II SAB/WA 322/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej amantadyny, ale uznał, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący J.M. złożył skargę na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej badań nad amantadyną i jej stosowania w leczeniu COVID-19. Rzecznik wezwał skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, na co skarżący nie odpowiedział. Sąd stwierdził bezczynność organu na dzień złożenia skargi, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając jednocześnie wniosek o zasądzenie zadośćuczynienia.
Skarżący J.M. złożył skargę na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej badań nad amantadyną i jej stosowania w leczeniu COVID-19. Rzecznik wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wskazując, że jest to informacja przetworzona. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie, ale złożył skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Rzecznik dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, jednak bezczynność ta ustała do dnia wyrokowania, gdyż organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając tym samym wniosek skarżącego o zasądzenie zadośćuczynienia. Sąd oddalił również wniosek o zobowiązanie pełnomocnika organu do przedłożenia odpisu powołania Rzecznika, uznając załączoną kopię za wystarczającą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego.
Uzasadnienie
Organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie 14 dni, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Bezczynność ustała dopiero po wydaniu decyzji o odmowie, ale po dacie wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej na dzień złożenia skargi.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżącemu przysługuje zadośćuczynienie w kwocie 2000 zł. Załączony odpis powołania Rzecznika Praw Pacjenta nie jest wystarczający.
Godne uwagi sformułowania
Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne.
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz
przewodniczący
Ewa Kwiecińska
członek
Ewa Marcinkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza w sprawach dotyczących informacji przetworzonej i wymogu wykazania interesu publicznego. Określenie kryteriów rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego wniosku i organu, a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna. Brak rozstrzygnięcia ostatecznego w przedmiocie udostępnienia informacji, a jedynie stwierdzenie bezczynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej i ilustruje typowe problemy proceduralne w kontaktach z organami administracji. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Sąd stwierdził bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie amantadyny. Czy obywatel uzyskał dostęp do informacji?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 322/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/ Karolina Kisielewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 3 par. 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 120 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 1429 art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Rzecznik Praw Pacjenta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J. M. z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz skarżącego J. M. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie W piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskiem tym J.M. zwrócił się do organu, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z opublikowaną na stronie Rzecznika Praw Pacjenta informacją o leczeniu covid amantadyną, o udostępnienie następującej informacji publicznej: 1) posiadania przez Rzecznika informacji dotyczących badań nad amantadyną, tj.: a) nazw ośrodków, w których te badania są wykonywane, b) czy Rzecznik posiada dokumenty świadczące o tym, że wszystkie badania nad amantadyną się zakończyły, c) czy Rzecznik otrzymał jakiekolwiek dokumenty związane z wynikami badań, d) czy Rzecznik otrzymał jakiekolwiek dokumenty o badaniu amantadyny od Ministra Zdrowia, Agencji Badań Medycznych lub innych podmiotów, (jeżeli Rzecznik otrzymał jakiekolwiek dokumenty z lit. b, c i d – to zwrócił się o ich przekazanie); 2) jakie działania prowadził Rzecznik w zakresie poszukiwania leków przeciw covid począwszy od wprowadzenia pandemii do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek, 3) czy Rzecznik posiada informacje o lekach, które są stosowane wobec covid - należy wskazać nazwy handlowe tych leków, 4) czy Rzecznik posiada informacje o standardach leczenia covid - należy wskazać organy, od których Rzecznik uzyskał dokumenty oraz przekazać je wnioskodawcy, 5) wobec jakich świadczeniodawców Rzecznik wszczął postępowania o naruszenie zbiorowych interesów pacjentów z powodu stosowania amantadyny, 6) odpowiedzi konsultantów krajowych w sprawie stosowania amantadyny w leczeniu covid, 7) odpowiedzi Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie pacjentów leczonych amantadyną, 8) wskazania działań, jakie Rzecznik podjął w celu wyjaśnienia tzw. nadmiarowych zgonów spowodowanych covid. W związku z wpływem powyższego wniosku, organ pismem z dnia [...] marca 2022 r., wezwał wnioskodawcę na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego wskazując, że z uwagi na treść i zakres żądane informacji należy uznać ją za informację przetworzoną. Ponadto, organ poinformował wnioskodawcę, że w dniu [...] lutego 2022 r. Rzecznik Praw Pacjenta, na swojej stronie internetowej zamieścił ogólne informacje dotyczące wydanej decyzji w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez podmiot tam wskazany (decyzja dotyczyła bezprawnego stosowania amantadyny). W skardze z dnia [...] kwietnia 2022 r. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, J.M. zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., wnosząc o: 1) ustalenie, że jego wniosek z dnia [...] lutego 2022 r. dotyczył informacji publicznej; 2) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem - w terminie 7 dni od daty wydania prawomocnego wyroku; 3) stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania; 4) zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. jako zadośćuczynienie za nie udzielenie informacji publicznej zgodnie z ustawą; 5) zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych. Skarżący wniósł nadto o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie Rzecznika do przekazania Sądowi informacji publicznej, o której mowa we wniosku o dostęp do informacji publicznej, w celu ustalenia przez Sąd, czy wniosek dotyczył informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, stąd też pozostaje w bezczynności. Skarga oraz wniosek o zasądzenie kwoty pieniężnej w wysokości 2000 zł są wiec usprawiedliwione i zasadne, albowiem gdyby organ prawidłowo wypełniał swoje obowiązki, wówczas przedmiotowa sprawa nie trafiłaby do rozpatrzenia przez Sąd. Zatem Sąd powinien uwzględnić czynnik zniechęcający organy do uczestniczenia w sporach sądowych, jakim może być zasądzanie obywatelom kwoty pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W ocenie skarżącego, należy mieć również na względzie fakt, że wpis sądowy w wysokości 100 zł nie pokryje kosztów finansowych poniesionych przez Skarb Państwa, a związanych z rozpatrzeniem przedmiotowej skargi przez Sąd. Okoliczność ta powinna zatem również zostać wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu przez Sąd wniosku o przyznanie skarżącemu kwoty pieniężnej lub zasądzeniu grzywny w tej samej wysokości. Skarżący zaznaczył też, że przeprowadzenie przez Sąd wnioskowanych przez niego dowodów pozwoli na dokładne ustalenie stanu faktycznego, przede wszystkim na ustalenie, czy faktycznie wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznych. Wyjaśnienie powyższych kwestii pozwoli również na uniknięcie w przyszłości postępowania sądowego w tej samej sprawie, tj. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych, o które wnioskuje skarżący - w przypadku gdy organ odmówi udzielenia tych informacji. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rzecznika Praw Pacjenta wniósł o jej oddalenie, z uwagi na jej bezzasadność. Uzasadniając powyższe stanowisko pełnomocnik podniósł, że organ nie pozostawał ani w bezczynności, ani w przewlekłości, ponieważ pismem z dnia [...] marca 2022 r. wezwał J.M. do przedłożenia uzasadnienia, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ponieważ skarżący żąda informacji przetworzonej. Pismo to wysłane zostało do skarżącego zarówno na wskazany adres poczty elektronicznej, jak też Pocztą Polską na adres zamieszkania skarżącego. Ponadto, dopełniając obowiązek przekazania informacji nieprzetworzonej, Rzecznik w tym samym piśmie poinformował skarżącego, że w dniu [...] lutego 2022 r., na swojej stronie internetowej zamieścił ogólne informacje dotyczące wydanej decyzji w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez podmiot tam wskazany dla osób niebędących stroną postępowania administracyjnego (decyzja dotyczyła bezprawnego stosowania amantadyny). Pełnomocnik podkreślił jednocześnie, że organ nie kwestionował w piśmie skierowanym do skarżącego, że żądane informacje maja charakter informacji publicznej. Na wezwanie organu skarżący jednak nie udzielił odpowiedzi. Tym samym, w ocenie organu, niniejsza skarga nie tylko jest przedwczesna, ale zmierza do obejścia przez skarżącego konieczności wykazania interesu publicznego celem udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, co może potwierdzać wniosek dowodowy przedłożony przez skarżącego, który de facto stanowiłby realizacje zapytania skarżącego z dnia [...] lutego 2022 r. Z ostrożności procesowej pełnomocnik organu wyjaśnił, że w ocenie Rzecznika wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, ponieważ zakres wnioskowanej informacji publicznej wymaga od organu konieczności przeanalizowania wszystkich czynności Biura, jakie zostały podjęte po wprowadzeniu stanu epidemii SARS-Cov-2 pod kątem m.in. okresu epidemii - przez wszystkie departamenty organizacyjne Biura, we wszystkich aspektach, np. stanowiska, interpretacje, współpraca z innymi organami, udzielane odpowiedzi, wydawane rozstrzygnięcia itd. Zaznaczył jednocześnie, że standardy leczenia COVID-19 zmieniały się w poszczególnych fazach epidemii, z tych względów, choćby w tym zakresie, należy przeanalizować zapytanie skarżącego w odniesieniu do warunków zewnętrznych działalności Rzecznika. Przedmiotowa informacja miałaby również istotne znaczenie dla realizacji prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, gdyż mogłaby być powielana nawet pomimo utraty jej aktualności, biorąc pod uwagę pojawiające się w czasie epidemii dezinformacje o możliwości stosowania określonych terapii w COVID-19. Tym samym udzielenie wnioskowane informacji wymagałoby wkładu organizacyjnego i analitycznego. Pełnomocnik, organu wyjaśnił też, że biorąc pod uwagę krótki czas od chwili wykrycia wirusa SARS-Cov-2, prawdopodobnym jest, że standardy leczenia COVID-19 będą ewoluowały wraz z dalszym nadzorem epidemiologicznym nad wirusem wywołującym tę chorobę. Również z tych względów istotne jest wskazanie interesu publicznego przed udzieleniem informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. Odpowiedź Rzecznika nie ma zatem na celu utrudnienie realizacji dostępu do informacji publicznej, szczególnie że Rzecznik Praw Pacjenta co roku publikuje obszerne sprawozdania ze swojej działalności, przedstawiane Sejmowi i dostępne na stronie internetowej Biura, które również odnoszą się do oceny realizacji prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych w danym roku. Pełnomocnik organu podniósł również, że z uwagi na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu w udostępnieniu informacji wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej nie jest zasadny. Podkreślił jednocześnie, że skarżący nie poinformował Sądu o udzielonej przez organ odpowiedzi. Dodał też, że wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. są dodatkowymi środkami o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z K.p.a. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2022 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, pełnomocnik organu poinformował, że w sprawie tej nie została wydana decyzja, ponieważ J.M. do chwili obecnej nie odpowiedział na wezwanie organu z dnia [...] marca 2022 r. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2022 r. pełnomocnik organu podał, że w dniu [...] czerwca 2022 r. została wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta decyzja w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej, tym samym niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Pełnomocnik wyjaśnił jednocześnie, że do dnia wydania decyzji skarżący nie odpowiedział na wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji. Do pisma tego pełnomocnik załączył kopię wydanej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2022 r. stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o: 1) stwierdzenie że doszło do przewlekłości postępowania; 2) zobowiązanie pełnomocnika organu do przedłożenia rzeczywistego odpisu powołania na stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta; 3) zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając powyższe stanowisko skarżący podniósł, że czternastodniowy termin na rozpatrzenie wniosku upłynął w dniu [...] marca 2022 r. Tymczasem organ dopiero [...] marca 2022 r. wezwał go do wykazania interesu publicznego, a wezwanie to otrzymał dopiero w dniu [...] marca 2022 r. Nieprzestrzeganie terminu 14-dniowego na rozpatrzenie wniosku jest rażącym naruszeniem obowiązującego prawa, co uzasadnia wniosek o zasądzenie na jego rzecz kwoty pieniężnej. Ponadto skarżący wniósł o zobowiązanie pełnomocnika organu do przekazania pełnego odpisu powołania B. C. na stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta. W ocenie skarżącego, nie sposób przyjąć, by załączony do odpowiedzi na skargę odpis powołania na stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta miał charakter rzeczywistego odwzorowania oryginału - brak bowiem pełnego godła na tym dokumencie, zaś poświadczona za zgodność z oryginałem kopia powinna być wiernym odzwierciedleniem oryginału. W odpowiedzi na powyższe pismo, w piśmie procesowym z dnia [...] września 2022 r. pełnomocnik organu podniósł, że akt powołania B.C. na stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta jest datowany na 2017 r., a jego kopia była wykorzystywana wielokrotnie zarówno przez sądy administracyjne, jak i powszechne, i żaden z sądów nie miał zastrzeżeń do kondycji orła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) bądź o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji. Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. Akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. W niniejszej sprawie nie było kwestią sporną, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej – Rzecznik Praw Pacjenta - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z akt sprawy oraz z treści skargi wynika, że na dzień wniesienia skargi Rzecznik Praw pacjenta nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnieni informacji publicznej. Przyjmując, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), organ pismem z dnia [...] marca 2022 r. wezwał skarżącego do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu tej informacji, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Poinformował jednocześnie skarżącego, że w przeciwnym wypadku odmówi udostępnienia żądanej informacji publicznej. Skarżący w zakreślonym terminie nie odpowiedział na wezwanie organu. Mimo to organ, do dnia wniesienia skargi na bezczynność, ani nie udostępnił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Dopiero w dniu [...] czerwca 2022 r. Rzecznik Praw Pacjenta wydał decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, jednak stan bezczynności ustał do dnia wyrokowania. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd był zobowiązany do zbadania i stwierdzenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność. Dla dokonania oceny w tym zakresie miarodajną była data wniesienia skargi. Zaznaczyć przy tym należy, że w niniejszej sprawie Sąd nie miał podstaw do umorzenia postępowania na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania w sprawach gdzie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Sąd jest zobligowany do stosowania dyspozycji art. 149 P.p.s.a. W świetle powyższego brak było też podstaw do oddalenia skargi zgodnie z wnioskiem organu. W dacie wniesienia skargi organ pozostawał bowiem w bezczynności względem wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2022 r., zaś bezczynność ta ustała po tej dacie, a przed wyrokowaniem przez Sąd w niniejszej sprawie. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego, choć z uchybieniem ustawowych terminów, ale został załatwiony poprzez wydanie decyzji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich każdorazowej wykładni. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja, czy zastosowanie, a w konsekwencji zwłoka w załatwieniu wniosku informacyjnego, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd wziął pod uwagę, że organ po wpływie wniosku, pismem z dnia [...] marca 2022 r. wezwał skarżącego na podstawie art. 3 ust. 1 u.d.i.p. do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący, w zakreślonym terminie, na powyższe wezwanie organu jednak nie odpowiedział, lecz skierował skargę do Sądu na bezczynność organu. Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł lub o wymierzenie organowi grzywny w tej wysokości w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny ma charakter fakultatywny. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji zgodnie z wnioskiem skarżącego i w tym zakresie skargę oddalił. Sąd nie uwzględnił też wniosku skarżącego o zobowiązanie pełnomocnika organu do przekazania pełnego odpisu powołania B.C. na stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta, gdyż do odpowiedzi na skargę została załączona przez pełnomocnika potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia tego dokumentu która, wbrew zastrzeżeniom skarżącego, nie budzi wątpliwości Sądu, co do zgodności z oryginałem Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika, Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI