II SAB/Wa 313/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezesa UODO do rozpoznania wniosku skarżącej w sprawie ochrony danych osobowych w terminie trzech miesięcy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżąca K. W. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) w przedmiocie rozpoznania wniosku z lutego 2023 r. dotyczącego udostępniania danych medycznych jej dzieci i naruszenia RODO. Sąd administracyjny uznał, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku skarżącej. W związku z tym, sąd zobowiązał Prezesa UODO do rozpoznania wniosku w terminie trzech miesięcy. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na niejednoznaczność wniosku skarżącej.
Skarżąca K. W. złożyła skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) w związku z nierozpoznaniem jej wniosku z lutego 2023 r. Wniosek dotyczył udostępniania informacji medycznych jej dzieci przez placówkę POZ Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w G. oraz potencjalnego naruszenia przepisów RODO. Skarżąca wskazywała na brak reakcji organu na jej wcześniejsze pisma i ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził bezczynność organu. Sąd uznał, że Prezes UODO powinien był rozpoznać wniosek skarżącej, zwłaszcza w kontekście możliwości naruszenia danych osobowych. W konsekwencji, sąd zobowiązał Prezesa UODO do rozpoznania wniosku w terminie trzech miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku. Jednocześnie, sąd ocenił, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, argumentując to niejednoznacznością treści wniosku skarżącej. Sąd zasądził od Prezesa UODO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu uzasadnia zobowiązanie go do działania, jeśli organ nie podjął czynności w prawnie ustalonym terminie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził bezczynność Prezesa UODO w rozpoznaniu wniosku skarżącej, uznając, że organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie. W związku z tym, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.d.o. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
u.o.d.o. art. 60
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
RODO art. 57 § ust. 1 lit. a i h
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
RODO art. 58 § ust. 1 lit. b
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
RODO art. 78 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, nie rozpoznając wniosku skarżącej w ustawowym terminie.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa wniosek skarżącej był niejednoznaczny w swej treści
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
członek
Izabela Głowacka-Klimas
sprawozdawca
Sławomir Antoniuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście wniosków dotyczących ochrony danych osobowych oraz ocena rażącego naruszenia prawa w przypadku niejednoznaczności wniosku strony."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wniosku do UODO i oceny jego niejednoznaczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów ochrony danych osobowych i jakie są kryteria oceny rażącego naruszenia prawa. Jest to istotne dla prawników zajmujących się ochroną danych.
“Sąd zobowiązał UODO do działania: czy niejednoznaczny wniosek usprawiedliwia bezczynność?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 313/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-01-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/ Sławomir Antoniuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1781 art. art. 7 ust. 1, 60 Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.) Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 78 ust. 2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza że bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) na rzecz K. W. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu [...] lutego 2024 r. skarżąca K. W. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. Skarga została przekazana według właściwości postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Bd 33/24 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazała przebieg postępowania i wyjaśniła, że: W dniu [...] grudnia 2022 r. skarżąca zwróciła się do Urzędu Ochrony Danych Osobowych o przeprowadzenie kontroli w sprawie pozyskiwania i udzielania informacji medycznych Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w G.. We wniosku wskazała, że w dniu [...] grudnia 2022 r. otrzymała pismo od P. w G., w którym została wezwana do przedstawienia informacji o planowanych wizytach małoletnich córek w poradniach specjalistycznych w terminie do [...] grudnia 2022 r. Wskazała, że ma wątpliwości czy tego typu działanie nie narusza przepisów RODO. Powyższy wniosek skarżąca wysłała do organu za pośrednictwem maila. Wniosek ten został ponowiony przez skarżąca w dniu [...] lutego 2023 r. za pośrednictwem ePUAP i zawierał również załączniki do wniosku. Skarżąca wnosiła o udzielenie informacji dotyczących udostępniania danych wrażliwych pacjentów przez POZ do Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w związku z szeroko pojętym i często nieprawidłowo określonym "uchylaniem się" od obowiązku szczepień, a także o wyjaśnienie, czy P. może wzywać do udzielania informacji dotyczących dat badań. Ponadto wskazała, że we wniosku z [...] grudnia opisała sytuację, która miała miejsce w przychodni. Wnosiła o wskazanie, czy lekarz naruszył RODO. W załączniku zamieściła wniosek o udzielenie informacji dotyczących udostępniania danych wrażliwych pacjentów przez POZ do Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w związku z szeroko pojętym i często nieprawidłowo określonym "uchylaniem się" od obowiązku szczepień. W jednym z załączników do wniosku wskazała, że pielęgniarka zatrudniona w SP ZOZ w [...] udostępniła dane jej dziecka do P., w dokumentacji P. ani w dokumentacji medycznej dziecka w POZ nie widnieje żadna informacja dotycząca sposobu przekazania danych. Nadmieniła, że tego dnia, tj. [...] października 2022 r. telefonicznie umówiła się z pielęgniarką, że [...] listopada 2022 stawi się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne. Wniosek zawierał ponadto trzy pytania: 1. Czy pielęgniarka, zgodnie z literą prawa przekazała dane do P.? 2. Czy P. może wzywać do udzielenia informacji nr. terminów wizyt w poradniach specjalistycznych? Jeśli tak, proszę o podanie podstawy prawnej. 3. Czy lekarz na korytarzu przychodni może na głos wymieniać z imienia i nazwiska pacjenta, którego nie chce przyjąć? Pacjent został wcześniej prawidłowo zarejestrowany, a po jakimś czasie lekarz przy innych pacjentach głośno odmawiał jego przyjęcia i żądał wyrejestrowania. Czy to narusza RODO? Dnia [...] marca 2023 ponownie (mailowo) skarżąca zwróciłam się z prośbą o informacje w sprawie, bezskutecznie. Jedyną "odpowiedzią" były automatyczne informacje zewnętrzne. Dnia [...] listopada 2023 r. skarżąca za pośrednictwem ePUAP zwróciła się do Urzędu Ochrony Danych Osobowych o udzielenie informacji dotyczącej jej sprawy. Wskazała na swoje wnioski z [...] grudnia 2022 r. i [...] lutego 2023 r. Podkreśliła, że do chwili wywiedzenia tego pisma nie otrzymała w sprawie żadnej informacji zwrotnej (ponaglenie). W dalszej części skargi wyjaśniła, że nie uzyskała od UODO żadnych informacji w sprawie podjęcia jakichkolwiek działań. Wszystkie jej wnioski zostały całkowicie zignorowane. Nie została w żaden sposób poinformowania o postępach lub efektach rozpatrywania sprawy, o niezałatwieniu sprawy w terminie, czy o przeprowadzonych w jej toku czynnościach. Wskazała, że wnosi skargę na UODO, który nie tylko nie rozpoznał w terminie jej skargi w związku z nieprawidłowościami w przetwarzaniu danych osobowych skarżącej i jej dzieci, Ingi i Olgi W., ale w sposób rażący ją zignorował. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że wnioski skarżącej dotyczyły przeprowadzenia kontroli wobec Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G.. Wskazał, że stosownie do art. 57 ust. 1 lit. a i h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), dalej jako rozporządzenie [...], bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy tego rozporządzenia, każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie niniejszego rozporządzenia oraz prowadzi postępowania w sprawie naruszenia niniejszego rozporządzenia, w tym na podstawie informacji otrzymanych od innego organu nadzorczego lub innego organu publicznego. Zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2016/679, każdemu organowi nadzorczemu przysługuje uprawnienie prowadzenie postępowań w formie audytu ochrony danych osobowych. Szczegółowe zasady dotyczące prowadzenia przez Prezesa UODO kontroli przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych reguluje rozdział 9 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781). Z przytoczonych przepisów prawa jednoznacznie w ocenie organu wynika, że przeprowadzenie kontroli przez Prezesa UODO mieści się w zakresie uprawnień organu nadzorczego. Decyzja o wszczęciu postępowania kontrolnego oraz o skutkach jego zakończenia jest zawsze samodzielną, niezależną decyzją organu nadzorczego, a kontrole przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych nie są przeprowadzane na wniosek osób składających podanie. Informacja przekazana przez osobę sygnalizującą możliwość wystąpienia naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych może być impulsem dla organu nadzorczego dla ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Każdy taki sygnał pochodzący od obywateli jest uważnie analizowany i rozważany, jednak informacje takie bądź wystąpienia obywateli nie wiążą się z obowiązkami prawnymi po stronie organu nadzorczego. W szczególności należy wskazać, że o ewentualnym wszczęciu postępowania kontrolnego wobec konkretnego podmiotu oraz o zapadłych w nim rozstrzygnięciach, osoba sygnalizująca nieprawidłowości nie jest informowana z uwagi na brak przymiotu strony tego rodzaju postępowania. Jak podano, w odpowiedzi na wiadomość przesłaną przez skarżącą na adres poczty elektronicznej Urzędu Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] grudnia 2022 r., została ona poinformowana między innymi o tym, że może złożyć skargę do Prezesa UODO. W treści tej odpowiedzi wskazany został link ([...]), pod którym zamieszczone są szczegółowe informacje dotyczące składania skarg do Prezesa UODO. Do dnia przekazania niniejszego pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, skarżąca nie wniosła skargi na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych do Prezesa UODO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności, zaś w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - według stanu obowiązującego na dzień orzekania przez Sąd. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej bądź też braku działania organu administracji dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia [...] kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem europejskim (prawem Unii Europejskiej), rozumianym, jako całokształt dorobku prawnego Unii Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa europejskiego, interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności działania Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w niniejszej sprawie, zobowiązany był zbadać zgodność owego działania (czy też właściwie braku działania) nie tylko z normami prawa krajowego, ale również – a właściwie przede wszystkim – z przepisami prawa europejskiego, w tym w szczególności z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r., str. 1 ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE L 127 z dnia 23 maja 2018 r., str. 2; zwanym dalej "RODO"). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga K. W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie zainicjowanej wnioskiem (skargą) skarżącej z dnia [...] lutego 2023 r. była w niniejszej sprawie oczywista, gdyż organ nadzorczy naruszył obowiązujące regulacje prawne dotyczące postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych. W świetle normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto, sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Należy wskazać również, że art. 149 § 2 p.p.s.a. przewiduje, iż sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to, choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzuć bezczynności (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania), czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje, więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym). Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Przepis art. 60 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (u.o.d.o.) stanowi, że postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, zwane dalej "postępowaniem", jest prowadzone przez Prezesa Urzędu. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych jest jednym z postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. O takim jego charakterze rozstrzyga art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, który postępowanie z rozdziału 7 tej ustawy kwalifikuje jako administracyjne i przewiduje w sprawach w niej nieuregulowanych stosowanie do tego postępowania Kodeksu postępowania administracyjnego. Warto przy tym zauważyć, że ustawodawca w art. 7 ust. 1 cyt. ustawy nie przewiduje stosowania odpowiedniego, oznacza to zatem stosowanie przepisów ogólnej procedury administracyjnej wprost, z modyfikacjami wynikającymi z regulacji ustawy o ochronie danych osobowych. Użyte w art. 60 u.o.d.o. określenie "naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych" ma zakres szeroki i obejmuje naruszenia wszystkich przepisów o ochronie danych, zarówno zawartych w unijnym rozporządzeniu, jak i w przepisach krajowych, które uzupełniają lub modyfikują regulacje unijne. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziale 4-7 i 11 (a więc również w rozdziale 7 dotyczącym postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych), stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W przypadku rozpoznawania skarg przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych terminy do podjęcia działań w sprawie określono w art. 78 RODO. Zgodnie z art. 78 ust. 2 RODO, organ nadzorczy, do którego wniesiono skargę, informuje skarżącego o postępach i efektach rozpatrywania skargi, a w tym o możliwości skorzystania z prawa do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli właściwy organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie 3 miesięcy o postępach lub efektach rozpatrzenia skargi. Odnosząc się w tej sytuacji do zarzutu bezczynności organu nadzorczego, jako podstawy do skorzystania ze środka ochrony prawnej na gruncie postępowania sądowego, rozważyć należy, czy wskazany w powyższym przepisie okres 3 miesięcy należy traktować jako dyrektywę dla określenia maksymalnego terminu do rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Wydaje się, że treść art. 78 ust. 2 RODO nie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska. Należy bowiem zwrócić uwagę, że obowiązek informacyjny, który ma w tym czasie zrealizować organ nadzorczy, dotyczy nie tylko efektów rozpatrzenia skargi, ale może także obejmować, w zależności od specyfiki konkretnej sprawy, w tym stopnia jej skomplikowania, tylko informacje o postępach w jej prowadzeniu (tak również: J. Łuczak /w:/ E. Bielak-Jomaa (red.), D. Lubasz (red.), RODO. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Komentarz, WKP 2018; podobnie: P. Fajgielski, Komentarz do rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, WKP 2018). Jednakże dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie ma to znaczenia z uwagi na fakt, że organ w ogóle nie zareagował na skargę K. W. uznając, że jest to wniosek o przeprowadzenie kontroli, w związku z tym pozostawał w bezczynności w jego rozpoznaniu. W tym miejscu należy wskazać, że zdaniem Sądu wniosek skarżącej nie był jednoznaczny w swej treści z uwagi na załączniki. W jednym z załączników wskazano na możliwość naruszenia danych osobowych skarżącej i jej dzieci (o czym była mowa w stanie faktycznym niniejszego uzasadniania), dlatego też Sąd uznał, że organ winien rozpoznać wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2023 r. pod kątem ewentualnego naruszenia tych danych. W tym stanie rzeczy, Sąd zobowiązał organ nadzorczy do rozpoznania skargi (wniosku) skarżącej, w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Niemniej, z uwagi na fakt, iż organ pozostawał jednak na dzień wniesienia skargi w bezczynności, Sąd obowiązany był rozważyć, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, bezczynność Prezesa UODO w załatwieniu skargi (wniosku) strony skarżącej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wniosek skarżącej był niejednoznaczny w swej treści. Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, iż kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).W okolicznościach niniejszej sprawy termin rozpoznania skargi (wniosku) został przez organ nadzorczy przekroczony, bowiem realizacja obowiązku nałożonego na ten organ nie miała miejsca po wniesieniu skargi. Jednakże, w ocenie Sądu, przekroczenie to było związane z niejednoznacznością wniosku i dlatego też nie można było rozpatrywać go w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI