II SAB/WA 294/22

II SAB/Wa 294/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
III OSK 268/23 - Wyrok NSA z 2024-10-11
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia 5 stycznia 2022 r. (złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 10 stycznia 2022 r.) Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (zwane dalej: stowarzyszenie, skarżący, wnioskodawca), zwróciło się do Prezesa Rady Ministrów (zwany dalej: PRM, organ) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. czy w 2021 r. i do dnia złożenia wniosku Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (KPRM) ponosiła koszty płatnej promocji na Facebooku i Instagramie konta [...] i [...];
2. jeśli tak, jakie to koszty w 2021 r. i do dnia złożenia wniosku;
3. kto (imię i nazwisko, stanowisko/funkcja) prowadzi profil [...] na portalu społecznościowym Facebook?
Jednocześnie skarżący wniósł o przesłanie wnioskowanych informacji na wskazany adres poczty elektronicznej.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. znak [...], Centrum Informacyjne Rządu poinformowało wnioskodawcę, iż KPRM nie prowadziła i nie prowadzi wskazanych kont na Facebooku i Instagramie. Ponieważ KPRM nie posiada wnioskowanych informacji, nie może ich udostępnić.
Kolejnym wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 r. (data wpływu do organu – [...] lutego 2022 r.) stowarzyszenie złożyło adresowany bezpośrednio do PRM wniosek o udzielenie następującej informacji publicznej:
1. kto prowadził w 2021 r. profil [...] na portalu społecznościowym Facebook;
2. kto prowadził w 2021 r. profil [...] na portalu Instagram;
3. kto ponosił w 2021 r. koszty płatnej promocji na Facebooku i Instagramie kont [...] i [...].
Odnosząc się do opisanego wniosku Centrum Informacyjne Rządu pismem z dnia [...] lutego 2022 r. znak [...] poinformowało wnioskodawcę, że KPRM nie prowadziła i nie prowadzi wskazanych kont na Facebooku i Instagramie. Wobec tego nie posiada informacji żądanych przez stowarzyszenie. Wyjaśniło również, że KPRM – zgodnie z jej statutem - zapewnia obsługę merytoryczną, prawną, organizacyjną techniczną i kancelaryjno-biurową PRM, do którego skierowano wniosek.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. (data złożenia skargi za pośrednictwem platformy ePUAP) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku stowarzyszenia z dnia [...] lutego 2022 r., zobowiązanie organu do załatwienia w całości żądania wniosku oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej o działalności organów państwa oraz o osobach pełniących funkcje publiczne, poprzez niezastosowanie, a przez to nieudzielenie informacji w zakresie żądania wniosku, a tym samym rzeczywiste ograniczenie prawa do informacji.
Uzasadniając złożoną skargę wnioskodawca wskazał, że o ile wniosek z dnia [...] stycznia 2022 r. został skierowany na skrzynką ePUAP KPRM, o tyle wniosek będący przedmiotem postępowania został zaadresowany bezpośrednio do osoby pełniącej funkcję publiczną, tj. PRM ([...]).
Skarżący stwierdził, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Zatem skarżący posiada uprawnienie do domagania się informacji bezpośrednio od PRM. Konstytucyjne prawo do informacji obejmuje uprawnienie do żądania informacji nie tylko o działalności PRM jako organu, ale też działalności osoby PRM, jako osoby sprawującej funkcje publiczne. Skoro zatem sprawująca obsługę prawną i organizacyjną KPRM nie posiada informacji w przedmiocie, odnoszącym się bezpośrednio do PRM, informację taką posiada bez wątpienia sam PRM. Nie sposób bowiem stracić z pola widzenia, iż przedmiotem wniosku są informacje, które odnoszą się do prowadzenia i finansowania reklam na kontach społecznościowych PRM.
Skarżący zwrócił uwagę, iż odpowiedź organu na wniosek, datowana na dzień [...] lutego 2022 r., nie odpowiada na wyrażone we wniosku żądanie. Wnioskodawca domagał się bowiem wskazania, kto prowadzi dany profil społecznościowy, a nie czy KPRM takowy profil obsługuje. Analogicznie sytuacja ma się w zakresie pkt 3 wniosku, w którym stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji, kto ponosił dane koszty, a nie czy takowe ponosiła KPRM. Uzyskana odpowiedź na wniosek nie odpowiada bezpośrednio na zadane pytania, ale przedstawia jedynie te informacje, które dotyczą KPRM jako takiej, a nie PRM.
W ocenie skarżącego niedopuszczalną jest sytuacja, w której organ załatwia wniosek w taki sposób, aby nie przekazać wnioskodawcy informacji, o które zabiegał. Informacja objęta wnioskiem dotyczy bowiem bezpośrednio działalności PRM, tymczasem działanie organu zdaje się mieć na celu ograniczenie uzyskania żądanej informacji, poprzez zawiłości związane z obsługą organu, która w rzeczywistości nie posiada informacji o działaniu tegoż organu.
Odnosząc się do przedmiotu wniosku, wnioskodawca wskazał, że w myśl postanowień Konstytucji RP objęta żądaniem wniosku informacja jest informacją, która podlega udostępnieniu. Na wskazanych we wniosku profilach regularnie pojawia się informacja PRM oraz Rady Ministrów. Profile te stanowią zatem kanał przekazu informacji publicznych, którym zarządzanie jest w części realizacją zadań publicznych. Funkcjonowanie profilu odnosi się do trybu działania władz publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), zasad funkcjonowania, czy wreszcie gospodarowania majątkiem publicznym, przeznaczonym na wynagrodzenia osób obsługujących profil na portalu, czy też pokrycia kosztów reklam i promocji postów. Skoro zatem prowadzenie profilu na ww. portalu odnosi się bezpośrednio do sfery faktów publicznych, służy informowaniu o działalności PRM oraz stanowi kanał do relacjonowania działalności PRM, objęte wnioskiem informacje stanowią informację publiczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości wywodząc, że wnioskowana do udostępnienia informacja nie ma charakteru informacji publicznej (bowiem ani organ, ani obsługujący go urząd KPRM nie prowadzi wymienionych we wniosku kont), organ nie posiada wnioskowanej informacji, a ponadto nie pozostaje w bezczynności bowiem udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministra-cyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że PRM jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Odnosząc się zaś do treści żądanej we wniosku informacji, podkreślenia wymaga, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach, wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów należy przyjąć, iż informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność PRM, polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanych przez niego we wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. danych w zakresie wskazania, kto prowadził profile społecznościowe PRM na portalach Facebook i Instagram oraz kto ponosił koszty płatnej promocji - wskazanych przez wnioskodawcę kont przypisanych PRM - na ww. portalach.
Zgodnie z regulacją ustawową, w sytuacji złożenia wniosku o informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem;
2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
W niniejszej sprawie organ poinformował pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Wniosek wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2022 r. wpłynął do KPRM w dniu [...] lutego 2022 r. (data prezentaty). Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. - sporządzonym i wysłanym (przesłanym pocztą elektroniczną) w 13-tym dniu od wpływu wniosku, a więc w ustawowym terminie do dokonania tej czynności, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek poprzez poinformowanie, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej przez stowarzyszenie informacji.
Powyższe zdaniem Sądu świadczy o tym, iż organ nie był bezczynny wobec złożonego przez wnioskodawcę wniosku. Skoro organ nie posiadał żądanej informacji publicznej, nie mógł inaczej załatwić wniosku, jak tylko udzielając odpowiedzi o braku posiadania żądanej informacji.
Fakt, iż skarżący kwestionuje przekazane mu w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. dane nie oznacza, że organ był bezczynny wobec jego wniosku. Okoliczność, iż skarżący nie zgadza się z twierdzeniami organu w tym zakresie, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Należy zaznaczyć, że w sytuacji gdy organ nie posiada żądanej informacji publicznej, jego obowiązek ogranicza się do wyartykułowania powyższej okoliczności wnioskodawcy. Brak dysponowania informacją i powiadomienie o tym fakcie nie pozwalają na skuteczne postawienie organowi zarzutu bezczynności.
W kontekście powyższych ustaleń Sąd stwierdził, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest bezzasadna.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.