II SAB/WA 258/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona danych osobowychbezczynność organusądy administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiinformacja publicznaRODOdane osób zmarłychniedopuszczalność skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji dotyczącej ochrony danych osobowych zmarłych osób, uznając skargę za niedopuszczalną z powodu braku wszczęcia postępowania administracyjnego.

Skarżący zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z prośbą o informację, czy Gmina L. miała podstawy do odmowy udzielenia informacji o jego zmarłych rodzicach, powołując się na ochronę danych osobowych. Organ wyjaśnił, że pismo nie było skargą ani wnioskiem o wszczęcie postępowania, a sprawa dotyczyła dokumentacji niearchiwalnej. Po ponagleniu i odpowiedzi organu, skarżący złożył skargę na bezczynność. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ pismo skarżącego nie wszczęło postępowania administracyjnego, a sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na brak wszczęcia postępowania, gdy nie ma ku temu podstaw prawnych.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezesa UODO) w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia [...] lutego 2015 r. Skarżący zwrócił się do organu z prośbą o informację, czy Gmina L. miała podstawy do odmowy udzielenia mu informacji dotyczących jego zmarłych rodziców, powołując się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Organ uznał, że pismo to nie stanowiło skargi ani wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie prośbę o odpowiedź. Po złożeniu ponaglenia przez skarżącego, Prezes UODO wyjaśnił, że z uwagi na upływ czasu (8 lat) od złożenia wniosku, odniesienie się do przyczyn braku odpowiedzi jest utrudnione, a sprawa stanowiła dokumentację niearchiwalną. Organ podkreślił również, że ani obowiązująca w 2015 r. ustawa o ochronie danych osobowych, ani obecne RODO, nie obejmują ochroną danych osób zmarłych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa UODO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd wskazał, że zakres działania sądów administracyjnych obejmuje kontrolę aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., w tym bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (pkt 8 i 9). Jednakże, aby mówić o bezczynności, organ musi być zobowiązany do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej w określonej formie, a takich działań nie podejmuje. Pismo skarżącego z 2015 r. nie wszczęło postępowania administracyjnego, a jedynie stanowiło prośbę o informację. Brak podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego uniemożliwia skuteczne skarżenie bezczynności organu. Dlatego też, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalną z powodu braku uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna, jeśli organ nie miał obowiązku wszczęcia postępowania administracyjnego, a pismo strony nie wszczęło takiego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania skarg na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., które dotyczą wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności rozstrzygającej o prawach i obowiązkach stron. Pismo skarżącego z 2015 r. miało charakter prośby o informację i nie wszczęło postępowania administracyjnego, a organ nie miał podstaw do jego wszczęcia. W takiej sytuacji brak działania organu nie stanowi bezczynności w rozumieniu P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-4a, pkt 8, pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym możliwość zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ale wymaga, aby organ był zobowiązany do załatwienia sprawy administracyjnej.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi następuje postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

u.o.d.o.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

Przepis nie obejmował ochroną osób zmarłych.

RODO

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Nie ma zastosowania do danych osobowych osób zmarłych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo skarżącego z 2015 r. nie wszczęło postępowania administracyjnego. Organ nie miał podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna, gdy nie toczy się postępowanie administracyjne.

Godne uwagi sformułowania

Nie można zatem skarżyć bezczynności polegającej na braku wszczęcia postępowania wówczas, gdy przepis prawa nie nakłada na organ takiego obowiązku i gdy nie ma podstaw do takiego działania lub polegającej na niewydaniu decyzji, gdy jakiekolwiek postępowanie administracyjne się nie toczy. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Pismo skarżącego z [...] lutego 2015 r. stanowiło jedynie prośbę o odpowiedź czy Urząd Gminy w L. w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. słusznie powołał się na ochronę danych osobowych osób zmarłych nie udzielając mu odpowiedzi na zadane pytanie.

Skład orzekający

Waldemar Śledzik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie dopuszczalności skargi na bezczynność organu, gdy nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wszczęcia postępowania administracyjnego na prośbę o informację, a nie na wniosek o wszczęcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, ale jej fakty są dość rutynowe i nie zawierają elementów zaskoczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 258/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Waldemar Śledzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58  par. 1  pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia [...] lutego 2015 r. postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. J.S. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o udzielenie informacji czy Gmina L. miała podstawy do odmowy udzielenia mu wnioskowanych informacji powołując się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych.
Organ uznał, że ww. pismo nie stanowiło skargi lub wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie prośbę o udzielenie odpowiedzi.
W dniu [...] marca 2023 r. skarżący złożył ponaglenie w związku z brakiem realizacji jego wniosku z dnia [...] lutego 2015 r.
W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak [...] Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "organ" "Prezes UODO") wyjaśnił, że z uwagi na znaczny upływ czasu (8 lat) od momentu złożenia wniosku odniesienie się do przyczyn nieotrzymania przez skarżącego odpowiedzi w sprawie jest utrudnione. Wynika to
z faktu, że sprawa skarżącego stanowiła dokumentację niearchiwalną podlegającą ekspertyzie (kategoria BE5), a okres jej przechowywania wynosił 5 lat.
Ponadto wskazał, że w sprawie nie toczyło się żadne postępowanie, gdyż nie było podstaw do jego wszczęcia.
Odnosząc się do pytania skarżącego "czy słusznie zgodnie z przepisami obowiązującego prawa Urząd Gminy w L. udzielił mi odpowiedzi, że nie może udzielić mi informacji o które wnosiłem z uwagi na ochronę danych osobowych – jednak żądana informacja dotyczyła osób zmarłych moich rodziców, a osoby zmarłe nie są objęte ustawą o ochronie danych osobowych" Prezes UODO poinformował, że obowiązująca w 2015 r. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych nie obejmowała ochroną osób zmarłych. Organ wskazał, że również obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016) nie mają zastosowania do danych osobowych osób zmarłych.
Pismem z dnia [...] marca 2023 r. J.S. wniósł skargę bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia [...] lutego 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Prezes UODO zaakcentował, że w niniejszej sprawie nie toczyło się żadne postępowanie i nie było podstaw do jego wszczęcia. Pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2015 r. stanowiło jedynie prośbę o odpowiedź czy Urząd Gminy w L. w piśmie
z dnia [...] lutego 2015 r. słusznie powołał się na ochronę danych osobowych osób zmarłych nie udzielając mu odpowiedzi na zadane pytanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a. enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. I tak kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia
14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.), jak również orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
O bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. można mówić wtedy, gdy organ ten zobowiązany jest do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., tj. ma obowiązek wydać decyzję, postanowienie lub dokonać innej czynności rozstrzygającej o prawach i obowiązkach stron, a przedmiotowych działań nie podejmuje. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty. Nie można zatem skarżyć bezczynności polegającej na braku wszczęcia postępowania wówczas, gdy przepis prawa nie nakłada na organ takiego obowiązku i gdy nie ma podstaw do takiego działania lub polegającej na niewydaniu decyzji, gdy jakiekolwiek postępowanie administracyjne się nie toczy (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Bk 51/09 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W piśmie z [...] lutego 2015 r., skarżący zwrócił się o udzielenie informacji czy Gmina L. miała podstawy do odmowy udzielenia mu informacji dotyczących osób zmarłych - rodziców skarżącego powołując się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Zdaniem Sądu, Prezes UODO trafnie przyjął, że ww. pismo nie stanowi skargi ani wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Skierowane do organu pytanie ma charakter ogólny, nie opisuje konkretnego zdarzenia związanego z naruszeniem przetwarzania danych osobowych. Okoliczność, iż skarżący nie był zadowolony z odpowiedzi udzielonej mu przez PUODO (pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r.), ponieważ oczekiwał wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., nie zmienia prawnej kwalifikacji jego pisma z dnia [...] lutego 2015 r. Nie sposób uznać, aby tego rodzaju pismo mogło wszcząć postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie ma podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego oraz do działania w formie władczej w zakresie swoich kompetencji i właściwości, to nie można skarżyć bezczynności tego organu (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia
28 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Ke 115/21).
W konsekwencji, skierowana przez skarżącego do tut. Sądu, skarga jest niedopuszczalna. Niedopuszczalność tę implikuje brak uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego z zakresu ochrony danych osobowych. Tego rodzaju przeszkoda formalna mieści się w katalogu "innych przyczyn" ujętym w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI