II SAB/Wa 260/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-09-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznadostęp do informacjiCOVID-19Prezydent RPbezczynność organuKancelaria Prezydenta RPzdrowieprywatność

WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta RP w sprawie udostępnienia informacji o liczbie wykonanych testów na COVID-19 Prezydentowi RP, uznając, że nie jest to informacja publiczna.

Stowarzyszenie zwróciło się do Szefa Kancelarii Prezydenta RP o udostępnienie informacji o liczbie wykonanych testów na COVID-19 Prezydentowi Andrzejowi Dudzie. Organ odmówił udostępnienia, uznając, że nie jest to informacja publiczna, gdyż dotyczy sfery prywatnej. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Stowarzyszenie zwróciło się do Szefa Kancelarii Prezydenta RP z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby wykonanych testów na koronawirusa COVID-19 Prezydentowi Andrzejowi Dudzie. Kancelaria Prezydenta RP uznała, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ponieważ dotyczy sfery prywatnej Prezydenta, a nie jego działalności jako organu władzy publicznej czy wykonywania zadań publicznych. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd, rozpoznając sprawę, zważył, że kluczowe jest ustalenie, czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Analizując przepisy Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej, Sąd doszedł do wniosku, że informacje dotyczące liczby wykonanych testów na koronawirusa Prezydentowi RP nie stanowią informacji publicznej. Podkreślono, że prawo do informacji publicznej dotyczy spraw publicznych, a nie prywatnych aspektów życia osób pełniących funkcje publiczne. W związku z tym, Sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż nie był zobowiązany do udostępnienia informacji, która nie ma charakteru informacji publicznej. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Uzasadnienie

Informacja publiczna dotyczy spraw publicznych, czyli działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne w zakresie wykonywania zadań publicznych. Informacje o stanie zdrowia i przeprowadzonych badaniach medycznych, nawet osób pełniących najwyższe funkcje, należą do sfery prywatnej i nie są objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej, chyba że osoba sama zdecyduje się je ujawnić lub dotyczą one bezpośrednio wykonywania zadań publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Konstytucja RP art. 61 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, obejmujące dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją o sprawach publicznych jest każda informacja dotycząca organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, a także innych jednostek organizacyjnych i osób, w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej lub gospodarują mieniem publicznym.

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek udostępnienia informacji publicznej polega na jej udzieleniu.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ odmawia udostępnienia informacji publicznej decyzją administracyjną.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organy władzy publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

P.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

W przypadku, gdy informacja nie ma charakteru informacji publicznej, organ powinien poinformować wnioskodawcę o tej okoliczności.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach w sprawie dostępu do informacji publicznej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs § ust. 10 pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie stanu epidemii, przepisy o bezczynności organów nie stosuje się.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs § ust. 11

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot w okresie stanu epidemii nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.

u.z.z.c. art. 2 § pkt 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Definicja badania sanitarno-epidemiologicznego.

u.w.o.k.s.p. art. 5a

Ustawa o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe

Prawa do świadczeń zdrowotnych dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych, w tym zdrowia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacja o liczbie wykonanych testów na COVID-19 Prezydentowi RP nie stanowi informacji publicznej, gdyż dotyczy sfery prywatnej, a nie działalności publicznej organu władzy. Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli odmawia udostępnienia informacji, która nie jest informacją publiczną. W okresie stanu epidemii, przepisy ustawy o COVID-19 zawieszają bieg terminów procesowych, co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu.

Odrzucone argumenty

Żądana informacja o liczbie testów na COVID-19 Prezydenta RP ma związek ze sprawami publicznymi, ponieważ ewentualne zarażenie może wpłynąć na jego zdolność do pełnienia funkcji, a także dotyczy zabezpieczania osób na najwyższych stanowiskach publicznych. Organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając informacji ani nie wydając decyzji odmownej w ustawowym terminie.

Godne uwagi sformułowania

Informacje związane ze zdrowiem i korzystaniem z usług opieki zdrowotnej, w tym informacje o poddaniu się testowi diagnostycznemu w kierunku SARS-CoV-2 lub innym badaniom lekarskim, dotyczą spraw prywatnych osób, niezależnie od tego, czy pełnią one jakiekolwiek funkcje. Ilość testów na koronawirusa wykonanych Prezydentowi RP nie dotyczy więc żadnego przejawu aktywności Prezydenta RP jako organu władzy publicznej i nie wiąże się z wykonywaniem zadań publicznych czy też dysponowaniem przez Prezydenta RP majątkiem publicznym. Mechanizm szybkiej sądowej kontroli pozostawania w bezczynności poszczególnych podmiotów w zakresie ich obowiązków udostępniania informacji publicznej, ze względu na treść art. 15zzs ustawy COVID-19, nie funkcjonuje w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Karolina Kisielewicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście zdrowia osób pełniących funkcje publiczne oraz wpływu przepisów COVID-19 na terminy w postępowaniach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące zdrowia Prezydenta RP w okresie pandemii. Może być mniej relewantne w sprawach, gdzie związek z zadaniami publicznymi jest bardziej oczywisty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście zdrowia najwyższego urzędnika państwowego w czasie pandemii, co budzi zainteresowanie społeczne i prawne.

Czy testy na COVID-19 Prezydenta RP to informacja publiczna? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 260/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
III OSK 4175/21 - Wyrok NSA z 2022-12-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 31 marca 2020 r. do Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. z żądaniem udostępnienia na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP informacji, ile razy wykonano test na koronawirusa C0VID-19 Prezydentowi Andrzejowi Dudzie - od pierwszego wykonanego testu, do dnia odpowiedzi na niniejszy wniosek.
Stowarzyszenie wniosło o udzielenie odpowiedzi za pomocą platformy ePUAP.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. Kancelaria Prezydenta RP wskazała, iż Prezydenta RP, w związku z wprowadzonym w Polsce stanem epidemii, obowiązują te same przepisy i procedury co wszystkich obywateli polskich. Poinformowano również, że status informacji publicznej uzyskuje taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa), a zatem informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych. Ponadto, sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. .
Zdaniem organu wykładnia prokonstytucyjna art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429, dalej u.d.i.p.) prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Z tego względu, żądanie nie dotyczące zasad funkcjonowania i działalności Prezydenta RP, lecz obejmujące informacje o bieżącym stanie zdrowia Prezydenta RP, w tym o poddaniu się określonym badaniom, nie dotyczy sprawy publicznej i nie posiada statusu informacji publicznej, a jako takie nie jest objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stowarzyszenie [...] w W. w dniu 4 maja 2020 r., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie ustawowym.
Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie go do załatwienia wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia nie ma podstaw twierdzenie organu, jakoby wnioskowana informacja nie dotyczyła działalności Prezydenta RP. Ewentualne zarażenie koronawirusem Prezydenta RP może mieć wydatny wpływ na jego możliwości pełnienia swoich funkcji. Wnioskowana informacja dotyczy także tego, jak władze publiczne zabezpieczają osoby pełniące najwyższe stanowiska publiczne przed ewentualnością zarażenia, wobec czego bezsprzeczny jest związek pytania zawartego we wniosku ze sprawami publicznymi.
Skarżący wskazał, iż w sytuacji gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, to zasadne jest działanie polegające na poinformowaniu wnioskodawcy o tej okoliczności w drodze zwykłego pisma. W przeciwnym wypadku organ winien albo udostępnić wnioskowaną informację, albo wydać decyzję odmowną. Kancelaria Prezydenta RP nie uczyniła żadnego z tych działań. Zasadny jest zatem wniosek, iż w niniejszej sprawie organ pozostaje bezczynny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ nadmienił, iż próbę zdefiniowania terminu "sprawa publiczna" podjęto w doktrynie prawa. Zdaniem H. Izdebskiego, pod tym pojęciem należy rozumieć każdy "przejaw aktywności władzy publicznej (jej organów), osób pełniących funkcje publiczne i samorządów oraz już tylko niektóre działania innych osób, jednostek organizacyjnych, a to tylko takie, które wiążą się z wykonywaniem zadań publicznych, przy jednoczesnym dysponowaniu majątkiem publicznym, przez które należy rozumieć również środki publiczne w rozumieniu przepisów o finansach publicznych" (H. Izdebski, Samorząd terytorialny, s. 209-210). Do traktowania danej informacji jako publicznej decydujące powinno być nie samo jej "wytworzenie", lecz fakt, że została pozyskana, zachowana lub przetworzona w celu realizacji zadań publicznych.
Na podstawie kryterium interesu jednostkowego i ogólnego można przyjąć podział na "sprawy prywatne" (niepubliczne) oraz "sprawy publiczne". Sprawami publicznymi nie są konkretne, indywidualne sprawy danej osoby.
Organ stanął na stanowisku, że przedmiot żądania wniosku nie dotyczył sprawy publicznej. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491, ze zm.), w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Obowiązki poddania się testom diagnostycznym w kierunku SARS-CoV-2, zostały uregulowane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 792). W ten sposób wykonano delegację ustawową umożliwiającą ustanowienie obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz stosowania innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie. Test diagnostyczny w kierunku SARS-CoV-2 należy uznać za badanie lekarskie, a szerzej - badanie sanitarno-epidemiologiczne, którym, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019 r. poz. 1239), jest badanie, w którego skład wchodzą badanie lekarskie, badania laboratoryjne oraz dodatkowe badania i konsultacje specjalistyczne, wykonywane w ramach nadzoru epidemiologicznego w celu wykrycia biologicznych czynników chorobotwórczych lub potwierdzenia rozpoznania choroby zakaźnej.
Ilość testów na koronawirusa wykonanych Prezydentowi RP nie dotyczy więc żadnego przejawu aktywności Prezydenta RP jako organu władzy publicznej i nie wiąże się z wykonywaniem zadań publicznych czy też dysponowaniem przez Prezydenta RP majątkiem publicznym. Poddanie się badaniom, czy to będzie dotyczyło testów na koronawirusa, obejmujących pobranie wymazu lub próbki krwi, czy też innych badań lekarskich, jak profilaktyczne badania krwi lub moczu itd., nie stanowią działania lub zaniechania w zakresie powierzonych zadań i kompetencji publicznoprawnych, w znaczeniu organizacyjnym (odnoszącym się do struktury podmiotów, organów, jak i pozostałych instytucji), materialnym oraz formalnym, a także nie dotyczy funkcjonowania władzy publicznej. Informacje o badaniach Prezydenta RP nie są także pozyskiwane, zachowywane lub przetwarzane w celu realizacji zadań publicznych. Skoro przedmiotowy zakres dostępu do informacji publicznej, jak to wynika z samego tytułu ustawy i definicji zawartej w jej art. 1 ust. 1 u.d.i.p., odnosi się do informacji "o sprawach publicznych", to poza zakresem tej regulacji prawnej są informacje innego rodzaju, jak w szczególności o charakterze prywatnym, cywilnym.
Informacje związane ze zdrowiem i korzystaniem z usług opieki zdrowotnej, w tym informacje o poddaniu się testowi diagnostycznemu w kierunku SARS-CoV-2 lub innym badaniom lekarskim, dotyczą spraw prywatnych osób, niezależnie od tego, czy pełnią one jakiekolwiek funkcje.
W świetle art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – RODO), zabrania się przetwarzania danych dotyczących zdrowia. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 15 RODO, "dane dotyczące zdrowia" oznaczają dane osobowe o zdrowiu fizycznym lub psychicznym każdej osoby fizycznej, bez względu na pełnione funkcje, w tym o korzystaniu z usług opieki zdrowotnej, ujawniające informacje o stanie jej zdrowia. Ponadto, zdrowie stanowi dobro osobiste człowieka na podstawie art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145), a zatem pozostaje w sferze prywatnych, cywilnych informacji o człowieku, również bez względu na pełnione przez niego funkcje. Wyodrębnić należy sytuacje, gdy osoba pełniącą lub niepełniąca funkcji publicznej samodzielnie poinformuje lub wyrazi zgodę na poinformowanie opinii publicznej o poddaniu się badaniom lub o ich wynikach. Każdej jednostce przysługuje bowiem autonomia informacyjna i wolność ujawniania informacji o sobie. Zgodnie z art. 51 ust 1 Konstytucji RP, nikt jednak nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Z przepisów u.d.i.p. nie wynika zaś obowiązek udostępniania informacji o prywatnych badaniach lekarskich i ich wynikach.
Zdaniem organu żądana informacja nie miała cech informacji publicznej. Brak cech informacji publicznej implikuje brak podstaw do wydania decyzji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma wówczas także obowiązku udostępnienia informacji. W świetle powyższego, za całkowicie niezasadne organ uznał twierdzenia skarżącego o pozostawaniu przez organ w bezczynności.
Zgodnie z art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późń. zm., dalej: "ustawa o COVID-19"), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach w sprawie dostępu do informacji publicznej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z art. 15 zzs ust. 7 ww. ustawy, czynności dokonane w tym okresie są skuteczne. W świetle powyższego, chociaż termin na rozpatrzenie złożonego wniosku nie rozpoczął się, organ pismem informacyjnym z dnia [...] kwietnia 2020 r. poinformował, że przedmiot żądania nie jest objęty zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego zrealizował swój obowiązek informacyjny na kanwie niniejszej sprawy.
Wnioskodawca żądał odpowiedzi na pytanie: "ile razy wykonano test na koronawirusa COVID-19 Prezydentowi Andrzejowi Dudzie", nie pytał zatem o wyniki testów i kwestie ewentualnego zarażenia Prezydenta RP. Żądana ilość testów wykonanych Prezydentowi RP nie ma żadnego wpływu na możliwość pełnienia przez niego funkcji i jest irrelewantna z punktu widzenia procedur zapewniających ciągłość funkcjonowania urzędu, określonych w art. 131 Konstytucji RP. Niezrozumiałe są twierdzenia, jakoby wniosek zmierzał do wykazania, jak władze publiczne zabezpieczają osoby pełniące najwyższe stanowiska publiczne przed ewentualnością zarażenia. Wnioskodawca nie wskazuje, jakie władze publiczne chce swoim wnioskiem kontrolować. Ponadto, brakuje jakiegokolwiek związku pomiędzy przedmiotem żądania, tj. ilością wykonanych testów Prezydentowi RP, a poruszaną w skardze kwestią zabezpieczania osób pełniących najwyższe stanowiska publiczne przed ewentualnością zarażenia. Na gruncie przytoczonych powyżej obowiązujących regulacji prawnych w zakresie testów diagnostycznych w kierunku SARS-CoV-2 stanowiących badanie sanitarno-epidemiologiczne, wykonanie takich testów nie ma na celu zabezpieczania przed zarażeniem osoby poddawanej badaniu. Do wiedzy notoryjnej należy fakt, iż celem takiego badania jest wykrycie obecności wirusa bądź przeciwciał po odbytej chorobie, w zależności od rodzaju testu. Niezależnie od powyższego, działania "władz publicznych" w kierunku zabezpieczenia obywateli przed ewentualnością zarażenia, w tym zabezpieczenia osób pełniących najwyższe stanowiska publiczne, wynikają z przyjmowanych aktów prawnych oraz zaleceń formułowanych przez Ministra Zdrowia, jak też Głównego Inspektora Sanitarnego w zakresie postępowania w celu ograniczenia i zapobiegania zakażeniom COVID-19. Wszystkich obywateli polskich dotyczą takie same zasady, wedle których należy podporządkować się wszelkim obostrzeniom oraz regułom postępowania, w związku z obowiązującym stanem epidemii koronawirusa SARS-CoV-2, zawartym w normach prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności w ustawach i aktach wykonawczych. Wszystkie takie regulacje składają się na obowiązujące i kompletne zasady (procedury) bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia i życia obywateli wobec epidemii koronawirusa, a tym samym szeroko rozumiane formy zabezpieczania również osób pełniących najwyższe stanowiska publiczne przed ewentualnością zarażenia. Niezależnie od obowiązującego stanu epidemii, osobom zajmującym kierownicze stanowiska państwowe przysługują prawa do świadczeń zdrowotnych, określone w art. 5a ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz.U. z 2019 r. poz.152). Dotyczy to jednak wyłącznie opieki zdrowotnej w razie nagłego zachorowania lub urazu, wypadku, zatrucia lub konieczności natychmiastowego leczenia szpitalnego, jak również przysługuje w trakcie oficjalnych podróży krajowych i zagranicznych oraz oficjalnych wizyt zagranicznych. Kwestie związane z zabezpieczeniem osób pełniących najwyższe stanowiska publiczne przed ewentualnością zarażenia koronawirusem zostały unormowane w powszechnie obowiązujących przepisach prawa i w żadnym wypadku nie wynikają z liczby testów wykonanych Prezydentowi RP.
Kancelaria Prezydenta RP stwierdziła, iż przedmiot żądania wniosku w niniejszej sprawie nie dotyczy zasad funkcjonowania i działalności Prezydenta RP. Obejmuje informacje o poddaniu się przez Prezydenta RP określonym badaniom lekarskim, co nie dotyczy sprawy publicznej i nie posiada statusu informacji publicznej, a jako takie nie jest objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dodatkowo, zdaniem organu, zgodnie z art. 15zzs ust. 10 pkt 1 ustawy o COVID-19, w okresie stanu epidemii, przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Na podstawie art. 15zzs ust. 11 ustawy o C0VID-19 zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie stanu epidemii, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Terminy na gruncie u.d.i.p. są terminami określonymi bezpośrednio w ustawie w przepisach procesowych (proceduralnych) i wyznaczają one okres na dokonanie czynności proceduralnych w postępowaniu. W związku z tym wszystkie one są "terminami procesowymi" w rozumieniu art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19, a zatem ich bieg nie rozpoczyna się lub zostaje wstrzymany do czasu skutecznego odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii (z powodu COV1D- 19). Zawieszenie terminów procesowych na mocy art. 15zzs ust.1 ustawy COVID-19 w praktyce sprawia więc, że organ nie jest obowiązany do przestrzegania tego terminu w żadnym z postępowań wszczętych w wyniku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Organ wskazał także, iż mechanizm szybkiej sądowej kontroli pozostawania w bezczynności poszczególnych podmiotów w zakresie ich obowiązków udostępniania informacji publicznej, ze względu na treść art. 15zzs ust. ustawy COVID-19, nie funkcjonuje w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii od dnia 31.03.2020 r. (zob. ekspertyza G. Sibigi, Znaczenie art. 15zzs ustawy o zwalczaniu COVID-19 dla udostępniania informacji publicznej na wniosek, przygotowana dla Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych, 15.04.2020 r. http://obsil.pl/informacje-prawne- zwiazane-epidemia-covid-19/).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwany dalej "u.d.i.p." która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wynika to wprost z normy zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten stanowi bowiem, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organy władzy publicznej.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast ocena charakteru prawnego żądanej informacji, a mianowicie to, czy żądana we wniosku z dnia [...] marca 2020 r. informacja stanowi informację publiczną.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny (art. 61 Konstytucji RP), a zatem ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie. Nie oznacza to jednak, że ustawa o dostępie do informacji publicznej umożliwia każdemu podmiotowi dostęp do każdej informacji i każdego dokumentu niezależnie od tego, jakim celom informacja bądź dokument służy.
Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów i osób, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej i reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Dokonując wykładni art. 1 ust.1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, należy wskazać, że za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym.
Zdaniem Sądu żądane we wniosku informacje nie są informacjami o sprawach publicznych i tym samym nie stanowią informacji publicznej. Prawo do informacji dotyczy bowiem spraw publicznych rozumianych jako przejaw takiej działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, jaka ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych. W piśmiennictwie podnosi się, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Kryteria określające, że żądana informacja ma charakter publiczny, zawarto w przepisie art. 6 u.d.i.p., statuującego rodzaje informacji, które dotyczą spraw publicznych. Przepis ten jest rozwinięciem art. 1 u.d.i.p. łączącego pojęcie "informacja publiczna" z podjęciem "sprawa publiczna", a zatem przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa (por. wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., sygn. I OSK 2419/17, dostępny w CBOiSA).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Z uwagi na powyższe, organ zasadnie przyjął, że objęte wnioskiem informacje dotyczące liczby wykonanych Prezydentowi RP Andrzejowi Dudzie testów na koronawirusa COVID-19 od pierwszego wykonanego testu do dnia odpowiedzi na niniejszy wniosek nie stanowią informacji publicznej. Ilość testów na koranawirusa wykonanych Prezydentowi RP nie dotyczy bowiem żadnego przejawu aktywności Prezydenta RP jako organu władzy publicznej i nie wiąże się z wykonywaniem zadań publicznych czy też dysponowaniem przez Prezydenta RP majątkiem publicznym. Rację ma, zdaniem Sądu, organ, stwierdzając, iż poddanie się badaniom czy to będzie dotyczyło testów na koronawirusa, czy też pobrania wymazu lub próbki krwi, czy też innych badań lekarskich, nie stanowi działania lub zaniechania w zakresie powierzonych zadań i kompetencji publicznoprawnych w znaczeniu organizacyjnym, materialnym oraz formalnym, a także nie dotyczy funkcjonowania władzy publicznej.
Skoro żądana we wniosku informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, to już z tej przyczyny nie można stwierdzić, że organ pozostawał w bezczynności w jej udostępnieniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z. art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI