II SAB/Wa 30/25

II SAB/Wa 30/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Iwona Maciejuk
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2025 r. sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] czerwca 2023 r. T. C. (dalej: "skarżący"), powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), zwrócił się Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: "Minister", "organ") o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie:
1) jaka kwota w ramach zamkniętych programów [...] nie została wypłacona beneficjentom (z podziałem na programy)?
2) jaka kwota środków została zwrócona do UE w wyniku wyrządzenia szkody dla budżetu UE w ramach realizacji zamkniętych programów [...] (z podziałem na programy)?
3) jaka kwota środków została zwrócona do UE w wyniku naruszenia dyscypliny finansów publicznych w ramach realizacji zamkniętych programów [...] (z podziałem na programy)?
4) jakie kwoty zaoszczędzone w ramach programów [...] zostały zwrócone na konto Komisji Europejskiej POIG (z podziałem na programy)?
5) jakie kwoty w ramach realizacji programów [...] (na podstawie umów ramowych) zostały wypłacone RIF z podziałem na województwa?
W pkt 6 wniosku skarżący zażądał "przekazania pełnej treści rozliczenia programów [...] przekazanej do Komisji Europejskiej w związku z zamknięciem i rozliczeniem programów", a w pkt 7 wniosku podał "dane do dnia odpowiedzi na pismo", wskazując, że [...] lutego 2019 r., na podstawie art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006, Komisja Europejska (dalej: "Komisja") poinformowała o zamknięciu Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 ([...]; dalej: "program") oraz wskazała [...] grudnia 2018 r. jako datę zamknięcia programu. Jednocześnie skarżący zawnioskował o powiadomienie go w przypadku braku żądanej informacji lub dokumentów oraz podpisanie przez organ pisma "zgodnie z obowiązującą reprezentacją urzędu" bądź przedłożenie stosownego pełnomocnictwa dla osoby udzielającej odpowiedzi. Dodał, iż wnioskowane informacje, które nie stanowią informacji przetworzonej, posłużą mu do przewodu doktorskiego i napisania monografii.
W odpowiedzi na wniosek, w piśmie z [...] czerwca 2023 r., organ poinformował skarżącego, że rozliczenie salda końcowego z Komisją dla programu odbywało się w oparciu o wzór tabeli przekazanej przez Komisję, w której wykazano pozostałe (niecertyfikowane dotąd do Komisji) do rozliczenia środki w podziale na osie oraz sekcje, które określiła Komisja (tabelę przekazano w załączeniu). Pozostałe do rozliczenia środki dotyczyły tylko budżetu UE (EFRR). Wszystkie wydatki, które miały zostać pokryte z budżetu państwa, nie stanowiły przedmiotu rozliczenia salda końcowego z Komisją.
Minister przedstawił skarżącemu dane na poziomie całych osi: VI (działania: [...] oraz [...]) oraz VIII (działania: [...] oraz [...]).
W odniesieniu do pytania nr 1 wniosku, organ wskazał, iż co do zasady, jeśli beneficjent realizuje projekt zgodnie z umową o dofinansowanie, wówczas wypłacane są mu środki przyznane w wysokości wskazanej w umowie o dofinansowanie. Jednym z przypadków, kiedy po zakończeniu realizacji projektu środki nie zostały wypłacone beneficjentowi w całości, tzn. zgodnie z kwotą wpisaną do umowy o dofinansowanie, jest sytuacja, kiedy beneficjent przedstawia wnioski o płatność na niższe wartości, niż były przez niego założone przy kalkulowaniu budżetu projektu. Powstają wówczas tzw. oszczędności w projekcie. Wypłacane beneficjentowi dofinansowanie może być również pomniejszane o stwierdzone w projekcie nieprawidłowości w toku jego realizacji.
Powstałe w projektach oszczędności z ww. tytułów, są przesuwane na inne cele (działania) w programie. Szczegółowe dane dotyczące kwot niewypłaconych beneficjentom w ramach poszczególnych działań możliwe jest do pozyskania na poziomie właściwej Instytucji Pośredniczącej/ Wdrażającej.
W kwestii pytania nr 2 wniosku, Minister podniósł, że w procesie rozliczania salda końcowego programu operacyjnego z Komisją nie istnieje pojęcie "wyrządzenia szkody dla budżetu UE". Wprawdzie wszelkie nieprawidłowości w projektach definiowane są jako naruszenia prawa, działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego oraz realny lub potencjalny szkodliwy wpływ na budżet UE, polegający na finansowaniu ze środków tego budżetu nieuzasadnionego wydatku (występujące jednocześnie), jednak wszystkie wydatki zarejestrowane jako "nieprawidłowość" zostały przez beneficjentów zwrócone lub zostaną pokryte przez budżet państwa. Stąd budżet Komisji nie poniósł żadnych strat z tytułu realizacji programu przez Polskę. Jednakże w ramach rozliczenia salda końcowego Komisja wyraziła zgodę na pokrycie ze środków budżetu unijnego tzw. kwot niemożliwych do odzyskania w ramach programu w wysokości dla osi VI: [...] euro, a dla osi VIII: [...] euro. Są to kwoty należności od beneficjentów, dla których na gruncie prawa krajowego wykorzystano wszystkie możliwe kroki prawne tytułem odzyskania i egzekucji ww. środków, a odzyskanie środków (pomimo podjęcia takich kroków) zakończyło się niepowodzeniem.
Dalej Minister powiadomił, iż nie posiada danych w zakresie pytania nr 3 wniosku. Zawiadomienie o ujawnionych okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych, składa Instytucja Pośrednicząca do Rzecznika dyscypliny finansów publicznych. Często jest to następstwo zidentyfikowanych w projekcie nieprawidłowości z różnych przyczyn, podlegających zwrotowi ze strony beneficjentów, o które pomniejszone zostały wydatki w systemie KSI ([...]), służącego rozliczaniu projektów w programie. System ten jako podstawę zwrotu środków wskazywał jedynie "nieprawidłowość" albo "inne", stąd nie ma możliwości wygenerowania wskazanych przez skarżącego danych na tak szczegółowym poziomie.
Co do pytania nr 4 wniosku, organ odpowiedział, że żadne środki z programu nie podlegały zwrotowi na rzecz Komisji, gdyż całość alokacji programu została wydatkowana.
Odnośnie pytania nr 5, Minister podał, iż nie posiada danych, jakie kwoty w ramach realizacji działań [...] programu (na podstawie umów ramowych) zostały wypłacone RIF z podziałem na województwa; nie było to bowiem przedmiotem rozliczenia salda końcowego programu z Komisją. Jednocześnie wskazał, że do przedstawienia informacji w zakresie kwot wypłaconych RIF z podziałem na województwa, właściwa jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości jako strona umowy z RIF.
W ramach realizacji pytania nr 6 wniosku, organ załączył do odpowiedzi pełną treść rozliczenia działań [...] programu, jaką przedstawił Komisji w związku z zamknięciem programu.
Natomiast pkt 7 wniosku Minister uznał za niezrozumiały.
W dniu [...] grudnia 2024 r. skarżący wywiódł skargę (sprecyzowaną pismem z [...] maja 2025 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku, zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii, obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru; poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo o informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne uznanie, że przedmiotem złożonego przez niego wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej;
4) art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji;
5) art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o:
( stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności,
( zobowiązanie Ministra do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,
( wykazanie i dokładne omówienie konkretnych dowodów potwierdzających fakt, że Minister realizował postępowanie bez zbędnej zwłoki,
( przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego uwzględniającego również dowody składane przez skarżącego w zakresie bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania,
( wykazanie i uzasadnienie, jakie czynności procesowe upoważniały Ministra do nieudzielenia kompletnych informacji w pierwszym ustawowym terminie i kolejnych oraz wskazanie jednoznacznych przyczyn tego działania,
( rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
( orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nawet gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu,
( wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to jest dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
( zasądzenie na rzecz skarżącego na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym za każdy tydzień opóźnienia wykraczającego w całości poza termin 30 dni rozpatrzenia odwołania od jego złożenia przez skarżącego, który całą kwotę sumy przekaże na cele charytatywne,
( ustalenie i ukaranie osób winnych niezałatwienia tej sprawy,
( przeprowadzenie rozprawy za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (WEBEX), gdyż skarżący posiada stosowne możliwości techniczne,
( zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę (pismo organu z 8 stycznia 2025 r., uzupełnione pismem z 2 lipca 2025 r.) Minister wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, akcentując, iż pismem z [...] czerwca 2023 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wszystkie pytania sformułowane we wniosku z [...] czerwca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z ww. przepisów, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej przepisami u.d.i.p. czynności w danej sprawie, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło.
Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Minister - jako organ władzy publicznej - jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Nie jest również sporny między stronami postępowania charakter prawny przedmiotu wniosku jako informacji publicznej - pytania zawarte we wniosku dotyczą rozliczeń środków pochodzących z Funduszy Europejskich na lata 2007-2013, przeznaczonych na realizację poszczególnych działań programu z zakresu innowacyjnej gospodarki. Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań.
Tutejszy Sąd nie ma podstaw do kwestionowania udzielonej przez Ministra odpowiedzi na wniosek skarżącego. Organ przekazał tę odpowiedź w ciągu 9 dni od otrzymania wniosku, a zatem dochował 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem Sądu, Minister wyczerpująco odniósł się do wszystkich pytań wniosku, przekazując w załączonych tabelach szczegółowe rozliczenia. Wprawdzie pkt 7 wniosku organ uznał za niezrozumiały, lecz w punkcie tym skarżący nie sformułował kolejnego pytania, tylko poinformował o zamknięciu programu z dniem [...] grudnia 2018 r. (co Komisja ogłosiła [...] lutego 2019 r.) oraz o wykorzystaniu objętych wnioskiem informacji do przewodu doktorskiego i monografii. Ponadto skarżący w pkt 7 wniosku zażądał, by powiadomić go w przypadku braku wnioskowanych informacji lub dokumentów, jak również wskazał na konieczność podpisania pisma przez właściwie umocowanego przedstawiciela organu.
W rozpoznawanej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można organowi skutecznie zarzucić bezczynności w rozpoznaniu wniosku informacyjnego skarżącego z [...] czerwca 2023 r. Treść skargi oraz pisma z [...] maja 2025 r. wskazuje, iż skarżący nie jest usatysfakcjonowany odpowiedzią Ministra. Jednocześnie nie precyzuje, z jakich przyczyn pismo organu z [...] czerwca 2023 r. nie spełnia jego oczekiwań. Zaakcentować w tym miejscu należy, że w ramach niniejszego postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra, sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli udzielonej skarżącemu odpowiedzi. Polemizowanie z organem na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, iż przedstawiona pisemna odpowiedź na wniosek nie spełnia oczekiwań skarżącego nie może być uznane za skuteczną formę wykazania bezczynności Ministra. W przedmiotowej sprawie rolą Sądu jest ocena, czy odpowiedź organu odpowiada kryteriom działania na gruncie u.d.i.p. W tej kwestii raz jeszcze podkreślić trzeba, że pismo z [...] czerwca 2023 r. zostało przesłane skarżącemu po 9 dniach od złożenia wniosku (czyli z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), a także zawiera adekwatne odpowiedzi na każde z pytań wniosku skarżącego z [...] czerwca 2023 r. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.