarżący o takowe nie wnosił.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając na rzecz Skarżącej od Organu zwrot kosztów postępowania w łącznej kwocie 597 zł, obejmującej uiszczony wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI