II SAB/Wa 279/24

II SAB/Wa 279/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Arkadiusz Koziarski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Prezydenta m. [...] w przedmiocie rozpoznania punktu 4 i 5 wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta m. [...] do rozpoznania punktu 4 i 5 wniosku M. W. z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta m. [...] na rzecz M. W. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M.W. (dalej Skarżący) wnioskiem dnia [...] lutego 2024 r. złożył drogą elektroniczną, za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek do Prezydenta [...] (dalej Organ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym gruntu położonego przy ul. [...] w [...] oraz umowy dzierżawy, jaką [...] zawarło z [...] sp. z o.o.
Wskazał, że do dnia złożenia niniejszej skargi Organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej co do pkt 4 i 5 wniosku zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27 dalej u.d.i.p.), czym naruszył ustawowy 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p oraz wyznaczony przez sam Organ termin wskazany w piśmie Organu z dnia 13 lutego 2024r.
Wnosił o:
1] stwierdzenia że Organ dopuścił się bezczynności;
2] zobowiązanie Organu do udzielenia żądanej informacji publicznej opisanej w pkt 5 wniosku z dnia [...] lutego 2024r. w terminie 7 dni od daty doręczenia akt Organowi,
3] zobowiązanie Organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie,
4] na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wnosił o wymierzenie Organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
5] zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa wg.
W odpowiedzi na skargę Organ wnosił o uznanie skargi za bezzasadną
i niedopuszczalną. W związku z tym wnosił o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Podniósł, że w dniu 13 lutego 2024r. poinformował Skarżącego, że "ze względu na konieczność dokonania właściwego rozpoznania informacji podlegających ewentualnemu udostępnieniu, odpowiedź na przedmiotowy wniosek nastąpi w innym niż w zakreślonym przez ustawę 14-dniowym terminie, jednakże nie później niż do 20 marca. 2024".
Jednocześnie Organ poinformował Skarżącego, że odpowiedzi w zakresie pkt 5 wniosku udzieli Skarżącemu Zakład Gospodarowania Nieruchomościami
w Dzielnicy [...] (jednostka pomocnicza Organu).
W dniu 20 marca 2024r. Organ poinformował Skarżącego w formie elektronicznej, iż odmawia udostępnienia informacji opisanej w pkt 4 wniosku powołując się na dotychczasowe orzecznictwo dotyczące udostępnienia informacji publicznej w stosunku aktów notarialnych. Ponadto Organ odmówił udostępnienia szczegółowych informacji opisanych w pkt 5 i kazał Skarżącemu złożyć ponowny wniosek o udostępnienie informacji publicznej Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...].
Wskazał, że w/w wymienionym wniosku Skarżący zwrócił się o udostępnienie szeregu informacji na temat gruntu przy ul. [...], które zostały sprecyzowane w 7 szczegółowych punktach, w tym m.in. o udostępnienie kopii umów zawartych z podmiotem który jest we władaniu ww. gruntu wraz z aneksami (pkt 4) oraz dokładnych informacji o opłatach wnoszonych w zamian za prawo korzystania z ww. gruntu wraz ze wskazaniem ich wysokości (pkt 5).
W dniu 13 lutego 2024 r. Organ poinformował Skarżącego, iż "ze względu konieczność dokonania właściwego rozpoznania informacji podlegających ewentualnemu udostępnieniu, odpowiedź na przedmiotowy wniosek nastąpi w innym niż w zakreślonym przez ustawę 14-dniowym terminie, jednakże nie później niż do 20 marca 2024 r.". Jednocześnie wskazano, że odpowiedzi w zakresie pkt 5 wniosku udzieli Skarżącemu Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]. Tego samego dnia, Organ w zakresie pkt 5 przekazał przedmiotowy wniosek do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] (pismo z dnia 13 lutego 2024 r.), jako jednostki organizacyjnej będącej w posiadaniu wnioskowanych przez Skarżącego informacji.
Zdaniem organu w realiach rozpoznawanej sprawy zastosował regulację art. 13 ust. 2 u.d.i.p. i umotywował zarówno powód, dla którego żądania nie mógł zrealizować w podstawowym 14-dniowym terminie, jak również wskazał nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazał, że dniu 20 marca 2024 r. Skarżącemu została udzielona odpowiedź w zakresie pkt 1-3, 5 (w części, w zakresie posiadanych przez Organ informacji), 6-7. Nie została udzielona informacja w zakresie pkt 4 i w części pkt 5.
Organ podniósł, że kopie umów, o które Skarżący zwrócił się w pkt 4 złożonego wniosku, zostały zawarte w formie aktu notarialnego. Jego zdaniem akt notarialny może w swej treści zawierać informację publiczną podlegającą udostępnieniu, jednak nie implikuje to możliwości uzyskania jego kopii, odpisu czy skanu, nawet w postaci zanonimizowanej. Udostępnianiu aktów notarialnych w ramach dostępu do informacji publicznej sprzeciwiają się przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1799 ze zm.); ograniczenie dostępu do aktów notarialnych wynika także z treści ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r. poz. 1984 ze zm.) oraz z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1752 ze zm.). Trafne jest stanowisko, że przeciwko udostępnianiu aktu notarialnego w ramach dostępu do informacji publicznej przemawia wykładnia systemowa przepisów wskazanych wyżej ustaw.
Podniósł, że częścią systemu prawnego chroniącego akty notarialne przed nieuprawnionym dostępem jest art. 110 § 1 i 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo
o notariacie, który w § 1 stanowi, że akty notarialne wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym. Wskazał, że zgodnie z § 2 cyt. przepisu, wypis aktu notarialnego może być wydany także innym osobom, ale tylko za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu okręgowego. Jego zdaniem w świetle powyższej regulacji nie jest wadliwe ; stanowisko, zgodnie z którym intencją ustawodawcy było ograniczenie dostępu do dokumentów, jakim są akty notarialne, poprzez ustalenie ściśle określonego kręgu podmiotów uprawnionych, zwłaszcza gdy się zważy, że w sytuacji gdyby dostęp taki mógłby uzyskać każdy w oparciu
o przepisy u.d.i.p., unormowanie zawarte w art. 110 § 1 i 2 Prawa o notariacie nie znajdowałoby racjonalnego . uzasadnienia, a sytuacja osób mających interes prawny w zakresie dostępu do aktu notarialnego, byłaby gorsza niż każdej z osób ubiegających się o udostępnienie postaci tego dokumentu w oparciu o przepisy u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2019 r., I OSK 794/17, CBOSA).
W świetle powyższego zdaniem Organu nie budzi wątpliwości, że udostępnienie kopii umów zawartych w formie aktu notarialnego, o które Skarżący wnioskował w pkt 4 wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. nie mogła zostać udostępniona
w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Nadto Organ wskazał, że odnosząc się do zarzutu jakoby pismo z dnia
20 marca 2024 r., w którym poinformowano Skarżącego o odmowie udostępnienia informacji opisanej w pkt 4 wniosku o udostępnienia informacji publicznej z dnia
[...] lutego 2024 r. (zarejestrowanego w Centralnym, Rejestrze Wniosków
o Udostępnienie Informacji Publicznej pod numerem CRWiP/1068/24) nie stanowiło decyzji odmownej, albowiem nie spełniało wymogów formalnych decyzji określonych w art. 107 k.p.a., uznał, ze w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja, o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji I publicznej bądź organ nie posiada żądanej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2021, II SAB/Wa 877/19
i z 11 grudnia 2017 r., II SAB/Wa 355/17).
Odnośnie odmówienia udostępnienia szczegółowych informacji opisanych
w pkt 5 złożonego wniosku Organ zarzut te uznał, za chybiony. Podkreślił, iż niezwłocznie podjął działania, zmierzające do udzielenia wnioskowanej informacji, przekazując w tym zakresie wniosek do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] (pismo z dnia 13 lutego 2024 r.), jako jednostki organizacyjnej będącej w posiadaniu wnioskowanych przez Skarżącego informacji.
Z tego też względu (obieg dokumentacji, weryfikacja wniosku i przygotowanie stosownej odpowiedzi), Organ poinformował Skarżącego, że odpowiedź na przedmiotowy wniosek nastąpi w innym niż w zakreślonym przez ustawę 14-dniowym terminie, jednakże nie później niż do 20 marca 2024 r.
Organ poinformował Skarżącego, że w celu uzyskania szczegółowych informacji w zakresie pkt 5 lit. a, b i c należy wystąpić bezpośrednio do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Prezydenta [...] – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167); sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek
w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429, z późn. zm.); zwanej dalej u.d.i.p. Ustawa ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
W przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może:
1. udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 u.d.i.p.; podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.);
2. poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, a jego adresat nie jest podmiotem zobowiązanym, lub też wskazać, że podmiot ten nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3. odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do treści art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;
4. odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku
z niespełnieniem przez stronę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że organ powinien podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W niniejszej sprawie bez wątpienia Prezydent [...] jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 3 i 4). Zgodnie
z art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące
w posiadaniu takich informacji. Nie budzi zatem wątpliwości, że adresat wniosku
o udostępnienie informacji publicznej, tj. Prezydent [...] – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia, będącej w jego dyspozycji, informacji publicznej – stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 3 i 4 u.d.i.p.
Zakres przedmiotowy u.d.i.p. określa pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle tego przepisu informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych
w art. 6 u.d.i.p. Podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie
(v. H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA).
Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, która na mocy prawa podlega udostępnieniu.
W niniejszej sprawie organ zajął stanowisko, że żądane informacje nie mogą być udostępnione bowiem:
1. informacje opisane w wniosku pkt 4, dotyczą udostępnienia aktów notarialnych a w ocenie Organu przepisy prawa powołane w decyzji
i dotychczasowe orzecznictwo dotyczące udostępnienia informacji publicznej w stosunku aktów notarialnych wskazują na niemożność ich udostępnienia i konieczność ochrony aktów notarialnych przed nieuprawnionym dostępem,
2. w zakresie pkt 5 wniosku Organ odmówił udostępnienia szczegółowych informacji opisanych w i wskazał Skarżącemu na konieczność złożeni ponownego wniosku o udostępnienie informacji publicznej i skierowania go do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...].
Organ poinformował Skarżącego w formie elektronicznej, iż odmawia udostępnienia informacji opisanej w pkt 4 wniosku powołując się na dotychczasowe orzecznictwo dotyczące udostępnienia informacji publicznej w stosunku aktów notarialnych i odmówił udostępnienia szczegółowych informacji opisanych w pkt 5
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1
i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1138 z późn. zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Bez wątpienia akt notarialny może zawierać informację publiczną, jak zresztą ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Niemniej jednak właściwie organ przyjął, że przeciwko udostępnieniu aktów notarialnych w ramach dostępu do informacji publicznej świadczą przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1799). Ograniczenie dostępu do aktów notarialnych wynika także z treści ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1728) oraz z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.).
Przeciwko udostępnianiu postaci dokumentu aktu notarialnego w ramach dostępu do informacji publicznej przemawia wykładnia systemowa przepisów wskazanych wyżej ustaw. Niewątpliwie częścią systemu prawnego chroniącego akty notarialne przed nieuprawnionym dostępem jest art. 110 § 1 i 2 ustawy z dnia
14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, który w § 1 stanowi, że akty notarialne wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym. Zgodnie z § 2 cyt. przepisu, wypis aktu notarialnego może być wydany także innym osobom, ale tylko za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu okręgowego. W świetle powyższej regulacji należy przyjąć stanowisko, że intencją ustawodawcy było ograniczenie dostępu do dokumentów, jakimi są akty notarialne, zwłaszcza gdy się zważy, że
w sytuacji gdy dostęp taki mógłby uzyskać każdy w oparciu o przepisy u.d.i.p., unormowanie zawarte w art. 110 § 1 i 2 Prawa o notariacie nie znajdowałoby racjonalnego uzasadnienia, a sytuacja osób mających interes prawny w zakresie dostępu do aktu notarialnego byłaby gorsza niż każdej z osób ubiegających się
o udostępnienie postaci tego dokumentu w oparciu
o przepisy u.d.i.p.
Dostęp do aktów notarialnych został ograniczony do wybranego kręgu podmiotów nie tylko w ustawie – Prawo o notariacie, ale również w ustawie z dnia
6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zgodnie z art. 361 ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych
i hipotece (Dz. U. z 2023 r., poz. 1984, dalej ustawa o księgach wieczystych) akta ksiąg wieczystych przechowywanych w sądzie może przeglądać, w obecności pracownika sądu, osoba mająca interes prawny oraz notariusz (art. 361 ust. 2 ustawy), przy czym nie wydaje się dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, jeżeli dokumenty te stanowią podstawę wpisu, a odpisy dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych wydaje się na żądanie osób mających interes prawny lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej albo jednostki samorządu terytorialnego (art. 361 ust. 3 i 4 ustawy).
Z kolei, art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151) ogranicza dostęp do informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, którego częścią są akty notarialne do kręgu osób wskazanych w tym przepisie. Postać dokumentu aktu notarialnego jest zatem chroniona w systemie prawa w sposób komplementarny, co oznacza, że nie może być on ujawniony w drodze dostępu do informacji publicznej z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Jak wyżej już podkreślono, ograniczenie dostępu do dokumentu jakim jest akt notarialny nie wyłącza dostępu do treści tego dokumentu w zakresie, w jakim treść ta ma charakter informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Podstawą prawną, chroniącą akty notarialne przed nieuprawnionym dostępem, jest wskazany już wyżej art. 110 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, który stanowi, że akty notarialne wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym. Wypis aktu notarialnego może być wydany także innym osobom, ale tylko za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu okręgowego. Stanowisko to potwierdzone zostało wielokrotnie
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 12 czerwca 2015 r., I OSK 1373/14; z dnia 24 maja 2018 r., I OSK 2699/17, sygn. akt: I OSK 2700/17, wyrok z dnia 5 marca 2019 r. I OSK 794/17).
Ponieważ w rozstrzyganej sprawie nie ma wątpliwości, że przedmiotowy wniosek został sformułowany jednoznacznie poprzez żądanie udostępnienia kopii aktu notarialnego, to należy zauważyć, że co do zasady stanowisko Organu jest prawidłowe. Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przyjmując, że postać dokumentu aktu notarialnego (w tym jego kopia, skan) nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Niemniej jednak organ winien brać pod uwagę okoliczność, że skoro żądana informacja stanowi informację publiczną, to organ powinien załatwić wniosek skarżącego zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielając tej informacji albo jej odmawiając, w formie decyzji administracyjnej,
a w przypadku wątpliwości co do zakresu żądania wniosku, zwrócić się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie.
Faktem jest, że Organ w odpowiedzi na swoje pismo z dnia 13 lutego 2024r. w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego pismem z dnia 26 lutego 2024 r. otrzymał z Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] informację z której wynikało , że w/w zakład zwraca wniosek, bez rozpatrzenia
i powołując się na § 21 zarządzenia 1943/2021 Prezydenta m.st. Warszawy z dnia
8 grudnia 2021 r. w sprawie organizacji udostępniania informacji publicznej oraz udostępniania i przekazywania informacji sektora publicznego w Urzędzie m.st. Warszawy i pismo znak: [...] z dnia
[...] listopada 2020 r. Pani J.S. - Zastępcy Dyrektora Gabinetu Prezydenta, z którego wynikało, że przekazanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej według właściwości następuje wyłącznie pomiędzy Biurami Urzędu m.st. Warszawy i Wydziałani dla Dzielnic m.st. Warszawy. W treści niniejszego pisma wskazano ponadto, że prawidłowym postępowaniem w sprawach o analogicznym stanie faktycznym jak niniejsza sprawa, jest powiadomienie wnioskodawcy zwykłym pismem, że Urząd [...]nie posiada wnioskowanych informacji oraz wskazanie dysponenta informacji publicznej, który jest merytorycznie właściwy do rozpatrzenia wniosku. Z powyższych właśnie względów, pismem z dnia 20 marca 2024 r. Organ poinformował Skarżącego, że w celu uzyskania szczegółowych informacji w zakresie pkt 5 lit. a, b i c należy wystąpić bezpośrednio do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...].
Organ wskazał, że część informacji o które Skarżący wnioskował w pkt 5, została udzielona, w takim zakresie w jakim Organ dysponował bieżącymi informacjami.
W ocenie Sądu Organ w odpowiedzi na skargę Organ nie wykazał, w jakim zakresie udzielił Skarżącemu informacji odpowiedzi na jego wniosek.
W tym stanie rzeczy organ zastosuje się do wskazań Sądu opisanych powyżej.
Z tych względów na podstawie art. 149 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało zobowiązać Organ do udzielenia informacji publicznej w podanym zakresie.
O oddaleniu skargi w pozostałej części orzeczono na podstawie art. 151 tej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 wspomnianej ustawy